TRADING IN THE ZONES trading theo dòng chảy cơ hội

TRADING IN THE ZONES trading theo dòng chảy cơ hội Đây là một trong những kiến thức cực kỳ quan trọng và cần thiết khi bước chân vào thị trường đầu tư – giao dịch chứng khoán, ngoại hối, để chiến thắng thị trường, từ đó kiếm tiền và làm giàu

C NG HI N Ố Ế

“Cu n sách này đ ố ượ c dành t ng cho cho t t c các trader mà tôi đã có hân h nh ặ ấ ả ạ

đ ượ c làm vi c chung trong su t h n 18 năm qua v i t cách là m t hu n luy n viên ệ ố ơ ớ ư ộ ấ ệ trading M i m t ng ỗ ộ ườ i trong s các b n đ u có cách đ c đáo c a riêng mình, đó ố ạ ề ộ ủ chính là m t ph n c a cái nhìn sâu s c và h ộ ầ ủ ắ ướ ng d n cu n sách này sẽ cung c p cho ẫ ố ấ

nh ng ai ch n Trading theo m t tr ng thái tâm lý t tin, có k lu t và kiên đ nh.” ữ ọ ộ ạ ự ỷ ậ ị

Mark Daughlas

L i ng ờ ườ ị i d ch:

Cu n sách này có lẽ ch phù h p v i nh ng ai đã và đang b Trading làm cho đau ố ỉ ợ ớ ữ ị

đ n, m t ăn m t ng … gi ng nh đang chinh ph c tình yêu v y Và ch có tình yêu ớ ấ ấ ủ ố ư ụ ậ ỉ chân chính v i Trading m i giúp chúng ta tr thành m t Trader đúng nghĩa ớ ớ ở ộ

Th nào là m t Trader đúng nghĩa ? Trader đúng nghĩa đó là Trader chuyên nghi p ế ộ ệ

Mà phàm là làm ngh gì thì ti n cũng ch y t túi a ma t sang túi chuyên nghi p mà ề ề ả ừ ơ ệ thôi B t k làm ngh gì, kinh doanh gì thì ng ấ ể ề ườ i làm cũng có th g i là Trader, và ể ọ

r i thì s m hay mu n gì cũng sẽ th t b i ê ch , nh ng cái hay nh t c a ngh ồ ớ ộ ấ ạ ề ư ấ ủ ề

trading đó là nó giúp chúng ta th t b i m t cách nhanh nh t, không có l ng nh ng, ấ ạ ộ ấ ằ ằ vòng vo và dây d a nh nh ng ngh khác N u m công ty kinh doanh có th m t ư ư ữ ề ế ở ể ấ

t i 1-3 năm m i phá s n, nh ng v i Trading thì có th ch m t t i 1-3 tháng, th m ớ ớ ả ư ớ ể ỉ ấ ớ ậ chí ch trong 1-3 ngày b n có th m t s ch Đây chính là đi u đ c bi t và hay nh t ỉ ạ ể ấ ạ ề ặ ệ ấ

c a Trading ủ

Chúng ta không vi c gì ph i lo l ng v th t b i, th c ra con ng ệ ả ắ ề ấ ạ ự ườ i sinh ra là đ th t ể ấ

b i Và ch khi nào chúng ta xem th t b i là đ ạ ỉ ấ ạ ươ ng nhiên thì thành công sẽ t nhiên ự

xu t hi n, gi ng nh ngày và đêm, sáng và t i, dài và ng n, t t và x u, lên và xu ng, ấ ệ ố ư ố ắ ố ấ ố

n n xanh và n n đ Chúng luôn là m t c p và ch khi Tâm ta không phân bi t thì ta ế ế ỏ ộ ặ ỉ ệ

M C L C Ụ Ụ

CH ƯƠ NG 1

CON ĐƯỜNG T I THÀNH CÔNG: PHÂN TÍCH CĂN B N, KỸ THU T HAY TÂM Ớ Ả ẬLÝ?

GIAI ĐO N M Đ U: PHÂN TÍCH CĂN Ạ Ở Ầ

B N CHUY N SANG PHÂN TÍCH KỸ Ả Ể

THU T CHUY N SANG PHÂN TÍCH TÂM Ậ Ể

Tr.4 |

CH ƯƠ NG 7

T DUY C A M T TRADER: LUÔN NGHĨ THEOXÁC SU TƯ Ủ Ộ Ấ

NGH CH LÝ XÁC SU T: K T QU NG U NHIÊN, K T QU NH T QUÁNỊ Ấ Ế Ả Ẫ Ế Ả ẤTRADING TRONG KHO NH KH CẢ Ắ

NH NG S TH T CĂN B N LIÊN QUAN T I CÁC KỸ Ữ Ự Ậ Ả Ớ

NĂNG TI N BẾ ƯỚC T I "THE ZONE".Ớ

KH I T O NI M TIN TRONG S NH T QUÁNỞ Ạ Ề Ự Ấ

BÀI T P: H C CÁCH TRADING GI NG NH CASINOẬ Ọ Ố Ư

L U Ý CU I CÙNGƯ Ố

KH O SÁT THÁI ĐẢ Ộ

Tr.5 |

L I T A Ờ Ự

S bùng n c a th trự ổ ủ ị ường ch ng khoán đã d n đ n m t s bùng n tứ ẫ ế ộ ự ổ ương ng s ứ ố

lượng sách được xu t b n v ch đ làm th nào đ ki m ti n trên th trấ ả ề ủ ề ế ể ế ề ị ường trading Có r t nhi u sách, m t s sách t t, m t s thì không, m t s phát hành l n ấ ề ộ ố ố ộ ố ộ ố ầ

đ u, m t s ch đóng gói l i các s n ph m trầ ộ ố ỉ ạ ả ẩ ước đó Hi m khi, có m t ngế ộ ười vi t ếnào ti n lên phía trế ướ ớc v i m t s n ph m mà th c s khác bi t so v i đám đông, ộ ả ẩ ự ự ệ ớ

v i m t đi u gì đó r t đ c bi t Ngớ ộ ề ấ ặ ệ ười đó chính là Mark Douglas Mark Douglas, v i ớ

cu n sách Trading in the Zone, Ông đã vi t m t cu n sách này t s tích lũy c a ố ế ộ ố ừ ự ủnhi u năm suy nghĩ và nghiên c u, m t tác ph m đ đ i, dành t ng cho nh ng ai ề ứ ộ ẩ ể ờ ặ ữtrong chúng ta xem trading là m t ngh chuyên nghi p, ông đã th c s làm nên m t ộ ề ệ ự ự ộviên ng c quý giá.ọ

Trading in the Zone là m t góc nhìn sâu s c vào nh ng thách th c mà chúng ta ph i ộ ắ ữ ứ ả

đ i m t t trading V i nh ng ngố ặ ừ ớ ữ ười m i vào ngh , thì thách th c duy nh t dớ ề ứ ấ ường

nh là đ tìm m t cách đ ki m ti n M t khi nh ng ngư ể ộ ể ế ề ộ ữ ười m i này h c đớ ọ ược m t ộ

s đi u nh nh ng m o v t, nh ng l i khuyên c a nhà môi gi i, và nh ng cách ố ề ư ữ ẹ ặ ữ ờ ủ ớ ữkhác đ bi n minh cho vi c mua ho c bán th nh ng h v n không th chi n ể ệ ệ ặ ế ư ọ ẫ ể ế

th ng m t cách đ u đ n Anh ta phát hi n ra r ng anh ta c n xây d ng ho c mua ắ ộ ề ặ ệ ằ ầ ự ặ

m t chi n lộ ế ược kinh trading đáng tin c y Sau đó, Trading sẽ tr nên d dàng, ph i ậ ở ễ ảkhông? T t c m i vi c mà b n ph i làm là th c hi n theo các quy t c, và ti n sẽ ấ ả ọ ệ ạ ả ự ệ ắ ề

r i vào túi b n T i th i đi m này, ho c trơ ạ ạ ờ ể ặ ước đó, trader m i vào ngh đã khám pháớ ề

ra r ng: trading có th tr thành m t trong nh ng tr i nghi m khó ch u nh t mà hằ ể ở ộ ữ ả ệ ị ấ ọ

sẽ ph i đ i m t Nh ng tr i nghi m đó d n đ n s li u th ng kê thả ố ặ ữ ả ệ ẫ ế ố ệ ố ường được m ở

đ u b ng con s : 95 ph n trăm Trader h p đ ng tầ ằ ố ầ ợ ồ ương lai m t s ch ti n trong ấ ạ ềnăm đ u tiên trading Trader c phi u nhìn chung cũng có k t qu tầ ổ ế ế ả ương t , đó là lýự

do t i sao các h c gi luôn ch ra th c t r ng h u h t các Trader c phi u th t b i ạ ọ ả ỉ ự ế ằ ầ ế ổ ế ấ ạnhi u h n, đ n gi n ch là h đ u t theo ki u mua và n m gi c phi u.ề ơ ơ ả ỉ ọ ầ ư ể ắ ữ ổ ế

Vì v y, t i sao ph n l n m i ngậ ạ ầ ớ ọ ườ ựi c c kỳ thành công trong các ngành ngh khác, ề

mà không th t b i th m h i nh trader? Có ph i nh ng Trader thành công đấ ạ ả ạ ư ả ữ ược sinh ra t nhiên và không c n ph i g t dũa? Mark Douglas kh ng đ nh là không ự ầ ả ọ ẳ ịÔng nói nh ng gì c n thi t đó là ph i có đữ ầ ế ả ượ ưc t duy c a m t trader Nghe có v ủ ộ ẻ

d dàng, nh ng th c t là, t duy này r t là xa v i khi so sánh cách tr i nghi m ễ ư ự ế ư ấ ờ ả ệ

cu c s ng c a chúng ta đã d y cho chúng ta suy nghĩ v th gi i.ộ ố ủ ạ ề ế ớ

T l 95 ph n trăm th t b i đó r t có ý nghĩa khi b n th nhìn xem h u h t chúng ỷ ệ ầ ấ ạ ấ ạ ử ầ ế

ta tr i nghi m cu c s ng nh th nào?! Chúng ta s d ng các kỹ năng đã đả ệ ộ ố ư ế ử ụ ược h c ọ

đ l n lên Các kỹ năng chúng ta h c cách ki m để ớ ọ ế ược đi m cao trể ở ường h c, đ ọ ểthúc đ y s nghi p c a chúng ta, và đ t o ra các m i quan h v i nh ng ngẩ ự ệ ủ ể ạ ố ệ ớ ữ ười khác, nh ng kỹ năng chúng ta đữ ược d y đã đ a chúng ta áp d ng vào cu c đ i, tuy ạ ư ụ ộ ờnhiên, khi nói đ n trading, nh ng kỹ năng đó hoàn toàn không phù h p cho trading.ế ữ ợ

Chúng tôi phát hi n ra r ng, là trader, thì ph i h c cách suy nghĩ v xác su t ệ ằ ả ọ ề ấ

và v t b h t t t c các kỹ năng chúng ta đã đ t đ ứ ỏ ế ấ ả ạ ượ c trong h u h t m i ầ ế ọ khía c nh khác c a cu c s ng ạ ủ ộ ố Trong Trading in the zone, Mark Douglas sẽ d y ạcho chúng ta ph iả làm nh th nào Ông đã cho chúng ta m t cu n sách vô cùng có ư ế ộ ốgiá tr Đó chính là nh ng tr i nghi m th c t c a cá nhân Ông v i t cách là m t ị ữ ả ệ ự ế ủ ớ ư ộTrader, m t hu n luy n viên trader Chicago, m t tác gi và gi ng viên trong lĩnh ộ ấ ệ ở ộ ả ả

v c tâm lý trading Khuy n cáo c a tôi ? Hãy thự ế ủ ưởng th c cu n sách Trading in the ứ ốzone c a Mark Douglas đ phát tri n t duy c a m t trader chuyên nghi p.ủ ể ể ư ủ ộ ệ

Tr.6 |

L I NÓI Đ U Ờ Ầ

M c tiêu c a b t kỳ trader nào là đ ki m l i nhu n m t cách thụ ủ ấ ể ế ợ ậ ộ ường xuyên,

nh ng r t ít ngư ấ ười th c s ki m ti n đ u đ n nh nh ng trader Vì sao l i ch có ự ự ế ề ề ặ ư ữ ạ ỉ

t l ph n trăm nh các trader thành công đ u đ n? Đ i v i tôi, y u t quy t đ nh ỉ ệ ầ ỏ ề ặ ố ớ ế ố ế ị

đó là tâm lý-nh ng ngữ ười chi n th ng đ u đ n có suy nghĩ hoàn toàn khác v i ế ắ ề ặ ớ

nh ng ngữ ười còn l i Tôi b t đ u trade vào năm 1978 Vào th i đi m đó, tôi làm ạ ắ ầ ờ ể

qu n lý cho m t c quan b o hi m tai n n thả ộ ơ ả ể ạ ương m i ngo i ô Detroit, ạ ở ạ

Michigan Tôi đã có m t s nghi p r t thành công và nghĩ r ng tôi có th d dàng ộ ự ệ ấ ằ ể ễchuy n thành công đó vào trading Th t không may, m i chuy n x y ra không nh ể ậ ọ ệ ả ưtôi nghĩ

Năm 1981, tôi đã chán ghét v i s b t l c c a mình, tôi không th trading có hi u ớ ự ấ ự ủ ể ệ

qu trong khi đang làm m t công vi c khác, vì v y tôi chuy n đ n Chicago và có ả ộ ệ ậ ể ế

m t công vi c m i v i t cách là m t nhà môi gi i c a Merrill Lynch t i Chicago ộ ệ ớ ớ ư ộ ớ ủ ạBoard of Trade Tôi đã Trading nh th nào ? Vâng, ch trong vòng chín tháng ư ế ỉ

chuy n đ n Chicago, tôi đã g n nh m t s ch m i th tôi s h u T n th t c a tôi ể ế ầ ư ấ ạ ọ ứ ở ữ ổ ấ ủ

là k t qu c a c hai vi c : trading và phong cách s ng thế ả ủ ả ệ ố ượng l u c a tôi, nó b t ư ủ ắtôi ph i ki m đả ế ược nhi u ti n nh là m t trader T nh ng kinh nghi m ban đ u ề ề ư ộ ừ ữ ệ ầ

v i t cách là m t trader, tôi đã h c đớ ư ộ ọ ượ ấ ấc r t r t nhi u v b n thân mình, và v vaiề ề ả ềtrò c a tâm lý trong Trading K t qu là, vào năm 1982, tôi b t đ u vi t cu n sách ủ ế ả ắ ầ ế ố

đ u tiên c a tôi, Trader có k lu t: Phát tri n thái đ chi n th ng.ầ ủ ỷ ậ ể ộ ế ắ

Khi tôi b t đ u d án này, tôi không có khái ni m v s khó khăn đ vi t m t cu nắ ầ ự ệ ề ự ể ế ộ ốsách hay gi i thích m t cái gì đó mà tôi hi u cho b n thân mình đ chuy n sang ả ộ ể ả ể ể

m t cách th c hay hình th c nào đó sẽ có ích cho ngộ ứ ứ ười khác Tôi nghĩ r ng, tôi ằ

ph i m t t sáu đ n chín tháng đ hoàn thành công vi c Ph i m t t i b y năm ả ấ ừ ế ể ệ ả ấ ớ ả

rưỡi và cu i cùng nó đã đố ược xu t b n b i Prentice Hall vào năm 1990 Năm 1983, ấ ả ởtôi r i Merrill Lynch đ cho ra đ i m t công ty t v n, Trading Behavior Dynamics, ờ ể ờ ộ ư ấ

n i mà hi n nay tôi phát tri n và ti n hành h i th o v tâm lý trading và ho t ơ ệ ể ế ộ ả ề ạ

đ ng v i công vi c thộ ớ ệ ường đượ ọc g i là m t hu n luy n viên trading Tôi đã th c ộ ấ ệ ự

hi n vô s các bài thuy t trình cho các công ty trading, các công ty thanh toán bù ệ ố ế

tr , nhà môi gi i, các ngân hàng, và các h i ngh đ u t trên toàn th gi i.ừ ớ ộ ị ầ ư ế ớ

Tôi đã hu n luy n c p đ cá nhân, m t đ i m t, v i h u nh t t c các ki u ấ ệ ở ấ ộ ộ ố ộ ớ ầ ư ấ ả ểtrader trong kinh doanh, bao g m m t s các trader c a sàn Trading l n nh t, ồ ộ ố ủ ớ ấhedgers, các chuyên gia option, và CTAs, cũng nh các tân trader trong cu n sách ư ốnày, tôi đã dành mườ ải b y năm qua đ m x các đ ng thái tâm lý đ ng sau Tradingể ổ ẻ ộ ằ

vì v y mà tôi có th phát tri n các phậ ể ể ương pháp hi u qu cho vi c gi ng d y các ệ ả ệ ả ạnguyên t c đúng đ n c a thành công.ắ ắ ủ

