Lấy đối tượng nghiên cứu là hoạt động đấu thầu và thực trạng của công tác đấu thầu trong 5 năm trở lại đây 2009 2013, em hy vọng rằng đề tài “Hoàn thiện công tác đấu thầu xây dựng tại Công ty cổ tư vấn xấy dựng công nghiệp và đô thị Việt Nam ” sẽ đưa ra các giải pháp đúng đắn để từ đó giúp các nhà quản lý đưa ra chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp mình.
Trang 1TRƯƠNG VĂN HÂN
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC ĐẤU THẦU XÂY DỰNG
TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN XÂY DỰNG CÔNG NGHIỆP
VÀ ĐÔ THỊ VIỆT NAM
Chuyên ngành: KINH TẾ ĐẦU TƯ
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN BẠCH NGUYỆT
hµ néi, n¨m 2018
Trang 2Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của tôi Những tàiliệu trong luận văn là hoàn toàn trung thực Các kết quả nghiên cứu do chính tôithực hiện dưới sự hướng dẫn của giáo viên hướng dẫn.
Tác giả
TRƯƠNG VĂN HÂN
Trang 3Đại học Kinh tế Quốc dân đă tận tâm giảng dạy, truyền đạt những kiến thức quý báucho tôi trong suốt thời gian tôi học tập tại trường Đặc biệt, tôi xin chân thành cám
ơn PGS.TS Nguyễn Bạch Nguyệt đă tận tình chỉ bảo, hướng dẫn cho tôi hoàn
thành luận văn này
Tôi cũng xin chân thành cám ơn các anh chị đồng nghiệp đang công tác tạiCông ty cổ phần tư vấn xây dựng Công nghiệp và Đô thị Việt Nam đă hết lòng hỗtrợ, cung cấp số liệu và đóng góp ý kiến quý báu giúp tôi hoàn thành luận văn
Tác giả
TRƯƠNG VĂN HÂN
Trang 4DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
TÓM TĂT NỘI DUNG LUẬN VĂN
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1
1.1 Tính cấp thiết lựa chọn đề tài 1
1.2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn 2
1.3 Mục tiêu nghiên cứu 4
1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4
1.4.1 Đối tượng nghiên cứu 4
1.4.2 Phạm vi nghiên cứu 4
1.5 Phương pháp nghiên cứu 4
1.6 Kết cấu luận văn 5
1.7 Đóng góp của luận văn 5
CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC ĐẤU THẦU XÂY LẮP 6
2.1 Bản chất và vai trò của đấu thầu xây lắp trong hoạt động xây dựng 6
2.1.1 Đấu thầu và bản chất của đấu thầu xây lắp 6
2.1.2 Vai trò của đấu thầu xây lắp trong hoạt động xây dựng 8
2.2 Đặc điểm của đấu thầu xây lắp 9
2.3 Các nguyên tắc của đấu thầu xây lắp 10
2.4 Các hình thức lựa chọn nhà thầu trong đấu thầu xây lắp 12
2.4.1 Các hình thức lựa chọn nhà thầu trong đấu thầu xây lắp 12
2.4.2 Các phương thức đấu thầu trong đấu thầu xây lắp 15
2.5 Quy trình và nội dung các bước trong quá trình tham dự đấu thầu xây lắp 16
2.5.1 Thu thập thông tin và ra quyết định tham dự thầu 17
2.5.2 Tham gia sơ tuyển (nếu có) 17
2.5.3 Mua HSMT 18
2.5.4 Lập HSDT 18
2.5.5 Trình, duyệt, nộp HSDT và dự mở thầu 19
2.5.6 Thương thảo, ký kết hợp đồng 20
2.5.7 Thực hiện hợp đồng 21
2.6 Các chỉ đánh giá công tác tham dự thầu xây lắp 21
Trang 52.6.4 Thị phần của công ty trên thị trường xây lắp 23
2.6.5 Uy tín doanh nghiệp 23
2.7 Những nhân tố ảnh hưởng đến khả năng thắng thầu trong đấu thầu xây lắp 24 2.7.1 Nhân tố chủ quan 24
2.7.2 Nhân tố khách quan 28
CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐẤU THẦU XÂY LẮP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN XÂY DỰNG CÔNG NGHIỆP VÀ ĐÔ THỊ VIỆT NAM 2009 - 2013 31
3.1 Tổng quan về Công ty Cổ phần tư vấn xây dựng công nghiệp và đô thị Việt Nam
31 3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty 31
3.1.2 Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Công ty 32
3.2 Năng lực tham gia đấu thầu tại Công ty 37
3.2.1 Năng lực tài chính 37
3.2.2 Năng lực nhân sự 38
3.2.3 Năng lực máy móc thiết bị 40
3.2.4 Năng lực khác 41
3.3 Thực trạng công tác tham gia thầu xây lắp tại Công ty 42
3.3.1 Đặc điểm các gói thầu Công ty tham gia 42
3.3.2 Quy trình và nội dung các bước trong quá trình tham gia đấu thầu tại Công ty 44
3.4 Minh họa một số gói thầu Công ty tham gia đấu thầu 56
3.4.1 Gói thầu trúng thầu: Gói thầu thi công xây lắp nhà ở cao tầng dịch vụ tại ô đất có ký hiệu E4 Khu đô thị mới Yên Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội tháng 10 năm 2011 56
3.4.2 Gói thầu trượt thầu 64
3.5 Đánh giá hoạt động đấu thầu tại Công ty 69
3.5.1 Những kết quả đạt được 69
3.5.2 Những hạn chế cần khắc phục 73
Trang 6VIỆT NAM 77
4.1 Định hướng phát triển của Công ty giai đoạn 2011-2020 77
4.1.1 Định hướng sản xuất kinh doanh của Công ty 77
4.1.2 Định hướng trong công tác đấu thầu của Công ty 78
4.2 Các giải pháp cụ thể về phía doanh nghiệp nâng cao khả năng thắng thầu 79 4.2.1 Giải pháp về nâng cao năng lực tham dự thầu 79
4.2.2 Nâng cao chất lượng hồ sơ dự thầu 82
4.2.3 Nâng cao năng lực cán bộ lập hồ sơ dự thầu: 85
4.2.4 Tăng cuơng liên danh, liên kết trong đấu thầu để nâng cao năng lực tham dự thầu Đẩy mạnh hoạt động marketing, quảng bá hình ảnh, nâng cao uy tín Công ty trên thị trường 86
4.3 Một số kiến nghị đối với nhà nước 87
4.3.1 Hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động đấu thầu xây dựng 87
4.3.2 Hoàn thiện công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động đấu thầu xây dựng 89
KẾT LUẬN 91
PHỤ LỤC 94
Trang 7Viết tắt Nguyên văn
Trang 8Bảng 2.1: Bảng đánh giá lợi nhuận đạt được doanh nghiệp 22
Bảng 3.1: Bảng số liệu tài chính của Công ty 38
Bảng 3.2: Bảng nhân sự của Công ty 39
Bảng 3.3: Bảng kê khai máy móc của Công ty 40
Bảng 3.4: Tổng số năm kinh nghiệm của Công ty 42
Bảng 3.5: Danh mục các công trình thi công mức độ phức tạp 43
Bảng 3.7: Biểu mẫu phân tích đơn giá dự thầu 50
Bảng 3.8: Bảng chi tiết giá dự thầu 53
Bảng 3.9: Bảng tổng hợp kinh phí đấu thầu 54
Bảng 3.10: Bảng nhận định tình hình tham gia đấu thầu công trình 57
Bảng 3.11: Bảng tổng hợp đơn giá dự thầu 61
Bảng 3.12: Bảng thông tin mở thầu 62
Bảng 3.13: Bảng tổng hợp giá dự thầu 67
Bảng 3.14: Bảng tổng hợp giá dự thầu các công ty tham dự thầu 68
Bảng 3.15: Bảng tổng hợp số công trình đấu thầu tại công ty 70
Bảng 3.16: Kết quả sản xuất kinh doanh của Công ty 72
Biểu đồ 3.1: Biểu đồ cơ cấu lao động theo ngành nghề 39
Biểu đồ 3.2: Biểu đồ so sánh giá trị đấu thầu và trúng thầu Công ty qua các năm .71 Sơ đồ 2.1: Sơ đồ quy trình tham dự đấu thầu xây lắp 16
Sơ đồ 3.1: Sơ đồ Quy trình hoạt động xây lắp của Công ty 34
Trang 9TÓM TĂT NỘI DUNG LUẬN VĂN
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
Trong quá trình hội nhập kinh tế ngày nay, sự cạnh tranh diễn ra một cáchkhốc liệt và mạnh mẽ Các doanh nghiệp phải không ngừng cải tiến và đổi mớinếu không muốn bị đào thải và bật ra khỏi vòng quay của sự phát triển đó Để
có thể tồn tại và phát triển, các nhà quản lý cần có những quyết định chính xác,kịp thời nắm bắt được cơ hội kinh doanh và không ngừng hoàn thiện bản thânchính doanh nghiệp
Như chúng ta đă biết ngành xây dựng là một ngành đóng góp khá lớn vào sựphát triển chung của đất nước Việt Nam trong những năm vừa qua Rất nhiều các dự
án đầu tư xây dựng sử dụng vốn trong và ngoài nước với quy mô lớn được đưa rakhiến mức độ cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong ngành ngày càng trở nênquyết liệt Mặt khác, xây dựng cơ bản cũng là một lĩnh vực mang tính đặc thù riêng.Đặc trưng của ngành là vốn đầu tư lớn, thời gian hoàn thành công trình kéo dài nênvấn đề đặt ra là làm sao để quản lý nguồn vốn có hiệu quả, khắc phục được tìnhtrạng thất thoát, lăng phí Và một trong những hoạt động để nâng cao hiệu quả sửdụng vốn đầu tư xây dựng cũng như tạo tính công bằng minh bạch giữa các doanhnghiệp xây dựng đó là thông qua công tác đấu thầu
Công ty cổ phần tư vấn xây dựng công nghiệp và đô thị Việt Nam chínhthức được thành lập năm 2002 Đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vựcxây dựng nói riêng và các doanh nghiệp khác nói chung thì năng lực đấu thầuluôn gắn liền với hiệu quả hoạt động kinh doanh.Với tình hình thị trường xây lắphiện nay, khi mà công tác lựa chọn nhà thầu đều thông qua hình thức đấu thầurộng răi, để có thể thắng thầu, doanh nghiệp cần phải đưa ra được biện pháp tổchức thi công hiệu quả, với giá thành công trình xây dựng là thấp nhất, tiến độthi công ngắn nhất
Trang 10Lấy đối tượng nghiên cứu là hoạt động đấu thầu và thực trạng của công tác
đấu thầu trong 5 năm trở lại đây 2009 - 2013, em hy vọng rằng đề tài “Hoàn thiện công tác đấu thầu xây dựng tại Công ty cổ tư vấn xấy dựng công nghiệp và đô thi Việt Nam ” sẽ đưa ra các giải pháp đúng đắn để từ đó giúp các nhà quản lý đưa ra
chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp mình
CHƯƠNG 2
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC ĐẤU THẦU XÂY LẮP
Bản chất và vai trò của đấu thầu xây lắp trong hoạt động xây dựng
Đấu thầu và bản chất của đấu thầu xây lắp
Đấu thầu là cách thức thực hiện hoạt động mua bán (hàng hóa, công trình hoặcdịch vụ) mà trong đó người mua và người bán phải tuân thủ theo các quy định màngười/ tổ chức quản lý nguồn vốn sử dụng cho hoạt động mua bán này đề ra
Đấu thầu xây lắp là loại hình đấu thầu thực hiện nhằm lựa chọn nhà thầu thực
hiện các công việc xây lắp của dự án.
