Nghiên cứu lựa chọn và ứng dụng một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao thành tích môn nhảy cao kiểu nằm nghiêng cho nữ học sinh lớp 11 trường thpt bán công diễn châu 5 nghệ an

Bây giờ, đất n-ớc đang trong giai đoạn đầu thực hiện kế hoạch công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất n-ớc .Bên cạnh sự đầu t- về tiền của, khoa học công nghệ, chất xám .Thì việc đòi hỏi con

tr-ờng đại học vinh khoa: giáo dục thể chất

khoá luận tốt nghiệpchuyên ngành : điền kinh

Giáo viên h-ớng dẫn: Sinh viên thực hiện: ThS Châu Hồng Thắng Đoàn Văn Nhật

Mục lục

I tổng quan những vấn Đề cần nghiên cứu của đề tài 3 I.1 Tổng quan những vấn đề huấn luyện thể lực trong huấn luyện thể thao I.2 Các cơ sở của sức mạnh bột phát

I.2.1 Các cơ sở lý luận của sức mạnh bột phát

I.2.2 Yếu tố quyết định đến thành tích nhảy cao

II.mục đích- nhiệm vụ và phơng pháp nghiên cứu 7 II.1 Mục đích nghiên cứu

II.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

II.2.1 Nghiên cứu

III.1 Đối tợng nghiên cứu

III.2 Thời gian nghiên cứu

III.2.1 Giai đoạn 1

III.2.2 Giai đoạn 2

III.2.3 Giai đoạn 3

III.2.4 Giai đoạn 4

III.3 Địa điểm nghiên cứu.

III.4 Dụng cụ nghiên cứu

IV.1 Nghiên cứu cơ sở

IV.1.1 .Cơ sở cho

IV.1.1.1.Đặc điểm tâm lý

IV.1.1.2.Đặc điểm giải phẫu

IV.1.2 Điều tra các

IV.1.3 Xác định và lựa chọn các bài tập bổ trợ nhằm nâng cao thành tích nhảy cao kiểu nằm nghiêng

- Gi¸o dôc thÓ chÊt: GDTC

- Nhµ xuÊt b¶n thÓ dôc thÓ thao: NXBTDTT

Mặt khác, khi con ng-ời chúng ta đã đ-ợc thoả mạn về vật chất thì th-ờng h-ớng tới nhu cầu về tinh thần, niềm vui, nhộn nhịp,sảng khoái mà nhất là xu thế làm đẹp Vì vậy với các hoạt động đa dang và phong phú, ngày càng đ-ợc cải tiến và nâng cao,TDTT đã thu hút đ-ợc nhu cầu tinh thần và thẩm mỹ của cả nhân loại

Ngày nay, với hơn 2 năm đổi mới, song song với sự thay da đổi thịt về kinh tế của đất n-ớc Đ-ợc sự quan tâm của đảng uỷ, chính quyền nhà n-ớc TDTT n-ớc nhà đã không ngừng phát triển cả chiều rộng lẩn chiều sâu Cụ thể nh- cờ vua, thể hình, wo su, đá bóng không những nổi bật trong khu vực mà còn đ-ợc thể hiện rất tốt trên các đấu tr-ờng lớn

Bây giờ, đất n-ớc đang trong giai đoạn đầu thực hiện kế hoạch công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất n-ớc Bên cạnh sự đầu t- về tiền của, khoa học công nghệ, chất xám Thì việc đòi hỏi con ng-ời không ngừng nâng cao hơn nữa khả năng làm việc năng động, sáng tạo không thể là nhiệm vụ của một ngành nghề nào nói riêng, nh-ng đóng vai trò quan trọng đặc biệt đó là nền giáo dục

thể thao n-ớc nhà Muốn vậy, công ciệc tìm tòi để từng b-ớc nâng cao môn thể thao nói chung và môn điền kinh nói riêng là công việc từng ngày của nền giáo dục chúng ta.Nhất là sức trẻ, là những cá nhân còn nhiều nhiệt huyết cần tìm tòi

và sáng tạo hơn nữa về cách thức và ph-ơng pháp để từng b-ớc nâng cao hứng thú v¯ kết qu° môn thể thao quần chúng “môn điền kinh” trong mọi tầng lớp nhân dân mà nhất là trong nhà tr-ờng THPT