Tôi đã khám phá ra m t đi u nh th này, c p đ c b n nh t, có m t v n đ v iộ ề ư ế ở ấ ộ ơ ả ấ ộ ấ ề ớcách mà chúng ta nghĩ Có m t cái gì đó n m trong cách suy nghĩ c a chúng ta, nó ộ ằ ủhoàn toàn không phù h p v i các đ c đi m th hi n trên th trợ ớ ặ ể ể ệ ị ường Nh ng trader ữ

mà có s t tin trong các Trading, nh ng ngự ự ữ ười mà tin tưởng b n thân đ làm ả ể

nh ng gì c n ph i làm mà không ch n ch do d , thì đó là nh ng con ngữ ầ ả ầ ừ ự ữ ười sẽ thành công H không còn s nh ng hành vi th t thọ ợ ữ ấ ường c a th trủ ị ường H h c đ ọ ọ ể

t p trung vào các thông tin giúp h nh n ra nh ng c h i đ t o ra l i nhu n, thay ậ ọ ậ ữ ơ ộ ể ạ ợ ậ

vì t p trung vào các thông tin mà c ng c n i s ậ ủ ố ỗ ợ

Trong khi đi u này có v ph c t p, t t c vi c h c là đ tin r ng: (1), b n không ề ẻ ứ ạ ấ ả ệ ọ ể ằ ạ

c n ph i bi t nh ng gì sẽ x y ra ti p theo đ ki m ti n; (2) b t c đi u gì cũng có ầ ả ế ữ ả ế ể ế ề ấ ứ ề

th x yể ả

Tr.7 |

ra; và (3) m i th i đi m là duy nh t, có nghĩa là m i đi m l i th và m i k t qu ỗ ờ ể ấ ỗ ể ợ ế ỗ ế ả

th t s là m t tr i nghi m đ c nh t vô nh Trading có th thành công hay không ậ ự ộ ả ệ ộ ấ ị ểTrong m i trọ ường h p, b n ch đ i cho các đi m l i th ti p theo xu t hi n và ợ ạ ờ ợ ể ợ ế ế ấ ệ

b n l i vào l nh, b n tr i qua quá trình này l p đi l p l i V i phạ ạ ệ ạ ả ặ ặ ạ ớ ương pháp này

b n sẽ đạ ược h c theo m t cách có phọ ộ ương pháp, không ph i ng u nhiên nh ng gì ả ẫ ữ

hi u qu và nh ng gì không Và, quan tr ng h n, b n sẽ xây d ng m t c m giác t ệ ả ữ ọ ơ ạ ự ộ ả ựtin đ không gây t n h i cho chính mình trong m t môi trể ổ ạ ộ ường có nh ng c h i ữ ơ ộkhông gi i h n c a th trớ ạ ủ ị ường

H u h t các trader không tin r ng các v n đ trading c a h là k t qu c a l i suy ầ ế ằ ấ ề ủ ọ ế ả ủ ốnghĩ v trading, ho c c th h n, h đang nghĩ nh th nào trong lúc h đang ề ặ ụ ể ơ ọ ư ế ọtrading Trong cu n sách đ u tiên c a tôi, Trader K lu t, tôi xác đ nh các v n đ ố ầ ủ ỷ ậ ị ấ ề

đ i đ u v i các trader t góc đ tâm lý và sau đó xây d ng m t khuôn kh tri t h c ố ầ ớ ừ ộ ự ộ ổ ế ọ

đ hi u b n ch t c a v n đ này và t i sao chúng t n t i.ể ể ả ấ ủ ấ ề ạ ồ ạ

Tôi có năm m c tiêu chính trong đ u khi vi t Trading in the zone:ụ ầ ế

Đ ch ng minh cho các trader hi u r ng phân tích th trể ứ ể ằ ị ường nhi u h n ho c t tề ơ ặ ố

h n không ph i là gi i pháp cho nh ng khó khăn trong Trading, hay thi u nh ngơ ả ả ữ ế ữ

Đ ch ra có nhi u mâu thu n, s tể ỉ ề ẫ ự ương ph n, và ngh ch lý trong suy nghĩ mà làmả ịcho trader cho r ng anh ta đã suy nghĩ theo xác su t, nh ng th c t thì anh ta khôngằ ấ ư ự ếnghĩ v y.ậ

Đ đ a trader tr i qua m t m t quá trình tích h p chi n lể ư ả ộ ộ ợ ế ược suy nghĩ vào h ệ

th ng th n kinh c a anh ta m t m c đ ch c năng cho phép.ố ầ ủ ở ộ ứ ộ ứ

(L u ý: Cho đ n g n đây, h u h t các trader là nam gi i, nh ng tôi nh n ra r ng ư ế ầ ầ ế ớ ư ậ ằngày càng có nhi u ph n tham gia trading Trong m t n l c đ tránh nh m l n ề ụ ữ ộ ỗ ự ể ầ ẫ

và phân lo i v ng v , tôi đã liên t c s d ng đ i t "anh ta" trong su t cu n sách ạ ụ ề ụ ử ụ ạ ừ ố ốnày trong vi c mô t các trader Đi u này ch c ch n không ph n ánh b t kỳ s ệ ả ề ắ ắ ả ấ ựthiên v nào c a tôi.)ị ủ

Trading in the zone trình bày m t cách ti p c n tâm lý nghiêm túc đ tr thành m tộ ế ậ ể ở ộ

người chi n th ng đ u đ n trong trading c a b n Tôi không đ a ra m t h th ngế ắ ề ặ ủ ạ ư ộ ệ ốtrading; Tôi quan tâm nhi u h n trong vi c ch cho b n làm th nào đ suy nghĩ ề ơ ệ ỉ ạ ế ểtheo

cách c n thi t đ tr thành m t trader có l i nhu n Tôi gi s r ng b n đã có hầ ế ể ở ộ ợ ậ ả ử ằ ạ ệ

th ng riêng c a b n, đi m l i th c a riêng b n B n ph i h c cách tin tố ủ ạ ể ợ ế ủ ạ ạ ả ọ ưởng đi m ể

l iợ

th c a b n Các đi m l i th có nghĩa là có m t xác su t có k t qu cao h n so v iế ủ ạ ể ợ ế ộ ấ ế ả ơ ớ

đi m khác S t tin c a bàn càng l n, thì b n càng d th c hi n các Trading c aể ự ự ủ ớ ạ ễ ự ệ ủmình Cu n sách này đố ược thi t k đ cung c p cho b n cái nhìn sâu s c và s hi uế ế ể ấ ạ ắ ự ể

bi t c n thi t v b n thân và b n ch t c a trading, do đó nó th c s làm cho b n ế ầ ế ề ả ả ấ ủ ự ự ạtrở

nên d dàng, đ n gi n, và không h căng thăng khi b n ch c n quan sát th trễ ơ ả ề ạ ỉ ầ ị ường và

suy nghĩ đ hành đ ng.ể ộ

Tr.8 |

Đ xác đ nh b n có "suy nghĩ nh m t trader," b n hãy làm bài kh o sát thái đ sau ể ị ạ ư ộ ạ ả ộđây Không có câu tr l i đúng hay sai Câu tr l i c a b n là m t d u hi u xem tâm ả ờ ả ờ ủ ạ ộ ấ ệ

lý hi n t i c a b n có nh t quán v i cách mà b n c n ph i nghĩ đ nh n đệ ạ ủ ạ ấ ớ ạ ầ ả ể ậ ược k t ế

qu trading t t nh t hay không.ả ố ấ

Tr.9 |

KH O SÁT THÁI Đ Ả Ộ

1 Đ ki m để ế ược ti n nh m t Trader thì b n c n ph i bi t chuy n gì sẽ x y ra ề ư ộ ạ ầ ả ế ệ ả

ti p theo trên th trế ị ường Đ ng ý Không đ ng ýồ ồ

2 Th nh tho ng tôi t nghĩ r ng ch c h n ph i có cách nào đó mà Trading không ỉ ả ự ằ ắ ẳ ả

6 Trong đ u luôn luôn nghĩ r ng ph i có m t kho n chi phí nh t đ nh đ tìm xem ầ ằ ả ộ ả ấ ị ể

th trị ường sẽ đi đâu v đâu Đ ng ý Không đ ng ýề ồ ồ

7 Tôi sẽ ch ng thèm đ t l nh ti p theo n a đâu n u tôi không ch c ch n mình sẽẳ ặ ệ ế ữ ế ắ ắ

14 Càng c g ng "buông b " nhi u bao nhiêu thì tôi l i càng th y r t khó khăn đ ố ắ ỏ ề ạ ấ ấ ể

b l i đ ng sau n i đau tinh th n trong quá kh Đ ng ý Không đ ng ýỏ ạ ằ ỗ ầ ứ ồ ồ

15 Tôi có m t tri t lý qu n lý ti n độ ế ả ề ược thành l p trên nguyên t c luôn luôn l y ậ ắ ấ

m t s ti n ra kh i th trộ ố ề ỏ ị ường khi th trị ường bày s n cho tôi Đ ng ý Không đ ng ýẵ ồ ồ

16 Công vi c c a Trader là xác đ nh các mô hình d a trên hành vi c a th trệ ủ ị ự ủ ị ường

mà đ i di n cho m t c h i và sau đó xác đ nh r i ro c a vi c tìm hi u xem nh ng ạ ệ ộ ơ ộ ị ủ ủ ệ ể ữ

mô hình này sẽ x y ra gi ng nh chúng đã t ng x y ra trong quá kh ả ố ư ừ ả ứ

Đ ng ý Không đ ng ýồ ồ

17 Th nh tho ng, tôi c có c m giác gi ng nh tôi là n n nhân c a th trỉ ả ứ ả ố ư ạ ủ ị ường v y.ậ

Đ ng ý Không đ ng ýồ ồ

Tr.10 |

18 Khi Trading tôi thường xuyên c g ng ch t p trung vào m t khung th i gianố ắ ỉ ậ ộ ờ

21 Có nhi u l n khi tôi đang trong m t Trading có l i và tôi bi t vi c chuy n ề ầ ộ ờ ế ệ ể

đ ng giá c b n là đã k t thúc, nh ng tôi v n không ch t l i Đ ng ý Không đ ngộ ơ ả ế ư ẫ ố ờ ồ ồý

22 V n đ không ph i là bao nhiêu ti n tôi ki m đấ ề ả ề ế ược trong m t Trading, hi m ộ ếkhi tôi hài lòng và tôi có c m giác là tôi có th ki m đả ể ế ược nhi u h n n a.ề ơ ữ

Đ ng ý Không đ ng ýồ ồ

23.Khi tôi đ t m t l nh, tôi c m th y tôi có m t thái đ tích c c Tôi d đoán t t ặ ộ ệ ả ấ ộ ộ ự ự ấ

c s ti n tôi có th ki m đả ố ề ể ế ượ ừ ệc t vi c Trading m t cách tích c c Đ ng ý Không ộ ự ồ

đ ng ýồ

24.Các thành ph n quan tr ng nh t trong kh năng c a m t Trader đ tích lũy ầ ọ ấ ả ủ ộ ể

ti n theo th i gian đó là có m t ni m tin vào tính nh t quán c a chính mình.ề ờ ộ ề ấ ủ

28 M c dù nó không x y ra thặ ả ường xuyên, tôi th c s thích Trading c a tôi ph i ự ự ủ ả

th t hoàn h o Khi tôi th c hi n m t Trading hoàn h o nó làm cho tôi c m th y t t ậ ả ự ệ ộ ả ả ấ ố

t i m c quên h t nh ng l n mà tôi làm không t t Đ ng ý Không đ ng ýớ ứ ế ữ ầ ố ồ ồ

29 B n có bao gi th y mình có k ho ch Trading nh ng b n không bao gi th cạ ờ ấ ế ạ ư ạ ờ ự

hi n, và th c hi n các Trading mà b n không bao gi l p k ho ch ? Có Khôngệ ự ệ ạ ờ ậ ế ạ

30 Vi t m t vài câu gi i thích lý do t i sao h u h t các trader ho c không ki m ế ộ ả ạ ầ ế ặ ế

được ti n hay không có kh năng đ gi nh ng gì h đã ki m đề ả ể ữ ữ ọ ế ược

kh o sát thái đ m t l n n a, nó đả ộ ộ ầ ữ ược in l i m t sau c a cu n sách B n có th ạ ở ặ ủ ố ạ ể

ng c nhiên khi th y bao nhiêu câu tr l i c a b n khác v i l n đ u tiên.ạ ấ ả ờ ủ ạ ớ ầ ầ

Tr.11 |

L I C M N Ờ Ả Ơ

Tôi đ c bi t mu n c m n t t c các trader đã mua b n th o còn h n ch v i b y ặ ệ ố ả ơ ấ ả ả ả ạ ế ớ ả

ch ươ ng đ u tiên c a cu n sách này Nh ng ph n h i c a các b n đã cho tôi có thêm ầ ủ ố ữ ả ồ ủ ạ

c m h ng đ vi t b sung thêm b n ch ả ứ ể ế ổ ố ươ ng Ti p theo, tôi xin c m n nh ng ng ế ả ơ ữ ườ i

b n trader Robert St John, Greg Bieber, Larry Pesavento, và Ted Hearne cho tình b n ạ ạ thân thi t, trong đó m i ng ế ỗ ườ i đóng góp vào s phát tri n c a cu n sách này theo ự ể ủ ố

nh ng cách r t đ c bi t Tôi cũng xin c m n ng ữ ấ ặ ệ ả ơ ườ ạ i b n c a tôi, Eileen Bruno, đã ủ

ch nh ỉ

s a b n th o đ u tiên; t i Prentice Hall và Ellen Schneid Coleman, hai nhà đ ng xu t ử ả ả ầ ạ ồ ấ

b n, v i tính chuyên nghi p c a cô y đã giúp đ tôi trong vi c xu t b n m t cách ả ớ ệ ủ ấ ỡ ệ ấ ả ộ trôi

ch y; và c m n Barry Richardson, biên t p viên phát tri n, v s giúp đ c a ông ả ả ơ ậ ể ề ự ỡ ủ trong vi c gi i thi u cu n sách Tôi đánh giá r t cao th i gian cũng nh công s c c a ệ ớ ệ ố ấ ờ ư ứ ủ ông dành cho cu n sách này ố

Mark Doughlas

Tr.12 |

CH ƯƠ NG 1

CON Đ ƯỜ NG T I THÀNH CÔNG: PHÂN TÍCH C B N, PHÂN TÍCH KỸ Ớ Ơ Ả

THU T HAY PHÂN TÍCH TÂM LÝ? Ậ

M Đ U: PHÂN TÍCH C B N Ở Ầ Ơ Ả

Có ai còn nh t khi nào phân tích c b n đớ ừ ơ ả ược xem là phương pháp duy nh t và ấđúng nh t đ đ a ra quy t đ nh Trading? Khi tôi b t đ u Trading năm 1978, ch ấ ể ư ế ị ắ ầ ỉ

có m t s r t ít Trader s d ng phân tích kỹ thu t, h độ ố ấ ử ụ ậ ọ ược coi là nhóm thi u s ể ố

c a c ng đ ng Trading, r t ít và r t kỳ l Cũng th t khó tin, cách đây không lâu ủ ộ ồ ấ ấ ạ ậ

l m, khi Wall Street và h u h t các quỹ l n và các t ch c tài chính cho r ng phân ắ ầ ế ớ ổ ứ ằtích kỹ thu t là hình th c r t th n bí và l a g t.ậ ứ ấ ầ ừ ạ

Thì bây gi , t t nhiên là ngờ ấ ượ ạc l i H u nh t t c các Trader đ u có kinh nghi m ầ ư ấ ả ề ệ

s d ng m t s hình th c phân tích kỹ thu t đ giúp h xây d ng chi n lử ụ ộ ố ứ ậ ể ọ ự ế ược Trading c a mình Ngo i tr m t s nh cá bi t trong gi i khoa h c hàn lâm, còn ủ ạ ừ ộ ố ỏ ệ ớ ọcác nhà phân tích c b n "thu n túy" thì h u nh ko còn n a Đi u gì gây ra s thayơ ả ầ ầ ư ữ ề ự