Vai trò của đấu thầu xây lắp trong hoạt động xây dựng
Đối với nền kinh tế:
- Đấu thầu xây lắp góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của nền kinh tế
- Đấu thầu giúp tạo môi trường lành mạnh, giúp các nhà thầu nâng cao khảnăng cạnh tranh của bản thân, tạo sự công bằng và hiệu quả cao trong xây dựng
Đối với chủ đầu tư (Bên mời thầu):
- Chủ đầu tư lựa chọn được đối tác thực hiện mục tiêu đầu tư hiệu quả nhất
- Bên mời thầu nắm thêm thông tin về thị trường, phát hiện và tiếp cận đượcvới những nhà thầu mới
- Quảng bá hình ảnh của bên mời thầu trước các nhà thầu
Đối với Nhà thầu:
- Đấu thầu chính là tiền đề và nền tảng cho quá trình sản xuất kinh doanh củacác doanh nghiệp trong lĩnh việc xây dựng
Trang 11- Giúp các doanh nghiệp phải không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn,tạo điều kiện hoàn thiện về mặt tổ chức, kinh nghiệm cho các cán bộ công nhân viên.
Đặc điểm của đấu thầu xây lắp
Thứ nhất, đối với đấu thầu tuyển chọn tư vấn, chủ thể tham gia đấu thầu có thể
là cá nhân Còn đối với đấu thầu xây lắp, chủ thể tham gia bắt buộc phải là tổ chứcđảm bảo phải đáp ứng đủ các điều kiện cơ bản
Thứ hai, đối tượng hàng hóa trong đấu thầu xây dựng là loại hàng hóa đặc biệt,
mang tính đơn chiếc, được đặt tại một vị trí cố định, phục vụ cho một mục đích cụ thể
Thứ ba, đấu thầu xây lắp chủ yếu có ở giai đoạn thực hiện dự án khi mà các ý
tưởng đầu tư được thể hiện trong báo cáo nghiên cứu khả thi trở thành hiện thực
Thứ tư, thời gian thực hiện các gói thầu kéo dài và chịu tác động của nhiều yếu
tố bên ngoài, do đó khi xem xét đánh giá năng lực nhà thầu xây dựng phải dựa trênhai nội dung là tài chính, kỹ thuật
Các nguyên tắc của đấu thầu xây lắp
Nguyên tắc cạnh tranh với điều kiện ngang nhau:
Nguyên tắc thông tin đầy đủ, công khai
Nguyên tắc bảo mật thông tin đấu thầu:
Nguyên tắc đánh giá khách quan, công bằng
Nguyên tắc bảo đảm cơ sở pháp lý
Các hình thức lựa chọn nhà thầu và phương thức đấu thầu xây dựng
Các hình thức lựa chọn nhà thầu trong đấu thầu xây lắp
- Đấu thầu rộng răi: Đây là hình thức đấu thầu không hạn chế số lượng nhàthầu tham dự, bất cứ nhà thầu nào có đủ điều kiện đềù có thể tham gia dự thầu
- Đấu thầu hạn chế:
- Chỉ định thầu: Khi thực hiện chỉ định thầu, Bên mời thầu phải lựa chọn mộtnhà thầu được xác định là có đủ năng lực và kinh nghiệm đáp ứng các yêu cầu củagói thầu và phải tuân thủ quy trình thực hiện chỉ định thầu do Chính phủ quy định
Trang 12- Tự thực hiện: Hình thức này được áp dụng trong trường hợp chủ đầu tư lànhà thầu có đủ năng lực và kinh nghiệm để thực hiện gói thầu thuộc dự án do mìnhquản lý và sử dụng
- Lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt:
Các phương thức đấu thầu trong đấu thầu xây lắp
- Đấu thầu một túi hồ sơ là phương thức mà nhà thầu nộp hồ sơ dự thầutrong một túi hồ sơ Phương thức này được áp dụng đối với đấu thầu mua sắm vàxây lắp
- Đấu thầu hai túi hồ sơ là phương thức mà nhà thầu nộp đề xuất về kỹ thuật
và đề xuất về giá trong từng túi hồ sơ riêng vào cùng một thời điểm
- Phương thức đấu thầu hai giai đoạn
Giai đoạn 1: Các nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu sơ bộ trình bày các đề xuất về kỹ
thuật và phương án tài chính cho bên mời thầu
Giai đoạn 2: Bên mời thầu mời các nhà thầu đă tham gia ở giai đoạn 1 nộp hồ sơ
dự thầu chính thức với đề xuất kỹ thuật đă được bổ sung theo yêu cầu chung của dự
án và đề xuất chi tiết về tài chính với đầy đủ nội dung về tiến độ thực hiện, điềukiện thực hiện hợp đồng, giá dự thầu
Quy trình và nội dung các bước trong quá trình tham dự đấu thầu xây lắp:
- Thu thập thông tin và ra quyết định tham dự thầu
- Tham gia sơ tuyển nếu có
Các tiêu chí đánh giá công tác tham dự thầu
- Giá trị trúng thầu và số công trình trúng thầu
- Xác suất trúng thầu
Trang 13- Lợi nhuận đạt được
- Thị phần của công ty trên thị trường xây lắp
- Năng lực máy móc, thiết bị: Máy móc thiết bị là một trong 3 yếu tố cấuthành nên tư liệu sản xuất Nó là bộ phận tài sản quan trọng của doanh nghiệp, đồngthời, nó cũng là thước đo trình độ kỹ thuật, năng lực thi công của doanh nghiệp, mộttrong yếu tố khá quan trọng quyết định đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.Đây là nhân tố trực tiếp ảnh hưởng đến chất lượng công trình, tiến độ thi công
- Năng lực nhân sự: Mọi hoạt động sản xuất ra của cải vật chất và tinh thầnxét đến cùng đều xuất phát từ hoạt động của con người Do đó, con người được coi
là trung tâm của mọi hoạt động và trong cơ chế thị trường để nâng cao năng lựccạnh tranh của doanh nghiệp, yếu tố chất lượng nguồn nhân lực phải được đặt lênhàng đầu
- Mối liên hệ liên danh, liên kết: Liên danh, liên kết là sự kết hợp giữa haihay nhiều các pháp nhân để tạo ra một pháp nhân mới nhằm tạo ra sức mạnh tổnghợp về kinh tế - kỹ thuật để thực hiện một mục tiêu kinh doanh nhất định Đối vớinhững dự án vượt quá năng lực thực hiện của mình, doanh nghiệp thường liên danh,liên kết với nhau để tăng cường năng lực thi công và khả năng cạnh tranh của mình
- Hoạt động marketing: Hoạt động Marketing đóng vai trò quan trọng,quyết định và điều phối sự kết nối các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp vớithị trường, đảm bảo cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp hướng theo thịtrường, biết lấy thị trường - nhu cầu và ước muốn của khách hàng làm chỗ dựa vữngchắc nhất cho mọi quyết định kinh doanh
Trang 14- Chất lượng HSDT: Kỹ thuật lập hồ sơ dự thầu có ảnh hưởng lớn tới việcthắng thầu của doanh nghiệp, đây là bước đầu tiên trong quá trình tham gia dự thầu,nhà thầu có thể bị loại ngay vòng đầu nếu như không đáp ứng được yêu cầu của bênmời thầu như đă thỏa thuận.
