KIỂM NGHIỆM THUỐC BẰNG PHƯƠNG PHÁP SINH học p4

❖ Tiến hành: với 6 viên• Cho môi trường thử vào cốc, điều chỉnh nhiệt độ • Cho vào mỗi ống thử một viên nén • Mỗi ống cho một đĩa vào chỉ dẫn trong chuyên luân riêng • Lắp giá đỡ ống thử

Kiểm nghiệm thuốc viên nén

CHƯƠNG 5 – KIỂM NGHIỆM

các dạng thuốc viên

viên nén.

Đánh giá được

kết quả kiểm nghiệm đối với một mẫu

thành phẩm

cụ thể.

Mục tiêu bài học

1 • Đại cương

Nội dung bài học

• Có thể thêm tá dược, được nén thành khối hình trụ dẹt, thuôn…

• Viên có thể được bao hoặc

I Đại cương

- Viên nén tan trong nước

- Viên nén phân tán trong nước

- Viên nén thay đổi giải phóng hoạt chất

• Dược điển Việt Nam (DĐVN)

• Tiêu chuẩn cơ sở (TCCS)

❖ Yêu cầu

• Viên rắn, hai mặt nhẵn

• Trên mặt có thể có rãnh, chữ hoặc ký hiệu

• Cạnh và thành viên lành lặn

• Màu sắc, mùi vị: tùy thuộc vào tá dược có mặt

• Viên không bị gãy vỡ, bở vụn trong quá trình bảo quản,phân phối, vận chuyển

❖ Cách thử

• Bằng cảm quan

2.1 Tính chất

2.1 Tính chất

❖ Cấu tạo máy đo độ rã:

1 Nguồn cung cấp nhiệt 2 Bể điều nhiệt 3 Cốc đựng môi trường thử

2.2 Độ rã

Cấu tạo máy đo độ rã:

2.2 Độ rã

❖ Tiến hành: với 6 viên

• Cho môi trường thử vào cốc, điều chỉnh nhiệt độ

• Cho vào mỗi ống thử một viên nén

• Mỗi ống cho một đĩa vào (chỉ dẫn trong chuyên luân riêng)

• Lắp giá đỡ ống thử, vận hành thiết bị theo thời gian quy định

• Lấy giá đỡ ống thử ra khỏi chất lỏng

→ Đánh giá kết quả

❖ Thời gian rã : tùy thuộc dạng viên nén.

2.2 Độ rã

❖ Thuốc được coi là rã, khi đáp ứng một trong những yêu cầusau:

o Không còn cắn trên mặt lưới

o Nếu còn cắn, đấy là khối mềm không có màng nhận thấy

rõ, không có nhân khô

o Chỉ còn những mảnh vỏ bao của viên

→ Mẫu thử đạt yêu cầu nếu tất cả 6 viên đều rã

2.2 Độ rã

❖ Thiết bị xác định độ hòa tan:

➢ Thiết bị kiểu giỏ quay

➢ Thiết bị kiểu cánh khuấy

➢ Thiết bị kiểu buồng dòng chảy qua

2.3 Độ hòa tan

Cấu tạo thiết bị đo độ hòa tan:

1 Bể điều nhiệt 4 Đĩa đậy

2.3 Độ hòa tan

❖ Tiến hành : với 6 viên

- Lắp dụng cụ, điều chỉnh các thông số

- Cho môi trường hòa tan đã đuổi khí vào các bình

- Nếu không có chỉ dẫn khác, cho một viên nén vào

- Vận hành thiết bị trong thời gian quy định

- Lấy mẫu

- Lọc mẫu ở 36,5°C-37,5°C và xác định lượng hoạt chất đượchòa tan theo chỉ dẫn trong chuyên luận riêng

2.3 Độ hòa tan

❖ Yêu cầu:

- Lượng hoạt chất được hòa tan của mỗi viên trong số 6 viênđem thử không được ít hơn 70 % lượng hoạt chất ghi trênnhãn, tùy theo chỉ dẫn trong chuyên luận riêng

- Nếu có 1 viên không đạt yêu cầu, thử lại với 6 viên khác vàtất cả đều phải đạt

❖ Viên đã thử độ hòa tan thì không phải thử độ rã

2.3 Độ hòa tan

Phép thử độ hòa tan Viên nén bao phim ibuprofen

(200 mg; 400 mg; 600 mg)

Viên nén tolbutamid (0,25 mg; 0,50 mg)

Thiết bị Kiểu cánh khuấy Kiểu giỏ quay

Môi trường hòa tan 900 ml đệm phosphat chuẩn

900 ml dung dịch có chứa 2,04 % Na2HPO4 và 0,135 %

KH2PO4Tốc độ quay 50 vòng /phút 100 vòng/phút

Thời gian 60 phút 45 phút

Cực đại hấp thụ

(đo quang) 221 nm 228 nm

Ví dụ

❖ Mục đích:

- Xác định độ đồng đều phân liều của chế phẩm khi không cóyêu cầu thử độ đồng đều hàm lượng

- Kiểm tra sự hoạt động đồng nhất của máy dập viên

❖ Phương pháp: tiến hành thử và đánh giá theo "Phép thử

độ đồng đều khối lượng" phụ lục 11.3 DĐVN V.

2.4 Độ đồng đều khối lượng

❖ Tiến hành:

- Cân khối lượng từng viên, tính độ lệch theo tỷ lệ phần trăm

- Riêng viên bao đường giới hạn sai số khối lượng là ±10%.

❑ Lưu ý: Viên đã thử độ đồng đều hàm lượng với tất cả các hoạt

chất có trong thành phần thì không phải thử độ đồng đều khối

2.4 Độ đồng đều khối lượng

❖ Ví dụ: Thử độ đồng đều khối lượng của viên nén Vitamin C 100mg,

kết quả khối lượng từng viên như sau:

- Không viên nào nằm ngoài giới hạn: 107,5 – 124,9mg (mtb± 7,5%)

- Không có viên nào nằm ngoài giới hạn: 98,8 – 133,653mg (mtb± 15%).

→ Đạt yêu cầu về chỉ tiêu độ đồng đều khối lượng.

2.4 Độ đồng đều khối lượng

❖ Tiến hành : với 10 viên, xác định hàm lượng hoạt

chất từng viên, tính hàm lượng trung bình và so sánh,

đánh giá

2.5 Độ đồng đều hàm lượng

❖ Đánh giá :

• Có 0 viên ngoài giới hạn 85 - 115 % → Đạt

• Có ˃1 viên ngoài giới hạn 85 - 115% hoặc có 1 viên ngoài

giới hạn 75 - 125% → Không đạt

• Có 1 viên ngoài giới hạn 85-115% → thử lại trên 20 viên

- Kết quả đạt yêu cầu nếu có không quá 1/30 viên đem thửngoài giới hạn 85-115% và 0 viên ngoài giới hạn 75-125%

2.5 Độ đồng đều hàm lượng

❖ Phương pháp :

Thử theo quy định trong chuyên luận riêng

❖ Yêu cầu : phải đáp ứng những tính chất lý hóa đặc trưng của

loại hoạt chất cụ thể có trong chế phẩm

• Ví dụ : - Các cực đại hấp thu tử ngoại

- Tạp chất liên quan

- Mất khối lượng do làm khô

→ Quy định trong chuyên luận riêng

❑ Bảo quản - ghi nhãn:

- Bao bì kín, chống ẩm và chống va chạm cơ học

- Ghi nhãn theo qui định

2.8 Các yêu cầu kĩ thuật khác

→ Chế phẩm đạt tiêu chuẩn chất lượng theo tiêu chuẩn

… nếu tất cả các chỉ tiêu đều đạt yêu cầu.

Nhận định kết quả

Mẫu: Phiếu kiểm nghiệm dùng cho mẫu lấy kiểm tra, thanh tra về chất lượng thuốc

Tên đơn vị chủ quản C Ộ NG HÒA XÃ H Ộ I CHỦ NGHĨA VI Ệ T NAM

Số lô, hạn dùng: Số đăng ký hoặc số giấy phép nhập khẩu:

Nơi lấy mẫu:

Người lấy mẫu:

Yêu cầu kiểm nghiệm: (ghi rõ nội dung, số, ngày, tháng, năm của biên bản lấy mẫu):

Ngày tháng năm nhận mẫu: Số đăng ký kiểm nghiệm:

Người nhận mẫu:

Thử theo:

Tình trạng mẫu khi nhận và khi mở niêm phong để kiểm nghiệm:

• Viên nén không bao

• Viên nén bao

• Viên nén sủi bọt

• Viên bao tan trong ruộtNgoài tuân theo các yêu cầu kỹ thuật chung của viên nén

→ theo chuyên luận riêng

III Các dạng thuốc viên nén và yêu cầu kỹ thuật

•Viên ngậm

• Viên nén thay đổi giải phóng hoạt chất

• Viên nén tan trong nước

• Viên nén phân tán trong nước

➢ Ngoài tuân theo các yêu cầu kỹ thuật chung của viên nén

→ theo chuyên luận riêng

III Các dạng thuốc viên nén và yêu cầu kỹ thuật

❖ Yêu cầu :

- Khi bẻ gẫy viên nén một lớp và quan sát bằng kính lúp

→ đồng nhất, không có lớp bao ngoài

- Về độ rã: không được quá 15 phút (trừ viên nhai)

3.1 Viên nén không bao

❖ Yêu cầu :

- Về tính chất: Viên bao có bề mặt nhẵn, thường có màu,được đánh bóng Bẻ gãy viên, quan sát dưới kính lúp, thấy rõnhân được bao bằng 1 hay nhiều lớp

- Về độ rã: (trừ viên nhai)

• Viên bao phim: rã trong 30 phút

• Viên bao đường: rã trong 60 phút

3.2 Viên nén bao

❖ Yêu cầu : Độ rã: thử với 6 viên

nhiều bọt khí bay ra Viên rã hết nếu hòa tan hoặc phân tánhết trong nước, không còn các hạt kết vón

→ Đạt: mỗi viên rã trong vòng 5 phút

3.3 Viên nén sủi bọt

❖ Yêu cầu : Độ rã: tiến hành theo Phụ lục 11.7 DĐVN IV:

• Lần 1: acid HCl 0,1 N; 120 phút → không viên nào bị rã hay

có dấu hiệu hoạt chất bị hoà tan

• Lần 2: dd đệm phosphat pH 6,8; 60 phút Tất cả 6 viên phảitan rã hết Nếu viên bị dính vào đĩa thì thử lại với 6 viên khác,không dùng đĩa

3.4 Viên bao tan trong ruột

❖ Yêu cầu :

- Thời gian rã: 4h

3.5 Viên ngậm

❖ Yêu cầu :

- Thường không yêu cầu thử độ rã mà phải thử độ hòa tan

3.6 Viên nén thay đổi giải phóng hoạt chất

❑ Viên nén tan trong nước:

➢ Yêu cầu:

- Dung dịch sau khi hòa tan phải trong suốt hoặc hơi đục nhẹ

- Thời gian rã: trong vòng 3 phút

❑ Viên nén phân tán trong nước

➢ Yêu cầu: thử độ đồng đều phân tán: đạt khi cho dung dịchphân tán (2 viên hòa tan trong 100 ml) chảy qua hết lỗ mắt rây

3.7 Một số dạng viên nén khác

Các dạng viên nén Yêu cầu

Viên nén không bao - Khi bẻ gẫy viên 1 lớp → đồng nhất, không có lớp bao ngoài

- Độ rã: trừ viên nhai, không được quá 15 phút.

Viên nén bao

- Bề mặt nhẵn, thường có màu, được đánh bóng Bẻ gãy viên, thấy rõ nhân được bao bằng 1 hay nhiều lớp.

- Độ rã (trừ viên nhai): Viên bao phim: 30 phút

Viên bao đường: 60 phút Viên nén sủi bọt - Thời gian rã: 5 phút /200 ml nước ở 15-25 0 C

3.7 Một số dạng viên nén khác

Các dạng viên nén Yêu cầu

Viên bao tan trong ruột - Chịu được môi trường acid HCl 0,1 N; 120 phút

- Rã trong dd đệm phosphat pH 6,8; 60 phút Viên ngậm - Thời gian rã: 4h

Viên nén thay đổi giải

phóng hoạt chất - Thường không yêu cầu thử độ rã mà phải thử độ hòa tan.Viên nén tan trong nước - Thời gian rã: 3 phút

Viên nén phân tán trong

nước - Thử độ đồng đều phân tán

3.7 Một số dạng viên nén khác

- QC ( Quality Control) và IPC (In-Process Control)

- IPC được tham gia vào các quá trình:

+ Xát hạt trước khi dập viên

+ Độ đồng đều kích thước của hạt

+ Khối lượng riêng của cốm

❑ Một số chỉ tiêu kiểm tra trong quá trình sản xuất:

- Thử độ cứng

- Thử độ mài mòn

Ngoài ra:

- Kiểm tra trước khi dập viên

- Kiểm tra sau khi dập viên

- Kiểm tra trước và trong khi bao viên

- Kiểm tra quá trình ép vỉ

- Kiểm tra quá trình đóng gói

IV Kiểm nghiệm trong quá trình sản xuất

❑ Thử độ cứng:

- Chỉ kiểm tra trong quá trình sản xuất

- Mục đích:

+ Đảm bảo viên thuốc nguyên dạng

+ Đảm bảo yêu cầu để tiến hành bao viên tiếp theo

- Tiến hành: lấy 20 viên bất kì cho lên máy đo độ cứng để thử.

Khi máy nén viên lại để viên bắt đầu vỡ, máy ngưng lại chođọc kết quả

IV Kiểm nghiệm trong quá trình sản xuất

❑ Máy thử độ cứng:

IV Kiểm nghiệm trong quá trình sản xuất

❑ Thử độ mài mòn: Chỉ kiểm tra trong quá trình sản xuất

- Mục đích: Đảm bảo độ bền của viên

- Tiến hành: lấy 20 viên cho vào trống đựng của máy, vận hành với tốc độ 20 vòng/phút trong thời gian quy định theo TCCS Lấy viên

ra, làm sạch bụi bám.

- Kết quả: Độ mài mòn = [(M - M’)/M]*100

Trong đó: M: khối lượng 20 viên trước khi cho vào máy

M’: khối lượng sau khi bị mài mòn -Tiêu chuẩn: viên không bao < 1,5% , viên bao < 1,2%.

IV Kiểm nghiệm trong quá trình sản xuất

❑ Máy thử độ mài mòn:

IV Kiểm nghiệm trong quá trình sản xuất

❑ Yêu cầu kỹ thuật chung của viên nén

❑ Các yêu cầu kỹ thuật của các dạng viên nén

- Viên nén không bao

- Viên nén bao

- Viên nén sủi bọt

- Viên bao tan trong ruột Chuyên luận chung

Tóm tắt

Câu hỏi lượng giá

Câu 1: Trình bày cách xác định độ rã các chế

phẩm viên nén

Câu 2: Trình bày cách xác định độ hòa tan các

chế phẩm viên nén

THANK YOU

Kiểm nghiệm viên nén