đ i đáng k trong quan đi m này? Tôi ch c ch n không có gì ng c nhiên cho b t cổ ể ể ắ ắ ạ ấ ứ

ai, câu tr l i r t đ n gi n đó là: TI N ! V n đ ra quy t đ nh Trading theo m t ả ờ ấ ơ ả Ề ấ ề ế ị ộquan đi m c b n đ ki m ti n đ u đ t b ng cách s d ng phể ơ ả ể ế ề ề ặ ằ ử ụ ương pháp này là

y u mô hình toán h c đ đo lế ọ ể ường m t lo t các y u t ( nh lãi su t, b ng cân ộ ạ ế ố ư ấ ả

đ i, th i ti t, và nhi u th khác), các nhà phân tích d báo m t m c giá nào đó t iố ờ ế ề ứ ự ộ ứ ạ

m t s th i đi m trong tộ ố ờ ể ương lai

Các mô hình này thường không có v n đ gì, n u có, thì đó là các y u t c a bi n ấ ề ế ế ố ủ ế

đ i bên trong c a các Trader Con ngổ ủ ười, thường th hi n ni m tin và kỳ v ng v ể ệ ề ọ ề

tương lai, chính h làm cho giá di chuy n-ch không ph i mô hình Th c t là m t ọ ể ứ ả ự ế ộ

mô hình có tính h p lý và logic khi d a trên t t c các bi n, nó sẽ không có giá tr ợ ự ấ ả ế ị

n u t t c các Trader, nh ng ngế ấ ả ữ ười mà ch u trách nhi m cho h u h t kh i lị ệ ầ ế ố ượng Trading, không nh n th c đậ ứ ược các mô hình ho c không tin vào mô hình.ặ

Có m t th c t đó là, nhi u Trader, đ c bi t là trên sàn Trading Futures có kh năngộ ự ế ề ặ ệ ả

di chuy n giá r t m nh theo m t hể ấ ạ ộ ướng này hay hướng khác, h còn không có khái ọ

ni m nh nào c a y u t cung c u c b n đệ ỏ ủ ế ố ầ ơ ả ược cho là nh hả ưởng đ n giá c H n ế ả ơ

n a, t i b t kỳ th i đi m nào, nhi u hành đ ng Trading c a h đữ ạ ấ ờ ể ề ộ ủ ọ ược ra đ a ra b i ư ở

m t tác đ ng t i y u t c m xúc, nó hoàn toàn n m bên ngoài các thông s c a mô ộ ộ ớ ế ố ả ằ ố ủhình c b n Nói cách khác, nh ng ngơ ả ữ ười Trading thường hành đ ng m t cách ộ ộkhông h p lý.ợ

Cu i cùng, các nhà phân tích c b n có th th y r ng d đoán giá t i m t số ơ ả ể ấ ằ ự ạ ộ ố

đi m trong tể ương lai là đúng Nh ng đ ng th i, s bi n đ ng giá có th r t l n.ư ồ ờ ự ế ộ ể ấ ớNên r t khó, n u nh không mu n nói là không th , khi trong m t Trading đấ ế ư ố ể ở ộ ể

c th hóa m c tiêu.ụ ể ụ

Tr.13 |

CHUY N SANG PHÂN TÍCH KỸ THU T Ể Ậ

Phân tích kỹ thu t đã xu t hi n khá lâu t lúc th trậ ấ ệ ừ ị ường được hình thành dưới hình

th c trao đ i Nh ng c ng đ ng trading đã không ch p nh n phân tích kỹ thu t ứ ổ ư ộ ồ ấ ậ ậ

nh m t công c h u hi u đ ki m ti n cho đ n cu i năm 1970 ho c đ u năm ư ộ ụ ữ ệ ể ế ề ế ố ặ ầ

1980 Dưới đây là nh ng gì các nhà phân tích kỹ thu t đã cho bi t r ng phân tích kỹữ ậ ế ằthu t đã chi m u th ch đ o đ i v i th h c ng đ ng th trậ ế ư ế ủ ạ ố ớ ế ệ ộ ồ ị ường đ n m b t xuể ắ ắ

th th trế ị ường

M t s lộ ố ượng Trader tham gia vào các th trị ường vào các ngày, tu n, ho c tháng c ầ ặ ụ

th Đa ph n các Trader làm m t vi c gi ng nhau, l p đi l p l i nh m n l c đ ể ầ ộ ệ ố ặ ặ ạ ằ ỗ ự ể

ki m ti n Nói cách khác, các cá nhân đã phát tri n xu hế ề ể ướng c a mô hình, và m t ủ ộnhóm các cá nhân, tương tác v i nhau trên c s đ u đ n, hình thành nên các mô ớ ơ ở ề ặhình Nh ng hành vi mô hình đữ ược quan sát và được đ nh lị ượng, nó l p đi l p l i ặ ặ ạ

v i nh ng th ng kê đáng tin c y Phân tích kỹ thu t là m t phớ ữ ố ậ ậ ộ ương pháp thu th p ậcác hành vi đ đ a vào mô hình để ư ược nh n d ng mà có th cung c p cho m t d u ậ ạ ể ấ ộ ấ

hi u rõ ràng v i m t xác su t l n h n khi có m t s vi c x y này ra so v i vi c ệ ớ ộ ấ ớ ơ ộ ự ệ ả ớ ệkhác Trong m t nghĩa nào đó, phân tích kỹ thu t cho phép b n xâm nh p vào tâm ộ ậ ạ ậ

c a th trủ ị ường đ d đoán nh ng gì có th x y ra ti p theo, d a trên các lo i mô ể ự ữ ể ả ế ự ạhình th trị ường t o ra m t s th i đi m trạ ở ộ ố ờ ể ước đó

Phân tích kỹ thu t là m t phậ ộ ương pháp đ ch ra bi n đ ng giá trong tể ỉ ế ộ ương lai, nó

đã cho th y là nó cao siêu h n nhi u so v i phấ ơ ề ớ ương pháp phân tích căn b n thu n ả ầtúy Nó gi cho các Trader t p trung vào nh ng gì th trữ ậ ữ ị ường đang di n ra phút giây ễ

hi n t i và có liên quan nh ng gì nó đã x y ra trong quá kh , thay vì ch t p trung ệ ạ ữ ả ứ ỉ ậvào nh ng gì th trữ ị ường c n ph i làm đó là ch d a vào tính h p lý và tính logic ầ ả ỉ ự ợ

được xác đ nh b i m t mô hình toán h c M t khác, phân tích c b n t o ra cái mà ị ở ộ ọ ặ ơ ả ạtôi g i là "kho ng cách th c t " gi a "cái có th x y ra " và "cái đã x y ra." Kho ng ọ ả ự ế ữ ể ả ả ảcách th c t r t khó đ làm b t c đi u gì, nh ng d đoán dài h n thì khó có th ự ế ấ ể ấ ứ ề ữ ự ạ ểkhai thác được, ngay c khi nó chính xác.ả

Ngượ ạc l i, phân tích kỹ thu t không ch thu h p kho ng cách th c t này, mà nó ậ ỉ ẹ ả ự ếcòn s n sàng giúp các Trader có l i th t n d ng các kh năng không gi i h n c a ẵ ợ ế ậ ụ ả ớ ạ ủ

th trị ường Các phương pháp ti p c n kỹ thu t m ra nhi u kh năng h n vì nó xácế ậ ậ ở ề ả ơ

đ nh các mô hình hành vi l p l i tị ặ ạ ương t x y ra nh th nào m i khung th i ự ả ư ế ở ọ ờgian-th i-t kho nh kh c này t i kho nh kh c kia, hàng ngày, hàng tu n, hàng ờ ừ ả ắ ớ ả ắ ầnăm, và m i kho ng th i gian gi a các chu kỳ đó Nói cách khác, phân tích kỹ ỗ ả ờ ở ữthu t bi n th trậ ế ị ường thành m t dòng ch y b t t n các c h i đ làm giàu cho b n.ộ ả ấ ậ ơ ộ ể ạ

CHUY N SÁNG PHÂN TÍCH TÂM LÝ Ể

N u phân tích kỹ thu t r t t t, v y t i sao ngày càng có nhi u Trader chuy n s ế ậ ấ ố ậ ạ ề ể ự

t p trung c a h t phân tích kỹ thu t sang phân tích tâm lý, có nghĩa là tâm lý ậ ủ ọ ừ ậTrading cá nhân c a chính các Trader? Đ tr l i câu h i này, có th b n không ủ ể ả ờ ỏ ể ạ

ph i làm b t c đi u gì mà hãy t h i t i sao b n mua cu n sách này Lý do r t có ả ấ ứ ề ự ỏ ạ ạ ố ấ

th là b n đang không hài lòng v i s khác bi t gi a nh ng gì b n nh n th c để ạ ớ ự ệ ữ ữ ạ ậ ứ ược

ti m năng ki m ti n không gi i h n v i nh ng gì b n đã làm Đó là v n đ v ề ế ề ớ ạ ớ ữ ạ ấ ề ềphân tích kỹ thu t, n u b n mu n g i nó là m t v n đ M t khi b n tìm hi u đ ậ ế ạ ố ọ ộ ấ ề ộ ạ ể ểxác đ nh mô hình và đ c đị ọ ược th trị ường, b n th y có vô s c h i đ ki m ti n ạ ấ ố ơ ộ ể ế ề

Nh ng, tôi ch c ch n r ng b n đã bi t, đó là có m t kho ng cách r t l n gi a ư ắ ắ ằ ạ ế ộ ả ấ ớ ữ

nh ng gì b n hi u v th trữ ạ ể ề ị ường,

Tr.14 |

và kh năng c a b n đ bi n ki n th c đó thành l i nhu n đ u đ n th ng d v n ả ủ ạ ể ế ế ứ ợ ậ ề ặ ặ ư ố

ch s h u m t cách ch c ch n.ủ ở ữ ộ ắ ắ

Hãy suy nghĩ v s l n b n đã nhìn vào m t bi u đ giá và nói v i chính mình, " , ề ố ầ ạ ộ ể ồ ớ Ờ

có v nh th trẻ ư ị ường đang đi lên (ho c xu ng, và các kh năng có th x y ra)," và ặ ố ả ể ả

nh ng gì b n nghĩ là sẽ x y ra đã th c s x y ra Nh ng b n đã không làm đữ ạ ả ự ự ả ư ạ ược gì ngoài vi c xem các chuy n đ ng c a th trệ ể ộ ủ ị ường và r i b n còn đau kh ti c nu i ồ ạ ổ ế ố

v i t t c s ti n b n có th đã ki m đớ ấ ả ố ề ạ ể ế ược

Có m t s khác bi t l n gi a vi c d báo cái gì đó sẽ x y ra trên th trộ ự ệ ớ ữ ệ ự ả ị ường (và suy nghĩ v t t c s ti n b n có th đã ki m đề ấ ả ố ề ạ ể ế ược) v i th c t c a vi c vào l nh và ớ ự ế ủ ệ ệthoát l nh Trading Tôi g i s khác bi t này, và ki u gi ng nh v y, là "kho ng cách ệ ọ ự ệ ể ố ư ậ ảtâm lý" và đây có th là v n đ làm cho Trading tr nên m t trong nh ng ngh khó ể ấ ề ở ộ ữ ềkhăn nh t mà b n đã ch n và ch c ch n “ kho ng cách tâm lý” này còn là m t trongấ ạ ọ ắ ắ ả ộ

nh ng bí n l n nh t đ tr thành chuyên gia V y câu h i l n đữ ẩ ớ ấ ể ở ậ ỏ ớ ược đ t ra là: Có ặ

th làm ch các Trading để ủ ược hay không? Có th tr i nghi m các Trading m t cách ể ả ệ ộ

đ n gi n và d dàng nh v y không? Khi mà b n ch có nhìn, quan sát th trơ ả ễ ư ậ ạ ỉ ị ường và nghĩ v thành công, và nó hoàn toàn trái ngề ược v i th c t khi b n vào l nh và ớ ự ế ạ ệchi n th ng Câu tr l i r t rõ ràng là “ b n có th làm ch đế ắ ả ờ ấ ạ ể ủ ược Trading ” h n th ơ ế

n a cu n sách này đữ ố ược ra đ i là đ cung c p cho b n cái nhìn sâu s c và s hi u ờ ể ấ ạ ắ ự ể

bi t c n thi t v chính con ngế ầ ế ề ườ ại b n và v b n ch t c a Trading Vì v y, k t qu ề ả ấ ủ ậ ế ả

th c s tr nên d dàng, đ n gi n, và không có gì căng th ng khi b n ch quan sát ự ự ở ễ ơ ả ẳ ạ ỉ

th trị ường và suy nghĩ đ hành đ ng.ể ộ

Đi u này có v cao siêu, và th m chí m t s ngề ẻ ậ ộ ố ười còn cho là g n nh không th ầ ư ể

Nh ng nó không khó v y đâu Đã có nh ng ngư ậ ữ ười đã làm ch đủ ược ngh thu t ệ ậTrading, và có nh ng ngữ ười đã thu h p kho ng cách gi a các kh năng s n có và ẹ ả ữ ả ẵ

hi n th c k t qu Tuy nhiên, đúng nh b n nghĩ đ y, con s nh ng ngệ ự ế ả ư ạ ấ ố ữ ười th ng ắ

cu c là tộ ương đ i ít so v i s lố ớ ố ượng Trader đã được tr i nghi m m c đ khác nhau ả ệ ứ ộ

v i k t qu đáng th t v ng, t t c đ u th y s kh c nghi t, t c gi n, và t h i t i ớ ế ả ấ ọ ấ ả ề ấ ự ắ ệ ứ ậ ự ỏ ạsao h không th t o ra nh ng thành công nh t quán mà h khao khát.ọ ể ạ ữ ấ ọ

Trong th c t thì s khác bi t gi a hai nhóm Trader này (nhóm ngự ế ự ệ ữ ười chi n th ngế ắ

th y đi m khác nhau nh đêm và ngày.ấ ể ư

N u đi lên t i m t trăng đ i di n cho s thành công đ u đ n c a m t Trader, thì ế ớ ặ ạ ệ ự ề ặ ủ ộchúng ta có th nói r ng đi đ n m t trăng là có th Nh ng cu c hành trình thì có vôể ằ ế ặ ể ư ộvàn khó khăn và ch có m t s ít ngỉ ộ ố ười đã làm được vi c đó T quan đi m c a ệ ừ ể ủchúng ta trên trái đ t, thì m t trăng có th nhìn th y đở ấ ặ ể ấ ược m i t i và có v nh ỗ ố ẻ ư

r t g n mà chúng ta có th ch v i tay ra và ch m vào nó.ấ ầ ể ỉ ớ ạ

Trading thành công cũng đượ ảc c m nh n c m theo cách tậ ả ương t B t kỳ cho ngày, ự ấ

tu n, ho c tháng, các th trầ ặ ị ường lúc nào cũng bày s n s lẵ ố ượng ti n r t l n cho b t ề ấ ớ ấ

c ai có kh năng đ t l nh Trading Khi th trứ ả ặ ệ ị ường đang chuy n đ ng liên t c, thì sể ộ ụ ố

ti n này không nh ng không ng ng ch y, mà còn làm cho các kh năng thành công ề ữ ừ ả ảphóng

Tr.15 |

đ i r t nhi u và dạ ấ ề ường nh nó n m trong t m tay c a b n Tôi dùng t "dư ằ ầ ủ ạ ừ ường

nh " đ làm cho m t s khác bi t quan tr ng gi a hai nhóm c a ngư ể ộ ự ệ ọ ữ ủ ười Trading

Đ i v i nh ng ngố ớ ữ ười đã h c đọ ược cách đ chi n th ng đ u đ n, ho c đã th u hi u ể ế ắ ề ặ ặ ấ ể

nh ng gì tôi g i là "ngữ ọ ưỡng c a c a s nh t quán," ti n không ch n m trong t m ử ủ ự ấ ề ỉ ằ ầtay c a h ; mà h u nh h có th mang nó đi theo ý thích Tôi ch c ch n r ng m t ủ ọ ầ ư ọ ể ắ ắ ằ ộ

s ngố ười sẽ th y tuyên b này gây s c ho c khó tin, nh ng đó là s th t Cũng có ấ ố ố ặ ư ự ậ

m t s h n ch , nh ng đ i v i h u h t, dòng ti n ch y vào tài kho n c a các ộ ố ạ ế ư ố ớ ầ ế ề ả ả ủTrader này m t cách d dàng và không h v t v , đ n m c mà nó ch l n v n trong ộ ễ ề ấ ả ế ứ ỉ ở ởtâm trí h theo nghĩa đen.ọ