Nhân tố khách quan
- Cơ chế, chính sách quản lý của Nhà nước: bao gồm có luật (luật trongnước và luật quốc tế) và các văn bản dưới luật Nó có ảnh hưởng đên mọi mặt củađấu thầu như: Hình thức và phương thức đấu thầu, cá nhân tổ chức nào đủ tư cáchtham gia đấu thầu, người có thẩm quyền quyết định đầu tư…
- Các đối thủ cạnh tranh: Các đối thủ cạnh tranh chính là các nhà thầu kháccùng tham gia những công trình đấu thầu với tổ chức xây dựng của mình
- Thị trường hàng hóa đầu vào và các nhà cung cấp sẽ tác động rất lớn đếnkhả năng cạnh tranh của doanh nghiệp
- Chủ đầu tư là người phải chịu trách nhiệm toàn diện trước người quyếtđịnh đầu tư và pháp luật về các mặt chất lượng, tiến độ, chi phí vốn đầu tư và cácquy định khác của pháp luật
CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐẤU THẦU XÂY LẮPTẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN XÂY DỰNG CÔNG NGHIỆP
VÀĐÔ THỊ VIỆT NAM 2009 – 2013
Năng lực tham gia đấu thầu tại Công ty
- Năng lực tài chính: Không nằm ngoài vòng xoáy khó khăn của nền kinh tế, thếnhưng 05 năm qua (2009-2013) tình hình tài chính của Công ty Cổ phần tư vấn xây dựngcông nghiệp và đô thị Việt nam vẫn có sự lớn mạnh dần cả về số lượng và chất lượng
- Năng lực nhân sự: Nguồn nhân lực là một trong những yếu tố quan trọng màcông ty luôn quan tâm hàng đầu Việc tuyển chọn cán bộ được chú trọng và khá khắt khe
Trang 15- Năng lực máy móc thiết bị: máy móc thiết bị phục vụ cho quá trình thi công củacông ty là khá đầy đủ Máy móc có thể đáp ứng được cả các công trình xây dựng dân dụngcũng như các công trình hạ tầng đô thị
- Năng lực khác: Với 12 năm kinh nghiệm hoạt động trên thị trường xây dựng,đây là điểm lợi thế đáng kể của Công ty trong tham gia vào hoạt động đấu thầu Vớinhững Công ty có số năm kinh nghiệm càng nhiều thì Chủ đầu tư sẽ càng đánh giá cao
và tin tưởng
Thực trạng công tác tham dự thầu tại Công ty
- Đặc điểm các gói thầu Công ty tham gia
Hoạt động trong lĩnh vực xây lắp, các gói thầu của Công ty chủ yếu là cáccông trình xây dựng thuộc lĩnh vực xây dựng công trình dân dụng, các công trình hạtầng giao thông, công trình hạ tầng công nghiệp, khu công nghiệp
Một đặc điểm chung dành cho các gói thầu xây lắp của công ty đó là đòihỏi nguồn nhân lực lớn
Mặc dù các công trình có giá trị không lớn, song biện pháp thi công cũngtương đối phức tạp và đòi hỏi yêu cầu kỹ thuật cao
Địa bàn hoạt động của công ty được rải khắp cả nước từ Bắc vào Nam, cáccông trình chủ yếu nằm ở khu vực tập trung dân cư, hệ thống hạ tầng thuận lợi,nguồn nguyên liệu sẵn có
Hình thức tham gia đấu thầu của công ty phong phú, song chủ yếu vẫn làcạnh tranh rộng răi
- Quy trình và nội dung các bước trong quá trình tham dự đấu thầu
Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Chủ tịch hội đồng quản trị và Tổng Giám đốc,phòng Kế hoạch tổng hơp đảm nhiệm và trực tiếp thực hiện các công việc liên quanđến hoạt động đấu thầu của Công ty Phòng tài chính kế toán cùng các cán bộ kỹ thuậtcông trường cũng được huy động tham gia và hỗ trợ để hoàn thành quá trình đấu thầu:
Trang 16Các bước tiến hành Trách nhiệm
Chủ tịch hội đồng quản trị, Tổnggiám đốc, Ban lănh đạo Công ty vàPhòng KHTH phối hợp thực hiện
Phòng Kế hoạch tổng hợp
Phòng Kế hoạch tổng hợp kết hợpvới phòng tài chính kế toán, các
cán bộ kỹ thuậtPhòng Kế hoạch tổng hợp
Tổng giám đốc cùng sự hỗ trợ củaphòng Kế hoạch tổng hợp
Đánh giá hoạt động đấu thầu tại Công ty
- Những kết quả đạt được
Suốt 12 năm qua công ty đă không ngừng nỗ lực vươn lên để khẳng định
vị trí của mình trong cơ chế thị trường Hoạt động đấu thầu đă từng bước ổn định và
đi vào nề nếp phù hợp với cơ chế mới, đáp ứng cơ bản nhu cầu việc làm của công
ty Đặc biệt 3 năm trở lại đây, Công ty đă trúng thầu và ký hợp đồng thành công cáccông trình
Công ty vẫn giữ vững được thị phần đă có trên thị trường xây lắp
Thương thảo và ký kết
hợp đồng
Thu thập, tìm kiếm thông tin mời thầu
Mua và nghiên cứu hồ
sơ mời thầu
Lập hồ sơ dự thầu
Nộp hồ sơ dự thầu và
tham gia mở thầu
Trang 17 Lợi nhuận đạt được của Công ty cũng có những bước tăng lên đáng kể,năng lực tài chính được đảm bảo hơn.
Công ty cũng đă huy động và đào tạo được một đội ngũ kỹ sư, nhà quản lý vàlao động có kinh nghiệm tham gia vào công tác dự thầu
- Những hạn chế cần khắc phục
Chất lượng HSDT còn hạn chế:
Chất lượng thi công công trình còn chưa đạt hiệu quả cao:
Hoạt động tìm kiếm thông tin gói thầu mới, mở rộng thị trường hay quảng báhình ảnh của công ty còn thụ động phụ thuộc vào Ban lănh đạo
- Phân tích các nguyên nhân
Nguyên chủ quan: Quy trình lập hồ sơ dự thầu vẫn chưa thực sự chủ động
và thiếu mạnh dạn trong việc tranh thầu; Vai trò của liên danh, liên kết trong các góithầu của Công ty vẫn còn khá mờ nhạt và áp dụng khá ít trong các gói thầu; Chứcnăng của bộ phận thu thập thông tin còn hạn chế; Khó khăn trong việc cải thiệnnăng lực sản xuất của Công ty
Nguyên nhân khách quan: Chính sách, pháp luật của Nhà nước; Giá cảnguyên vật liệu biến động mạnh; Các tiêu cực trong quá trình đấu thầu
CHƯƠNG 4 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC ĐẤU THẦU TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN XÂY DỰNG CÔNG NGHIỆP
VÀ ĐÔ THỊ VIỆT NAM
Trên cơ sở phân tích những thành tựu đạt được và những hạn chế tồn tại trongcông tác đấu thầu tại Công ty, cùng với những định hướng phát triển của ngành xâydựng nói chung và định hướng sản xuất kinh doanh của Công ty, tác giả đưa ra một
số những giải pháp đề xuất nhằm hoàn thiện công tác đấu thầu:
- Tích cực tìm kiếm và mở rộng các dự án tham gia đấu thầu
Trang 18- Các giải pháp nâng cao năng lực tham dự thầu như:
- Hoàn thiện quy trình lập hồ sơ dự thầu, nâng cao chất lượng hồ sơ dự thầu
- Tăng cường liên danh, liên kết trong đấu thầu để nâng cao năng lực tham dự thầu
- Nâng cao hiệu quả hoạt động marketing, quảng bá hình ảnh, nâng cao uy tínCông ty
Bên cạnh đó, tác giả cũng đưa ra một số kiến nghị đối với nhà nước như:
- Hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động đấu thầu xây dựng
- Hoàn thiện công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động đấu thầu xây dựng
Trang 19CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1.1 Tính cấp thiết lựa chọn đề tài
Trong quá trình hội nhập kinh tế ngày nay, sự cạnh tranh diễn ra một cáchkhốc liệt và mạnh mẽ Các doanh nghiệp phải không ngừng cải tiến và đổi mớinếu không muốn bị đào thải và bật ra khỏi vòng quay của sự phát triển đó Để
có thể tồn tại và phát triển, các nhà quản lý cần có những quyết định chính xác,kịp thời nắm bắt được cơ hội kinh doanh và không ngừng hoàn thiện bản thânchính doanh nghiệp
Như chúng ta đă biết ngành xây dựng là một ngành đóng góp khá lớn vào sựphát triển chung của đất nước Việt Nam trong những năm vừa qua Rất nhiều các dự
án đầu tư xây dựng sử dụng vốn trong và ngoài nước với quy mô lớn được đưa rakhiến mức độ cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong ngành ngày càng trở nênquyết liệt Mặt khác, xây dựng cơ bản cũng là một lĩnh vực mang tính đặc thù riêng.Đặc trưng của ngành là vốn đầu tư lớn, thời gian hoàn thành công trình kéo dài nênvấn đề đặt ra là làm sao để quản lý nguồn vốn có hiệu quả, khắc phục được tìnhtrạng thất thoát, lăng phí Và một trong những hoạt động để nâng cao hiệu quả sửdụng vốn đầu tư xây dựng cũng như tạo tính công bằng minh bạch giữa các doanhnghiệp xây dựng đó là thông qua công tác đấu thầu
Công ty Cổ phần tư vấn xây dựng công nghiệp và đô thị Việt Nam đượcthành lập vào 04/05/2002 Công ty xây dựng và lắp đặt các công trình côngnghiệp, dân dụng, cơ sở hạ tầng trên khắp các địa bàn trong cả nước nói chung
và khu vực Hà Nội nói riêng Đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xâydựng nói riêng và các doanh nghiệp khác nói chung thì năng lực đấu thầu luôngắn liền với hiệu quả hoạt động kinh doanh Với tình hình thị trường xây lắphiện nay, khi mà công tác lựa chọn nhà thầu đều thông qua hình thức đấu thầu,
để có thể thắng thầu, doanh nghiệp cần phải đưa ra được biện pháp tổ chức thi
Trang 20công hiệu quả, với giá thành công trình xây dựng là thấp nhất, tiến độ thi côngngắn nhất
Lấy đối tượng nghiên cứu là hoạt động đấu thầu và thực trạng của công tác
đấu thầu trong 5 năm trở lại đây, tôi hy vọng rằng đề tài “Hoàn thiện công tác đấu thầu xây dựng tại Công ty Cổ phần tư vấn xây dựng công nghiệp và đô thi Việt Nam” sẽ đưa ra các giải pháp đúng đắn để từ đó giúp các nhà quản lý đưa ra chiến
lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp mình
1.2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Có thể nói hoạt động đấu thầu đă xuất hiện khá lâu và phổ biến trên thế giới.Tuy nhiên, thuật ngữ này mới được biết đến rộng răi và quen thuộc ở Việt Namkhoảng chục năm trở lại đây Do đó các đề tài nghiên cứu về đấu thầu hiện nay đangđược quan tâm và lựa chọn khá nhiều