Bởi điền kinh là môn thể thao rất gần gủi với mọi hoạt động hàng ngày của con ng-ời.Nó đ-ợc bắt nguồn trực tiếp từ lao động, chiến đấu.Vì vậy nó tác

động trở lại một cách tích cực, hiệu quả đến sức khoẻ và hoạt động đời sống của con ng-ời Điền kinh là môn thể thao có bề dày lịch sử lâu đời, có thể nói nó gắn liền với lịch sử loài ng-ời, với nội dung và hình thức tổ chức phong phú đa dạng nh- chạy,nhảy đã thu hút đ-ợc hầu hết mọi tầng lớp tham gia tập luyện Có kết quả đó là do diền kinh vùa đơn giản lại vừa mang lại sức khoẻ và thành tích cao,tạo nên vẻ đẹp muôn thủa của con ng-ời.chính vì điều đó điền kinh đ-ợc xem là môn thể thao quần chúng, và d-ợc đ-a vào ch-ơng trình học chính thức ở nhà THPT

Tr-ớc sự tiến bộ đó của xã hội,TDTT ngày càng làm cho con ng-ời xích lại gần nhau, đoàn kết, bình đẳng tuy vậy ở nh-ng giải dấu sự bình đẳng đó vẫn còn những khoảng trống nhất định Cụ thể là thành tích ở những môn điền kinh

có sự chênh lệch giữa nam va nữ,trong đó môn nhảy cao cũng là một ví dụ điển hình bởi ch-a có sự quan tâm thích đáng đến những cô gái vàng của chúng ta.Để tránh đi sự rập khuôn cố hữu đó, trong điều kiện vẫn đảm bảo tính hợp lí

và toàn diện, nâng cao thể lực và thành tích thể thao của các em.Tôi mạnh dạn đi sâu nghiên cứu đề t¯i “Nghiên cứu lựa chọn v¯ ứng dụng một số b¯i tập bộ trợ nhằm nâng cao thành tích nhảy cao kiểu nằm nghiêng cho nữ học sinh tr-ờng THPT Bán Công Diễn Châu 5 – Nghệ An.”

I.Tổng quan những vấn đề nghiên cứu đề tài

I.1 Tổng quan những vấn đề huấn luyện thể lực trong huấn luyện thể thao

Huấn luyện thể lực trong huấn luyện thể thao luôn là vấn đề đ-ợc sự quan tâm đặc biệt của các nhà khoa học, các chuên gia,huấn luyện viên và các giáo viên thể dục thể thao song đề cập đến vấn đề này tôi thấy có nhiều tác giả có nhửng quan điểm từ những góc độ khác nhau.Nh-ng tựu trung lại tôi đi từ quan

điểm hiện đại của giáo s- -huấn luyện viên Công Huân, cộng hoà liên bang Nga Ngô Zo Lin trong cuôn “hệ thống huấn luyện thể thao hiện đại -NXB Matcovacho rºng: “Quá trình huấn luyện thể lực cho VDV l¯ việc hướng đến củng cố và hệ thống cơ quan của cơ thể, nâng cao khả năng chức phận của chúng, đồng thời là việc phát triển các tố chất vận động (sức nhanh,mạnh, bền khéo léo )” Qúa trình huấn luyện thể lực bao gồm :