Tuy nhiên, đ i v i các Trader không thu c trong nhóm này thì t "dố ớ ộ ừ ường nh " có ưnghĩa là chính xác nh ng gì nó ng ý Có v nh s th ng nh t hay thành công cu i ữ ụ ẻ ư ự ố ấ ốcùng mà h mong mu n là "trong t m tay", ho c "n m trong t m tay c a h ", ngay ọ ố ầ ặ ằ ầ ủ ọ

trước khi nó trượt đi ho c b c h i trặ ố ơ ước m t, h t l n này r i đ n l n khác Đi u ắ ế ầ ồ ế ầ ềduy nh t c m nh n đ u đ n v Trading đ i v i nhóm ngấ ả ậ ề ặ ề ố ớ ười này đó là n i đau tinh ỗ

th n Vâng, h ch c ch n có nh ng giây phút h ng kh i, nh ng nó không quá ầ ọ ắ ắ ữ ứ ở ư

cường đi u khi nói r ng h u h t th i gian h đang trong m t tr ng thái s hãi, ệ ằ ầ ế ờ ọ ở ộ ạ ợ

gi n d , th t b i, lo l ng, th t v ng, ph n b i, và ti c nu i Vì v y, nh ng gì ngăn ậ ữ ấ ạ ắ ấ ọ ả ộ ế ố ậ ữcách hai nhóm Trader này? Đó là thông minh chăng? Nh ng ngữ ười th ng đ u đ n ắ ề ặ

ch đ n gi n là h thông minh h n nh ng ngỉ ơ ả ọ ơ ữ ười khác hay sao? H làm vi c chăm ọ ệ

ch h n ? H phân tích t t h n, hay h có quy n truy c p vào h th ng Trading ỉ ơ ư ọ ố ơ ọ ề ậ ệ ố

t t h n? H có đ c đi m tính cách v n có mà làm cho h d dàng h n đ đ i phó ố ơ ọ ặ ể ố ọ ễ ơ ể ố

v i nh ng áp l c căng th ng c a Trading?ớ ữ ự ẳ ủ

T t c nh ng kh năng này nghe có v khá chính đáng, tr khi b n bi t đấ ả ữ ả ẻ ừ ạ ế ược m t ộ

đi u r ng h u h t nh ng ngề ằ ầ ế ữ ười th t b i trong ngành công nghi p Trading cũng là ấ ạ ệ

m t s trong nh ng ngộ ố ữ ười sáng giá nh t và hoàn h o nh t c a xã h i Nhóm ấ ả ấ ủ ộ

người mà thua nhi u nh t bao g m ch y u là bác sĩ, lu t s , kỹ s , nhà khoa h c, ề ấ ồ ủ ế ậ ư ư ọcác CEO, ngườ ề ưi v h u giàu có, và các doanh nhân

H n th n a, h u h t các nhà phân tích th trơ ế ữ ầ ế ị ường t t nh t c a ngành công nghi pố ấ ủ ệTrading l i là nh ng Trader t i t nh t, th t không th tạ ữ ồ ệ ấ ậ ể ưởng tượng được Thông minh và phân tích th trị ường t t có th là con đố ể ường Đ n Thành Công và ch c ế ắ

ch n góp ph n vào s thành công, nh ng đó không ph i là y u t quy t đ nh đ ắ ầ ự ư ả ế ố ế ị ểphân bi t nh ng ngệ ữ ười chi n th ng đ u đ n v i nh ng ngế ắ ề ặ ớ ữ ười khác Vâng, v y n uậ ếkhông ph i là thông minh h n hay phân tích t t h n, thì là cái gì?ả ơ ố ơ

Tôi đã t ng làm vi c v i m t s Trader t t nh t và m t s Trader t i t nh t ừ ệ ớ ộ ố ố ấ ộ ố ồ ệ ấ

trong ngành trading, và tôi đã giúp m t s Trader t i t nh t tr thành m t trong ộ ố ồ ệ ấ ở ộ

nh ng Trader t t nh t, tôi có th ch ra mà không có m t nghi ng gì, có nh ng lý ữ ố ấ ể ỉ ộ ờ ữ

do r t c th t i sao các Trader t t nh t luôn th c hi n Trading thành công đ u ấ ụ ể ạ ố ấ ự ệ ề

th y chínhấ

Tr.16 |

mình trong m t s vi c nào đó, ví d nh vi c không đ ng ý v i ai đó v m t v n ộ ự ệ ụ ư ệ ồ ớ ề ộ ấ

đ mà c hai đ u có kinh nghi m Khác v i các tính năng v t lý c a con ngề ả ề ệ ớ ậ ủ ười, cách chúng ta nghĩ là nh ng gì làm cho chúng ta đ c đáo, có lẽ th m chí còn đ c ữ ộ ậ ộđáo h n so v i các tính năng v t lý c a chúng ta.ơ ớ ậ ủ

Quay tr l i v n đ các Trader Nh ng đi m khác bi t nào trong suy nghĩ gi a các ở ạ ấ ề ữ ể ệ ữTrader t t nh t trái ngố ấ ược v i cách suy nghĩ c a nh ng Trader mà đang có v n đ ? ớ ủ ữ ấ ềTrong khi th trị ường có th để ược mô t nh là m t đ u trả ư ộ ấ ường v i nh ng c h i ớ ữ ơ ộ

vô t n, nó đ ng th i cũng ph i đ i đ u v i các cá nhân ph i c m c lâu nh t, đi u ậ ồ ờ ả ố ầ ớ ả ầ ự ấ ề

ki n tâm lý b t l i, b n có th khám phá chính mình v đi u đó H u h t thì các ệ ấ ợ ạ ể ề ề ầ ếTrader đ u h c đi u gì đó v th trề ọ ề ề ị ường đó là th trị ường luôn luôn có c h i ơ ộ

Nh ng h c nh th nào đ xác đ nh m t c h i đ mua ho c đ bán không có ư ọ ư ế ể ị ộ ơ ộ ể ặ ểnghĩa là b n đã h c đạ ọ ược cách suy nghĩ nh m t Trader.ư ộ

Đ c đi m xác đ nh kho ng cách gi a ngặ ể ị ả ư ười chi n th ng đ u đ n v i nh ng ngế ắ ề ặ ớ ữ ười khác đó là: Nh ng ngữ ười chi n th ng đã đ t đế ắ ạ ược m t tâm lý r t n đ nh, h t p ộ ấ ổ ị ọ ậ

h p đợ ược nh ng thái đ r t t t, cho phép h luôn duy trì tính k lu t, s t p trung, ữ ộ ấ ố ọ ỷ ậ ự ậ

và, trên t t c , h tin tấ ả ọ ưởng b t ch p các đi u ki n b t l i K t qu là, h không ấ ấ ề ệ ấ ợ ế ả ọcòn nh y c m v i nh ng n i s hãi ph bi n và các l i Trading nh là b nh d ch ạ ả ớ ữ ỗ ợ ổ ế ỗ ư ệ ị

mà người khác hay m c ph i Và h u nh t t c nh ng Trader đ u đắ ả ầ ư ấ ả ữ ề ược h c m t ọ ộcái gì đó v th trề ị ường; nh ng r t ít Trader hi u đư ấ ể ượ ằc r ng THÁI Đ là đi u h t Ộ ề ế

s c c n thi t đ tr thành m t ngứ ầ ế ể ở ộ ười chi n th ng đ u đ n Cũng gi ng nh vi c ế ắ ề ặ ố ư ệ

h c cách đ hoàn thi n các kỹ thu t thích h p đ c m cây g y golf hay cây v t ọ ể ệ ậ ợ ể ầ ậ ợtennis, đó là s nh t quán , n u thi u s nh t quán, thì sẽ không còn nghi ng gì ự ấ ế ế ự ấ ờ

n a, đó chính là do thái đ Nh ng Trader mà đã vữ ộ ữ ượt ra ngoài "ngưỡng c a c a s ử ủ ự

nh t quán" thấ ường đã ph i tr i qua n i đau r t l n (c tinh th n l n tài chính) ả ả ỗ ấ ớ ả ầ ẫ

trước khi h có đọ ược thái đ đúng đ n cho phép h ho t đ ng hi u qu trong th ộ ắ ọ ạ ộ ệ ả ị

trường Trading Các trường h p ngo i l thì khá hi m, h là nh ng ngợ ạ ệ ế ọ ữ ười đã được sinh ra trong nh ng gia đình Trading thành công ho c nh ng ngữ ặ ữ ườ ắ ầi b t đ u s ựnghi p Trading c a mình theo s hệ ủ ự ướng d n c a ngẫ ủ ười th y r t hi u b n ch t ầ ấ ể ả ấ

th c s c a Trading, và, quan tr ng h n, ngự ự ủ ọ ơ ười đó ph i bi t cách d y.ả ế ạ

T i sao n i đau tinh th n và th m h a tài chính thạ ỗ ầ ả ọ ường ph bi n đ i v i cácổ ế ố ớTrader? Câu tr l i đ n gi n là h u h t chúng ta đ u không đ may m n đ b tả ờ ơ ả ầ ế ề ủ ắ ể ắ

đ u s nghi p Trading c a mình v i s ch d n đúng đ n.ầ ự ệ ủ ớ ự ỉ ẫ ắ

Tuy nhiên, lý do th c s còn sâu xa h n nhi u Tôi đã làm vi c su t mự ự ơ ề ệ ố ườ ải b y năm qua đ m x các đ ng l c tâm lý đ ng sau Trading vì v y tôi có th phát tri n các ể ổ ẻ ộ ự ằ ậ ể ể

phương pháp hi u qu cho vi c gi ng d y các nguyên t c c a s thành công ệ ả ệ ả ạ ắ ủ ự

Nh ng gì tôi đã khám phá ra r ng Trading ch a đ y ngh ch lý và mâu thu n trong ữ ằ ứ ầ ị ẫsuy nghĩ đã làm cho nó c c kỳ khó khăn đ tìm hi u làm th nào đ thành công ự ể ể ế ểTrong th c t , n u tôi ph i ch n m t t mà gói g n b n ch t c a Trading, nó sẽ là ự ế ế ả ọ ộ ừ ọ ả ấ ủ

"ngh ch lý".ị

(Theo t đi n,ngh ch lý là cái gì đó dừ ể ị ường nh có b n ch t mâu thu n ho c trái ư ả ấ ẫ ặ

v i ni m tin thông thớ ề ường ho c trái v i nh ng gì con ngặ ớ ữ ười cho là có lý.)

Th m h a v tài chính và tinh th n r t ph bi n các Trader vì có r t nhi u các ả ọ ề ầ ấ ổ ế ở ấ ềquan đi m, thái đ , và nguyên t c mà sẽ cho chúng ta c m giác hoàn h o và chúng ể ộ ắ ả ả

v n hành khá t t trong cu c s ng hàng ngày nh ng l i có tác d ng ngậ ố ộ ố ư ạ ụ ượ ạc l i trong môi trường Trading thì l i không hi u qu Do không bi t đi u này, h u h t các ạ ệ ả ế ề ầ ếTrader

Tr.17 |

b t đ u s nghi p c a mình v i s thi u hi u bi t căn b n th nào là m t Trader, ắ ầ ự ệ ủ ớ ự ế ể ế ả ế ộcác kỹ năng có liên quan, và sâu h n n a là nh ng kỹ năng nào c n đơ ữ ữ ầ ược phát tri n.ể

Dưới đây là m t ví d đi n hình v nh ng gì tôi đang nói v : Trading v n dĩ m o ộ ụ ể ề ữ ề ố ạ

hi m Theo hi u bi t c a tôi, không có Trading nào để ể ế ủ ược đ m b o th ng; Do đó, ả ả ắ

kh năng b sai và m t ti n luôn luôn hi n di n Vì v y, khi b n đ t m t l nh ả ị ấ ề ệ ệ ậ ạ ặ ộ ệ

Trading, b n có xem nh mình m t ngạ ư ộ ười dám ch p nh n r i ro hay không ? M c ấ ậ ủ ặ

dù câu h i này nghe có v nh là câu h i đánh l a, không ph i v y đâu.ỏ ẻ ư ỏ ừ ả ậ

Câu tr l i h p lý cho câu h i này, dĩ nhiên là có N u tôi tham gia vào m t ho t ả ờ ợ ỏ ế ộ ạ

đ ng mang tính r i ro, thì độ ủ ương nhiên tôi ph i là m t ngả ộ ười ch p nh n r i ro Đây ấ ậ ủ

là m t gi đ nh hoàn toàn h p lý cho b t kỳ Trading nào độ ả ị ợ ấ ược th c hi n Trong th cự ệ ự

t , không ch h u h t t t c các Trader đ a ra gi đ nh này, mà h còn t hào mình ế ỉ ầ ế ấ ả ư ả ị ọ ự

là Trader m o hi m V n đ là gi đ nh này không th gi ng v i s th t T t nhiên, ạ ể ấ ề ả ị ể ố ớ ự ậ ấ

b t kỳ Trader nào cũng có r i ro khi đ t l nh Trading, nh ng đi u đó không có ấ ủ ặ ệ ư ềnghĩa là b n đang ch p nh n r i ro tạ ấ ậ ủ ương ng đó Nói cách khác, t t c các Trading ứ ấ ả

r t r i ro vì m i kh năng đ u có th x y ra, và không có gì b o đ m m t k t qu ấ ủ ọ ả ề ể ả ả ả ộ ế ả

th ng Nh ng li u h u h t các Trader đ u th c s tin r ng h ch u r i ro khi h ắ ư ệ ầ ế ề ự ự ằ ọ ị ủ ọ

đ t l nh Trading ? H có th c s ch p nh n r ng Trading không có gì đ m b o, ặ ệ ọ ự ự ấ ậ ằ ả ảkhông ch c th ng? H n n a, h có hoàn toàn ch p nh n nh ng h u qu có th x yắ ắ ơ ữ ọ ấ ậ ữ ậ ả ể ả

ra ?

Câu tr l i rõ ràng là không ! H u h t các Trader hoàn toàn không có khái ni m v ả ờ ầ ế ệ ề

nh ng gì g i là Ngữ ọ ười ch p nh n r i ro theo cái cách gi ng nh m t Trader thành ấ ậ ủ ố ư ộcông nghĩ v r i ro Các Trader gi i nh t, h không nh ng s n sang r i ro, mà h ề ủ ỏ ấ ọ ữ ẵ ủ ọcòn h c cách ch p nh n và đón nh n r i ro đó Có m t kho ng cách tâm lý r t l n ọ ấ ậ ậ ủ ộ ả ấ ớ

gi a vi c b n là m t ngữ ệ ạ ộ ười ch p nh n r i ro vì b n đ t l nh vào các trade và vi c ấ ậ ủ ạ ặ ệ ệ

b n ch p nh n hoàn toàn nh ng r i ro v n có trong m i trade.ạ ấ ậ ữ ủ ố ỗ

Khi b n hoàn toàn ch p nh n nh ng r i ro, nó sẽ có tác đ ng sâu s c đ n hi u ạ ấ ậ ữ ủ ộ ắ ế ệ

su t cu i cùng c a b n Các Trader gi i nh t có th đ t m t l nh Trading mà ấ ố ủ ạ ỏ ấ ể ặ ộ ệkhông có chút do d hay xung đ t nào, r t t do và không do d hay xung đ t, và hự ộ ấ ự ự ộ ọxem nh ch có vi c gì x y ra H có th thoát l nh, th m chí v i m t s m t mát ư ả ệ ả ọ ể ệ ậ ớ ộ ự ấ

và dường nh không có m t chút c m xúc khó ch u nào c Nói cách khác, nh ng ư ộ ả ị ả ữ

r i ro v n có trong Trading không làm cho các Trader gi i nh t đánh m t k lu t, ủ ố ỏ ấ ấ ỷ ậ

s t p trung, ho c c m giác t tin c a h ự ậ ặ ả ự ủ ọ

N u b n không th Trading mà không có chút c m xúc khó ch u nào (đ c bi t là ế ạ ể ả ị ặ ệ

s hãi), thì b n đã không h c đợ ạ ọ ược cách ch p nh n nh ng r i ro trong Trading ấ ậ ữ ủĐây là m t v n đ r t l n, b i vì b t c m c đ nào mà b n ch a ch p nh n các ộ ấ ề ấ ớ ở ấ ứ ứ ộ ạ ư ấ ậ

r i ro, thì cũng là m c đ mà b n sẽ tránh đủ ở ứ ộ ạ ược nh ng r i ro C g ng đ tránh ữ ủ ố ắ ểcái gì đó mà không th tránh kh i sẽ có nh ng nh hể ỏ ữ ả ưởng tai h i đ n kh năng ạ ế ả

c a b n đ Trading thành công.ủ ạ ể

H c đ th c s ch p nh n nh ng r i ro trong b t kỳ vi c nào cũng có th khó khăn,ọ ể ự ự ấ ậ ữ ủ ấ ệ ể

nh ng nó sẽ là vô cùng khó khăn đ i v i các Trader, đ c bi t là lúc cân nh c nh ngư ố ớ ặ ệ ắ ữ

vi c mà đang b đe d a Chúng ta thệ ị ọ ường s cái gì nh t (g n k cái ch t hay nóiợ ấ ầ ề ếchuy n trệ ước công chúng)? Ch c ch n, s m t ti n và s b sai là hai trong nh ng ắ ắ ợ ấ ề ợ ị ữ

n iỗ

s n m trên cùng c a danh sách s hãi.ợ ằ ở ủ ợ

Th a nh n chúng ta đang sai l m và m t ti n có th t o ra n i đau c c kỳ l n, và ừ ậ ầ ấ ề ể ạ ỗ ự ớ

ch c ch n đó là nh ng vi c đáng đ né tránh Nh ng đã là Trader, thì chúng ta đang ắ ắ ữ ệ ể ư

ph iả

Tr.18 |

đ i m t v i c hai kh năng này h u nh m i kho nh kh c khi chúng ta đang ố ặ ớ ả ả ầ ư ọ ả ắ ởtrong m t Trading Bây gi , b n có th nói v i chính mình r ng, "Ngoài th c t r ngộ ờ ạ ể ớ ằ ự ế ằTrading có th làm cho mình đau đ n r t nhi u, theo t nhiên thì chúng ta không ể ớ ấ ề ự

mu n b sai ho c b m t mát cái gì Do đó, tôi có th làm b t c đi u gì đ có th ố ị ặ ị ấ ể ấ ứ ề ể ểtránh vi c đó x y ra" Tôi đ ng ý v i b n Nh ng đ ng th i xu hệ ả ồ ớ ạ ư ồ ờ ướng t nhiên này ựcũng khi n cho Trading tế ưởng là d nh ng l i vô cùng khó khăn.ễ ư ạ

