BỘ môn tâm THẦN rối LOẠN tư DUY

QUÁ TRÌNH RỐI LOẠNrối loạn tư duy phán đoán,suy luân sai Rối loạn cảm giác tri giác phản ánh sai Rối loạn trừu tượng phân tích, tổng hợp sai Cảm xúc, ý thức,trí tuệ Rối loạn ngôn ngữ Rố

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI

BỘ MÔN TÂM THẦN

RỐI LOẠN TƯ DUY

BSNT Bùi Văn San

Bộ môn Tâm thần Đại học y Hà Nội

Khái niệm

Tư duy là quá trình hoạt động tâm thần phức tạp, là hình thức cao nhất của quá

trình nhận thức Có đặc tính là phản ánh thực tại khách quan một cách gián tiếp và khái quát từ đó có thể nắm được bản chất và quy luật phát triển của sự vật

TƯ DUY:

-Khái niệm -Phán đoán -Suy luận

TRỰC QUAN:

-Cảm giác

-Tri giác

-Biểu tượng

BIỂU HIỆN:

-Lời nói -Chữ viết -Hành động

CÁC RỐI LOẠN TƯ DUY

Do quá trình tiếp nhận: cảm giác, tri giác

Do quá trình trừu tượng: phân tích, tổng hợp Rối loạn cảm xúc, trí tuệ và ý thức

QUÁ TRÌNH RỐI LOẠN

rối loạn tư duy (phán đoán,suy luân sai)

Rối loạn cảm giác

tri giác

(phản ánh sai)

Rối loạn trừu tượng

(phân tích,

tổng hợp sai)

Cảm xúc, ý thức,trí tuệ

Rối loạn ngôn ngữ Rối loạn hành vi

RỐI LOẠN NỘI DUNG TƯ DUY

NỘI DUNG TƯ DUY

Ám ảnh sợ

Ý tưởng

ám ảnh.

Xu hướng hành vi

ám ảnh

Hoang tưởng cảm thụ

Hoang Tưởng Suy đoán

Hoang tưởng cảm thụ

Hoang Tưởng Suy đoán

ĐỊNH KIẾN

•Ý tưởng trên cơ sở những sự kiện thực nhưng bệnh nhân gắn cho sự kiện thực ấy một

ý nghĩa quá mức Nó chiếm ưu thế trong ý thức bệnh nhân và được duy trì bằng một cảm xúc mãnh liệt

•Bệnh nhân không thấy chỗ sai của mình, nên không có hiện tượng tự đấu tranh với định

kiến Tuy nhiên khi được đả thông và có dẫn chứng cụ thể có thể làm mất hay làm yếu định kiến đi

ÁM ẢNH

•Là những ý tưởng không phù hợp với thực tế, bệnh nhân còn biết phê phán ý đó là sai,tự đấu tranh để xua đuổi đi nhưng không xua đuổi được

•Hội chứng ám ảnh:

-Ý tưởng ám ảnh: mang tính chất cốt lõi,là những suy luận, ý nghĩ diễn ra trong đầu bệnh nhân luôn làm bệnh nhân phải đặt câu hỏi

-Lo sợ ám ảnh: bệnh nhân bị cưỡng bứcnhớ lại.thường là những sự việc của bản thân,cuộc sống

-Xu hướng,hành vi ám ảnh:

HOANG TƯỞNG

Hoang tưởng là những ý tưởng phán đoán sai lầm, không phù hợp với thực tế, do bệnh tâm thần sinh ra nhưng bệnh nhân cho là hoàn toàn chính xác nên không thể

giải thích đả thông được

Hoang tưởng chỉ mất đi khi bệnh khỏi hoặc thuyên giảm

QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH

Trí giác hoang tưởng

Suy đoán hoang tưởng

Hoang tưởng kết tinh

Hoang tưởng tan biến

Khí sắc(cảm giác) hoang tưởng

PHÂN LOẠI HOANG TƯỞNG

•Hoang tưởng suy đoán:

-Nhóm hoang tưởng bị truy hại, bị chi phối:

Hoang tưởng liên hệ,

Hoang tưởng bị truy hại,

Hoang tưởng bị chi phối,

Hoang tưởng ghen tuông

-Nhóm hoang tưởng tự ti, tự phủ định:

Hoang tưởng tự buộc tội,

Hoang tưởng nghi bệnh

-Nhóm hoang tưởng khuếch đại

Hoang tưởng tự cao,

Hoang tưởng được yêu,

Hoang tưởng phát minh

Hoang tưởng cảm thụ :

-Hoang tưởng nhận nhầm

-Hoang tưởng gán ý -Hoang tưởng đóng kịch -Hoang tưởng biến hình bản thân -Hoang tưởng kì quái

RỐI LOẠN HÌNH THỨC TƯ DUY

Rối loạn

Nhịp độ

Ngôn

ngữ

Rối loạn Hình thức Ngôn ngữ

Rối loạn ngữ nghĩa Ngôn ngữ

Rối loạn Hoạt động

có ý trí

Rối loạn Hoạt động Bản năng

RỐI LOẠN NGÔN NGỮ

1.Rối loạn nhịp ngôn ngữ:

-Nói nhanh: tư duy phi tán,

tư duy dồn dập

nói hổ lốn

-Nói chậm: tư duy chậm chạp

tư duy ngắt quãng

tư duy lịm dần

2.Rối loạn hình thức ngôn ngữ:

-Nói một mình

-Đối thoại tưởng tượng

-Trả lời bên cạnh

-Không nói

- Nói lặp lại

-Đáp lập lại

-Nhại lời

RỐI LOẠN NGÔN NGỮ

3.Rối loạn ngữ pháp và logic

-Ngôn ngữ phân liệt

-Ngôn ngữ hỗn độn: rời rạc không liên quan -Từ bịa đặt tiếng nói riêng

-loạn ngữ pháp

RỐI LOẠN NGÔN NGỮ

4 Theo ý nghĩa, mục đích của ngôn ngữ

Suy luận bệnh lý:

Tư duy hai chiều:

Tư duy tự kỷ:

Tư duy tượng trưng:

RỐI LOẠN NGÔN NGỮ

CÁC HỘI CHỨNG RỐI LOẠN TƯ DUY

1.Hội chứng paranoid

- Hoang tưởng các loại: bị truy hại, bị chi phối, ghen tuông…

- Ảo giác giả (có thể có ảo giác thật)

- Hiện tượng tâm thần tự động

Ý tưởng tự động:

Cảm giác tự động:

Vận động tự động:

Thường gặp trong tâm thần phân liệt

2.Hội chứng paranoia:

- Hoang tưởng có hệ thống (hay định kiến có hệ thống) Có thể là

hoang tưởng phát minh hoặc hoang tưởng ghen tuông hoặc liên hệ,…

- Kèm theo cảm xúc phù hợp với hoang tưởng

-Không kèm theo tan rã nhân cách, không có ảo giác và hiện tượng tâm thần tự động

Có thể gặp trong các bệnh: tâm thần phân liệt, động kinh, loạn thần thoái triển, nhân cách bệnh và loạn thần phản ứng

CÁC HỘI CHỨNG RỐI LOẠN TƯ DUY

3 Hội chứng paraphrenia:

-Trên cơ sở hội chứng paranoid,

-Xuất hiện và nổi bật lên hang đầu hoang tưởng tự cao kì quái:

-Thường có hội chứng hưng cảm kèm theo

Thường gặp trong tâm thần phân liệt, loạn thần tuổi già, liệt toàn thể tiến triể

CÁC HỘI CHỨNG RỐI LOẠN TƯ DUY

4.Hội chứng nghi bệnh:

Là trạng thái lo lắng, sợ hãi quá chú ý vào sức khỏe của mình, lo lắng chú ý đến nỗi bệnh

nhân cho mình bị bệnh nặng, bị bệnh truyền nhiễm, hư hỏng các cơ quan bộ phận trong cơ thể…

Cơ sở trên một bệnh có thật được phóng đại quá mức, có thể xuất hiện như một hoang tưởng không căn cứ vào thực tế, có thể xuất hiện như một mối lo lắng kéo dài sau khi bệnh cơ thể

đã khỏi hẳn

Thường kết hợp với các hội chứng khác: hội chứng ám ảnh, trầm cảm, paranoia, paranoit, paraphrenia…

Hội chứng nghi bệnh mang tính chất hoang tưởng có thể gặp trong các bệnh tâm thần phân liệt, loạn thần thoái triển, loạn thần tuổi già…

CÁC HỘI CHỨNG RỐI LOẠN TƯ DUY