Kỹ sư Ngô Văn Quý với đề tài “Cơ sở khoa học xây dựng phương pháp kiểm toán công tác đấu thầu đối với các dự án đầu tư xây dựng cơ bản thực hiện bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước” (Năm 2005) đă đi vào phân tích thực trạng công
tác đấu thầu và hoạt động kiểm công tác đấu thầu các dự án đầu tư của Kiểm toánNhà nước ở Việt Nam dựa trên các cơ sở lý luận về đấu thầu và kiếm toán công tácđấu thầu Từ đó, tác giả xây dựng phương pháp kiểm toán công tác đấu thầu đối vớicác dự án đầu tư thực hiện bằng nguồn ngân sách nhà nước
Báo cáo“Thực trạng công tác đấu thầu và những vấn đề cần nghiên cứu”(2003) của Thạc sỹ Phạm Phú Cường- Giảng viên bộ môn Kinh tế xây dựng
Khoa vận tải Kinh tế- Trường đại học giao thông vận tải lại tiếp cận vấn đề đấu thầutrên một góc độ khác Trên cơ sở phân tích các kết quả đạt được trong công tác đấuthầu, tác giả rút ra những mặt mạnh và những tồn tại trong công tác quản lý và thựchiện quy chế đấu thầu, từ đó đề xuất những giải pháp cần nghiên cứu giải quyếtnhằm đảm bảo cạnh tranh công bằng giữa các nhà thầu, đảm bảo chất lượng cáccông trình xây dựng đồng thời nâng cao hiệu quả trong đầu tư và xây dựng
Đề tài “Một số giải pháp nâng cao khả năng cạnh tranh trong đấu thầu xây dựng công trình văn hóa của Công ty Tu bổ di tích và Thiết bị Văn hóa Trung ương
Trang 21- Bộ Văn hóa Thông tin” (Năm 2007) đă được tác giả Đỗ Minh Phương lựa chọn
làm luận văn thạc sỹ Kinh tế trường Đại học Kinh tế Quốc dân Trong luận văn, tácgiả đă đưa ra cơ sở lý luận về đấu thầu, đi vào phân tích hoạt động đấu thầu đặc thùcủa Công ty Tu bổ di tích và Thiết bị Văn hóa Trung ương Qua đó, tác giả tập trungnêu lên những biện pháp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh trong đấu thầu xâydựng cho công ty
Báo cáo “Nâng cao khả năng thắng thầu của Nhà thầu trong nước (Doanh nghiệp nhà nước) trong đấu thầu xây lắp quốc tế” của tác giả Nguyễn Mạnh Cường
lại đi vào giải quyết những tồn tại của hoạt động đấu thầu xây lắp trên một khíacạnh rộng hơn Tác giả đưa ra các lý luận cơ bản của hoạt động đấu thầu, từ đó dẫn
ra thực trạng hoạt động đấu thầu của các doanh nghiệp nhà nước trong các gói thầuxây lắp quốc tế Qua đó, những định hướng những giải pháp nhằm nâng cao khảnăng thắng thầu cho các Doanh nghiệp nhà nước xây dựng
Luận văn “Hoàn thiện công tác lập hồ sơ dự thầu xây lắp tại Công ty xây dựng số 1- Tổng công ty xây dựng Hà Nội” (2009) của tác giả Bùi Hương Giang lại
đi sâu nghiên cứu một vấn đề trong quy trình đấu thầu đó là lập hồ sơ dự thầu Lập
hồ sơ dự thầu là bước quan trọng trong quy trình tham gia đấu thầu của một công ty.Vận dụng những lý luận cơ bản về đấu thầu, tác giả đă mô tả cách thức lập hồ sơ tạiCông ty xây dựng số 1- Tổng công ty xây dựng Hà Nội, từ đó đưa ra một số ý kiến
đề xuất để hoàn thiện công tác lập hồ sơ dự thầu
Như vậy, các đề tài về công tác đấu thầu được rất nhiều tác giả quan tâm
và đi sâu vào nghiên cứu Tuy nhiên, mỗi tác giả lại chọn một cách thức tiếp cận vấn đề từ tổng quát quá trình đấu thầu đến cụ thể chi tiết cho từng loại hình, từng giai đoạn nhỏ lẻ Nhưng nhìn chung, có thể thấy đấu thầu xây lắp là một hoạt động phức tạp và có tính đặc thù Đặc biệt, để đảm bảo yếu tố cạnh tranh, mỗi công ty lại có những quy trình, phương thức và định hướng riêng trong đấu thầu Kế thừa có bổ sung cơ sở lý thuyết của luận văn này và định hướng áp dụng quy trình đấu thầu theo hoạt động cho các doanh nghiệp xây lắp là mục tiêu chủ yếu xuyên suốt luận văn.
Trang 221.3. Mục tiêu nghiên cứu
Với mong muốn trên, luận văn được thực hiện nhằm:
- Hệ thống hóa những lý luận cơ bản về hoạt động đấu thầu xây lắp, quy trình,đấu thầu trong lĩnh vực xây dựng; một số tiêu chí để đánh giá cũng như các nhân tốảnh hưởng đến công tác đấu thầu của các doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng;
- Phân tích thực trạng công tác đấu thầu tại Công ty Cổ phần tư vấn xây dựngcông nghiệp và đô thị Việt Nam trong 5 năm gần đây; Từ đó đưa ra những kết quảđạt được, những hạn chế còn tồn tại trong công tác đấu thầu tại công ty
- Xuất phát từ đó đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao khả năngthắng thầu cho hoạt động đấu thầu tại Công ty Cổ phầntư vấn xây dựng công nghiệp
và đô thị Việt Nam
1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
1.4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của Luận văn là hoạt động đấu thầu xây lắp của Công ty
Cổ phần tư vấn xây dựng công nghiệp và đô thị Việt Nam
1.5 Phương pháp nghiên cứu
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, trong luận văn của mình tác giả sử dụngphương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp thu thập số liệu:
Đối với số liệu thứ cấp: Số liệu được thu thập dựa trên các trang Web của cơquan Bộ, Sở và ban ngành liên quan
Trang 23Đối với số liệu sơ cấp: Tổ chức thu thập số liệu trực tiếp từ Công ty cổ phần tưvấn xây dựng công nghiệp và đô thị Việt Nam.
- Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu sau khi được thu thập sẽ được xử lý bằngcách so sánh, phân tích tổng hợp, suy luận
- Cách thức tiếp cận giải quyết các câu hỏi nghiên cứu đặt ra: Luận văn sẽ vậndụng phương pháp nghiên cứu định lượng trong thu thập và xử lý thông tin, có tiếnhành điều tra khảo sát số liệu
1.6 Kết cấu luận văn
Với tên đề tài luận văn “Hoàn thiện công tác đấu thầu tại Công ty Cổ phần tưvấn xây dựng công nghiệp và đô thị Việt Nam”, ngoài phần kết luận và danh mụctài liệu tham khảo, các phụ lục, kết cấu luận văn gồm 4 chương như sau:
- Chương I: Tổng quan về đề tài nghiên cứu
- Chương II: Cơ sở lý luận về công tác đấu thầu xây xây lắp
- Chương III: Thực trạng về công tác đấu thầu xây lắp tại Công ty cổ phần tưvấn xây dựng công nghiệp và đô thị Việt Nam
- Chương IV: Giải pháp hoàn thiện công tác đấu thầu xây lắp tại Công ty cổphần tư vấn xây dựng công nghiệp và đô thị Việt Nam
1.7 Đóng góp của luận văn
Với mục tiêu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu của mình, bằng việc sử dụng cácphương pháp nghiên cứu khoa học, luận văn đă có những đóng góp nhất định như sau:
- Phân tích, đánh giá thực trạng đấu thầu của Công ty Cổ phần tư vấn xâydựng công nghiệp và đô thị Việt Namtrên cơ sở phân tích một số gói thầu thực tế
- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động đấu thầu củaCông ty Cổ phần tư vấn xây dựng công nghiệp và đô thị Việt Nam
Trang 24CHƯƠNG 2
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC ĐẤU THẦU XÂY LẮP
2.1 Bản chất và vai trò của đấu thầu xây lắp trong hoạt động xây dựng
2.1.1 Đấu thầu và bản chất của đấu thầu xây lắp
Đấu thầu nói chung là một phạm trù kinh tế, nó gắn liền với sự ra đời của sảnxuất và trao đổi hàng hoá, không có sản xuất và trao đổi hàng hoá thì không có đấuthầu Nó là hoạt động rất phổ biến trong nền kinh tế thị trường bởi nó mang tínhcạnh tranh cao giữa những người bán hàng Do đó, hoạt động đấu thầu chỉ xuất hiện
ở Việt Nam khi nền kinh tế chuyển dần sang hướng thị trường, đổi mới cơ chế quản
lý phát triển kinh tế - xă hội
Theo Từ điển Tiếng Việt (Viện Ngôn ngữ học xuất bản năm 1998) thì đấu thầuđược giải thích là việc “đọ công khai, ai nhận làm, nhận bán với điều kiện tốt nhấtthì được giao cho làm hoặc được bán hàng (một phương thức giao làm công trìnhhoặc mua hàng)” Theo đó, về bản chất đấu thầu cũng như một hoạt động thươngmại thuần túy có bên mua và bên bán Chủ đầu tư cũng giống như những người tiêudùng (bên mua) đều mong muốn khoản đầu tư mình bỏ ra phải làm thế nào để thu
về được sản phẩm có chất lượng thật tốt và giá cả phải chăng Bên bán lại chính làcác nhà thầu Họ mong muốn bán được càng nhiều sản phẩm của mình càng tốt vớimức giá có lợi nhất cho doanh nghiệp và mục tiêu của các nhà thầu chính là việcthắng thầu trong nhiều gói thầu
Như vậy, đấu thầu là cách thức thực hiện hoạt động mua bán (hàng hóa, công trình hoặc dịch vụ) mà trong đó người mua và người bán phải tuân thủ theo các quy định mà người/ tổ chức quản lý nguồn vốn sử dụng cho hoạt động mua bán này đề ra Bản chất là như vậy, nhưng vẫn có nhiều khái niệm khác nhau về đấu
thầu được đưa ra Chúng ta có thể tiếp cận khái niệm đấu thầu dưới 3 góc độ đó là :Góc độ quản lý nhà nước, góc độ chủ đầu tư và góc độ nhà thầu
Trang 25Đứng trên góc độ của nhà nước, đấu thầu lại được coi là một cách thức quản lýcác hoạt động kinh doanh mua sắm hàng hóa, dịch vụ và thực hiện các hoạt độngxây dựng thông qua cạnh tranh công khai tuyển chọn nhà thầu có đủ năng lực vàkhả năng thực hiện một cách tốt nhất các yêu cầu đă đặt ra của bên mời thầu.