Trading đã ch cho chúng ta th y m t ngh ch lý c b n: Làm th nào chúng ta v n ỉ ấ ộ ị ơ ả ế ẫ

x lý đử ược tính k lu t, s t p trung và t tin khi đ i m t v i nh ng vi c không ỷ ậ ự ậ ự ố ặ ớ ữ ệ

ch c ch n liên t c? Khi b n đã h c đắ ắ ụ ạ ọ ược cách đ "suy nghĩ" nh m t Trader, thì khiể ư ộ

đó b n sẽ có th làm đạ ể ược m t cách chính xác H c làm th nào đ xác đ nh l i các ộ ọ ế ể ị ạ

ho t đ ng Trading c a b n theo m t cách mà cho phép b n hoàn toàn ch p nh n ạ ộ ủ ạ ộ ạ ấ ậ

r i ro, đó chính là chìa khóa đ suy nghĩ nh m t Trader thành công H c cách ch pủ ể ư ộ ọ ấ

nh n r i ro là m t kỹ năng Trading, là kỹ năng quan tr ng nh t mà b n có th h c ậ ủ ộ ọ ấ ạ ể ọ

h i Tuy nhiên, r t hi m các Trader đang phát tri n t p trung chú ý hay dành ra n ỏ ấ ế ể ậ ỗ

l c đ tìm hi u h c h i.ự ể ể ọ ỏ

Khi b n tìm hi u các kỹ năng Trading ch p nh n r i ro, th trạ ể ấ ậ ủ ị ường sẽ không thể

t o ra các thông tin mà b n xác đ nh ho c gi i thích làm b n đau đ n N u cácạ ạ ị ặ ả ạ ớ ếthông tin th trị ường t o ra không có kh năng gây ra cho b n c m xúc đau đ n, thìạ ả ạ ả ớkhông có gì ph i tránh Nó ch là thông tin, nó nói cho b n các kh năng đang có.ả ỉ ạ ả

Đi u này đề ược g i là m t quan đi m-m t m c tiêu mà không b l ch l c ho c bọ ộ ể ộ ụ ị ệ ạ ặ ịbóp méo b i nh ng gì b n s sẽ x y ra ho c không x y ra.ở ữ ạ ợ ả ặ ả

Tôi ch c r ng có không dắ ằ ưới m t Trader đ c cu n sách này, đã vào l nh quá s m -ộ ọ ố ệ ớ

trước khi th trị ường đã th c s t o ra m t tín hi u, ho c quá mu n sau khi thự ự ạ ộ ệ ặ ộ ị

trường đã t o ra m t tín hi u Đi u gì đã khi n m t Trader không thuy t ph c ạ ộ ệ ề ế ộ ế ụmình

đ tránh m t Trading thua l và, k t qu là, đã có m t Trading l l n h n; ho c đãể ộ ỗ ế ả ộ ỗ ớ ơ ặthoát ra kh i Trading th ng quá s m; ho c nhìn th y mình trong m t Trading ỏ ắ ớ ặ ấ ộ

th ngắ

nh ng l i không có b t kỳ đ ng l i nhu n nào c , và sau đó l i cho phép Trading đóư ạ ấ ồ ợ ậ ả ạ

tr thành k thua cu c; ho c chuy n d ch c t l t i g n đi m vào l nh, ch đ đở ẻ ộ ặ ể ị ắ ỗ ớ ầ ể ệ ỉ ể ược

d ng l i và thoát l nh trong khi th trừ ạ ệ ị ường quay đ u tr l i theo hầ ở ạ ướng c a mìnhủmong mu n? Đây ch là m t vài l i trong s r t nhi u l i c a các Trader, và h cố ỉ ộ ỗ ố ấ ề ỗ ủ ọ ứ

m c l i l p đi l p l i hoài Đây không ph i là l i c a th trắ ỗ ặ ặ ạ ả ỗ ủ ị ường t o ra Do đó, các l iạ ỗnày không đ n t th trế ừ ị ường Th trị ường là trung l p, theo đúng nghĩa là nó diậ

chuy n và t o ra các thông tin v th trể ạ ề ị ường S d ch chuy n và các thông tin cungự ị ể

c p cho m i ngấ ỗ ười trong chúng ta có c h i đ làm m t cái gì đó, th thôi ! Thơ ộ ể ộ ế ị

trường không có b t c quy n l c nào, nó ch có m t ki u duy nh t mà qua đó m iấ ứ ề ự ỉ ộ ể ấ ỗchúng ta nh n th c và gi i thích thông tin này, ho c ki m soát các quy t đ nh vàậ ứ ả ặ ể ế ịhành đ ng c a chúng ta t o ra k t qu Các l i mà tôi đã đ c p và còn nhi u l i ộ ủ ạ ế ả ỗ ề ậ ề ỗ

và m i ngọ ười khác đ n gi n h n so v i đi u này: Các Trader gi i nh t là nh ng ơ ả ơ ớ ề ỏ ấ ữ

người không bi t s H không s b i vì h đã phát tri n thái đ mà cho h m c ế ợ ọ ợ ở ọ ể ộ ọ ứ

đ l n nh t c a tính linh ho t v tâm trí đ vào và ra các Trading d a trên nh ng ộ ớ ấ ủ ạ ề ể ự ữ

gì th trị ường đang nói v i h v các kh năng t quan đi m riêng c a th trớ ọ ề ả ừ ể ủ ị ường

Đ ng th i, các Trader gi i nh t đã phát tri n thái đ ngăn c n h ra quy t đ nh ồ ờ ỏ ấ ể ộ ả ọ ế ị

li u lĩnh.ề

Tr.19 |

T t c m i ngấ ả ọ ườ ềi đ u s , ch có m c đ khác nhau Khi h không s , h có khuynh ợ ỉ ứ ộ ọ ợ ọ

hướng tr nên thi u th n tr ng và đã t o nh ng kinh nghi m x u cho chính b n ở ế ậ ọ ạ ữ ệ ấ ảthân h và làm cho h s t th i đi m đó.ọ ọ ợ ừ ờ ể

Chín mươi lăm ph n trăm các l i Trading b n có kh năng m c ph i, đó là do b nầ ỗ ạ ả ắ ả ạnhìn th y ti n b c h i trấ ề ố ơ ước m t b n, nó xu t phát t thái đ c a b n v vi c sắ ạ ấ ừ ộ ủ ạ ề ệ ợ

b sai, s m t ti n, s b l m t c h i, và s đ l i ti n trên bàn Tôi g i đó là 4ị ợ ấ ề ợ ỏ ỡ ấ ơ ộ ợ ể ạ ề ọ

n i s hãi chính trong Trading.ỗ ợ

Bây gi , b n có th nói v i chính mình r ng, "Tôi không bi t v đi u này Tôi đã ờ ạ ể ớ ằ ế ề ềluôn nghĩ r ng Trader nên có m t n i s hãi lành m nh v th trằ ộ ỗ ợ ạ ề ị ường" M t l n ộ ầ

n a, đây là m t gi đ nh hoàn toàn logic và h p lý Nh ng khi th c hi n Trading, ữ ộ ả ị ợ ư ự ệ

nh ng n i s hãi c a b n sẽ hành đ ng ch ng l i b n theo cách mà b n gây ra, ữ ỗ ợ ủ ạ ộ ố ạ ạ ạ

nh ng đi u b n r t s th c s x y ra N u b n s b sai, s hãi c a b n sẽ ho t ữ ề ạ ấ ợ ự ự ả ế ạ ợ ị ợ ủ ạ ạ

đ ng lên nh n th c c a b n v thông tin th trộ ậ ứ ủ ạ ề ị ường theo cách mà sẽ làm cho b n ạlàm đi u gì đó đ r i cu i cùng sẽ làm cho b n sai Khi b n đang s hãi, thì không ề ể ồ ố ạ ạ ợ

có kh năng nào t n t i B n không th nh n th c đả ồ ạ ạ ể ậ ứ ược kh năng khác ho c th c ả ặ ự

hi n chúng đúng cách, ngay c khi b n đã c g ng ki m soát đ c m nh n chúng, ệ ả ạ ố ắ ể ể ả ậ

vì s hãi là không lay chuy n đợ ể ược V m t th ch t, nó làm cho chúng ta đóng ề ặ ể ấbăng ho c ch y V m t tinh th n, nó khi n chúng ta thu h p tr ng tâm s chú ý ặ ạ ề ặ ầ ế ẹ ọ ự

c a chúng ta chuy n sang các đ i tủ ể ố ượng c a s s hãi c a chúng ta Cái này có ủ ự ợ ủnghĩa là suy nghĩ v nh ng kh năng khác, cũng nh các thông tin có s n khác t ề ữ ả ư ẵ ừ

th trị ường, đã b khóa ch n l i B n đã không th suy nghĩ v t t c nh ng đi u ị ặ ạ ạ ể ề ấ ả ữ ề

h p lý b n đã bi t v th trợ ạ ế ề ị ường cho đ n khi b n không còn s hãi n a và s ki n ế ạ ợ ữ ự ệ

đã qua đi Sau đó, b n m i nghĩ ra r ng, "Tôi bi t đi u đó T i sao lúc đó mình ạ ớ ằ ế ề ạkhông nghĩ ra nh ?" ho c, "T i sao lúc đó tôi l i không th hành đ ng nh v y ỉ ặ ạ ạ ể ộ ư ậ

ch ?"ứ

Vô cùng khó khăn đ c m nh n ngu n g c c a các v n đ là do thái đ không phù ể ả ậ ồ ố ủ ấ ề ộ

h p c a chính chúng ta Nó đã làm cho n i s hãi c ng m ng m Nhi u trong s ợ ủ ỗ ợ ứ ấ ầ ề ốcác mô hình t duy đã nh hư ả ưởng tiêu c c đ i v i Trading c a chúng ta, đó cũng là ự ố ớ ủ

m t ch c năng theo cách t nhiên mà chúng ta suy nghĩ và cách chúng ta nhìn th ộ ứ ự ế

gi i Nh ng mô hình suy nghĩ này nó h n sâu trong não c a chúng ta t i m c mà ớ ữ ằ ủ ơ ứ

hi m khi chúng ta nh n ra ngu n g c khó khăn c a Trading n m chính bên trong ế ậ ồ ố ủ ằcon ngườ ủi c a chúng ta, nó xu t phát t tr ng thái tâm lý c a chúng ta Nh ng trongấ ừ ạ ủ ư

th c t , có v nh t nhiên h n khi cho r ng ngu n g c c a m i v n đ n m bênự ế ẻ ư ự ơ ằ ồ ố ủ ọ ấ ề ằ ởngoài, n m th trằ ở ị ường, b i vì có c m giác nh th trở ả ư ị ường đang gây ra n i đau, s ỗ ự

th t v ng, và b t mãn c a chúng ta.ấ ọ ấ ủ

Rõ ràng đây là nh ng khái ni m tr u tữ ệ ừ ượng và ch c ch n không ph i là m t cái gì ắ ắ ả ộđó

mà h u h t các Trader sẽ quan tâm Tuy nhiên, s hi u bi t v m i quan h gi aầ ế ự ể ế ề ố ệ ữ

ni m tin, thái đ và nh n th c là ki n th c căn b n trong Trading, nó cũng gi ng ề ộ ậ ứ ế ứ ả ốnhư

h c cách giao bóng tennis, hay gi ng nh h c cách đ đánh m t cú swing trên sânọ ố ư ọ ể ộgolf Nói cách khác, s hi u bi t và ki m soát nh n th c c a b n v thông tin thự ể ế ể ậ ứ ủ ạ ề ị

trường là quan tr ng ch khi mà b n mu n đ t đọ ỉ ạ ố ạ ược k t qu nh t quán.ế ả ấ

Tôi nói đi u này b i vì có có m t s đi u v Trading mà đúng nh tuyên b tôi màề ở ộ ố ề ề ư ốtôi đã đ a ra đó là : B n không c n ph i bi t b t c đi u gì v b n thân mình ho cư ạ ầ ả ế ấ ứ ề ề ả ặcác th trị ường đ có m t chi n th ng trong Trading, cũng gi ng nh b n không c nể ộ ế ắ ố ư ạ ầ

ph i bi t cách c m cây v t tennis ho c cây g y golf đ đánh qua đánh l i L n đ uả ế ầ ợ ặ ậ ể ạ ầ ầtiên tôi ch i golf, tôi đã có m t vài cú đánh t t trong su t bu i ch i m c dù tôi đãơ ộ ố ố ổ ơ ặkhông h c b tọ ấ

Tr.20 |

kỳ kỹ thu t c th nào; nh ng đi m s c a tôi v n còn trên 120 cho 18 l Rõ ràng, ậ ụ ể ư ể ố ủ ẫ ỗ

đ c i thi n đi m s , thì tôi c n ph i h c kỹ thu t T t nhiên, đi u này cũng đúng ể ả ệ ể ố ầ ả ọ ậ ấ ềcho Trading Chúng ta c n kỹ thu t đ đ t đầ ậ ể ạ ượ ực s nh t quán Nh ng kỹ thu t gì ? ấ ư ậĐây th c s là m t trong nh ng khía c nh r c r i nh t c a vi c h c nh th nào ự ự ộ ữ ạ ắ ố ấ ủ ệ ọ ư ế

đ Trading m t cách hi u qu N u chúng ta không nh n th c để ộ ệ ả ế ậ ứ ược, ho c không ặ

hi u, thì làm th nào ni m tin và thái đ c a chúng ta nh hể ế ề ộ ủ ả ưởng đ n nh n th c ế ậ ứ

c a chúng ta v thông tin th trủ ề ị ường, khi đó sẽ có v nh hành vi c a th trẻ ư ủ ị ường đang gây ra s thi u nh t quán K t qu là, vì lý do đó nên cách t t nh t đ tránh ự ế ấ ế ả ố ấ ểthua l và tr nên nh t quán đó là tìm hi u thêm v th trỗ ở ấ ể ề ị ường

Môt chút t duy logic này chính là m t cái b y mà h u nh t t c các Trader r i vào,ư ộ ẫ ầ ư ấ ả ơ

và còn có c m giá r t tâm đ c T duy ki u này r t không n Th trả ấ ắ ư ể ấ ổ ị ường ch đ n ỉ ơ

gi nả

là cung c p quá nhi u các bi n mâu thu n l n nhau đ chúng ta xem xét H n n a,ấ ề ế ẫ ẫ ể ơ ữkhông có gi i h n nào cho các hành vi c a th trớ ạ ủ ị ường Nó có th làm b t c đi u gìể ấ ứ ề

b t c lúc nào Có m t v n đ th c t là, b i vì m i ngấ ứ ộ ấ ề ự ế ở ỗ ười Trading là m t bi n trênộ ế

th trị ường, nên có th nói r ng b t kỳ m t Trader duy nh t nào cũng có th làm choể ằ ấ ộ ấ ể

b t c đi u gì x y ra Đi u này có nghĩa r ng b t k b n tìm hi u nhi u bao nhiêu ấ ứ ề ả ề ằ ấ ể ạ ể ềvề

hành vi c a th trủ ị ường, b t k b n tr thành m t nhà phân tích siêu đ ng c nào, ấ ể ạ ở ộ ẳ ỡ

l i.ỗ

Bây gi , tôi không cho r ng chúng ta không c n m t s hình th c phân tích th ờ ằ ầ ộ ố ứ ị

trường hay m t phộ ương pháp đ xác đ nh các c h i cho phép chúng ta nh n ra c ể ị ơ ộ ậ ơ

h i; chúng ta ch c ch n sẽ làm Tuy nhiên, phân tích th trộ ắ ắ ị ường không ph i là con ả

