Độ hấp thụ Khi cho bức xạ đơn sắc đi quamột môi trường có chứa chất hấpthụ thì độ hấp thụ của bức xạ tỷ lệ với nồng độ của chất hấp thụ và chiều dày của môi trường hấpthụ dung dịch chất
Trang 2MỤC TIÊU HỌC TẬP
1 Trình bày được các phương pháp định lượng bằng quang phổ
tử ngoại khả kiến
2 Giải thích và vận dụng được kỹ thuật sắc ký pha đảo trong công
tác kiểm nghiệm thuốc
3 Trình bày được các phương pháp định lượng bằng sắc ký lỏng
hiệu năng cao: phương pháp chuẩn nội, chuẩn ngoại, thêmchuẩn, chuẩn hóa diện tích Vận dụng được vào các bài tập liênquan
Trang 3NỘI DUNG
I Quang phổ phân tử
Quang phổ hấp thụ UV-VISQuang phổ hồng ngoại
II Sắc ký lỏng hiệu năng cao
Trang 4I - Phương pháp quang phổ phân tử
Quang phổ hấp thụ UV VIS 1.1 Độ hấp thụ
Khi cho bức xạ đơn sắc đi quamột môi trường có chứa chất hấpthụ thì độ hấp thụ của bức xạ tỷ
lệ với nồng độ của chất hấp thụ
và chiều dày của môi trường hấpthụ (dung dịch chất hấp thụ)
Mối quan hệ này tuân theo định
luật Lambert – Beer
Trang 5Quang phổ hấp thụ UV VIS 1.1 Độ hấp thụ
❑ Trường hợp C tính bằng mol/l, L tính bằng cm
A = ε L C
→ Khi C = 1 mol/l và L = 1 cm thì A = ε (hệ số hấp thụphân tử )
❑ Trường hợp nồng độ C tính theo %(Kl/TT) và bằng1%, L = 1cm thì: E (1%, 1cm ) là hệ số hấp thụriêng, nó đặc trưng cho mỗi chất
❑ Trong phân tích kiểm nghiệm hay dùng E (1%, 1cm)
I - Phương pháp quang phổ phân tử
Trang 61.2 Điều kiện áp dụng
- Ánh sáng phải đơn sắc
- Khoảng nồng độ phải thích hợp: định luậtLambert-Beer chỉ đúng trong một giới hạn nhất địnhcủa nồng độ
- Dung dịch phải trong suốt
- Chất thử phải bền trong dung dịch và bền dưới tácdụng của ánh sáng UV-VIS
Quang phổ hấp thụ UV VIS
I - Phương pháp quang phổ phân tử
Trang 8Sơ đồ máy một chùm tia
Quang phổ hấp thụ UV VIS
I - Phương pháp quang phổ phân tử
1.3 Máy UV - VIS
Trang 9Sơ đồ máy hai chùm tia
Quang phổ hấp thụ UV VIS
I - Phương pháp quang phổ phân tử
Trang 101.4 Hiệu chuẩn máy
❑ Kiểm tra thang độ dài sóng
Trang 14Định lượng
Chọn khoảng nồng độ thích hợp
+ Dựa vào A ~ 0,2 – 0,8+ Biết E(1%,1cm)
+ Tính nồng độ thích hợp
Quang phổ hấp thụ UV VIS
I - Phương pháp quang phổ phân tử
Vùng tuyến tính
Trang 15Định lượng
Chọn các điều kiện làm việc khác
+ Đối với chất phân tích bị lẫn tạp chất
→ Chiết chất phân tích ra khỏi tạp chất+ Đối với chất phân tích không hấp thụ UV-VIS
→ Làm các phản ứng màu+ Chọn pH và dung môi thích hợp
Quang phổ hấp thụ UV VIS
I - Phương pháp quang phổ phân tử
Trang 16Các pp định lượng
PP thêm chuẩn so sánh
PP đường chuẩn
PP thêm đường chuẩn
PP vi sai theo bước sóng
Trang 17Các pp định lượng
PP đo phổ trực tiếp Đo độ hấp thụ A của dung dịch,
tính nồng độ C của nó dựa vào
giá trị độ hấp thụ riêng (có
trong các bảng tra cứu)
Cần phải chuẩn hoá máy quang phổ về bước sóng lẫn
độ hấp thụ.
Quang phổ hấp thụ UV VIS
I - Phương pháp quang phổ phân tử
Trang 19Các pp định lượng
Chú ý: Nồng độ của dung dịch thử CX và dung dịchchuẩn CS không được chênh lệch nhau quá nhiều Cácnồng độ này càng gần nhau, kết quả càng chính xác
Quang phổ hấp thụ UV VIS
I - Phương pháp quang phổ phân tử
Trang 20Các pp định lượng
Ưu điểm: loại trừ các yếu tố ảnh hưởng gây sai số choquá trình định lượng: Xử lý mẫu (chiết xuất), sai lệch
do thiết bị và hoá chất thuốc thử
Quang phổ hấp thụ UV VIS
I - Phương pháp quang phổ phân tử
Trang 21❑ Vẽ đồ thị → xây dựng phươngtrình hồi qui tuyến tính
❑ r > 0,995
Quang phổ hấp thụ UV VIS
I - Phương pháp quang phổ phân tử
Trang 22Các pp định lượng
✓ Thêm những thể tích giống nhau của
dung dịch thử vào dãy chuẩn chứa những lượng khác nhau và chính xác của chất chuẩn.
✓ Đo độ hấp thụ của cả dãy rôì vẽ
đường chuẩn quan hệ giữa mật độ quang với lượng chất chuẩn thêm vào.
✓ Giao điểm của đưòng chuẩn với trục
hoành (nồng độ) cho ta nồng độ của chất cần định lượng
Quang phổ hấp thụ UV VIS
I - Phương pháp quang phổ phân tử
Trang 23Các pp định lượng
Giải hệ Quang phổ hấp thụ UV VIS
I - Phương pháp quang phổ phân tử
Trang 24Một số bài toán
Bài 1:
a/ Một dung dịch của một chất thuốc có nồng độ 6,4.10-4
M, đo độ hấp thụ của dung dịch này ở bước sóng 255 nm, dùng cuvet 1cm thu được mật độ quang A = 0,847.
Trang 25Một số bài toán
Bài 2 Poldin methylsulfat có cực đại hấp thụ ở 257 nm Chuẩn bị
5 dung dịch của nó trong methanol với nồng độ dưới đây và đo độ hấp thụ của mỗi dung dịch ở λ = 257nm, cuvet 1cm.
Trang 26a/ Hệ này có tuân theo định luật Lambert-Beer không ? b/ Tính E1% 1cm ở 257 nm.
c/ Tính hệ số hấp thụ phân tử ε Biết Mw của poldin sulfat là 451.
d/ Hoà tan 500 mg Poldin methylsulfat trong methanol trong một bình định mức dung tích 1 lít, thêm methanol tới vạch Đo độ hấp thụ của dung dịch này ở λ 257nm, dùng cuvet 2 cm, được A = 0,946 Giả thiết rằng những tạp chất có mặt không hấp thụ ánh sáng ở bước sóng này.
Hãy tính % độ tinh khiết của mẫu thử.
Trang 27Bài 3 Tính nồng độ của dung dịch Vitamin B12 biết rằng khi pha loãng 200 lần và đo độ hấp thụ ở 361 nm được A = 0,450.
Cho A (1%, 1cm) của B12 ở 361nm = 207.