Phân tích cung cầu xăng E5 nửa đầu năm 2018 trên địa bàn thành phố Hà Nội

Phân tích cung cầu xăng E5 nửa đầu năm 2018 trên địa bàn thành phố Hà Nội. Phần mở đầu Xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu xăng dầu đã trở thành một phần thiết yếu trong đời sống và còn là một hiện tượng phổ biến đáng quan tâm của toàn thể mọi người dân. Như chúng ta đã biế , xăng có rất nhiều loại khác nhau , lấy hệ số kích nổ mà phân loại . Hệ số kích nổ mỗi nơi cũng một kiểu . Hệ của Nga gọi là MON, hệ của các nước khác gọi là RON. MON và RON là khác nhau về phương pháp phân tích ví dụ như xăng MON 83 của Nga thì tương đương với xăng RON 90 . Trị số RON càng cao thì chất lượng xăng càng cao , giá thành càng đắt . Vì vậy, lựa chọn RON cụ thể tại mỗi nước là căn cứ yêu cầu kĩ thuật của phương tiện và sức chịu đựng của nền kinh tế. Gần đây xuất hiện khái niệm xăng E pha thêm ethanol nhằm bảo vệ môi trường. Ngày 01012018 xăng E5 chính thức ra mắt người tiêu dùng Việt Nam trên quy mô toàn quốc đã gây xôn xao dư luận cộng với sự hoài nghi của người tiêu dùng. A . PHẦN LÝ THUYẾT I. Kiến thức về cung và cầu 1. Cung về hàng hóa và dịch vụ 1. . Cung ( ký hiệu là S ) Cung là số lượng hàng hóa hoặc dịch vụ mà người bán muốn bán và sẵn sàng bán tại các mức giá khác nhau trong một thời gian nhất định nào đó (các nhân tố khác không đổi) 2. . Lượng cung ( ký hiệu là Qs ) Lượng cung là lượng hàng hóa hoặc dịch vụ cụ thể mà người bán muốn bán và sẵn sàng bán tại mức giá đã cho trong một khoảng thời gian nhất định. 1.3. Luật cung Số lượng hàng hóa được cung trong khoảng thời gian nhất định tăng lên khi giá của nó tăng lên và ngược lại , giả định các yếu tố khác không đổi. 4. Phương trình và đồ thị đường cung Hàm số cung biểu diễn mối quan hệ giữa giá cả và lượng cung: Qs=f (P) Hàm số cung tuyến tính có dạng như sau: Qs=a+bP Hàm cung ngược: P=(ab)+(1b)Qs ( trong đó b là tham số dương , a là một tham số bất kỳ ) Đồ thị đường cung là đường gồm tập hợp tất cả các điểm phản ánh mối quan hệ giữa giá cả và khối lượng hàng hóa hoặc dịch vụ cung ứng trong khi các yếu tố khác giữ nguyên. Đường cung là đường dốc lên về phía phải có độ dốc dương. 1.5 Các yếu tố tác động đến cung Tiến bộ công nghệ ( ứng dụng công nghệ mới ) Số lượng nhà sản xuất trong ngành Giá của các hàng hóa liên quan trong sản xuất : hàng hóa thay thế , hàng hóa bổ sung Các chính sách kinh tế của chính phủ Lãi suất Kỳ vọng về giá cả Điều kiện thời tiết khí h

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA KHÁCH SẠN – DU LỊCH

BÀI THẢO LUẬN:

KINH TẾ VI MÔ

Đề tài: Phân tích cung cầu xăng E5 nửa đầu năm 2018 trên địa bàn thành phố Hà Nội