đường d n đ n các k t qu nh t quán Nó sẽ không gi i quy t đẫ ế ế ả ấ ả ế ược v n đ ấ ề

Trading đượ ạc t o ra b i s thi u t tin, thi u k lu t, ho c m t t p trung Khi b n ở ự ế ự ế ỷ ậ ặ ấ ậ ạTrading v i gi đ nh r ng phân tích nhi u h n ho c t t h n sẽ t o ra s nh t quán,ớ ả ị ằ ề ơ ặ ố ơ ạ ự ấ

v y là b n sẽ b đ nh hậ ạ ị ị ướng đ thu th p càng nhi u bi n th trể ậ ề ế ị ường càng t t vào ốkho vũ khí và công c Trading c a b n Nh ng r i nh ng gì sẽ x y ra sau đó? Thêm ụ ủ ạ ư ồ ữ ả

l n n a b n l i v n th t v ng và b th trầ ữ ạ ạ ẫ ấ ọ ị ị ường ph n b i, vì nh ng cái mà b n ả ộ ữ ạkhông nhìn th y ho c không cung c p đ đ xem xét Sẽ có c m giác nh b n ấ ặ ấ ủ ể ả ư ạkhông th tin tể ưởng vào th trị ường; nh ng th c t là, b n không th tin tư ự ế ạ ể ưởng chính mình

S t tin và s hãi là nh ng tr ng thái mâu thu n tâm lý r ng c hai đ u xu t phát ự ự ợ ữ ạ ẫ ằ ả ề ấ

t ni m tin và thái đ c a chúng ta Đ t tin, khi ph i làm vi c trong m t môi ừ ề ộ ủ ể ự ả ệ ộ

trường mà b n có th d dàng b m t nhi u h n so v i b n có ý đ nh m o hi m, ạ ể ễ ị ấ ề ơ ớ ạ ị ạ ểđòi h i s tin tỏ ự ưởng tuy t đ i vào b n thân Tuy nhiên, b n sẽ không th đ t đệ ố ả ạ ể ạ ược

s tin tự ưởng cho đ n khi b n đã đào t o tâm trí c a mình xóa b khuynh hế ạ ạ ủ ỏ ướng suynghĩ t nhiên, nó ph n tác d ng đ tr thành m t Trader luôn thành công H c làm ự ả ụ ể ở ộ ọ

th nào đ phân tích hành vi c a th trế ể ủ ị ường ch đ n gi n là không ph i là đào t o ỉ ơ ả ả ạbài b n B n có hai l a ch n: B n có th c g ng đ lo i b nguy c b ng cách h c ả ạ ự ọ ạ ể ố ắ ể ạ ỏ ơ ằ ọ

h i v nhi u bi n th trỏ ề ề ế ị ường càng t t Ho c b n có th tìm hi u làm th nào đ xácố ặ ạ ể ể ế ể

đ nh l i các ho t đ ngị ạ ạ ộ

Tr.21 |

Trading c a b n trong m t cách mà b n th c s ch p nh n r i ro, và b n không ủ ạ ộ ạ ự ự ấ ậ ủ ạcòn s ợ

Khi b n đã đ t đạ ạ ược m t tr ng thái tâm lý, b n th c s ch p nh n r i ro, b n sẽộ ạ ạ ự ự ấ ậ ủ ạkhông có kh năng xác đ nh và gi i thích thông tin th trả ị ả ị ường theo nh ng cách đauữ

đ n Khi b n lo i tr kh năng đ xác đ nh thông tin th trớ ạ ạ ừ ả ể ị ị ường theo nh ng cách ữđau

nh t t trấ ừ ướ ớc t i gi Tuy nhiên, khi mà b n có thái đ thích h p, khi mà b n đã ờ ạ ộ ợ ạ

tr thành "Trader có tâm lý t t" và có th t tin khi đ i m t v i s không ch c ở ố ể ự ố ặ ớ ự ắ

ch n liên t c, Trading sẽ đắ ụ ược d dàng và đ n gi n gi ng nh nh ng gì b n nghĩ ễ ơ ả ố ư ữ ạlúc đ u.ầ

Vì v y, gi i pháp là gì? B n sẽ c n ph i tìm hi u làm th nào đ đi u ch nh thái đ ậ ả ạ ầ ả ể ế ể ề ỉ ộ

và ni m tin c a b n v Trading theo m t cách mà b n có th Trading mà không có ề ủ ạ ề ộ ạ ểchút nào s hãi, nh ng đ ng th i gi mình trong m t khuôn kh mà n i đó ợ ư ồ ờ ữ ở ộ ổ ở ơkhông cho phép b n tr nên li u lĩnh Đó chính xác là nh ng gì cu n sách này đạ ở ề ữ ố ược thi t k đ d y cho b n Trế ế ể ạ ạ ước khi b n đ c ti p, tôi mu n b n tôi hãy nh l y ạ ọ ế ố ạ ớ ấ

đi u đó.ề

Trader thành công mà b n mu n tr thành là m t hình nh phóng chi u tạ ố ở ộ ả ế ương lai

c a b n Tăng trủ ạ ưởng v i hàm ý m r ng, h c t p, và t o ra m t con đớ ở ộ ọ ậ ạ ộ ường m i đ ớ ể

th hi n chính mình Đi u này đúng ngay c khi b n đã là m t Trader thành công vàể ệ ề ả ạ ộđang đ c cu n sách này đ tr nên thành công h n Có nhi u cách th c m i mà ọ ố ể ở ơ ề ứ ớtrong đó b n sẽ h c cách đ th hi n chính mình và nó sẽ có nh ng xung đ t tr c ạ ọ ể ể ệ ữ ộ ự

ti p v i nh ng ý tế ớ ữ ưởng và ni m tin mà b n đang có v b n ch t c a Trading B n ề ạ ề ả ấ ủ ạ

có th bi t ho c không bi t v m t s nh ng ni m tin này Trong m i trể ế ặ ế ề ộ ố ữ ề ọ ường h p, ợ

nh ng gì b n hi n đang hi u s th t v b n ch t c a Trading sẽ mâu thu n v i ữ ạ ệ ể ự ậ ề ả ấ ủ ẫ ớchính b n ch t c a nó, cho dù b n có th t v ng và không hài lòng v i k t qu này.ả ấ ủ ạ ấ ọ ớ ế ả

Nh ng mâu thu n bên trong này hoàn toàn là t nhiên Thách th c c a tôi trong ữ ẫ ự ứ ủ

cu n sách này là giúp b n gi i quy t nh ng mâu thu n này càng hi u qu càng ố ạ ả ế ữ ẫ ệ ả

t t B n ph i s n sàng ch p nh n r ng các kh năng khác luôn t n t i, (kh năng ố ạ ả ẵ ấ ậ ằ ả ồ ạ ả

mà b n có th không nh n th c đạ ể ậ ứ ược ho c có th không cân nh c kỹ lặ ể ắ ưỡng) sẽ giúp cho quá trình h c t p đọ ậ ược nhanh h n và d dàng h n.ơ ễ ơ

Tr.22 |

CH ƯƠ NG 2

S CÁM D ( VÀ NGUY HI M) C A TRADING Ự Ỗ Ể Ủ

Tháng 1/1994, tôi được m i đ n d m t bu i h p v trading t i Chicago đờ ế ự ộ ổ ọ ề ạ ược tài

tr b i t p chí Futures Tr a hôm y, tôi đợ ở ạ ư ấ ượ ắc s p x p ng i cùng m t tác gi đã ế ồ ộ ả

t ng xu t b n nhi u đ u sách v trading Chúng tôi đã trò chuy n r t sôi n i v ừ ấ ả ề ầ ề ệ ấ ổ ề

v n đ t i sao có quá nhi u ngấ ề ạ ề ười không th thành công v i vi c trading, k c ể ớ ệ ể ả

nh ng ngữ ười th t s gi i Lúc đó, tác gi m i h i tôi li u có ph i ngậ ự ỏ ả ớ ỏ ệ ả ười ta b t đ u ắ ầtrading v i m t lý do sai l m?ớ ộ ầ

S CÁM D Ự Ỗ

Tôi đã ph i d ng l i h i lâu đ suy nghĩ v đi u này, đ ng ý là có r t nhi u ngả ừ ạ ồ ể ề ề ồ ấ ề ười

có m t đ ng l c r t l n khi đ n v i trading – m o hi m, h ng ph n, ham mu n ộ ộ ự ấ ớ ế ớ ạ ể ư ấ ố

tr thành ngở ười hùng, quá chú tâm vào nh ng đi u này sẽ giúp anh ta chi n th ng, ữ ề ế ắ

ho c khi n anh ta chìm đ m trong nh ng m t mát – t t c nh ng đi u này t o nênặ ế ắ ữ ấ ấ ả ữ ề ạ

nh ng chữ ướng ng i ngăn ch n trader đ t đ n thành công Nh ng s th t đ ng sau ạ ặ ạ ế ư ự ậ ằ

v hào nhoáng cám d đó thì b n ch t c a trading chân th t và đ n gi n h n ẻ ỗ ả ấ ủ ậ ơ ả ơnhi u Trading cho ta c h i đề ơ ộ ượ ực t do không gi i h n Nh ng h u h t chúng ta ớ ạ ư ầ ế

Tôi ti p t c k cho anh y nghe v m t bu i h i ngh mà tôi đã tham gia vài năm ế ụ ể ấ ề ộ ổ ộ ị

trước đó Người ta tính toán r ng, n u b n k t h p các lo i trái phi u ( kỳ h n, ằ ế ạ ế ợ ạ ế ạ

ti n m t, tề ặ ương lai,…) ta sẽ có h n 8 t k t h p khác nhau, tùy ch n vào các khungơ ỉ ế ợ ọ

gi khác nhau và nh ng cách ch i khác nhau chúng ta sẽ có đờ ữ ơ ược m t môi trộ ườngtrading h u nh không gi i h n.ầ ư ớ ạ

Anh b n kia m i h i tôi “ V y t i sao truy c p vào m t môi trạ ớ ỏ ậ ạ ậ ộ ường không gi i h n ớ ạ

nh th l i t o ra nh ng th t b i hi n nhiên?” Tôi đáp r ng “Vì s vô h n c a ư ế ạ ạ ữ ấ ạ ể ằ ự ạ ủ

nh ng kh năng có th x y ra k t h p v i s t do đ ngữ ả ể ả ế ợ ớ ự ự ể ười ta tìm ki m l i nhu n ế ợ ậ

t nh ng kh năng đó t o nên nh ng thách th c tâm lý mang tính cá bi t, đ c nh t,ừ ữ ả ạ ữ ứ ệ ộ ấ

nh ng thách th c mà không ph i ai cũng đữ ứ ả ược trang b đ y đ đ đ i m t, ho c chíị ầ ủ ể ố ặ ặ

ít là nh n th c đậ ứ ược v n đ đó, và ch c ch n r ng ngấ ề ắ ắ ằ ười ta không th t p trung ể ậ

h t s c l c đ vế ứ ự ể ượt qua m t đi u gì đó khi h th m chí không nh n th c độ ề ọ ậ ậ ứ ược h ọđang g p v n đ gì.ặ ấ ề

T do là m t đi u r t tuy t B n ch t con ngự ộ ề ấ ệ ả ấ ười ai cũng mu n đố ượ ực t do, ph n ấ

đ u cho nó, th m chí là khao khát nó Nh ng đi u đó không có nghĩa là tâm lý chúngấ ậ ư ề

ta đã được chu n b đ y đ và s n sàng đ s ng sót trong m t môi trẩ ị ầ ủ ẵ ể ố ộ ường mà đó ởkhông có ho c có r t ít rào c n nh ng l i có vô s nh ng cái b y nguy hi m ti m ặ ấ ả ư ạ ố ữ ẫ ể ề

n đe d a đ n cu c s ng c a chúng ta H u nh ai cũng ph i đi u ch nh m t chút

v tâm lý c a mình, b t k h đ n t đâu, đề ủ ấ ể ọ ế ừ ược hưởng n n giáo d c nh th nào, ề ụ ư ế

h thông minh ra sao và đã thành công trong lĩnh v c khác đi chăng n a, thì đi u đó ọ ự ữ ề

là b t bu c.ắ ộ

Tr.23 |

S đi u ch nh mà tôi đang nói t i đó là vi c ph i t o ra m t h th ng tâm lý bên ự ề ỉ ớ ệ ả ạ ộ ệ ốtrong đ cung c p cho các trader m t s cân b ng hoàn h o gi a s t do đ làm ể ấ ộ ự ằ ả ữ ự ự ể

b t c vi c gì và kh năng t n t i đ đ tr i nghi m nh ng thi t h i v tài chính ấ ứ ệ ả ồ ạ ể ể ả ệ ữ ệ ạ ề

và tâm lý, có th k t qu tr c ti p t s t do đó.ể ế ả ự ế ừ ự ự

T o ra đạ ược h th ng tâm lý này không h d , và càng khó h n n a khi nh ng gì ệ ố ề ễ ơ ữ ữ

b n mu n truy n đ t ra bên ngoài trái ngạ ố ề ạ ượ ạ ớc l i v i ni m tin c a b n Nh ng đ i ề ủ ạ ư ố

v i nh ng ngớ ữ ười mu n tr thành trader nh chúng ta, khó khăn nh t là h th ng ố ở ư ấ ệ ốtâm lý này lúc nào cũng b l n l n v i nh ng tâm lý đ i kháng mà chúng ta đã có t ị ẫ ộ ớ ữ ố ừlúc m i sinh ra.ớ

T t c chúng ta đ u sinh ra trong m t lo i hình xã h i nào đó, cho dù là m t gia ấ ả ề ộ ạ ộ ộđình, m t thành ph , m t ti u bang hay m t qu c gia, t t c đ u độ ố ộ ể ộ ố ấ ả ề ượ ấc c u thành

t m t h th ng C u trúc xã h i bao g m các quy t c, h n ch , ranh gi i, và m t ừ ộ ệ ố ấ ộ ồ ắ ạ ế ớ ộ

được đ t ra và v n còn đó Th t d đ nh n ra h th ng mà xã h i c n và h th ngặ ẫ ậ ễ ể ậ ệ ố ộ ầ ệ ố

mà t ng cá nhân c n có nhi u mâu thu n.ừ ầ ề ẫ

Nh ng ai mu n thu n th c ngh thu t trading đ u ph i đ i m t v i nh ng mâu ữ ố ầ ụ ệ ậ ề ả ố ặ ớ ữthu n c b n này Tôi mu n các b n hãy t h i b n thân mình tính cách v n có nàoẫ ơ ả ố ạ ự ỏ ả ố

mà h u h t nh ng đ a tr đ u có khi m i sinh ra, b t k vùng mi n, văn hóa, đ a ầ ế ữ ứ ẻ ề ớ ấ ể ề ị

v xã h i Câu tr l i chính là s tò mò B t kì đ a tr nào cũng có tính tò mò.Tr ị ộ ả ờ ự ấ ứ ẻ ẻcon luôn khát khao tìm tòi, khám phá Chúng có th để ược di n t nh nh ng cái ễ ả ư ữmáy h c t p bé xíu.ọ ậ

Hãy xem xét b n ch t c a s tò mò c p đ c b n nh t, tò mò là m t lo i năng ả ấ ủ ự Ở ấ ộ ơ ả ấ ộ ạ

lượng C th h n, đó là m t s c m nh bên trong, có nghĩa là tr con không c n ụ ể ơ ộ ứ ạ ẻ ầ

m t s thúc ép nào đ h c h i Hãy đ tr m t mình, chúng sẽ t khám phá môi ộ ự ể ọ ỏ ể ẻ ở ộ ự

trường xung quanh H n th n a, n i l c này dơ ế ữ ộ ự ường nh cũng có l p trình riêng ư ậ

c a nó; nói cách khác, m c dù t t c các tr em đ u tò mò, nh ng không ph i t t ủ ặ ấ ả ẻ ề ư ả ấ

c các bé đ u tò mò v nh ng đi u tả ề ề ữ ề ương t Có m t cái gì đó bên trong m i chúng ự ộ ỗ

ta luôn ch đ o nh n th c c a chúng ta.ỉ ạ ậ ứ ủ

Ngay c tr s sinh dả ẻ ơ ường nh cũng bi t nh ng gì chúng mu n và không mu n Khiư ế ữ ố ố

ngườ ới l n g p ph i tình hu ng l này c a m t đ a tr , h thặ ả ố ạ ủ ộ ứ ẻ ọ ường r t ng c nhiên ấ ạ