Huấn luyện thể lực chung:là quá trình giáo dục toàn diễn những năng lực thể chất cho vận động viên.Nội dung của huấn luyên thể lực chung rất đa dạng, ng-ời ta sử dụng nhiều bài tập khác nhau để nâng cao khả năng chức phận của cơ thể, phát triển toàn diễn các năng lực thể chất và làm phong phú vốn kỹ năng

kỹ xảo của ng-ời tập

Huấn luyện thể lực chuyên môn là quá trình giáo dục nhằm phát triển và hoàn thiện những năng lực thể chất t-ơng ứng với đặc điểm của môn thể thao chuyên sâu Nó có nhiệm vụ phát triển tới mức tối đa những năng lực đó của người tập Mặt khác một vấn đề hết sức quan trọng “Quá trình huấn luyện thể lực

là sự phù hợp của các ph-ơng tiện (bài tập thể chất)cũng nh- các ph-ơng pháp sử dụng trong quá trình huấn luyện phải phù hợp với các quy luật phát triển (lứa tuổi, trình độ tập luyện,giới tính )” Ozolin 1983

Qua các nguồn tài liệu tham khảo của những chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực lý luận và ph-ơng pháp huấn luyện thể thao trong n-ớc của các tác giả PGS Lê Bửu, PGS Dương Nghiệp Chế, PGS Nguyễn Toán Đều cho rºng “Qúa

trình huấn luyện thể lực cho ng-ời tập là h-ớng đến củng cố và nâng cao khả năng chức phận của hệ thống cơ quan tr-ớc l-ợng vận động thể lực (bài tập thể chất) và nh- vậy đồng thời đã tác động đến quá trình phát triển các tố chất vận

động’ Đây l¯ một xu hướng sư phạm trong quá trình giáo dục các tố chất vận

Tổng quan từ ý kiến nêu trên tôi có thể nhấn mạnh: Chuẩn bị thể lực chung và chuyên môn cho ng-ời tập là sự tác động có h-ớng của l-ợng vận

động (BTTC) đến ng-ời tập, nhằm hình thành và phát triển một mức mới của khả năng vận động, biểu hiện ở sự hoàn thiện các năng lực thể chất, đồng thời còn nâng cao khả năng của các cơ quan chức phận t-ơng ứng với các năng lực vận động của VĐV, nâng cao các yếu tố tâm lý tr-ớc hoạt động đặc tr-ng của môn học

I.2 C ác cơ sở của sức mạnh bột phát

I.2.1 Cơ sở lý luận của sức mạnh bột phát

Sức mạnh bột phát là một tố chất thể lực thuộc tố chất sức mạnh Sức mạnh của con ng-ời đ-ợc đo bằng lực kế hoặc máy đo trong cơ học bằng sự nổ lực cơ bắp Nói cách khác sức mạnh của con ng-ời là khả năng khắc phục lực

đối kháng bên ngoài hoặc đề kháng lại nó bằng sự nổ lực của cơ bắp

Hoạt động của cơ bắp có thể sinh ra lực trong những tr-ờng hợp sau:

- Không thay đổi độ dài của cơ (chế độ tĩnh )

- Giảm độ dài của cơ (chế độ khắc phục)

- Tăng độ dài của cơ (chế độ nh-ợng bộ)

Chế độ nh-ợng bộ và chế độ khắc phục hợp lại thành chế độ động lực Trong các chế độ hoạt động nh- vậy cơ bắp sản sinh ra các lực cơ học có chỉ số khác nhau.Cho nên có thể coi chế độ hoạt động của cơ là cơ sở phân biệt các loại sức mạnh cơ bản, phân loại sức mạnh là một vấn đề mang tính chất t-ơng đối, phức tạp.Vì vậy ng-ời ta đã phân sức mạnh thành hai loại chính sau:

Trong các động tác nhanh, tỷ số lực giảm dần theo tốc độ

Khả năng sinh lực trong các động tác nhanh tuyệt đối và khả năng sinh lực trong các động tác tĩnh tối đa không có t-ơng quan với nhau