Dưới góc độ của chủ đầu tư thì đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu có khảnăng đáp ứng một cách tốt nhất các yêu cầu về chất lượng, chi phí, tiến độ Đâychính là công cụ hữu ích giúp chủ đầu tư có thể sử dụng đồng vốn hiệu quả nhất.Dưới góc độ nhà thầu thì đấu thầu là việc tìm kiếm cơ hội kinh doanh và pháttriển doanh nghiệp Đấu thầu một trong những phương thức cạnh tranh công khaigiữa các nhà thầu trong việc cung cấp hàng hóa, dịch vụ đáp ứng một cách tốt nhấtyêu cầu về kinh tế, kỹ thuật, chất lượng và tiến độ của bên mời thầu
Theo quy định tại Mục 12, Điều 4, Chương 1, Luật Đấu thầu của Quốc hộinước Cộng hoà xă hội chủ nghĩa Việt Nam có hiệu lực ngày ngày 01 tháng 07 năm
2014 thì : "Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng
cung cấp dịch vụ tư ván, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọnnhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công
tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minhbạch và hiệu quả kinh tế.”
Xây dựng cơ bản là một lĩnh vực công nghiệp đặc thù Khác với các lĩnh vựckhác, cạnh tranh giữa các doanh nghiệp xây dựng diễn ra chủ yếu thông qua hình
thức đấu thầu do các chủ đầu tư tổ chức Đấu thầu xây lắp là loại hình đấu thầu thực hiện nhằm lựa chọn nhà thầu thực hiện các công việc xây lắp của dự án.
Theo Điều 4, khoản 45 của Luật Đấu thầu, xây lắp gồm những công việc thuộcquá trình xây dựng và lắp đặt thiết bị các công trình, hạng mục công trình, cải tạo,sửa chữa lớn Đấu thầu xây lắp được tiến hành ở giai đoạn thực hiện dự án
Trang 262.1.2 Vai trò của đấu thầu xây lắp trong hoạt động xây dựng
Hiện nay trong hoạt động xây dựng, đấu thầu được sử dụng khá phổ biến Đặcđiểm cơ bản của đấu thầu chính là yếu tố cạnh tranh Các nhà thầu tham gia cạnhtranh một cách bình đẳng dựa trên chính năng lực của mình về chất lượng, kỹ thuật,thời gian thi công, giá thành trên cơ sở các yêu cầu mà chủ đầu tư đưa ra và chủ đầu
tư lựa chọn nhà thầu cũng khách quan hơn Trong cơ chế thị trường, vai trò của đấuthầu ngày càng được nêu cao hơn bao giờ
Đối với nền kinh tế:
Đấu thầu xây lắp góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của nền kinh tế.
Ngành xây dựng là một trong những ngành được dư luận nhắc đến như là ngành tồntại nhiều tiêu cực, khiếm khuyết: thất thoát nguồn vốn xây dựng, đầu tư tràn lan,chất lượng công trình không đảm bảo Cộng thêm đó, đặc trưng của ngành là vốnđầu tư lớn, thời gian hoàn thành một công trình dài nên vấn đề đặt ra là làm sao đểquản lý nguồn vốn có hiệu quả, khắc phục được tình trạng thất thoát, lăng phí Nhờ
có hoạt động đấu thầu, hiệu quả công tác quản lý của nhà nước về đầu tư và xâydựng đă được nâng cao, hạn chế và loại trừ tình trạng phí phạm và tiêu cực trong sửdụng vốn đầu tư Nó còn là động lực, điều kiện cho các doanh nghiệp xây dựngcạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy sự đi lên của ngành công nghiệp xây dựng nói riêng
và nền kinh tế nói chung
Mặt khác, nguyên tắc cơ bản của đấu thầu chính là công bằng, cạnh tranh, minhbạch và công khai Chính nhờ đó, các doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng có thểthỏa sức phát huy cơ hội tìm kiếm dự án, tham gia đấu thầu và kí kết hợp đồng
Chính vì thế, đấu thầu giúp tạo môi trường lành mạnh, giúp các nhà thầu nâng cao khả năng cạnh tranh của bản thân, tạo sự công bằng và hiệu quả cao trong xây dựng Đối với chủ đầu tư (Bên mời thầu):
Khi bỏ tiền vào đầu tư, chủ đầu tư luôn luôn mong muốn sử dụng đồng vốn mộtcách hiệu quả nhất, lựa chọn được đối tác thực hiện công việc hiệu quả nhất Thông
qua hoạt động đấu thầu, sự cạnh tranh công bằng và minh bạch sẽ giúp cho chủ đầu
tư lựa chọn được đối tác thực hiện mục tiêu đầu tư hiệu quả nhất.
Trang 27Ngoài ra, việc tổ chức đấu thầu còn giúp cho bên mời thầu nắm thêm thông tin về thị trường, phát hiện và tiếp cận được với những nhà thầu mới Khi tham gia vào
đấu thầu, các nhà thầu luôn có sự tìm tòi, đưa ra những giải pháp thực hiện công việckhác nhau để đáp ứng yêu cầu của bên mời thầu Đây là cơ hội tốt giúp cho bên mờithầu hiểu và sử dụng các sản phẩm, dịch vụ mới
Một mặt khác, nếu quá trình tổ chức đấu thầu được thực hiện một cách chuyên
nghiệp, nghiêm túc, đảm bảo các nguyên tắc sẽ là bước tiền đề đưa quảng bá hình ảnh của bên mời thầu trước các nhà thầu Đây cũng được coi là một trong những
phương thức marketing quảng bá hình ảnh của bản thân bên mời thầu
Đối với Nhà thầu:
Trong bối cảnh nền kinh tế gặp nhiều khó khăn hiện nay, các doanh nghiệp xâydựng muốn tồn tại và phát triển không thể trông chờ vào việc giao nhận các côngtrình từ cấp trên giao xuống, mà họ phải chủ động tham gia vào thị trường xây dựng,
tìm kiếm và giành lấy các dự án Đấu thầu chính là tiền đề và nền tảng cho quá trình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp trong lĩnh việc xây dựng Thắng thầu đồng
nghĩa với việc mang lại công ăn việc làm cho cán bộ công nhân viên, gắn chặt ngườilao động với doanh nghiệp, tăng lợi nhuận, tích lũy thêm được nhiều kinh nghiệmtrong thi công và quản lý
Tuy nhiên, để thắng thầu không phải là chuyện đơn giản Các doanh nghiệpkhi tham gia phải đạt được những uy tín nhất định trên thị trường, phải thấy đượcnăng lực và khả năng của mình so với các đối thủ để có biện pháp duy trì và tăngkhả năng cạnh tranh Ngoài ra các doanh nghiệp phải không ngừng nâng caotrình độ chuyên môn, tạo điều kiện hoàn thiện về mặt tổ chức, kinh nghiệm chocác cán bộ công nhân viên
2.2 Đặc điểm của đấu thầu xây lắp
Thứ nhất, quá trình đấu thầu có sự tham gia của nhiều chủ thể nhằm lựa chọn
các nhà thầu thực hiện những công việc như: tư vấn, khảo sát thiết kế, thi công xâylắp, mua sắm trang thiết bị cho các công trình, hạng mục công trình xây dựng Tuynhiên, đối với đấu thầu tuyển chọn tư vấn, chủ thể tham gia đấu thầu có thể là cá
Trang 28nhân Còn đối với đấu thầu xây lắp, chủ thể tham gia bắt buộc phải là tổ chức đảmbảo phải đáp ứng đủ các điều kiện: có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc giấyphép kinh doanh và thực hiện đúng theo đăng ký kinh doanh hoặc giấy phép kinhdoanh do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp; hoặc có quyết định thành lập (đối vớicác đơn vị không có đăng ký kinh doanh) do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp vàthực hiện theo đúng quyết định thành lập
Thứ hai, đối tượng hàng hóa trong đấu thầu xây dựng là loại hàng hóa đặc biệt,
mang tính đơn chiếc, được đặt tại một vị trí cố định, phục vụ cho một mục đích cụ thể.Hàng hóa lúc đầu đem ra thị trường chưa được định giá cụ thể, dựa các thông số yêucầu về điều kiện kinh tế - kỹ thuật của dự án, doanh nghiệp và nhà đầu tư thông quahình thức đấu thầu xác định giá cả cụ thể của hàng hóavà các yêu cầu cụ thể về kỹthuật và điều kiện thực hiện để hoàn tất việc mua bán Hoạt động này diễn ra giữangười mua (chủ dự án) với người bán (nhà thầu) và giữa các nhà thầu với nhau nhằmbán được sản phẩm của mình Thông qua cạnh tranh đấu thầu sẽ hình thành giá thầu -giá của hàng hóa đem ra bán đây cũng chính là giá dự toán của công trình
Thứ ba, thời gian thực hiện các gói thầu kéo dài và chịu tác động của nhiều yếu