Ngườ ới l n cho r ng tr có đi u gì bên trong mà l i làm đằ ẻ ề ở ạ ược nh ng đi u l nh ữ ề ạ ư

v y V y làm sao tr có th có nh ng ph n ng ra bên ngoài đ báo hi u cho chúng ậ ậ ẻ ể ữ ả ứ ể ệ

ta r ng chúng thích hay không thích đi u gì đó? Tôi g i s c m nh kì di u này là l c ằ ề ọ ứ ạ ệ ự

h p d n t nhiên.ấ ẫ ự

H p d n t nhiên ch đ n gi n là nh ng đi u mà chúng ta c m th y h ng thú m t ấ ẫ ự ỉ ơ ả ữ ề ả ấ ứ ộcách t nhiên ho c đam mê Con ngự ặ ười chúng ta là m t th gi i r ng l n và đa ộ ế ớ ộ ớ

d ng, và nó cung c p cho m i ngạ ấ ỗ ười trong chúng ta r t nhi u đi u đ h c h i và ấ ề ề ể ọ ỏ

tr i nghi m Nh ng đi u đó không có nghĩa là m i ngả ệ ư ề ỗ ười chúng ta có m t s quan ộ ựtâm t nhiên ho c đam mê trong vi c h c ho c tr i nghi m t t c m i th Có m t ự ặ ệ ọ ặ ả ệ ấ ả ọ ứ ộ

s c ch bên trong con ngố ơ ế ười chúng ta giúp chúng ta "ch n l c m t cách t nhiên".ọ ọ ộ ự

Tr.24 |

N u b n nghĩ v đam mê, tôi ch c ch n r ng b n có th li t kê nhi u vi c ph i làmế ạ ề ắ ắ ằ ạ ể ệ ề ệ ả

ho c ph i làm nh ng b n hoàn toàn không h ng thú Tôi bi t tôi có th B n cũng ặ ả ư ạ ứ ế ể ạ

có th th c hi n m t danh sách nh ng th b n ch quan tâm chút xíu Và b n cũng ể ự ệ ộ ữ ứ ạ ỉ ạ

có th li t kê t t c m i th b n th c s quan tâm nh t T t nhiên, danh sách sẽ ể ệ ấ ả ọ ứ ạ ự ự ấ ấ

nh d n theo s m c đ ham mu n Đam mê đ n t đâu? quan đi m cá nhân c a ỏ ầ ự ứ ộ ố ế ừ ể ủtôi là nó xu t phát t m c đ sâu xa nh t t b n tính c a chúng ta- m c đ con ấ ừ ứ ộ ấ ừ ả ủ ở ứ ộ

người th c s c a chúng ta Nó xu t phát t m t ph n c a chúng ta, n m ngoài các ự ự ủ ấ ừ ộ ầ ủ ằ

đ c đi m và tính cách mà chúng ta có đặ ể ượ ừ ếc t k t qu c a giáo d c xã h i.ả ủ ụ ộ

S NGUY HI M Ự Ể

Nh ng đam mê th m kín này chính là y u t ti m n gây ra nh ng xung đ t Xã ữ ầ ế ố ề ẩ ữ ộ

h i mà chúng ta độ ược sinh ra sẽ không đ nh y c m đ th u hi u nh ng đam mê ủ ạ ả ể ấ ể ữnày Ví d , b n sinh ra trong m t gia đình có truy n th ng là nh ng v n đ ng viên ụ ạ ộ ề ố ữ ậ ộ

c khôi, nh ng b n l i c m th y mình có m t ni m đam mê cháy b ng v i ngh ừ ư ạ ạ ả ấ ộ ề ỏ ớ ệthu t ho c âm nh c B n có kh năng thiên b m c a v n đ ng viên, nh ng l i ậ ặ ạ ạ ả ẩ ủ ậ ộ ư ạkhông th t s thích thú khi tham gia vào các s ki n th thao B n đã th y d u ậ ự ự ệ ể ạ ấ ấ

v ng, nh ng cũng cùng lúc đó, b n th y cu c s ng mình có gì đó không đúng, th y ọ ư ạ ấ ộ ố ấ

nh b n không đư ạ ược là chính mình

Nh ng cu c xung đ t đó là k t qu c a nh ng gì chúng ta đữ ộ ộ ế ả ủ ữ ược d y v nh ng ạ ề ữ

người mà chúng ta mu n tr thành nó ngố ở ược v i con ngớ ười th c s mà chúng ta ự ự

mu n tr thành Tôi mu n nói r ng ph n l n m i ngố ở ố ằ ầ ớ ọ ườ ới l n lên trong m t gia đìnhộ

và môi trường văn hóa thường hay b ph n đ i hay phán xét đ n nh ng cách mà ị ả ố ế ữchúng ta mu n th hi n b n thân S thi u s h tr không đ n gi n ch là s ố ể ệ ả ự ế ự ỗ ợ ơ ả ỉ ựthi u khích l Mà th m chí còn là s t ch i th ng th ng t gia đình v nh ng ế ệ ậ ự ừ ố ẳ ừ ừ ề ữcách đ c đáo mà chúng ta mu n th hi n.ộ ố ể ệ

Ví d , chúng ta hãy xem m t tình hu ng r t ph bi n: M t em bé, l n đ u tiên ụ ộ ố ấ ổ ế ộ ầ ầtrong đ i, chú ý vào "đ v t", mà chúng ta g i là m t chi c bình, trên bàn cà phê ờ ồ ậ ọ ộ ế ởKhi bé tò mò, có nghĩa là có m t n i l c bên trong thuy t ph c bé tr i nghi m đ ộ ộ ự ế ụ ả ệ ồ

v t này Có nghĩa là, có m t năng lậ ộ ượng t o ra m t kho ng tr ng trong tâm trí c a ạ ộ ả ố ủ

bé và đã đượ ấc l p đ y v i các đ i tầ ớ ố ượng mà bé quan tâm Vì v y, bé t p trung vào ậ ậchi c bình v i m c đích c ý trế ớ ụ ố ườn qua căn phòng r ng l n đ t i cái bàn cà phê ộ ớ ể ớKhi t i cái bàn, bé bám vào mép bàn đ đ ng lên V i m t tay ch c bám lên bàn đ ớ ể ứ ớ ộ ắ ểduy trì s cân b ng, còn tay kia vự ằ ươn ra ch m vào bình mà bé ch a bao gi đạ ư ờ ược

ch m vào Đúng lúc đó, bé nghe th y m t ti ng hét l n, "KHÔNG! Đ NG CÓ Đ NG ạ ấ ộ ế ớ Ừ ỘVÀO CÁI ĐÓ!"

đ n kh năng t o ra nh ng lu t l và nh ng th c n thi t cho vi c trading hi u ế ả ạ ữ ậ ệ ữ ứ ầ ế ệ ệ

qu sau này.ả

Chuy n gì sẽ x y ra khi chúng ta t b c h i đ th hi n b n thân theo cách ệ ả ừ ỏ ơ ộ ể ể ệ ảriêng c a mình? Ho c sẽ nh th nào n u chúng ta b t bu c ph i th hi n theo ủ ặ ư ế ế ắ ộ ả ể ệchi u hề ướng ngượ ạ ớ ực l i v i s ch n l c t nhiên đã có s n t khi ta sinh ra.ọ ọ ự ẵ ừ

Tr i nghi m t o ra s b t ng Mà "b t ng " ng ý m t s m t cân b ng Nh ng ả ệ ạ ự ấ ờ ấ ờ ụ ộ ự ấ ằ ưchính xác cái gì m t cân b ng? Cái gì đó mà b m t cân b ng, có nghĩa là trấ ằ ị ấ ằ ước đó

nó đã cân b ng ằ

Có m t m i quan h tộ ố ệ ương đ i gi a nh ng ti ng nói bên trong v i t tố ữ ữ ế ớ ư ưởng và môi

trường bên ngoài, nói cách khác, nh ng tham mu n và khát v ng c a chúng ta đữ ố ọ ủ ượchình thành bên trong t tư ưởng và nó được hoàn thi n b ng s tác đ ng c a các y uệ ằ ự ộ ủ ế

t bên ngoài N u hai môi trố ế ường này tương ng v i nhau, chúng ta sẽ c m th y ứ ớ ả ấ

ni m vui, th a mãn và vui v Nh ng khi chúng không tề ỏ ẻ ư ương thích được v i nhau ớthì cùng lúc đó ta sẽ tr i qua c m giác b t mãn, gi n d và th t v ng, thả ả ấ ậ ữ ấ ọ ường được

g i là n i đau tinh th n.ọ ỗ ầ

Bây gi chúng ta sẽ xem xét t i sao vi c không nh n đờ ạ ệ ậ ược nh ng gì chúng ta mu n ữ ốhay b t ch i quy n đị ừ ố ề ược th hi n theo cách riêng c a mình l i làm cho chúng ta ể ệ ủ ạ

ph i tr i qua n i đau tinh th n Theo đ nh nghĩa c a tôi, thì nh ng nhu c u và khát ả ả ỗ ầ ị ủ ữ ầ

v ng c a chúng ta t o ra nh ng kho ng tr ng tinh th n Vũ tr mà chúng ta đang ọ ủ ạ ữ ả ố ầ ụ

s ng không ch p nh n đố ấ ậ ược nh ng kho ng tr ng, m t khi kho ng tr ng nào đó ữ ả ố ộ ả ố

được sinh ra, vũ tr l p t c có chi u hụ ậ ứ ề ướng l p đ y nh ng kho ng tr ng y ( theo ấ ầ ữ ả ố ấquan sát c a các nhà tri t h c Spinoza hàng th k trủ ế ọ ế ỉ ước thì “T nhiên căm ghét ự

nh ng kho ng tr ng”)ữ ả ố

Nh khi b n hút không khí ra kh i m t cái chai, mi ng và lư ạ ỏ ộ ệ ưỡ ủi c a b n sẽ dính vàoạ

mi ng chai, đ l p đ y kho ng tr ng t o nên s m t cân b ng v a x y ra B n ệ ể ấ ầ ả ố ạ ự ấ ằ ừ ả ạnghĩ ng ý đ ng sau câu nói “Nhu c u t o nên t t c các phát minh”? Đi u đó ụ ằ ầ ạ ấ ả ề

ch ng minh cho vi c m t ham mu n sẽ t o nên kho ng tr ng tinh th n và r i vũ ứ ệ ộ ố ạ ả ố ầ ồ

tr sẽ l p đ y kho ng tr ng y b ng nh ng suy nghĩ truy n c m h ng ( n u ý ụ ấ ầ ả ố ấ ằ ữ ề ả ứ ế

th c c a b n ti p thu) Nh ng suy nghĩ này sẽ l n lứ ủ ạ ế ữ ầ ượ ạt t o nên nh ng thay đ i ữ ổtrong hành đ ng, th hi n bên ngoài v n là k t qu c a vi c l p đ y nhu c u ban ộ ể ệ ố ế ả ủ ệ ấ ầ ầ

đ u.ầ

Ởkhía c nh này, tôi nghĩ b não c a chúng ta cũng gi ng nh vũ tr thu nh Khi ạ ộ ủ ố ư ụ ỏchúng ta xác đ nh đị ược nhu c u hay m t khao khát gì đó, chúng ta sẽ hành đ ng đ ầ ộ ộ ể

l p đ y kho ng tr ng đó b ng cách tấ ầ ả ố ằ ương tác v i môi trớ ường bên ngoài Khi chúng

ta ch i b c h i đ theo đu i các đ i tố ỏ ơ ộ ể ổ ố ượng đ th a mãn nh ng nhu c u ho c ể ỏ ữ ầ ặkhao khát này, ta sẽ c m th y m t mát chút gì đó ho c th m chí nhi u h n T đó ả ấ ấ ặ ậ ề ơ ừ

ta r i vào vùng c m giác m t thăng b ng và r i n i đau tinh th n sẽ t nhiên đ n ơ ả ấ ằ ồ ỗ ầ ự ế( Nh v y li u r ng tâm trí c a chúng ta cũng ghét nh ng kho ng tr ng?) Đ t ng t ư ậ ệ ằ ủ ữ ả ố ộ ộ

l y đi món đ ch i khi m t đ a bé đang thích thú v i chúng ( b t k lý do b n l y ấ ồ ơ ộ ứ ớ ấ ể ạ ấ

đi là đúng hay sai), đó có th coi là m t d ng c a n i đau tinh th n.ể ộ ạ ủ ỗ ầ

Khi chúng ta 18 tu i, đ ng nghĩa v i vi c ta đã s ng trên th gi i này 6570 ngày ổ ồ ớ ệ ố ế ớ

V y trung bình m i ngày m t đ a bé đã ph i nghe bao nhiêu l n nh ng m nh l nhậ ỗ ộ ứ ả ầ ữ ệ ệ

đ i lo i nh :ạ ạ ư

“Không, con không được làm th !”ế

Tr.26 |

“Con không th làm v y để ậ ược Ph i làm th này m i ả ế ớ

đúng” “Không ph i bây gi , đ lúc khác đi” “R i m sẽ ả ờ ể ồ ẹ

nói con bi t”ế

“Con không làm xong nó được đâu”

“Sao con l i nghĩ là con có th làm đạ ể ược đi u đó”ề

“Con ph i làm đi u này Không còn l a ch n nào n a đâu!”ả ề ự ọ ữ

Trên đây ch là nh ng câu nói tỉ ữ ương đ i t t đ p đ ngăn ch n chúng ta th hi nố ố ẹ ể ặ ể ệ

b n ch t c a mình trong quá trình l n lên Cho dù chúng ta ch nghe nh ng l i nóiả ấ ủ ớ ỉ ữ ờ

nh th này m t ho c hai l n m i ngày, nh ng nó cũng đ đ t o ra vài ngàn l nư ế ộ ặ ầ ỗ ư ủ ể ạ ầ

t ch i cho đ n tu i trừ ố ế ổ ưởng thành

Tôi g i vùng tr i nghi m này là “t ch i đ ng l c” đ tr i nghi m, nh ng đ ng l cọ ả ệ ừ ố ộ ự ể ả ệ ữ ộ ự

được hình thành t nhu c u b n năng nh t, có ngu n g c t ti ng nói bên trong ừ ầ ả ấ ồ ố ừ ếsâu h n c nh ng ph m ch t, tính cách c a con ngơ ả ữ ẩ ấ ủ ườ ừi, t nh ng ch n l c t nhiênữ ọ ọ ự

s khai nh t Chuy n gì x y ra v i nh ng đ ng l c b t ch i và không đơ ấ ệ ả ớ ữ ộ ự ị ừ ố ượ ấc l p

đ y? chúng bi n m t b ng cách nào? Chúng sẽ bi n m t khi có m t s xoa d u ầ ế ấ ằ ế ấ ộ ự ịtheo cách nào đó: nh khi ta ho c ai đó làm m t s hành đ ng đ đ y tinh th n ư ặ ộ ố ộ ể ẩ ầchúng ta tr v tr ng thái cân b ng.ở ề ạ ằ

Cách t nhiên nh t, đ c bi t dành cho tr con, đ n gi n chính là khóc Khóc là m t c ự ấ ặ ệ ẻ ơ ả ộ ơ

ch t nhiên đ xoa d u nh ng l n b t ch i, nh ng đ ng l c không đế ự ể ị ữ ầ ị ừ ố ữ ộ ự ượ ấc l p đ y.Các ầnhà khoa h c đã tìm th y trong nọ ấ ước m t có các ion âm Khi chúng ta th y m t cân ắ ấ ấ

b ng, khóc sẽ gi i phóng nh ng năng lằ ả ữ ượng âm trong tâm trí chúng ta và đ a ta v ư ề

tr ng thái cân b ng, cho dù ngu n đ ng l c ban đ u v n ch a đạ ằ ồ ộ ự ầ ẫ ư ượ ấc l p đ y.ầ

V n đ ch , r t hi m khi chúng ta có th s d ng cách t nhiên y và đấ ề ở ỗ ấ ế ể ử ụ ự ấ ương nhiên nh ng đ ng l c v n mãi không đữ ộ ự ẫ ượ ấc l p đ y (khi chúng ta không còn là ầ

nh ng đ a tr ) Thữ ứ ẻ ường thì chúng ta không thích con cái mình khóc (đ c bi t là bé ặ ệtrai) vì r t nhi u lý do và chúng ta làm m i cách đ ngăn con mình làm đi u đó Và ấ ề ọ ể ềcũng b ng y lý do khi n chúng ta c m th y phi n ph c và không mu n gi i thích ằ ấ ế ả ấ ề ứ ố ả

nh ng vi c mà con cái b t bu c ph i làm theo V y đi u gì sẽ đ n?ữ ệ ắ ộ ả ậ ề ế

Chúng tích lũy d n d n và c u thành m t lo i bi u hi n nh b nh tâm lý (thầ ầ ấ ộ ạ ể ệ ư ệ ường

th hi n dể ệ ướ ại d ng nh nh ng c n nghi n) D a theo kinh nghi m, ta sẽ th y ư ữ ơ ệ ự ệ ấ