HÀ NỘI 2019

Phần mở đầu

Xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu xăng dầu đã trở thành một phần thiết yếu trong đời sống và còn là một hiện tượng phổ biến đáng quan tâm của toàn thể mọi người dân Như chúng ta đã biế , xăng có rất nhiều loại khác nhau , lấy hệ số kích nổ mà phân loại Hệ số kích nổ mỗi nơi cũng một kiểu Hệ của Nga gọi là MON, hệ của các nước khác gọi là RON MON và RON là khác nhau về phương pháp phân tích ví dụ như xăng MON 83 của Nga thì tương đương với xăng RON 90 Trị số RON càng cao thì chất lượng xăng càng cao , giá thành càng đắt Vì vậy, lựa chọn RON cụ thể tại mỗi nước là căn cứ yêu cầu kĩ thuật của phương tiện và sức chịu đựng của nền kinh tế Gần đây xuất hiện khái niệm xăng

E pha thêm ethanol nhằm bảo vệ môi trường Ngày 01/01/2018 xăng E5 chính thức ra mắt người tiêu dùng Việt Nam trên quy mô toàn quốc đã gây xôn xao dư luận cộng với sự hoài nghi của người tiêu dùng

A PHẦN LÝ THUYẾT

I Kiến thức về cung và cầu

1 Cung về hàng hóa và dịch vụ

1. Cung ( ký hiệu là S )

Cung là số lượng hàng hóa hoặc dịch vụ mà người bán muốn bán và sẵn sàng bán tại

các mức giá khác nhau trong một thời gian nhất định nào đó (các nhân tố khác không đổi)

2 Lượng cung ( ký hiệu là Qs )

Lượng cung là lượng hàng hóa hoặc dịch vụ cụ thể mà người bán muốn bán và sẵn sàng

bán tại mức giá đã cho trong một khoảng thời gian nhất định

1.3 Luật cung

Số lượng hàng hóa được cung trong khoảng thời gian nhất định tăng lên khi giá của nó tăng lên và ngược lại , giả định các yếu tố khác không đổi

4 Phương trình và đồ thị đường cung

Hàm số cung biểu diễn mối quan hệ giữa giá cả và lượng cung: Qs=f (P)

Hàm số cung tuyến tính có dạng như sau: Qs=a+bP

Hàm cung ngược: P=-(a/b)+(1/b)Qs ( trong đó b là tham số dương , a là một tham số bất

kỳ )

Đồ thị đường cung là đường gồm tập hợp tất cả các điểm phản ánh mối quan hệ giữa giá

cả và khối lượng hàng hóa hoặc dịch vụ cung ứng trong khi các yếu tố khác giữ nguyên Đường cung là đường dốc lên về phía phải có độ dốc dương

1.5 Các yếu tố tác động đến cung

- Tiến bộ công nghệ ( ứng dụng công nghệ mới )

- Số lượng nhà sản xuất trong ngành

- Giá của các hàng hóa liên quan trong sản xuất : hàng hóa thay thế , hàng hóa bổ sung

- Các chính sách kinh tế của chính phủ

- Lãi suất

- Kỳ vọng về giá cả

- Điều kiện thời tiết khí hậu

1.6 Sự di chuyển và dịch chuyển đường cung

Sự di chuyển ( trượt dọc ) trên đường cung : Là sự thay đổi của lượng cung do giá của chính hàng hóa đang xét thay đổi , giả định các yếu tố khác không đổi

Sự dịch chuyển đường cung là các yếu tố khác ngoài giá thay đổi dẫn đến cung sẽ thay đổi làm cho đường cung dịch chuyển sang phải hoặc sang trái

2 Cầu về hàng hóa và dịch vụ

2.1 Khái niệm cầu và luật cầu

Cầu ( ký hiệu là D ) là số lượng hàng hóa hoặc dịch vụ mà người mua muốn mua và sẵn sàng mua tại các mức giá khác nhau trong một khoảng thời gian nhất định các yếu tố khác không đổi

Lượng cầu ( ký hiệu là QD ) là số lượng hàng hóa hoặc dịch vụ cụ thể mà người mua muốn mua và sẵn sàng mua tại mức giá đã cho trong một khoảng thời gian nhất định