Trên cơ sở đó có thể phân chia năng lực phát huy lực của con ng-ời thành các loại sau:

gian ngắn nhất” Nắm được kh° năng n¯y tôi có thể tìm hiểu sâu hơn để từ đó có

h-ớng nghiên cứu hợp lý nhất

I 2 2 Yếu tố quyết định đến thành tích nhảy cao

Độ cao của một vật thể bay trong không gian đ-ợc tính theo công thức

v02 sin 

S = h0 +

2g Trong đó :v0 là tốc độ bay ban đầu của vật

 là góc bay của vật

g là gia tốc rơi tự do (g =9,8 m/s2)

Từ công thức trên ta thấy :khoảng cách bay cao của vật tỉ lệ thuận với h0,

v0, sin .chỉ có yếu tố tỉ lệ nghịch là g nh-ng nó lại là một hằng số g=9,8 m/s2 = const.Vì vậy vấn đề còn lại của ta là h0, v0, sin

Nh- vậy khi chọn VĐV nhảy cao, ta phải xét về mặt di truyền, giải phẫu

cơ thể của VĐV là b-ớc đầu Vì nh- trên ta thấy :h0 càng lớn suy ra sẽ có lợi cho

thành tích nh-ng yếu tố quyết định là ở v0 và sin  Bởi lẽ :h0 là cái có sẵn của

VĐV, nếu cùng một chiều cao h0đó mà VĐV tận dụng v0 và sin  kém thì hiển

nhiên là thành tích rất thấp Vì vậy yếu tố quyết định ở đây chính là v0 và sin

.Mà cả hai đại l-ợng này lại nằm ở trong giai đoạn giậm nhảy, từ đó có thể kết

luận rằng : yếu tố quyết định đến thành tích nhảy cao là v0 và .Giai đoạn quyết

định chính là giậm nhảy

Đây chính là cơ sở khoa học để tôi đi sâu hơn và có ph-ơng pháp nghiên

cứu triệt để hơn

II Mục đích, nhiệm vụ và ph-ơng pháp nghiên cứu

II.1 Mục đích nghiên cứu

Hoạt động trong công cuộc đổi mới, công việc ứng dụng những thành tựu khoa học tiên tiến là một vấn đề tất yếu, cấp thiết Vì vậy khi cuộc sống nâng cao đòi hỏi con ng-ời cần có đ-ợc sức khoẻ dồi dào để đáp ứng kịp với sự thay

đổi đó.Từ đó mục đích nghiên cứu của tôi là :

Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn để lựa chọn một số bài tập bổ trợ, ứng dụng trong môn nhảy cao, đi sâu nghiên cứu, thực nghiệm cuộc sống các bài tập đã đ-ợc lựa chọn đó nhằm nâng cao thể lực, thành tích thể thao cho các học sinh nữ THPT

II.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

II.2.1.Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn để lựa chọn một số bài tập bổ

trợ nhằm nâng cao thành tích nhảy cao nằm nghiêng cho nữ học sinh THPT

II.2.2.Đánh giá hiệu quả các bài tập bổ trợ đã đ-ợc nghiên cứu, lựa chọn

nhằm nâng cao thành tích nhảy cao kiểu nằm nghiêng cho nữ học sinh khối 11 tr-ờng cấp III bán công Diễn châu V

II.3 Ph-ơng pháp nghiên cứu

II.3.1 Ph-ơng pháp phân tích các tài liệu tham khảo

Thông qua ph-ơng pháp phân tích và tổng hợp tài liệu tham khảo nh-: Sách giáo khoa điền kinh, lý luận và ph-ơng pháp GDTC, sinh lý TDTT, tâm lý học TDTT, huấn luyện các tố chất thể lực và một số đề tài nghiên cứu về

điền kinh Qua đó cho tôi thấy đ-ợc cơ sở lý luận, ph-ơng pháp giáo dục sức mạnh mà đặc biệt là sức mạnh bột phát để làm ra tìm đ-ợc cách thức áp dụng các bài tập một cách hợp lý đối t-ợng mình đang nghiên cứu