được: B t c cái gì b tấ ứ ị ước đi th i th bé sẽ tr thành m t c n nghi n tu i trờ ơ ở ộ ơ ệ ở ổ ưởngthành Ví d , có r t nhi u ngụ ấ ề ười nghi n gây ra s chú ý, tôi đang ám ch đ n nh ng ệ ự ỉ ế ữ

người có th làm b t c đi u gì đ để ấ ứ ề ể ược m i ngọ ười chú ý đ n Lý do đ n gi n nh t ế ơ ả ấ

đ gi i thích chính là trong th i niên thi u h không nh n để ả ờ ế ọ ậ ược nhi u s chú ý ề ự

ho c ít nh t là h không có đặ ấ ọ ược nó khi h c n nh t Trong m i trọ ầ ấ ọ ường h p, s ợ ự

m t mát do b cấ ị ướp đi y làm m t cân b ng c m xúc và nó khi n h c x theo ấ ấ ằ ả ế ọ ư ửcách giúp h th a mãn đọ ỏ ượ ơc c n nghi n M i ngệ ỗ ười chúng ta đ u có m t đ ng l c ề ộ ộ ự

nh th , vì th vi c tìm hi u v chúng cũng nh là nh ng nh hư ế ế ệ ể ề ư ữ ả ưởng c a chúng ủ

đ n s t p trung và k lu t c a chúng ta vào trading là c c kì quan tr ng.ế ự ậ ỷ ậ ủ ự ọ

CÁC BI N PHÁP AN TOÀN Ệ

Đ ho t đ ng hi u qu trong môi trể ạ ộ ệ ả ường trading, c n có nh ng lu t l và ranh gi i ầ ữ ậ ệ ớ

đ đ nh hể ị ướng cho nh ng hành vi c a chúng ta Có m t th c t r t đ n gi n r ng,ữ ủ ộ ự ế ấ ơ ả ằ

Tr.27 |

trading có r t nhi u hi m h a rình r p ta, th m chí có nh ng m t mát n m ngoài ấ ề ể ọ ậ ậ ữ ấ ằ

kh năng tả ưởng tượng Có r t nhi u lo i trade mà m t mát là không gi i h n.ấ ề ạ ấ ớ ạ

Đ ngăn ch n mình kh i ph i ph i mình gi a chi n trể ặ ỏ ả ơ ữ ế ường, chúng ta c n xây d ng ầ ự

m t c ch tâm lý bên trong th t v ng ch c, đ tâm lý này d n độ ơ ế ậ ữ ắ ể ẫ ường cho ta đ n ế

nh ng hành đ ng hữ ộ ướng đ n đi u t t đ p nh t cho b n thân H th ng tâm lý này ế ề ố ẹ ấ ả ệ ố

ph i đả ược hình thành t bên trong, b i vì không gi ng nh xã h i, th trừ ở ố ư ộ ị ường không cung c p cho ta nh ng đi u này Th trấ ữ ề ị ường cho ta h th ng nh ng d u hi u đ ch ệ ố ữ ấ ệ ể ỉ

ra c h i s p đ n, và ch có th mà thôi, tùy thu c vào t ng quan đi m c a m i cá ơ ộ ắ ế ỉ ế ộ ừ ể ủ ỗnhân, chúng ta không có b t kì m t quy đ nh chính th c nào đ áp d ng ph thông ấ ộ ị ứ ể ụ ổ

được Nó không có kh i đ u, ph n gi a và k t thúc nh h u h t các ho t đ ng ở ầ ầ ữ ế ư ầ ế ạ ộchúng ta t ng tham gia.ừ

S khác bi t này là c c kì quan tr ng có nh hự ệ ự ọ ả ưởng sâu s c đ n nh ng tác đ ng ắ ế ữ ộtâm

lý Th trị ường là m t dòng ch y luôn luôn chuy n đ ng, nó không b t đ u, khôngộ ả ể ộ ắ ầ

d ng l i và không ch đ i b t kì ai Ngay c khi th trừ ạ ờ ợ ấ ả ị ường đóng c a thì giá v n ử ẫđang

chuy n đ ng Không h có quy lu t r ng giá m c a ngày hôm nay ph i là giá đóngể ộ ề ậ ằ ở ử ả

c a hôm qua, không có b t kì quy t c nào c a xã h i có th trang b cho chúng ta ử ấ ắ ủ ộ ể ị

m tộ

cách đ y đ khi đ ng trầ ủ ứ ước môi trường “không rào c n” nh th trả ư ị ường trading.Ngay c c b c cũng có m t c u trúc hoàn toàn khác v i trading, nh khi b n ch i ả ờ ạ ộ ấ ớ ư ạ ơtrò

blackjack, đ u tiên b n ph i xác đ nh m c đ r i ro mà b n ch p nh n đầ ạ ả ị ứ ộ ủ ạ ấ ậ ược ( t c ứlà

s ti n mà b n ch u m t đi) n u không xác đ nh đố ề ạ ị ấ ế ị ược con s này b n không đố ạ ượctham gia trò ch i.ơ

Trong trading, không có b t c ai ( tr b n) đấ ứ ừ ạ ược phép quy t đ nh m c đ r i ro ế ị ứ ộ ủ

mà b n ph i gánh ch u Th c t , chúng ta đang trong m t môi trạ ả ị ự ế ở ộ ường không gi i ớ

h n, n i mà m i chuy n đ u có th x y ra trong b t kì kho ng th i gian nào, vì thạ ơ ọ ệ ề ể ả ấ ả ờ ế

ch nh ng ngỉ ữ ười kiên đ nh b c nh t m i có th quy t đ nh chính xác đị ậ ấ ớ ể ế ị ược m c đ ứ ộ

r i ro trủ ước khi tham gia vào trade V i nh ng ngớ ữ ười còn l i, vi c xác đ nh trạ ệ ị ướ ủc r i

ro sẽ ép b n nhìn vào th c t r ng đó là nh ng gì chúng ta sẽ m t đi, r ng trade nàyạ ự ế ằ ữ ấ ằ

có kh năng thua H u nh nh ng trader không kiên đ nh đ u không th ch p ả ầ ư ữ ị ề ể ấ

nh n đậ ượ ằc r ng, dù trade đó đ p đ n th nào thì cũng có nguy c th t b i.ẹ ế ế ơ ấ ạ

N u không có s hi n di n c a nh ng c u trúc bên ngoài nh m t o áp l c cho ế ự ệ ệ ủ ữ ấ ằ ạ ựtrader ph i suy xét c n th n h n khi ra quy t đ nh, thì anh ta sẽ d b nh ng lu n ả ẩ ậ ơ ế ị ễ ị ữ ậ

c , duy lí và nh ng logic méo mó nh hứ ữ ả ưởng khi n anh y đ t l nh trade và tin ế ấ ặ ệ

r ng nó không bao gi thua, và tin nh th nên vi c xác đ nh r i ro ph i gánh ch u ằ ờ ư ế ệ ị ủ ả ị

tr thành không c n thi t Các trò ch i c b c đ u có các giai đo n c th , chúng taở ầ ế ơ ờ ạ ề ạ ụ ể

có th xác đ nh để ị ược thu nh p chính xác d a trên m t chu i các s ki n Khi b n ậ ự ộ ỗ ự ệ ạquy t đ nh ch i, thì b n không th thay đ i đế ị ơ ạ ể ổ ược n a, b n b t bu c ph i ti p t c ữ ạ ắ ộ ả ế ụcho đ n cu i cùng Nh ng trading thì không gi ng nh th , giá trong phiên giao ế ố ư ố ư ế

d ch liên t c chuy n đ ng, sẽ không có gì x y ra cho đ n khi b n quy t đ nh b t ị ụ ể ộ ả ế ạ ế ị ắ

đ u, và c ti p t c kéo dài và ch k t thúc khi b n mu n nó d ng l i B t k nh ng ầ ứ ế ụ ỉ ế ạ ố ừ ạ ấ ể ữ

k ho ch và nh ng đi u b n mu n t ban đ u, nh ng y u t tâm lý sẽ d n xu t ế ạ ữ ề ạ ố ừ ầ ữ ế ố ầ ấ

hi n và tham gia vào cu c ch i, chúng khi n b n tr nên r i trí, thay đ i tâm tr ng ệ ộ ơ ế ạ ở ố ổ ạ

c a b n, khi n b n tr nên t ph ho c quá s hãi Tóm l i là làm b n tr nên th tủ ạ ế ạ ở ự ụ ặ ợ ạ ạ ở ấ

thường và có nh ng hành đ ng không lữ ộ ường trước được B i vì đánh b c có m t ở ạ ộ

k t thúc rõ ràng, chính th c, nó giúp b n xác đ nh mình là k thua cu c N u b n đãế ứ ạ ị ẻ ộ ế ạ

thua liên t c, b n sẽ b t đ u suy nghĩ v vi c có nên ch i ti p hay không K t thúc ụ ạ ắ ầ ề ệ ơ ế ế

c a lủ ượt ch i này là kh i đ u c aơ ở ầ ủ

Tr.28 |

lượt ch i ti p theo, và b n đơ ế ạ ược ch đ ng quy t đ nh tài s n sẽ thêm r i ro ủ ộ ế ị ả ủ

hay không b ng cách móc ví ra ho c đ y lên gi a bàn c b c nh ng th chip.ằ ặ ẩ ữ ờ ạ ữ ẻ

Trading thì không có m t k t thúc rõ ràng nào h t Th trộ ế ế ị ường sẽ không bao gi đ yờ ẩ

b n ra kh i trade N u b n không k t thúc đúng th i đi m có l i cho mình, b n có ạ ỏ ế ạ ế ờ ể ợ ạ

kh năng sẽ tr thành m t ngả ở ộ ười thua cu c m t cách b đ ng Đi u đó có nghĩa là, ộ ộ ị ộ ềkhi b n đã m t trade b t l i, b n sẽ ti p t c thua cho dù có c g ng hi v ng hay ạ ở ộ ấ ợ ạ ế ụ ố ắ ọ

c u nguy n, cho dù b n có căng m t ra đ phân tích nh ng đi u ki n có th đ o ầ ệ ạ ắ ể ữ ề ệ ể ả

ngược tình hình đi chăng n a thì nh ng gì b n có th làm đ n cu i cùng là l đi s ữ ữ ạ ể ế ố ờ ự

th t r ng lúc này th trậ ằ ị ường đã l y đi t t c nh ng gì b n có và nhi u h n th n a.ấ ấ ả ữ ạ ề ơ ế ữ

M t trong nh ng mâu thu n c a trading n m ch nó trao cho b n m t món quà ộ ữ ẫ ủ ằ ở ỗ ạ ộ

và m t l i nguy n cùng lúc Món quà nó mang l i chính là c m giác ( có th l n ộ ờ ề ạ ả ể ầ

đ u tiên trong đ i c a b n) đầ ờ ủ ạ ược đi u khi n m i th theo ý mình Và l i nguy n ề ể ọ ứ ờ ề

đi kèm v i nó chính là b n không h có b t c quy t c hay ranh gi i nào đ c nh ớ ạ ề ấ ứ ắ ớ ể ảbáo nh ng hành đ ng có th gây ra tai h a Đ c đi m vô h n c a môi trữ ộ ể ọ ặ ể ạ ủ ường

trading đòi h i chúng ta hành đ ng v i nh ng m c t ki m ch và ki m soát đa ỏ ộ ớ ữ ứ ự ề ế ể

d ng, trong trạ ường h p b n mu n t o ra nh ng lu t l đ t o nên chi n th ng ợ ạ ố ạ ữ ậ ệ ể ạ ế ắ

liên t c Mà nh ng lu t lụ ữ ậ ệ

này l i ph i t o ra t bên trong chúng ta, nh m t hành đ ng co y th c cu a s t do.ạ ả ạ ừ ư ộ ộ ư ư ư

Va đa y cu ng la nguo n góc cu a ha ng loa t ván đe

V N Đ : S S N LÒNG Đ T O RA NH NG QUY T C Ấ Ề Ự Ẵ Ể Ạ Ữ Ắ

Tôi ch a t ng g p ai làm ngh trader l i có h ng thú v i vi c t o ra t p h p các ư ừ ặ ề ạ ứ ớ ệ ạ ậ ợ

quy t c trong trading Tuy r ng ai cũng ch ng l i nh ng quy t c, nh ng đi u này ắ ằ ố ạ ữ ắ ư ềluôn di n ra âm th m, không bao gi công khai M t m t chúng ta ch p nh n các ễ ầ ờ ộ ặ ấ ậquy t c là có lý, m t m t ta l i ch ng bao gi làm theo chúng S đ i ch i này có thắ ộ ặ ạ ẳ ờ ự ố ọ ể

r t m nh mẽ, và có th gi i thích đấ ạ ể ả ược

H u h t nh ng đ nh ki n trong tâm trí ta là k t qu c a quá trình l n lên, nh n ầ ế ữ ị ế ế ả ủ ớ ậ

đượ ực s nuôi d y c a xã h i Và m t ph n cũng d a vào quy t đ nh c a nh ng ạ ủ ộ ộ ầ ự ế ị ủ ữ

người xung quanh ta Nói c th h n, nó ăn sâu vào tâm trí chúng ta, nh ng l i ụ ể ơ ư ạ

không b t ngu n t tâm trí Đi m phân bi t này r t quan tr ng Trong quá trình ắ ồ ừ ể ệ ấ ọ

ti p thu các t tế ư ưởng bên ngoài, nh ng đ ng l c t nhiên c a ta dùng đ hành ữ ộ ự ự ủ ể

đ ng, th hi n, tìm hi u b n ch t s t n t i c a b n thân b ng vi c t tr i ộ ể ệ ể ả ấ ự ồ ạ ủ ả ằ ệ ự ả

nghi m luôn luôn b t ch i.Có r t nhi u đ ng l c trong s này không bao gi đệ ị ừ ố ấ ề ộ ự ố ờ ượcdung hòa mà v n c t n t i bên trong chúng ta dẫ ứ ồ ạ ướ ại d ng th t v ng, chán n n, t c ấ ọ ả ứ

t i, c m giác t i l i và th m chí là h n thù S tích t c a nh ng c m xúc tiêu c c ố ả ộ ỗ ậ ậ ự ụ ủ ữ ả ựnày đóng vai trò nh m t s c m nh bên trong chúng ta khi n ta ch ng l i b t c ai ư ộ ứ ạ ế ố ạ ấ ứ

ho c b t c đi u gì ngăn c n s t do c a b n thân đ làm b t c cái gì và chúng taặ ấ ứ ề ả ự ự ủ ả ể ấ ứ

mu n và khi chúng ta mu n.ố ố

V y thì lý do th t khi n ta b thu hút b i trading ngay cái nhìn đ u tiên chính là ậ ậ ế ị ở ầ

chúng ta có được quy n t do sáng t o đ th a mãn nh ng đ ng l c ch a đề ự ạ ể ỏ ữ ộ ự ư ượ ấc l p

đ y, và cũng cùng lúc đó, nh ng t tầ ữ ư ưởng đã ăn sâu vào tâm trí ta cũng thúc gi c ụ

ph i tìm ra nh ng quy t c, ranh gi i đ ngăn ch n nh ng r i ro ti m n B n có ả ữ ắ ớ ể ặ ữ ủ ề ẩ ạ

th tể ưởng tượng nó nh vi c b n v a tìm th y m t vư ệ ạ ừ ấ ộ ương qu c t do hoàn toàn, ố ựthì có m t ngộ ườ ỗi v nh vai b n và thì th m vào tai “ Này, ngẹ ạ ầ ươi ph i t o ra các quy ả ạ

t c và h n th n a còn ph i k lu t đ tuy t đ i ch p hành nh ng quy t c y”ắ ơ ế ữ ả ỷ ậ ể ệ ố ấ ữ ắ ấ

Nh ng quy t c có th t o cho chúng ta c m giác an toàn tuy t đ i, nh ng th c s ữ ắ ể ạ ả ệ ố ư ự ự

r t khó đ tìm ra m t đ ng l c đ t o ra chúng khi mà ta đã đ u tranh m i ngày ấ ể ộ ộ ự ể ạ ấ ỗ

ch đỉ ể