Luật cầu : Số lượng hàng hóa được cầu trong khoảng thời gian đã cho tăng lên khi giá của hàng hóa đó giảm xuống và ngược lại , giả định các yếu tố khác không đổi

2.2 Phương trình và đồ thị đường cầu

- Dạng hàm cầu tuyến tính cơ bản nhất là : QD = a-bP hoặc

- Hàm cầu ngược : P = (a/b)-(1/b)QD

Đường cầu : Là đường biểu diễn các mối quan hệ giữa lượng cầu và giá Các điểm nằm trên đường cầu sẽ cho biết lượng cầu của người mua ở các mức giá nhất định

2.3 Các yếu tố tác động đến cầu

- Thu nhập của người tiêu dùng

- Giá của các hàng hóa liên quan trong tiêu dùng : hàng hóa thay thế , hàng hóa bổ sung

- Số lượng người tiêu dùng ( hay quy mô thi trường )

- Các chính sách kinh tế của chính phủ

- Kỳ vọng về giá cả và kỳ vọng về thu nhập

- Thị hiếu , phong tục , tập quán , mốt , quảng cáo ,…

2.4 Sự di cuyển và dịch chuyển đường cầu

Sự di chuyển ( trượt dọc ) trên đường cầu là sự thay đổi của lượng cầu do giá của chính hàng hóa đang xét thay đổi , giả định các yếu tố khác không đổi

Sự dịch chuyển đường cầu do các yếu tố khác ngoài giá của bản thân hàng hoá đang xét thay đổi khi đó cầu sẽ thay đổi , đường cầu sẽ dịch chuyển sang vị trí mới

3 Trạng thái cung cầu

3.1 Trạng thái cân bằng

Cân bắng thị trường là một trạng thái mà tại đó không có sức ép làm thay đổi giá và sản lượng Tại điểm cân bằng thị trường khả năng cung ứng vừa đủ cho nhu cầu trên thị trường

3.2 Trạng thái dư thừa và thiếu hụt hàng hóa trên thị trường

Khi giá trên thị trường khác với giá cân bằng sẽ xuất hiện trạng thái dư thừa hoặc thiếu hụt

II Kiến thức về xăng sinh học

1 Khái niệm về xăng sinh học

1.1 Nhiên liệu sinh học

Nhiên liệu sinh học là loại nhiên liệu được hình thành từ các hợp chất có nguồn gốc từ động vật thực vật Nhiên liệu này có thể chế xuất từ chất béo của động thực vật như mỡ động vật , dầu dừa …; từ ngũ cốc như lúa mì , khoai , ngô , đậu tương …; từ chất thải trong nông nghiệp như rơm rạ ,chất thải chăn nuôi…; từ chất thải trong công nghiệp như mùn cưa gỗ thải…

Loại nhiên liệu này có nhiều ưu điểm nổi bật so với các nhiên liệu truyền thống (dầu

mỏ , than đá…) như thân thiện với môi trường và là nguồn nhiên liệu tái tạo , giúp giảm sự

lệ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch không thể tái chế được

1.2 Xăng sinh học

Xăng sinh học là hỗn hợp của xăng truyền thống và cồn sinh học (bioethanol) được sử

dụng cho các loại động cơ xăng đốt trong như xe ô tô và xe gắn máy

Nguyên liệu chính để sản xuất cồn sinh học tại Việt Nam hiện nay là sắn lá khô

Cồn sinh học trong hỗn hợp nhiên liệu sinh học được sử dụng như một chất chứa oxy thay thế cho các hợp chất pha vào xăng trước đây như chì hay ete Cồn sinh học được sản xuất tư quá trình lên men tinh bột , mật rỉ đường và các phế phẩm nông nghiệp khác

Xăng sinh học được sử dụng tại nhiều quốc gia trên thế giới từ nhiều năm nay Đây được coi là giải pháp bảo vệ môi trường , giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch

1.3 Xăng sinh học E5

Xăng sinh học E5 là nhiên liệu chứa 4-5% thể tích cồn sinh học và 95-96% thể tích

xăng truyền thống

2 Mục đích sử dụng

- Động cơ sử dụng xăng sinh học E5 tạo ra rất ít khí thải CO và HC ít hơn hẳn các loại xăng thông dụng như A92 và A95 tới 20%

- Sự có mặt của mặt của thành phần oxy trong thành phần xăng sinh học E5 là yếu tố giúp cho nhiên liệu được cháy trong điều kiện không quá thiếu oxy (cháy với hỗn hợp nhạt hơn so với trường hợp động cơ xăng dùng bộ chế hòa khí sử dụng nhiên liệu xăng RON92

và cháy kiệt Đây là cơ sở tạo ra ít khí thải đọc hại CO và HC

- Cải thiện công suất động cơ , suất tiêu hao nhiên liệu

- Lượng CO2 giảm

- Bảo vệ môi trường ,phát triển nông nghiệp và góp phần đảm bảo an ninh năng lượng ,giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch

3 Thành phần chính xăng E5

3.1 Ethanol

Trong các nguyên liệu có chứa tinh bột thí sắn là sản phẩm có tỷ suất thu hồi ethanol vào

loại cao nhất Chính vì vậy , sắn được sử dụng cho sản xuất ethanol trong nước

Tại Việt Nam hiện nay chỉ có Công ty TNHH Tùng Lâm là nhà cung cấp ethanol cho các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu để phối trộn xăng E5 (thông qua hai nhà máy sản xuất ethanol của công ty đặt tại Đông Nai và Quảng Nam với tổng công suất thiết kế 200.000 m3/năm Bên cạnh đó, Nhà máy ethanol Dung Quất (công suất thiết kế 100.000 m3/năm) và nhà máy ethanol Bình Phước (công suất 100.000 m3/năm) đang được tính toán phương án để hoạt đọng trở lại

Ngoài nguồn cung ethanol nhiên liệu được sản xuất trong nước thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 255/TB-VPCP, Bộ Tài chính đang tích cực phối hợp với Bộ Công Thương và các Bộ, ngành liên quan nghiên cứu chính sách thuế về nhập khẩu ethanol phù hợp, chống độc quyền trong nước, đảm bảo đủ nguồn cung ethanol nhiên liệu cho thị trường

*Về cây nguyên liệu sắn:

- Cây sắn được trồng từ Bắc vào Nam với diện tích trồng sắn vào khoảng 550 nghìn ha, tuy nhiên diện tích tập trung nhiều nhất ở các vùng Bắc Trung Bộ - Duyên hải Nam Trung Bộ , Tây Nguyên và Đông Nam Bộ Nó không những mang lại kinh tế cao mà còn có giá trị lớn

về an ninh lương thực, an ninh quốc phòng, và xã hội Do cây sắn được trồng chủ yếu ở miền núi, vùng xa nên mang lại hiệu quả kinh tế, góp phần cải thiện cuộc sống, xóa đói giảm nghèo hiệu quả cho người nông dân miền núi, vùng xa và đòng bào dân tộc

- Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã xây dựng và phê duyệt quy hoạch chi tiết các vùng trồng sắn trên cả nước trong đó có tính đến các nhu cầu sử dụng làm nguyên liệu sản xuất ethanol nhiên liệu cũng như các mục đích khác

3.2 Xăng A92

Có bản chất là xăng khoáng tức là lấy từ nhiên liệu hóa thạch Sản phẩm tạo thành sau

khi đốt cháy nhiên liệu bao gồm khí CO2 và CO – những khí rất có hại cho môi trường Vì vậy cần trộn xăng A92 lẫn ethanol để giảm thiểu khí độc hại

4 Quy chuẩn phối trộn

Công nghệ phối trộn bao gồm các phương pháp như: Phương pháp khuấy, phương pháp tuần hoàn, phương pháp phối trộn trong đường ống và phương pháp sục khí trơ

Bằng các nghiên cứu khoa học, Viện Cơ khí động lực, Trường ĐH Bách khoa Hà Nội đã

đề xuất phương pháp khuấy để phối trộn xăng sinh học mẻ lớn (500 lít/mẻ) và phương pháp tuần hoàn để phối trộn mẻ nhỏ

Quá trình sản xuất xăng sinh học chia làm 2 phần:

Phần 1: Sản xuất ethanol

Phần 2: Sản xuất xăng truyền thông từ nguyên liệu hóa thạch

Sau đó thực hiện phối trộn để cho ra xăng sinh học theo yêu cầu trong đó xăng E5 gồm 5% ethanol 95% là xăng thông thường

Quy trình phối trộn xăng A92 pha ethanol được thể hiện như sau: Đầu tiên, người ta cho chất biến tính (để đánh dấu mục đích sử dụng làm nhiên liệu - Chất biến tính được sử dụng

là phân đoạn xăng trong phân đoạn chưng cất dầu thô) cùng 4 loại phụ gia là phụ gia chống tách pha, phụ gia chất phân tán, phụ gia chống oxy hóa, phụ gia chống ăn mòn vào thùng khuấy để tạo ra hỗn hợp chất biến tính đa chức năng Sau đó trộn với ethanol 99,5% để tạo thành hỗn hợp ethanol biến tính, sau đó phối trộn với xăng A92 tạo thành xăng sinh học E5 Ngày 28/12/2012, sau thẩm định của Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công Thương đã ban hành (theo Thông tư số 48/2012/TT-BCT) Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trang thiết

bị, phụ trợ và phương tiện sử dụng trong pha chế, tồn trữ và vận chuyển ethanol, xăng sinh học (E5, E10) tại kho xăng dầu, gọi tắt là QCVN 09: 2012/BCT

Để đảm bảo chất lượng sản phẩm xăng sinh học phối trộn, Mục 2.3 của Quy chuẩn này đã quy định về các phương pháp phối trộn xăng sinh học, theo đó, căn cứ cơ sở hạ tầng của kho xăng dầu, tổ chức, cá nhân áp dụng một hoặc kết hợp các phương pháp phối trộn sau đây: Phương pháp bơm trộn tuần hoàn kín trong bồn (in-tank: bơm hút đáy xả đỉnh trong bồn); phương pháp phối trộn nội dòng bằng đoạn ống lòng xoắn (static mixer) và phương pháp phối trộn tại trạm xuất xe bồn (in-line)

Quy chuẩn đồng thời cũng quy định về các trang thiết bị, phụ trợ, phương tiện sử dụng

để pha chế, tồn trữ và vận chuyển ethanol Trong đó có quy định về vật liệu được phép và cấm sử dụng trong quá trình pha chế, tồn trữ, vận chuyển; quy định về các loại bồn chứa, phao nổi, van thở, lớp sơn lót đáy bồn chứa, các loại đường ống công nghệ sử dụng cho ethanol, trạm bơm ethanol, phương tiện vận chuyển ethanol trên đường bộ, đường sắt, đường thủy, đường ống…

Căn cứ vào QCVN 09: 2012/BCT, các tổ chức, cá nhân hoạt động sản xuất kinh doanh xăng dầu có liên quan đến pha chế, tồn trữ và vận chuyển ethanol, xăng sinh học tại các

kho xăng dầu phải chịu trách nhiệm về chứng nhận và công bố hợp quy cho các trang thiết

bị, phụ trợ và phương tiện pha chế, tồn trữ và vận chuyển ethanol, xăng sinh học tại các kho xăng dầu cũng như phải chịu sự kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật và quy chuẩn này

Mọi tổ chức, cá nhân khi phát hiện sự không phù hợp so với quy chuẩn kỹ thuật trong quá trình pha chế, tồn trữ và vận chuyển ethanol, xăng sinh học tại các kho xăng dầu phải kịp thời thông báo với cơ quan quản lý tiếp nhận công bố hợp quy về sự không phù hợp; tiến hành các biện pháp khắc phục sự không phù hợp Khi cần thiết, tạm ngừng việc xuất sản phẩm và tiến hành thu hồi các sản phẩm, hàng hóa không phù hợp đã xuất ra; ngừng hoạt động pha chế, tồn trữ và vận chuyển ethanol, xăng sinh học

Sơ đồ quá trình sản xuất xăng E5:

B Phân tích cung

I Nguồn cung

1 Trên cả nước

Trong số 26 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu mặt đất (tổng số là 29 đầu mối kinh doanh xăng dầu trong đó 03 đầu mối kinh doanh nhiên liệu hàng không), 5 thương nhân có hệ thống phối trộn xăng E5 đang hoạt động là:

*Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex)

* Tổng Công ty Dầu Việt Nam-Công ty TNHH một thành viên (PV Oil)

*Công ty TNHH một thành viên Dầu khí Thành phố Hồ Chí Minh (Saigon Petro)

*Công ty TNHH một thành viên-Tổng công ty Xăng dầu Quân đội

*Công ty cổ phần thương mại đầu tư dầu khí Nam Sông Hậu

Bên cạnh 5 thương nhân đầu mối đã triển khai hoạt động các trạm trộn xăng E5 có 02 thương nhân đã triển khai trạm trộn nhưng chưa đưa vào hoạt động là:

*Công ty TNHH một thành viên thương mại dầu khí Đồng Tháp

*Tổng công ty thương mại xuất nhập khẩu Thanh Lê-TNHH MTV

Ngoài ra một số các doanh nhân đầu mối khác cũng đã chủ động xây dựng kế hoạch đầu

tư trạm trộn để sớm đưa vào hoạt động

Như vậy, chỉ tính riêng tổng công suất các trạm trộn xăng E5 từ 07 thương nhân đầu mối

đã triển khai hoạt động sau khi nâng cấp cải tạo và đầu tư thêm đạt khoảng 6,2 -6.7 triệu m3/năm Nếu tính cả các doanh nghiệp đang đầu tư mối trạm trộn ,theo kế hoạch sẽ đưa vào hoạt động năm 2018, tổng công suất cacs trạm trộn đạt khoảng 8.6 triệu m3/năm Các trạm trộn được phân bố rộng khắp các tỉnh thành từ Miền Bắc , Miền Trung và Miền Nam

2 Trên Tp Hà Nội

Về nguồn cung xăng hiện nay có 04 trạm trộn xăng của các thương nhân đầu mối cung cấp cho thị trường thành phố Hà Nội Cụ thể, có 01 trạm phối trộn của Công ty Xăng dầu Khu vực I tại Tổng kho Xăng dầu Đức Giang, quận Long Biên , thành phố Hà Nội đã được đưa vào hoạt động từ tháng 11/2014 với công suất là 21.000 m3/tháng ,có 01 trạm phối trộn tại kho đầu nguồn K99 của Tổng Công ty Xăng dầu Quân đội tại Hải Phòng , công suất hiện tại là 15.000 m3 ,tối đa đạt 60.000 m3/tháng

Tính đến đầu năm 201 , trên địa bàn Hà Nội có 468 cửa hàng đang hoạt động kinh doanh xăng dầu , 100% cửa hàng đang hoạt động đã thực hiện xong việc chuyển đổi kinh doanh xăng sinh học E5 , không còn cửa hàng nào còn tồn xăng RON92 Các doanh nghiệp ( DN)

có hệ thống cửa hàng kinh doanh xăng sinh học E5 nhiều gồm:

-Công ty Xăng dầu khu vực I: 48/64 cửa hàng

-Công ty Xăng dầu Hà Sơn Bình :22/40 cửa hàng

-Tổng công ty Xăng dầu Quân đội :15/17 cửa hàng

-Công ty CP Xăng dầu khí Hà Nộ :8/8 cửa hàng

-Công ty CP hóa dầu Quân đội: 5/5 cửa hàng