II.3.2 Ph-ơng pháp dùng bài thử

Chúng tôi tiến hành kiểm tra hai giai đoạn tr-ớc và sau thực nghiệm Để kiểm tra đánh giá hiệu quả của các bài tập chúng tôi lựa chon một số test để

đánh giá nh-:

+ Nhảy cao kiểu nằm nghiêng qua xà (sức mạnh bột phát và khả năng phối hợp vận động )

+ Đứng lên ngồi xuống bằng một chân (sức mạnh cơ chân)

II.3.3 Ph-ơng pháp phỏng vấn

Chúng tôi tiến hành phỏng vấn trực tiếp bằng phiếu, phỏng vấn các huấn luyện viên, các giáo viên có trình độ chuyên môn về nhảy cao thông qua đó chúng tôi thu thập đ-ợc những bài tập nào là phù hợp và sẽ nâng cao đ-ợc thành tích nhảy cao nằm nghiêng cho các nữ học sinh THPT

II.3.4 Ph-ơng pháp quan sát s- phạm

Chúng tôi tiến hành quan sát quá trình tập luyện của các lớp học tại giảng

đ-ờng Đại HọcVinh, học sinh cấp III bán công Diễn Châu 5 và sự biến đổi tâm

lý, sinh lý, trạng thái h-ng phấn, ức chế .của các nữ học sinh, sinh viên hai nhóm :nhóm đối chiếu và nhóm thực nghiệm cùng độ tuổi, giới tính và thời gian tập luyện

n

i i





 1 (n < 30) Trong đó : X :là số trung bình cộng

xi :là tổng số đám đông cá thể

* C«ng thøc tÝnh hÖ sè biÕn sai:

% 100

v1 lµ kÕt qu¶ kiÓm tra ®Çu

v2 lµ kÕt qu¶ kiÓm tra cuèi

100 vµ 0,5 lµ const

+ Nếu Ttinhtìm ra > T bảng thì sự khác biệt có nghĩa ở ng-ỡng P < 5% + Nếu Ttinh  tìm ra < T bảng thì sự khác biệt có nghĩa ở ng-ỡng P =5%

II.3.6 Ph-ơng pháp thực nghiệm s- phạm

Để đánh giá đ-ợc hiệu quả các bài tập mà tôi lựa chọn, tôi tiến hành theo ph-ơng pháp thực nghiệm so sánh song song đ-ợc chia làm hai nhóm:nhóm đối chiếu và nhóm thực nghiệm Cùng độ tuổi, giói tính và cùng thời gian tập luyện

III Tổ chức nghiên cứu.

III.1 Đối t-ợng nghiên cứu

Nữ học sinh khối 11 tr-ờng THPT bán công Diễn Châu 5 – Nghệ An

III 2 Thời gian nghiên cứu

Đề tài này đ-ợc nghiên cứu từ ngày 15/10/2006 đến 15/5/2006 đ-ợc chia làm bốn giai đoạn :

III.2.1.Giai đoạn 1 : từ ngày 15/10/2006 đến 6/01/2006

- Xác định h-ớng nghiên cứu đề tài, chuẩn bị tài liệu tham khảo

- Xác định h-ớng mục đích của nhiệm vụ nghiên cứu

- Phân tích lý luận thực tiễn

III.2.2 Giai đoạn 2 : từ ngày 6/01/2006 đến 25/02/2006

- Tích luỹ, xử lý và phân tích các số liệu thu đ-ợc

- Giải quyết nhiệm vụ 1

III.2.3 Giai đoạn 3: Từ ngày 25/02/2006 đến 25/04/2006

- Giải quyết nhiệm vụ I

- Viết luận văn

III.2.4 Giai đoạn 4: Từ ngày 25/04/2006 đến 15/05/2006

Hoàn thành luận văn, tập báo cáo, và báo cáo chính thức luận văn tốt nghiệp tr-ớc hội đồng nghiệm thu