tố bên ngoài, do đó khi xem xét đánh giá năng lực nhà thầu xây dựng phải dựa trênhai nội dung là tài chính, kỹ thuật Trong đó, năng lực về tài chính là yếu tố đượcquan tâm trước tiên bởi trong quá trình thi công, nhà thầu có thể phải tự thực hiệncông việc trước bằng vốn của mình Chính vì vậy, đảm bảo tài chính là yếu tố thenchốt nâng cao năng lực của nhà thầu xây lắp
2.3 Các nguyên tắc của đấu thầu xây lắp
Khác với các hình thức mua bán hàng hóa khác, đấu thầu xây lắp phải tuân thủcác nguyên tắc mua bán đặc thù, đó là: Nguyên tắc cạnh tranh với điều kiện ngangnhau; Nguyên tắc thông tin đầy đủ, công khai; Nguyên tắc bảo mật thông tin đấu thầu;Nguyên tắc đánh giá khách quan, công bằng; Nguyên tắc bảo đảm cơ sở pháp lý
Nguyên tắc cạnh tranh với điều kiện ngang nhau:
Trong đấu thầu, đặc biệt là đấu thầu xây lắp, các doanh nghiệp phải cạnh tranhvới nhau khá gay gắt Những thông tin Bên mời thầu đưa ra cũng như những thông
Trang 29tin cung cấp cho các nhà thầu đều phải đảm bảo tính ngang nhau, tạo sự bình đẳngtrong cạnh tranh giữa các nhà thầu Ngoài ra, bên mời thầu cũng không được phânbiết đối xử giữa các Nhà thầu khi lồng ghép hay đưa ra các tiêu chí mang tính địnhhướng nhằm làm giảm năng lực hay ngăn cản sự tham gia của các nhà thầu
Nguyên tắc thông tin đầy đủ, công khai
Nguyên tắc này là một trong những yêu cầu bắt buộc trong đấu thầu xây lắp (trừnhững công trình đặc biệt là bí mật quốc gia) Các công trình xây dựng khi đem rađấu thầu đều phải đảm bảo tính công khai các thông tin cần thiết như: tính năng, quy
mô, khối lượng, yêu cầu chất lượng và giá cả của công trình, điều kiện của các nhàthầu tham gia đấu thầu, thời gian nộp hồ sơ dự thầu Các thông tin này phải đượccông khai trên các phương tiện thông tin đại chúng theo quy định của pháp luật hoặcquy chế đầu thầu do tổ chức có thẩm quyền ban hành Tuân thủ nguyên tắc này sẽ tạo
ra sự công bằng giữa các nhà thầu và thu hút được nhiều nhà thầu, nâng cao chấtlượng công tác đấu thầu
Nguyên tắc bảo mật thông tin đấu thầu:
Nguyên tắc bí mật đòi hỏi chủ đầu tư phải giữ bí mật về các thông số trong hồ
sơ dự thầu của các nhà thầu như: mức giá bỏ thầu, các giải pháp kỹ thuật của nhàthầu Mục đích của nguyên tắc này là tạo ra tính khách quan và sự công bằng giữacác nhà thầu với nhau, đồng thời, cũng là biện pháp bảo vệ nhằm tránh thiệt hại chochủ đầu tư trong trường hợp các nhà thầu bỏ thầu thấp hơn giá dự kiến do có sự rò rỉthông tin
Nguyên tắc đánh giá khách quan, công bằng
Nguyên tắc công bằng thể hiện quyền bình đẳng giữa các chủ thể tham gia quan
hệ đấu thầu Theo đó, các nhà thầu phải được đảm bảo đối xử bình đẳng trong việctiếp nhận thông tin từ chủ đầu tư, bình đẳng trong việc trình bày các giải pháp kinh tế
- kỹ thuật của mình trước chủ đầu tư, trong quá trình thực hiện các thủ tục tham giađấu thầu (nộp hồ sơ, tham gia mở thầu…) Các tiêu chí đánh giá hồ sơ dự thầu phảiđược công bố cụ thể trong Hồ sơ mời thầu và không được tự ý thay đổi trong quátrình chấm thầu
Trang 30 Nguyên tắc bảo đảm cơ sở pháp lý
Nguyên tắc đảm bảo cơ sở pháp lý đòi hỏi các bên tham gia đấu thầu phải chấphành các quy định của nhà nước về nội dung, thủ tục đấu thầu và những cam kếttrong hợp đồng giao nhận thầu Khi các bên tham gia đấu thầu không tuân thủ nguyêntắc này, chủ dự án và cơ quan quản lý dự án có quyền kiến nghị hủy kết quả đấu thầu.2.4 Các hình thức lựa chọn nhà thầu trong đấu thầu xây lắp
2.4.1 Các hình thức lựa chọn nhà thầu trong đấu thầu xây lắp
Trong đấu thầu đặc biệt đấu thầu xây lắp, việc lựa chọn hình thức đấu thầu là rấtquan trọng Hình thức đấu thầu sẽ giúp nêu lên các quy định việc chọn nhà thầu ápdụng cho từng gói thầu nhằm giới hạn phạm vi, số lượng các nhà thầu tham dự thầuđảm bảo các yêu cầu của đấu thầu Mỗi một hình thức đấu thầu đều có những tiêu chí
cụ thể khác nhau Cụ thể các hình thức đấu thầu được áp dụng trong đấu thầu xây lắpnhư sau:
Đấu thầu rộng răi:
Đấu thầu rộng răi là hình thức được áp dụng chủ yếu và phổ biến trong hoạtđộng đấu thầu Đây là hình thức đấu thầu không hạn chế số lượng nhà thầu tham dự,bất cứ nhà thầu nào có đủ điều kiện đềù có thể tham gia dự thầu Trước khi phát hành
hồ sơ mời thầu, bên mời thầu phải thông báo mời thầu theo Quy định để các nhà thầubiết thông tin tham dự Bên mời thầu phải cung cấp hồ sơ mời thầu cho các nhà thầu
có nhu cầu cần tham gia đấu thầu Trong hồ sơ mời thầu không được nêu bất kỳ điềukiện nào nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc nhằm tạo lợi thế cho một hoặcmột số nhà thầu gây sự cạnh tranh không bình đẳng
Việc áp dụng hình thức đấu thầu rộng răi giúp chủ đầu tư có cơ hội lựa chọn nhàthầu có đủ tư cách và năng lực tốt để thực hiện gói thầu Tuy nhiên, do số lượng nhàthầu đông nên chi phí cho việc tiến hành đánh giá hồ sơ dự thầu là rất tốn kém
Đấu thầu hạn chế:
Khi thực hiện đấu thầu hạn chế, bên mời thầu phải mời tối thiểu 05 năm nhàthầu được xác định là có đủ năng lực và kinh nghiệm tham gia đấu thầu Trongtrường hợp thực tế có ít hơn 05 nhà thầu, Chủ đầu tư phải trình người có thẩm quyền
Trang 31xem xét, quyết định cho phép tiếp tục tổ chức đấu thầu hạn chế hoặc áp dụng hìnhthức lựa chọn khác Đấu thầu hạn chế được áp dụng cho các trường hợp:
- Theo yêu cầu của nhà tài trợ nước ngoài đối với nguồn vốn sử dụng chogói thầu
- Gói thầu có yêu cầu kỹ thuật cao hoặc kỹ thuật đặc thù, gói thầu có tính chấtnghiên cứu, thử nghiệm mà chỉ có một số nhà thầu có khả năng đáp ứng yêu cầu củagói thầu
Đối với các dự án đầu tư xây dựng công trình sử dụng vốn nhà nước không chophép hai doanh nghiệp trở lên cùng thuộc một công ty, công ty mẹ và công ty con,tổng công ty và công ty thành viên…
Chỉ định thầu:
Khi thực hiện chỉ định thầu, Bên mời thầu phải lựa chọn một nhà thầu được xácđịnh là có đủ năng lực và kinh nghiệm đáp ứng các yêu cầu của gói thầu và phải tuânthủ quy trình thực hiện chỉ định thầu do Chính phủ quy định Các trường hợp được ápdụng chỉ định thầu bao gồm:
- Sự cố bất khả kháng do thiên tai, địch họa gây ra, sự cố cần khắc phục ngaythì chủ đầu tư hoặc cơ quan chịu trách nhiệm quản lý công trình, tài sản đó chỉ địnhnhà thầu để thực hiện Trong trường hợp này, Chủ đầu tư hoặc cơ quan chịu tráchnhiệm quản lý công trình, tài sản đó phải cùng với nhà thầu được chỉ định tiến hànhthủ tục chỉ định thầu theo quy định trong thời hạn không quá 15 ngày chỉ định thầu
- Gói thầu do yêu cầu của nhà tài trợ nước ngoài
- Gói thầu thuộc dự án bí mật quốc gia, dự án cấp bạch vì lợi ích quốc gia, anninh an toàn năng lượng do Chính phủ quyết định khi thấy cần thiết
- Gói thầu mua sắm các loại thiết bị vật tư để phục hồi, duy tu, mở rộngcông suất của dây chuyền thiết bị công nghệ mà trước đó đă mua từ một nhà thầucung cấp và không thể mua từ các nhà thầu khác do đảm bảo tính tương thíchcủa thiết bị, công nghệ
Trang 32- Gói thầu dịch vụ tư vấn có giá trị dưới 5 triệu đồng, gói thầu mua sắm thiết bịhàng hóa, xây lắp có giá trị dưới 1 tỷ đồng thuộc dự án đầu tư phát triển; gói thầu cógiá trị dưới 100 triệu đồng thuộc các dự án hoặc dự toán mua sắm thường xuyên.
Các điều kiện áp dụng chỉ định thầu đă được nêu rất rõ trong Nghị định85/2009/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 15 tháng 10 năm 2009 về việchướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu và lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật Xâydựng Cụ thể là:
- Có quyết định đầu tư, trừ tư vấn chuẩn bị dự án, tư vấn thiết kế kiến trúccông trình
- Có kế hoạch đấu thầu được duyệt;
- Đă được bố trí vốn theo yêu cầu tiến độ thực hiện gói thầu Không quy địnhnhà thầu ứng vốn để thực hiện gói thầu là điều kiện để chỉ định thầu;
- Có dự toán được duyệt theo quy định;
- Có thời gian thực hiện chỉ định thầu kể từ ngày phê duyệt hồ sơ yêu cầu đếnngày ký kết hợp đồng đảm bảo không quá 45 ngày; trường hợp gói thầu có quy môlớn, phức tạp không quá 90 ngày [2,tr 18 – 19];
- Có thời gian thực hiện hợp đồng không quá 18 tháng
- Đối với gói thầu di dời công trình công cộng phục vụ công tác giải phóng mặtbằng để góp phần đẩy nhanh tiến độ cho một số dự án đặc biệt quan trọng và cấpbách, chủ đầu tư có thể xem xét phát hành hồ sơ yêu cầu trên cơ sở phương án, biệnpháp thi công và dự toán được duyệt
Tự thực hiện:
Hình thức này được áp dụng trong trường hợp chủ đầu tư là nhà thầu có đủnăng lực và kinh nghiệm để thực hiện gói thầu thuộc dự án do mình quản lý và sửdụng Khi áp dụng hình thức này, dự toán cho gói thầu phải được phê duyệt theoquy định Đơn vị giám sát việc thực hiện gói thầu phải độc lập với chủ đầu tư về tổchức và tài chính Trong trường hợp không có tư vấn giám sát quan tâm, không lựachọn đợc do ở vùng sâu, vùng xa hoặc gói thầu có giá trị dưới 1 tỷ thì có thể là giámsát cộng đồng Có lưu ý đối với việc áp dụng hình thức tự thực hiện đó là nếu Chủ
Trang 33đầu tư chuyển nhượng khối lượng công việc với tổng số tiền cao hơn 10% giá trị tựthực hiện thì Chủ đầu tư sẽ bị đánh giá là không đủ năng lực thực hiện.
Lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt
Trong trường hợp gói thầu có đặc thù riêng biết mà không thể áp dụng cáchình thức đấu thầu như đấu thầu rộng răi, đấu thầu hạn chế, chỉ định thầu, tự thựchiện thì chủ đầu tư phải lập phương án lựa chọn nhà thầu đảm bảo mục tiêu cạnhtranh và hiểu quả kinh tế trình lên Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt
2.4.2 Các phương thức đấu thầu trong đấu thầu xây lắp
Phương thức tổ chức đấu thầu theo qui định của pháp luật có ba phương thứcđấu thầu cơ bản mà chủ đầu tư dự án có thể lựa chọn tổ chức đấu thầu, đó là: đấuthầu một túi hồ sơ, đấu thầu hai túi hồ sơ và đấu thầu hai giai đoạn
Đấu thầu một túi hồ sơ là phương thức mà nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu trongmột túi hồ sơ Phương thức này được áp dụng đối với đấu thầu mua sắm và xây lắp.Đấu thầu hai túi hồ sơ là phương thức mà nhà thầu nộp đề xuất về kỹ thuật và
đề xuất về giá trong từng túi hồ sơ riêng vào cùng một thời điểm Túi hồ sơ đề xuất
kỹ thuật sẽ được chủ dự án xem xét trước Theo đó, những hồ sơ sau khi đánh giáđạt số điểm kỹ thuật từ 70% trở lên sẽ được mở tiếp túi hồ sơ đề xuất về giá để xemxét tiếp Phương thức này trong lĩnh vực xây dựng thường chỉ áp dụng đối với đấuthầu tuyển chọn tư vấn [ 39, tr 29]
Phương thức đấu thầu hai giai đoạn chỉ áp dụng cho các trường hợp sau:
- Các gói thầu mua sắm và xây lắp có giá từ 500 tỷ đồng trở lên;
- Các gói thầu mua sắm hàng hóa có tính chất lựa chọn công nghệ thiết bịtoàn bộ, phức tạp về công nghệ và kỹ thuật hoặc gói thầu xây lắp đặc biệt phức tạp
- Dự án thực hiện theo hợp đồng chìa khóa trao tay;
Phương thức đấu thầu hai giai đoạn được thực hiện theo qui trình sau:
- Giai đoạn 1: Các nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu sơ bộ trình bày các đề xuất về
kỹ thuật và phương án tài chính cho bên mời thầu Bên mời thầu xem xét, đánh giá
và thảo luận cụ thể với từng nhà thầu nhằm thống nhất về yêu cầu và tiêu chuẩn kỹthuật để nhà thầu chuẩn bị và nộp hồ sơ thầu chính thức;
Trang 34- Giai đoạn 2: Bên mời thầu mời các nhà thầu đă tham gia ở giai đoạn 1 nộp hồ
sơ dự thầu chính thức với đề xuất kỹ thuật đă được bổ sung theo yêu cầu chung của
dự án và đề xuất chi tiết về tài chính với đầy đủ nội dung về tiến độ thực hiện, điềukiện thực hiện hợp đồng, giá dự thầu
2.5 Quy trình và nội dung các bước trong quá trình tham dự đấu thầu xây lắp
Trong phạm vi của luận văn, tác giả xin được đi sâu vào nghiên cứu quy trình
và nội dung các bước trong quy trình đấu thầu xây lắp dưới góc độ của nhà thầu Cụthể quy trình như sau:
Thu thập thông tin và ra quyết định tham dự thầu
Tham gia sơ tuyển (Nếu có)
Trang 35Sơ đồ 2.1: Sơ đồ quy trình tham dự đấu thầu xây lắp
2.5.1 Thu thập thông tin và ra quyết đinh tham dự thầu
Đây được coi là bước đầu tiên của quy trình tham dự thầu trong các doanhnghiệp xây dựng bởi lẽ nó chính là bước để các doanh nghiệp tiếp cận với chủ đầu
tư Các nhà thầu có thể tìm kiếm thông tin đấu thầu thông qua:
- Thông báo mời thầu của Chủ đầu tư trên các phương tiện thông tin đạichúng Các thông báo mời thầu được Bên mời thầu đăng tải ít nhất trong 10 ngàytrên Báo đấu thầu trong 3 kỳ liên tiếp và các website đấu thầu
- Thư mời thầu do bên mời thầu gửi tới
- Thông qua giới thiệu của các đối tác làm ăn, của các Chủ đầu tư đă từng làmviệc cùng nhà thầu
Các thông tin cần tập hợp được sau bước này bao gồm thông tin về đơn vịmời thầu, đặc điểm của gói thầu (đối tượng, số lượng, thời gian, địa điểm…), cácyêu cầu cơ bản đối với nhà thầu, thời gian, địa điểm cung cấp Hồ sơ mời thầu… Từcác nguồn thông tin có được, Nhà thầu đưa ra những đánh giá sơ bộ xem có phùhợp với năng lực hiện tại của công ty và quyết định tham gia dự thầu hay không
Ra quyết định tham dự thầu là một điểm mấu chốt quan trọng Nếu đưa raquyết định sai lầm thì có thể nhà thầu tham dự thầu nhưng không trúng khi đó sẽmất một khoản chi phí tham dự thầu Hoặc mất cơ hội dành được dự án tốt của công
ty, hay khi dành được dự án rồi nhưng công ty không có lăi Vì vậy khi thực hiện raquyết định đầu tư nhà thầu phải có nguồn thông tin đầy đủ và chính xác để có thể ra
Trang 36quyết định đúng đắn Tuy nhiên cũng có những trường hợp lợi nhuận không phải làmục tiêu quan trọng mà điều quan trọng là nâng cao vị thế kinh doanh của công tytrên thị trường hoặc là xác lập mối quan hệ với chủ đầu tư,…
2.5.2 Tham gia sơ tuyển (nếu có)
Tùy thuộc vào mức độ phức tạp, yêu cầu cao về kỹ thuật… mà cấp có thẩmquyền sẽ đưa ra gói thầu có cần sơ tuyển hồ sơ trước khi đấu thầu hay không Đốivới công trình cần tiến hành sơ tuyển, Bên mời thầu phát hành Hồ sơ mời sơ tuyển,nhà thầu phải nộp một bộ hồ sơ dự sơ tuyển cho bên mời thầu Thời gian dành chonhà thầu chuẩn bị hồ sơ dự sơ tuyển ít nhất 10 ngày đối với đấu thầu trong nước, và
20 ngày đối với đấu thầu quốc tế kể từ ngày phát hành hồ sơ mời sơ tuyển[1, tr 13]
Hồ sơ tham dự sơ tuyển phải đảm bảo được các nội dung:
- Giới thiệu chung về Công ty bao gồm: Tổ chức và cơ cấu của nhà thầu, quyếtđịnh thành lập doanh nghiệp, giấy phép đăng ký kinh doanh
- Hồ sơ chứng minh kinh nghiệm, lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh củacông ty, năng lực nhân sự phục vụ thi công cũng như máy móc, thiết bị phục vụcông trình
- Hồ sơ thể hiện năng lực tài chính đảm bảo và lành mạnh
- Khả năng nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu thi công
2.5.4 Lập HSDT
Trong toàn quy trình tham gia đấu thầu, việc lập hồ sơ dự thầu là khâu quantrọng nhất Sau khi mua hồ sơ mời thầu do bên mời thầu cung cấp, Nhà thầu tiến
Trang 37hành nghiên cứu hồ sơ mời thầu để xác định khả năng đáp ứng yêu cầu của bên mờithầu Trong quá trình nghiên cứu, nếu có vướng mắc, nhà thầu có thể gửi các yêucầu làm rõ hồ sơ bằng văn bản tới Bên mời thầu Bên mời thầu có trách nhiệm xemxét và gửi văn bản giải đáp thắc mắc tới tất cả các nhà thầu có tên trong danh sáchmua HSMT Hồ sơ dự thầu của nhà thầu phải đảm bảo đầy đủ các nội dung sau:
- Đơn dự thầu
- Bảo lănh dự thầu của ngân hàng
- Giấy Đăng ký kinh doanh
- Đăng ký mă số thuế, mă số XNK
- Bản giới thiệu năng lực kinh doanh các năm, danh sách cán bộ của nhà thầu
- Báo cáo tài chính, biên bản kiểm tra quyết toán thuế các năm, báo cáo kêkhai tài chính
- Danh mục máy móc thiết bị của Nhà thầu
- Thuyết minh biện pháp kỹ thuật
- Giá dự thầu
Trong quá trình lập hồ sơ dự thầu, Nhà thầu cần nắm một số điểm cơ bản sau:
- Một trong những tiêu chuẩn quan trọng xét trúng thầu đó là giá dự thầu
- Để tham gia đấu thầu một công trình xây dựng, các doanh nghiệp xây dựng lập
dự toán chi phí xây dựng chi tiết cho công trình đó nhằm xác định đúng đắn giá dự thầucông trình theo khả năng tổ chức và trình độ kỹ thuật thi công của đơn vị mình
- Phương pháp xác định giá dự thầu đối với hạng mục công trình
- Muốn thắng thầu, nhà thầu phải xây dựng được giá dự thầu của đơn vị mìnhsao cho có khả năng cạnh tranh cao, đồng thời đảm bảo các yêu cầu khác đối vớiviệc thi công công trình theo quy định
- Đơn vị dự thầu phải có trình độ chức xây lắp tốt, có biện pháp kỹ thuật tiên tiến,
có phương tiện thi công hiện đại, tổ chức và quản lý và sử dụng lao động hợp lý, khoahọc… để có hiệu quả sản xuất cao nhất, từ đó xây dựng được các định mức, đơn giánội bộ, tiên tiến cho đơn vị mình, mặt khác nghiên cứu và tìm biện pháp giảm thấp cácchi phí ở mọi khâu trong quá trình chuẩn bị và thi công công trình
Trang 38- Xác định các khối lượng công tác xây dựng một cách tỷ mỷ, chính xác, phùhợp với định mức, đơn giá nội bộ của chính đơn vị mình, phù hợp với việc giaokhoán cho từng đội, tổ xây dựng hay cho từng công nhân.
- Với những cơ sở nêu trên, nội dung lập dự toán đấu thầu xây dựng cơ bảngiống như phương pháp lập dự toán chi phí xây dựng
2.5.5 Trình, duyệt, nộp HSDT và dự mở thầu
HSDT phải được đại diện hợp pháp của nhà thầu hoặc ủy quyền của đại diệnhợp pháp của thầu cho một người ký và đóng dấu treo vào tất cả các trang nhằmđảm bảo tính hợp pháp Hồ sơ phải được đóng gói niêm phong cẩn thận trước khinộp cho bên mời thầu
HSDT được nộp trực tiếp hoặc gửi qua đường bưu điện theo địa chỉ và thờigian quy định trong hồ sơ mời thầu HSDT chuyển tới bên mời thầu và được quản
lý theo chế độ “mật” Trong trường hợp có sự thay đổi tư cách tham gia dự thầu,Bên mời thầu chỉ xem xét khi nhận được văn bản thông báo của Nhà thầu trước thờiđiểm đóng thầu Sau thời điểm đóng thầu, Bên mời thầu không tiếp nhận tài liệu bổsung HSDT kể cả thư giảm giá) Nếu Nhà thầu xin rút HSDT, Nhà thầu đó cũngphải có văn bản gửi đến trước khi đóng thầu
Mở thầu sẽ được mở công khai và ngay sau thời điểm đóng thầu theo thứ tự chữcái và không phụ thuộc vào sự có mặt hay vắng mặt của Nhà thầu Trình tự mở thầuđược bên mời thầu tiến hành như sau: Thông báo các thành phần tham dự mở thầu →Thông báo số lượng, tên các nhà thầu nộp HSDT → Kiểm tra niêm phong các hồ sơ dựthầu → Mở lần lượt các túi hồ sơ dự thầu, đọc và ghi lại các thông tin chủ yếu → Tiếnhành thông qua biên bản mở thầu → Đại diện bên mời thầu, đại diện nhà thầu ký xácnhận biên bản → Các chuyên gia, tổ chuyên gia hoặc bên mời thầu ký xác nhận vàobản chính HSDT trước khi tiến hành chấm thầu
2.5.6 Thương thảo, ký kết hợp đồng
Sau khi nhận được thông báo trúng thầu, hai bên sẽ tiến hành thương thảo và
ký kết hợp đồng Việc đàm phán và ký kết này sẽ phù hợp với lợi ích chung của cảhai bên, không trái với những quy định của nhà nước, gây thiệt hại cho đơn vị khác,
Trang 39cho quốc gia Nếu vi phạm sẽ bị xử lý theo các quy định trong hợp đồng và của nhànước
Thương thảo chính là bước nhằm hoàn thiện và giải quyết những tồn đọngchưa hoàn chỉnh trong quá trình đấu thầu Các căn cứ thương thảo hoàn thiện hợpđồng gồm có: Kết quả đấu thầu được duyệt, mẫu hợp đồng đă điền đầy đủ các thôngtin cụ thể của gói thầu, các yêu cầu nêu trong hồ sơ mời thầu, nội dung hồ sơ dựthầu và giải thích làm rõ hồ sơ dự thầu (nếu có), các nội dung cần được thương thảohoàn thiện hợp đồng giữa bên mời thầu và nhà thầu trúng thầu Trong trường hợpthương thảo không thành, bên mời thầu sẽ báo cáo với Chủ đầu tư để xem xét lựachọn nhà thầu xếp hạng tiếp theo trúng thầu làm căn cứ pháp lý mời vào thươngthảo, hoàn thiện hợp đồng, đồng thời yêu cầu gia hạn hiệu lực hồ sơ dự thầu và bảođảm dự thầu (nếu có)
Hợp đồng kinh tế sẽ được lập dựa trên kết quả thống nhất trong thương thảohợp đồng Đối với các nhà thầu liên danh, trong hợp đồng bắt buộc phải có đầy đủchữ ký của các thành viên tham gia liên danh
2.5.7 Thực hiện hợp đồng
Sau khi Hợp đồng được ký kết, Nhà thầu phải nộp cho Chủ đầu tư bảo lănhthực hiện hợp đồng không quá 10% giá trị hợp đồng tùy theo loại hình và quy mô.Nhà thầu có thể thực hiện một trong các biện: đặt cọc, ký quỹ hoặc nộp thư bảo lănh
để bảo đảm trách nhiệm thực hiện hợp đồng của Nhà thầu trong thời gian xác địnhtheo yêu cầu của HSMT Chủ đầu tư sau khi nhận được bảo lănh thực hiện hợpđồng sẽ làm thủ tục tạm ứng hợp đồng xây lắp cho Nhà thầu Mức tạm ứng, thờiđiểm tạm ứng và việc thu hồi tiền tạm ứng sẽ được thống nhất giữa hai bên
Theo Nghị định số 85/2009/NĐ-CP thì mức quy định tạm ứng tối thiểu mà nhàthầu nhận được như sau:
- 10% giá hợp đồng đối với hợp đồng có giá trị trên 50 tỷ đồng;
- 15% giá hợp đồng đối với hợp đồng có giá trị từ 10 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng;
- 20% giá hợp đồng đối với các hợp đồng có giá trị dưới 10 tỷ đồng
2.6 Các chỉ đánh giá công tác tham dự thầu xây lắp
Trang 402.6.1 Giá tri trúng thầu và số công trình trúng thầu
Chỉ tiêu giá trị trúng thầu và số công trình trúng thầu là một trong số nhữngchỉ tiêu góp phần giúp doanh nghiệp đánh giá được khả năng trong hoạt động thamgia đấu thầu Chỉ tiêu này là tổng giá trị các công trình mà doanh nghiệp xây dựng
đă tham gia và trúng thầu trong thời gian xác định (thường là 01 năm) Tình hìnhkết quả hoạt động tham dự thầu của doanh nghiệp, hiệu quả, chất lượng của việc dựthầu trong năm, quy mô và giá trị hợp đồng của các công trình trúng thầu sẽ được đánhgiá khái quát thông qua giá trị trúng thầu và số công trình trúng thầu Chỉ tiêu nàycàng lớn chứng tỏ công tác đấu thầu của doanh nghiệp càng có hiệu quả và ngược lại
2.6.2 Xác suất trúng thầu xây lắp
Chỉ tiêu xác suất trúng thầu được tính cho từng thời kỳ nhất định, tùy theomục đích của doanh nghiệp, thông thường là 01 năm Khi tính toán, chỉ tiêu nàyđược thể hiện dưới 2 khía cạnh theo số công trình và theo giá trị
Xác suất trúng thầu theo
số công trình =
Số công trình trúng thầuTổng số công trình tham gia đấu thầu x 100%Xác suất trúng thầu theo
Giá trị các công trình trúng thầuTổng giá trị công trình tham gia đấu thầu x 100%
2.6.3. Lợi nhuận đạt được
Để đánh giá chính xác hơn chất lượng công tác đấu thầu và kết quả hoạtđộng sản xuất kinh doanh của Công ty xây dựng, chúng ta còn sử dụng đến chỉtiêu lợi nhuận đạt được của các công trình tham gia đấu thầu Chỉ tiêu về lợinhuận đạt được là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh kết quả kinh doanh của doanhnghiệp nói chung cũng như kết quả cạnh tranh trong đấu thầu của doanh nghiệpxây dựng nói riêng Chỉ tiêu này càng cao thì chứng tỏ công tác đấu thầu củaCông ty có hiệu quả, mang lại nhiều lợi nhuận và góp phần cải thiện kết quả hoạtđộng sản xuất kinh doanh của Công ty
Dưới đây là bảng mẫu áp dụng để thuận lợi khi đánh giá về chỉ tiêu lợi nhuận:
Bảng 2.1: Bảng đánh giá lợi nhuận đạt được của doanh nghiệp
Các chỉ tiêu Giá trị Năm nMức tăng trưởng Giá trị Năm (n+1)Mức tăng trưởng