III.3 Địa điểm nghiên cứu

Để tiến hành nghiên cứu đề tài này chúng tôi tiến hành nghiên cứu tại tr-ờng đại học vinh và tr-ờng THPT bán công Diễn Châu 5 – Nghệ An

III.4 Dụng cụ nghiên cứu

- Hố nhảy cao

- Bộ sào nhảy cao

- Th-ớc (cm)

IV Phân tích kết quả nghiên cứu

IV.1/ Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn để lựa chọn một số bài tập

bổ trợ nhằm nâng cao thành tích nhảy cao kiểu nằm nghiêng cho nữ THPT

IV.1.1/ Cơ sở cho việc lựa chọn các bài tập bổ trợ nhằm nâng cao thành tích môn nhảy cao nằm nghiêng

V.1.1.1/ Đặc điểm tâm lý

ở lứa tuổi này học sinh PTTH đã dần dần tr-ởng thành về mọi mặt Mặc dầu các em ch-a đủ thành ng-ời lớn thực thụ trong mắt mọi ng-ời nh-ng các em cũng không còn bồng bột, khó bảo nh- tuổi thiếu niên nữa Sự giao tiếp của các bạn cùng lứa và khác giới bắt đầu rộng hơn, bền chặt và sâu sắc hơn Hiểu biết xã hội yêu cầu rộng hơn, nhiều -ớc mơ và hoài bảo hình thành Sự định h-ớng t-ơng lai rõ ràng Sự chín chắn đó sẽ làm cho trong học tập và tập luyện của các

em th-ờng ổn định nhất là quá trình h-ng phấn th-ờng chiếm -u thế hơn quá trình ức chế Nên trong tập luyện và thi đấu th-ờng tiếp thu nhanh và có hiệu quả tốt hơn

Tuy vậy sự ch-a tr-ởng thành hoàn toàn về tâm lý đã làm cho các em vẫn còn biểu hiện của sự nhanh nhàm chán, chóng quyên và cũng có thể bị môi tr-ờng tác động, tạo nên sự đánh giá giã tạo về bản thân, khi kết quả cao th-ờng hay tự kiêu, tự mãn Trái lại khi thất bại th-ờng hay rụt rè nhút nhát, tự ti và có thể nản chí; Sự nhiệt tình, năng nổ hay rụt rè có thể phụ thuộc vào cảm hứng Vì vậy khó ổn định

-Về thái độ hoạt động

Thái độ đối với từng môi tr-ờng học ở các em ngày càng có sự chọn lựa,

do yêu cầu của thầy cô, gia đình và nhất là -ớc mơ của các tr-ờng chi phối, đó

chính là khuynh h-ớng nghề nghiệp Một mặt các em hứng thú học tập các môn

mà có thể đ-a lại nghề nghiệp cho mình, hoặc do cạnh tranh bạn bè, thầy cô giảng dạy lý thú Mặt khác, các em sao nhăng những môn còn lại

- Đặc điểm phát triển trí tuệ

ở giai đoạn này, tri giác của các em đã có mục đích, ghi nhớ có chủ định chiếm -u thế lớn đã đ-ợc hình thành và chúng tiếp tục đ-ợc củng cố và hoàn thiện Quá trình quan sát phần lớn là chịu sự điều khiển và hệ thống thứ II; Không tách khỏi t- duy ngôn ngữ Tuy vậy sự quan sát đó sẽ không đem lại kết quả cao nếu thiếu sự h-ớng dẫn của giáo viên

IV.1.1.2/ Đặc điểm giải phẩu sinh lý

Lứa tuổi học sinh THPT đã có sự tr-ởng thành t-ơng đối, sự phát triển thấy rõ Tuy nhiên vẫn có thể ch-a hoàn chỉnh nh- cơ thể ng-ời lớn Nh-ng các chức phận đã nâng cao khả năng hoạt động cụ thể là: