Tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới của ủy ban nhân dân tỉnh nghệ an

LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện Đề tài, tôi đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ rất nhiệt tình và có hiệu quả của Khoa Kinh tế - Trường Đại học Vinh; các đồng chí Lãnh đạo Sở, các Phò

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

ĐẶNG THỊ LÊ HIỀN

TỔ CHỨC THỰC THI TIÊU CHÍ VỀ Y TẾ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH NGHỆ AN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGHỆ AN - 2018

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

ĐẶNG THỊ LÊ HIỀN

TỔ CHỨC THỰC THI TIÊU CHÍ VỀ Y TẾ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH NGHỆ AN

Chuyên ngành: Kinh tế chính trị

Mã số: 8.31.01.02

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS LÊ QUỐC HỘI

NGHỆ AN - 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn "Tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng

nông thôn mới của UBND tỉnh Nghệ An" là công trình nghiên cứu của riêng tôi và

tôi xin chịu trách nhiệm về lời cam đoan này

Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào Mọi thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc./

TP Vinh, tháng 7 năm 2018

Tác giả luận văn

Đặng Thị Lê Hiền

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình thực hiện Đề tài, tôi đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ rất nhiệt tình và có hiệu quả của Khoa Kinh tế - Trường Đại học Vinh; các đồng chí Lãnh đạo Sở, các Phòng, ban, đơn vị và đặc biệt là cán bộ công chức Phòng Kế hoạch Tài chính - Sở Y tế Nghệ An; Văn phòng Điều phối Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới tỉnh Nghệ An; Lãnh đạo và các phòng ban của các Sở ngành, địa phương liên quan của tỉnh Nghệ An

Tôi xin chân thành cảm ơn toàn thể các thầy, cô giáo trong Khoa Kinh tế, Trường Đại học Vinh Đặc biệt là PGS.TS Lê Quốc Hội, người đã nhiệt tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong việc hoàn thành luận văn này

Xin chân thành cảm ơn các đồng chí Lãnh đạo Sở, các Phòng, ban, đơn vị và đặc biệt là cán bộ công chức Phòng Kế hoạch Tài chính - Sở Y tế Nghệ An; Văn phòng Điều phối Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới tỉnh Nghệ An; Lãnh đạo và các phòng ban của các Sở ngành, địa phương liên quan của tỉnh Nghệ An đã tạo điều kiện và giúp đỡ, cộng tác cùng tôi để Đề tài được thực hiện hoàn thành đúng tiến độ./

TP Vinh, tháng 7 năm 2018

Tác giả luận văn

Đặng Thị Lê Hiền

MỤC LỤC

Trang

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU vii

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do lựa chọn đề tài 1

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu 2

3 Mục tiêu nghiên cứu 6

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 6

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 7

6 Kết cấu luận văn 9

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TỔ CHỨC THỰC THI TIÊU CHÍ VỀ Y TẾ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở CẤP TỈNH 10

1.1 Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới 10

1.1.1 Nông thôn mới 10

1.1.2 Khái niệm Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới 11

1.1.3 Mục tiêu của Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới 12

1.1.4 Nội dung của Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới 13

1.2 Tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới ở cấp tỉnh 15

1.2.1 Khái niệm tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới ở cấp tỉnh 15

1.2.2 Mục tiêu tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới ở cấp tỉnh 15

1.2.3 Nội dung và quá trình tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới ở cấp tỉnh 16

1.2.4 Các tiêu chí đánh giá về tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới 22

1.2.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới ở cấp tỉnh 23

1.3 Kinh nghiệm của một số địa phương trong tổ chức thực thi tiêu chí về y tế

trong xây dựng nông thôn mới và bài học cho tỉnh Nghệ An 25

1.3.1 Kinh nghiệm của một số địa phương 25

1.3.2 Bài học kinh nghiệm đối với UBND tỉnh Nghệ An 32

Kết luận chương 1 33

Chương 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC THI TIÊU CHÍ VỀ Y TẾ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở TỈNH NGHỆ AN 34

2.1 Khái quát tình hình xây dựng nông thôn mới tại tỉnh Nghệ An 34

2.1.1 Mục tiêu của chương trình xây dựng nông thôn mới được triển khai tại tỉnh Nghệ An 34

2.1.2 Nội dung của chương trình xây dựng nông thôn mới được triển khai tại tỉnh Nghệ An 34

2.2 Tình hình tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới của UBND tỉnh Nghệ An 42

2.2.1 Công tác chuẩn bị triển khai thực hiện 42

2.2.2 Công tác chỉ đạo triển khai thực hiện 51

2.2.3 Tình hình kiểm tra giám sát 59

2.3 Đánh giá tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới của UBND tỉnh Nghệ An 62

2.3.1 Các kết quả đạt được 62

2.3.2 Hạn chế, tồn tại 64

2.3.3 Nguyên nhân của những hạn chế, tồn tại 65

Kết luận chương 2 66

Chương 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC THỰC THI TIÊU CHÍ VỀ Y TẾ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI CỦA UBND TỈNH NGHỆ AN 67

3.1 Bối cảnh trong và ngoài tỉnh ảnh hưởng tới tổ chực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới của UBND tỉnh Nghệ An 67

3.2 Phương hướng hoàn thiện tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng

nông thôn mới của UBND tỉnh Nghệ An đến năm 2020 68

3.2.1 Tập trung huy động, lồng ghép các nguồn lực cho đầu tư xây dựng, nâng cấp các cơ sở y tế cơ sở qua đó nâng cao chất lượng khám chữa bệnh cho nhân dân 69

3.2.2 Đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực gắn với thực hiện tốt quy tắc ứng xử và nâng cao đạo đức nghề nghiệp trong khám chữa bệnh cho nhân dân 69

3.2.3 Tập trung nâng cao chất lượng khám chữa bệnh tuyến xã, tuyến huyện; làm tốt công tác y tế dự phòng, nâng cao sức khỏe 70

3.2.4 Đẩy mạnh công tác dân số - KHHGĐ, chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em 71

3.2.5 Tăng cường và duy trì tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế 72

3.2.6 Tăng cường công tác tuyên truyền, lắng nghe những phản ánh, sự tham gia đóng góp ý kiến của người dân 72

3.3 Một số giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới của UBND tỉnh Nghệ An đến năm 2020 73

3.3.1 Tiếp tục hoàn thiện công tác chuẩn bị triển khai tổ chức thực thi 73

3.3.2 Tiếp tục hoàn thiện công tác chỉ đạo tổ chức thực thi 75

3.3.3 Tiếp tục hoàn thiện công tác kiểm tra và giám sát 79

Kết luận chương 3 81

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 82

1 Kết luận 82

2 Kiến nghị 83

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 85

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BCH : Ban chấp hành

HĐND : Hội đồng nhân dân

MT : Môi trường

MTTQ : Mặt trận Tổ Quốc

NTM : Nông thôn mới

UBND : Ủy ban nhân dân

VH-TT-TT-DL : Văn hóa - Thông tin - thể thao - Du lịch

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU

Sơ đồ:

Sơ đồ 1.1 Các giai đoạn của quá trình tổ chức thực thi Tiêu chí về y tế trong

xây dựng NTM của UBND tỉnh 16

Bảng:

Bảng 2.1 Kế hoạch thực hiện thực hiện tiêu chí về y tế trong xây dựng

Nông thôn mới tỉnh Nghệ An giai đoạn 2016 - 2020 44

Bảng 2.2 Kế hoạch về nhu cầu nguồn kinh phí để thực hiện kế hoạch bảo vệ và

chăm sóc sức khỏe nhân dân giai đoạn 2016 - 2020 và hàng năm 46

Bảng 2.3 Một số chỉ tiêu kế hoạch bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe

nhân dân giai đoạn 2016 - 2020 47

Bảng 2.4 Kết quả thực hiện một số chỉ tiêu kế hoạch bảo vệ, chăm sóc và

nâng cao sức khỏe nhân dân giai đoạn 2015 - 2017: 54

Bảng 2.5 Tổng hợp số xã đạt tiêu chí yề y tế (tiêu chí số 15) trong xây dựng

nông thôn mới của tỉnh Nghệ An, giai đoạn 2015 - 2017 56

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài

Để phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế xã hội thì các cơ quan nhà nước từ Trung ương đến địa phương cần ban hành các chính sách và tổ chức thực thi chính sách đó Do vậy việc nghiên cứu tổ chức thực thi chính sách là hết sức cần thiết đối với các cơ quan nhà nước, trong đó có UBND tỉnh

Nghệ An nằm ở vị trí trung tâm vùng Bắc Trung Bộ, có diện tích tự nhiên

trên 86 %; Về mặt hành chính, có 17 huyện (gồm 7 huyện đồng bằng ven biển và 10 huyện miền núi), thành phố Vinh, 03 thị xã là Cửa Lò, Thái Hoà và Hoàng Mai với

479 xã, phường và thị trấn, trong đó có 431 xã vùng nông thôn, miền núi

Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới đã được tỉnh Nghệ An triển khai từ năm 2010 theo quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 04/6/2010 của Thủ tướng Chính phủ ban hành về phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020 Qua triển khai thực hiện Chương trình xây dựng NTM đến nay tỉnh Nghệ An đã đạt được nhiều kết quả quan trọng: Đến ngày 31/12/2017, cả tỉnh có 181/431 xã đạt chuẩn NTM được UBND tỉnh quyết định công nhận, chiếm 42%; Bình quân tiêu chí cả tỉnh là 14,54 tiêu chí/xã vượt chỉ tiêu giao là 13,69 tiêu chí/xã, tăng 1,04 tiêu chí/xã so với cuối năm 2016 [29, tr.8]

Đối với tiêu chí về y tế, toàn tỉnh có 431/431 Trạm Y tế (bình quân 4-5 cán bộ/1 Trạm y tế), các xã đã có bác sỹ công tác thường trú và thực hiện bác sỹ luân phiên và 100% số xã có Nữ hộ sinh hoặc Y sỹ sản nhi; Công tác phòng chống dịch bệnh được chủ động thực hiện, toàn tỉnh không xảy ra dịch bệnh lớn, nguy hiểm ảnh hưởng đến đời sống nhân dân Hoạt động chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ tuyến dưới được triển khai bằng nhiều hình thức, chất lượng dịch vụ y tế và khám chữa bệnh ngày càng được nâng cao, đến nay đã có 366/431 xã đạt tiêu chí số 15 Y tế, đạt 84,9% [29, tr.5]

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc tổ chức thực thi các tiêu chí về y tế, nhung nhìn chung tính bền vũng chưa cao, chưa đồng bộ giữa các cấp, các văn bản

hướng dẫn vẫn chưa kịp thời; các cơ chế chính sách chưa có đột biến, việc kiểm tra giám sát, đánh giá kết quả còn chưa được quan tâm đúng mức Trang thiết bị y tế tại các trạm y tế xã còn thiếu, nhiều trang thiết bị lạc hậu, tỷ lệ bác sỹ, trình độ y bác sỹ tại vùng sâu vùng xa còn hạn chế; nguồn lực đầu tư cho các cơ sở y tế ở nông thôn còn hạn chế,

Từ những kết quả đạt được, tồn tại hạn chế trên, có thể thấy vấn đề tổ chức thực thi Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới nói chung và tiêu chí về y tế nói riêng của UBND tỉnh Nghệ An vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế cần phải tiếp tục tập trung quan tâm giải quyết

Để góp phần làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc đề ra các giải pháp cho quá trình tổ chức thực thi tiêu chí y tế trong chương trình mục tiêu quốc gia về xây

dựng nông thôn mới trong thời gian tới, tác giả lựa chọn đề tài "Tổ chức thực thi tiêu

chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới của UBND tỉnh Nghệ An" để làm luận văn

thạc sĩ

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Vấn đề tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới đã được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu, trong mỗi công trình nghiên cứu đều có nội dung và cách tiếp cận riêng phù hợp với điều kiện nghiên cứu Trong đó một số công trình nổi bật:

• Luận án tiến sỹ quản lý công của tác giả Nguyễn Thị Linh Giang, Học Viện Hành chính Quốc gia, đề tài: Thực thi chính sách an sinh xã hội trên địa bàn Tây Nguyên, bảo vệ năm 2017 Luận án đã đi sâu nghiên cứu về chính sách công và thực thi chính sách công; nghiên cứu về chính sách an sinh xã hội và thực thi chính sách an sinh xã hội; nghiên cứu về thực thi chính sách an sinh xã hội ở Tây Nguyên; Nghiên cứu cơ sở khoa học về an sinh xã hội và chính sách an sinh xã hội, tổ chức thực thi chính sách an sinh xã hội Đánh giá thực trạng thực thi một số chính sách an sinh xã hội ở Tây Nguyên hiện nay Đề xuất quan điểm và yêu cầu bảo đảm thực thi chính sách an sinh xã hội ở Tây Nguyên, đề xuất một số giải pháp để đảm bảo thực thi chính sách an sinh xã hội ở Tây Nguyên và đưa ra một số kiến nghị đối với cơ quan quản lý nhà nước Luận án chỉ tập nghiên cứu cơ sở lý luận và tổ chức thực thi chính sách

công, chính sách an sinh xã hội và đề xuất giải pháp thực thi và khiến nghị đối với vùng Tây Nguyên

• Luận văn thạc sĩ kinh doanh và quản lý của tác giả Ngô Hoàng Khanh, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, đề tài: "Tổ chức thực thi Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới của UBND tỉnh Nghệ An”, bảo vệ năm 2013 Nội dung luận văn đã phân tích thực trạng thực thi chương trình xây dựng nông thôn mới tỉnh Nghệ An giai đoạn 2010 - 2013, đề xuất các giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới thời gian tới Đề tài

đã tập trung nghiên cứu phân tích tổ chức thực thi chương trình NTM của UBND tỉnh

và của UBND tỉnh Nghệ An, đang mới chỉ phân tích khung tổ chức thực thi chương trình xây dựng NTM chung của UBND tỉnh; chưa đi sâu nghiên cứu việc tổ chức thực thi các lĩnh vực cụ thể các tiêu chí lĩnh vực cụ thể, trong khi đó chương trình NTM rộng, nhiều lĩnh vực của việc phát triển kinh tế xã hội của nông thôn nói chung và Nghệ an nói riêng Luận văn chưa đánh giá được tồn tại, hạn chế, đề xuất giải pháp cho tổ chức thực thi lĩnh vực cụ thể và chỉ tiêu về y tế nói riêng; đặc biệt luận văn đánh giá phân tích đề ở giai đoạn 2010 -2013, đến nay chương trình NTM đã có nhiều chuyển biến, có nhiều chủ trương chính sách, quy định mới được ban hành, chưa được cập nhật nghiên cứu đánh giá cụ thể

• Nghiên cứu của Lê Đình Phan, Đào Văn Dũng, Đào Tấn Dũng (2016), đề tài:

“Thực trạng và khả năng đáp ứng của Trạm y tế xã tại 03 huyện, thành phố của tỉnh Hòa Bình năm 2015”, Tạp chí Y học cộng đồng, Viện sức khỏe cộng đồng Nội dung nghiên cứu đánh giá thực trạng mô hình hoạt động của Trạm y tế xã, một số yếu tố liên quan đến trạm y tế xã, khả năng đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu của Trạm y tế xã; nội dung và các chỉ số can thiệp để nâng cao chất lượng hoạt động của trạm y tế xã tại 03 huyện, thành phố của tỉnh Hòa Bình Nghiên cứu đã tập trung nghiên cứu đánh giá hiện trạng và đề xuất nội dung, chỉ số và các giải pháp can thiệp

để nâng cao chất lượng hoạt động của Trạm y tế xã

• Luận văn thạc sĩ y học dự phòng của tác giả Hà Quyết Thắng, Trường đại học

Y - Dược, Đại học Thái Nguyên, đề tài: “Thực trạng và một số yếu tố ảnh hưởng đến nguồn nhân lực y tế xã, phường tại tỉnh Tuyên Quang”, bảo vệ năm 2013 Nội dung

luận văn đã nêu lên sự hành thành và phát triển của trạm y tế xã, phường, thị trấn; chức năng của y tế xã, phường, thị trấn; chức năng, tổ chức và hoạt động; thực trạng nguồn nhân lực; vai trò của y tế xã phường, thị trấn trong chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân Đánh giá thực trạng về y tế xã phường, thị trấn tại tỉnh Tuyên Quang và đưa ra kết luận, khuyến nghị để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế tại xã, phường, thị trấn của Tuyên Quang

• Luận văn thạc sĩ luật học của tác giả Danh Thị Ngọc Tú, Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, đề tài: “Thực trạng thi hành pháp luật về bảo hiểm y tế tự nguyện ở Việt Nam”, bảo vệ năm 2014 Nội dung luận văn đã đi sâu phân tích bảo hiểm y tế và vai trò của bảo hiểm y tế đối với đời sống xã hội; những vấn đề cơ bản về pháp luật bảo hiểm y tế tự nguyên ở Việt Nam; quá trình thi hành pháp luật bảo hiểm y tế ở Việt Nam trong thực tiễn, thực trạng áp dụng, đánh giá, nhận xét về thực trạng thi hành pháp luật bảo hiểm y tế tự nguyện ở Việt Nam, những hạn chế bất cấp; trên cơ sở đó

đã đưa ra những khuyến nghị, giải pháp nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật bảo hiểm

y tế tự nguyện ở Việt Nam

• Đề tài nghiên cứu cấp trường của tác giả Bùi Nữ Hoàng Anh, Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh, Đại học Thái Nguyên, với tên đề tài: “Giải pháp thúc đẩy quá trình xây dựng nông thôn mới tại thị xã Sông Công, tỉnh Thái Nguyên”, thời gian nghiên cứu từ tháng 01/2012 đến tháng 6/2013 Nội dung đề tài đã nêu lên những quan điểm đặc trưng cơ bản của nông thôn, khái niệm về NTM, sự khác biệt giữa xây dựng nông thôn trước đây với xây dựng NTM; kinh nghiệm thực tiễn về xây dựng nông thôn mới tại một số địa phương như Quảng Ninh, Đắc Lắc, ; thực trạng và đề xuất giải pháp thúc đẩy xây dựng NTM tại thị xã Sông Công Đề tài mới chỉ đi sâu phân tích ở khía cạnh thực trạng và đề xuất giải pháp mà chưa đi sâu phân tích, đánh giá, hoàn thiện về tổ chức thực thi Chương trình MTQG về xây dựng NTM

• Luận văn thạc sĩ kinh tế nông nghiệp của tác giả Phan Đình Hà, Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội, đề tài: “Giải pháp đẩy mạnh xây dựng NTM trên địa bàn huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An”, bảo vệ năm 2011 Nội dung luận văn đã nêu lên những quan điểm của Đảng về xây dựng nông thôn mới; mục tiêu, kế hoạch, thực trạng, những thuận lợi khó khăn và đề xuất một số giải pháp đẩy mạnh xây dựng nông

thôn mới trên địa bàn huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An Luận văn cũng đã nêu được cơ sở lý luận, nội dung, nguyên tắc và các bước xây dựng nông thôn mới, nhưng chỉ mới dừng lại ở mức nêu vấn đề mà chưa đi sâu phân tích đánh giá và xây dựng khung lý thuyết về tổ chức thực thi Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM tại UBND cấp huyện hoặc tỉnh

• Luận văn thạc sĩ quản lý công của tác giả Nguyễn Thị Vân, Học Viện Hành Chính quốc Gia, đề tài: “Quản lý nhà nước về y tế xã trên địa bàn huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội”, bảo vệ năm 2016 Luận văn đã tập trung phân tích cơ sở lý luận về vị trí, vai trò của quản lý nhà nước về y tế; quan điểm, định hướng trong quản lý nhà nước về

y tế; Phương thức quản lý nhà nước về y tế; Nội dung quản lý nhà nước về y tế và những yếu tố tác động tới quản lý nhà nước về y tế

Phân tích thực trạng hoạt động y tế huyện Ba Vì, thực trạng quản lý nhà nước

về y tế cấp xã trên địa bàn huyện Ba Vì Nguyên nhân những hạn chế, tồn tại; đề xuất Phương hướng, mục tiêu quản lý nhà nước và một số giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về y tế trên địa bàn huyện Ba Vì

• Luận văn thạc sĩ kinh tế phát triển của tác giả Hồ Diễm Chi, Đại học Đà Nẵng,

đề tài: “Phát triển bảo hiểm y tế toàn dân trên địa bàn huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định”, bảo vệ năm 2014 Luận văn đã đi sâu nghiên cứu cơ sở lý luận phát triển BHYT toàn dân; phân tích thực trạng về nhu cầu và khả năng tham gia dịch vụ BHYT, thực trạng chính sách và công tác triển khai trên địa bàn huyện Tuy Phước; phân tích các tồn tại, hạn chế Luận văn đã đề xuất một số giải pháp để phát triển BHYT toàn dân trên địa bàn huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định

Chương trình NTM được triển khai thực hiện từ năm 2010, đến năm 2016 Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM giai đoạn 2016 - 2020, ban hành bộ tiêu chí NTM 2016 - 2020, trên cơ sở đó UBND tỉnh Nghệ An ban hành kế hoạch và tổ chức triển khai thực hiện đến nay đã được 03 năm Song cho tới nay việc tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng NTM của tỉnh Nghệ An chưa được nghiên cứu, đánh giá một cách nghiêm túc từ góc độ cơ sở lý luận đến thực tiễn và mang tính hệ thống Từ đó xác định được những thành công và hạn chế, nguyên nhân để khắc phục, hoàn thiện tổ chức thực thi nhằm đạt được mục

tiêu và hiệu quả nhất Do đó, đề tài “Tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng NTM tỉnh Nghệ An” vẫn đang còn là một “khoảng trống” cần được nghiên cứu mà không trùng lặp với bất cứ một công trình nghiên cứu nào đã được thực hiện

3 Mục tiêu nghiên cứu

Luận văn hướng tới những mục tiêu cơ bản sau:

- Hệ thống hóa một số vấn đề về lý luận và thực tiễn về tổ chức thực thi tiêu chí

về y tế trong xây dựng nông thôn mới ở cấp tỉnh

- Phân tích thực trạng tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới tỉnh Nghệ An, từ đó rút ra những thành công và hạn chế trong tổ chức thực thi Chương trình của tỉnh Nghệ An giai đoạn 2015 - 2017

- Đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng NTM của tỉnh Nghệ An đến năm 2020

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu: Công tác tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây

dựng nông thôn mới của UBND tỉnh Nghệ An

4.2 Phạm vi nghiên cứu

• Về nội dung: Luận văn sử dụng cách tiếp cận theo quá trình tổ chức thực thi

chính sách để nghiên cứu các nội dung về tổ chức thực thi tiêu chí y tế trong xây dựng nông thôn mới của UBND tỉnh Nghệ An

• Về không gian nghiên cứu: Của UBND tỉnh Nghệ An

• Về thời gian nghiên cứu: Dữ liệu thứ cấp được thu thập trong giai đoạn 2015 -

2017, các giải pháp được đề xuất cho giai đoạn đến năm 2020

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Khung lý thuyết của luận văn

Khung lý thuyết của luận văn

Nguồn: Tổng hợp của tác giả

Quá trình tổ chức thực thi tiêu chí về y

tế trong xây dựng nông thôn mới của UBND tỉnh:

Chuẩn bị triển khai

Chỉ đạo thực hiện

Kiểm tra, giám sát

y tế trong xây dựng nông thôn mới của UBND tỉnh

5.2 Phương pháp luận

Luận văn sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và phương pháp luận duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lê Nin; Tư tưởng Hồ Chí Minh và chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước làm phương pháp nghiên cứu

chủ đạo xuyên suốt toàn bộ luận văn

5.3 Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp và các tài liệu, tư liệu thu thập từ lĩnh vực y tế và các lĩnh vực khác, các nguồn khác nhau như: Các Nghị quyết của Đảng; các văn bản pháp luật của Quốc Hội, Chính phủ, các Nghị định của Chính phủ, các quyết định, kết luận của Thủ tướng Chính phủ; Các thông tư, văn bản hướng dẫn, quyết định, báo cáo, của Bộ Y tế và các Bộ ngành Trung ương; các Nghị quyết của Tỉnh ủy, các văn bản, quyết định của UBND tỉnh Nghệ An và các văn bản hướng dẫn của Sở Y tế cà các Sở ngành liên quan của tỉnh Nghệ An; các báo cáo kết quả thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, thực hiện tiêu chí về y tế và Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã của tỉnh Nghệ An, Sở Y tế Nghệ An và của một số tỉnh liên quan

Mục tiêu của phương pháp này nhằm thu thập và tổng hợp các kết quả nghiên cứu có liên quan đến đề tài

• Phương pháp so sánh: Trên cơ sở số liệu về thực trạng thực hiện tiêu chí về y

tế trong xây dựng nông thôn mới, tiến hành so sánh kết quả thực hiện qua các năm, so sánh kết quả đạt được với mục tiêu đề ra hàng năm và của giai đoạn

• Phương pháp phân tích: Khi nghiên cứu các tài liệu, lý luận khác nhau luận văn

đã phân chia thành từng nhóm vấn đề để tìm hiểu sâu về đối tượng Sử dụng phương pháp này để phân tích thực trạng tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới của UBND tỉnh Nghệ An, chỉ ra những kết quả đạt được, những tồn tại hạn chế và nguyên nhân của tồn tại hạn chế; đề xuất các giải pháp để hoàn thiện

• Phương pháp tổng hợp: Trên cơ sở các số liệu thu thập được, đưa ra đánh giá

và những giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới của UBND tỉnh Nghệ An Phương pháp này được sử dụng kết hợp với phương pháp phân tích để khái quát cơ sở lý luận và thực tiễn về quá trình tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới ở Chương I; những kết quả đạt

được và những tồn tại, hạn chế trong quá trình tổ chức thực thi ở Chương II và đề xuất các giải pháp ở Chương III

• Phương pháp lịch sử: Đây là phương pháp nghiên cứu quá trình tổ chức thực

thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới qua các năm, các giai đoạn, đưa ra các kết luận mang tính chất khách quan, khoa học Phương pháp này được sử dụng tập trung ở Chương II

• Phương pháp chuyên gia: Trong quá trình thực hiện luận văn, học viên trực

tiếp trao đổi, tham khảo ý kiến của các các nhà quản lý có kinh nghiệm trong lĩnh vực

để tham vấn về các vấn đề liên quan tới đề tài Qua phương pháp này giúp cho luận văn có được các thông tin chính xác, mang tính hệ thống Kết quả này s giúp tác giả đưa ra được các ý kiến đóng góp sát với thực tiễn

• Ngoài ra, cùng với các phương pháp nghiên cứu trên, luận văn kết hợp giữa

trình bày bằng lời và phân tích các thông tin thông qua các bảng biểu

6 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo luận văn được bố cục gồm 3 chương

y tế trong xây dựng nông thôn mới ở cấp tỉnh

thôn mới ở tỉnh Nghệ An

xây dựng nông thôn mới của tỉnh Nghệ An

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TỔ CHỨC THỰC THI TIÊU CHÍ VỀ Y TẾ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở CẤP TỈNH

1.1 Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới

1.1.1 Nông thôn mới

1.1.1.1 Khái niệm

• Khái niệm nông thôn và xã nông thôn mới

- Khái niệm nông thôn: Theo Giáo trình Kinh tế Chính trị Mác - Lê Nin: Nông

thôn là khái niệm dùng để chỉ một địa bàn mà ở đó sản xuất nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn Nông thôn có thể được xem xét trên nhiều góc độ: Kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, hay nông thôn là phần lãnh thổ được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là

Uỷ ban nhân dân xã [1, tr.8]

- Khái niệm xã nông thôn mới: Nông thôn mới là đơn vị cấp xã đã hoàn thành

xây dựng nông thôn mới, được công nhận đạt 19 tiêu chí của bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới Khi đó địa bàn xã nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý; xã hội dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; đời sống vật chất, tinh thần được nâng cao; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữ vững

Với khái niệm này thì nông thôn mới có 5 đặc trương cơ bản sau:

+ Kinh tế phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của cư dân nông thôn ngày càng được nâng cao

+ Nông thôn phát triển theo quy hoạch, có kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội hiện đại, môi trường sinh thái được bảo vệ

+ Dân trí được nâng cao, bản sắc văn hóa dân tộc được giữ gìn và phát huy + An ninh trật tự được giữ vững, xã hội nông thôn dân chủ, ổn định

+ Chất lượng hệ thống chính trị được nâng cao

• Khái niệm xây dựng nông thôn mới

Xây dựng nông thôn mới là xây dựng nông thôn đạt 19 tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới Bộ tiêu chí quốc gia về NTM là căn cứ để các địa phương

chỉ đạo việc xây dựng, phát triển NTM; là cơ sở để đánh giá công nhận xã đạt tiêu chuẩn NTM, huyện, tỉnh hoàn thành xây dựng NTM

1.1.1.2 Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới

Theo Quyết định số 1890/QĐ-TTg ngày 17/10/2016 của Thủ tướng Chính phủ

về việc ban hành Bộ Tiêu chí Quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2016-2020; quyết định số 558/QĐ-TTg ngày 05/4/2016 ban hành Tiêu chí huyện nông thôn mới và quy định thị xã, thành phố trực thuộc cấp tỉnh hoàn thành xây dựng nông thôn mới; quyết định số, thì đơn vị nông thôn mới được phân thành 03 cấp là: Xã nông thôn mới, huyện nông thôn mới và tỉnh nông thôn mới

• Xã Nông thôn mới: Là xã đáp ứng được 19 tiêu chí trong Bộ tiêu chí quốc gia về

nông thôn mới 19 tiêu chí trong Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới bao gồm:

- Tiêu chí 1: Quy hoạch

- Nhóm các tiêu chí về hạ tầng kinh tế - xã hội: Bao gồm 8 tiêu chí, từ tiêu chí

số 2 đến tiêu chí số 9 (tiêu chí về giao thông; tiêu chí về thủy lợi; tiêu chí về điện; tiêu chí về trường học; tiêu chí về cơ sở vật chất văn hóa; tiêu chí về cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn; tiêu chí về thông tin và truyền thông; tiêu chí về nhà ở dân cư)

- Nhóm các tiêu chí về kinh tế và tổ chức sản xuất: Bao gồm 4 tiêu chí, từ tiêu

chí số 10 đến tiêu chí số 13 (tiêu chí về thu nhập; tiêu chí về hộ nghèo; tiêu chí về tỷ lệ lao động có việc làm; tiêu chí về tổ chức sản xuất)

- Nhóm các tiêu chí về văn hóa - xã hội - môi trường: Bao gồm 4 tiêu chí, từ

tiêu chí thứ 14 đến tiêu chí thứ 17 (tiêu chí về giáo dục và đào tạo; tiêu chí về y tế; tiêu chí về văn hóa; tiêu chí về môi trường và an toàn thực phẩm)

- Nhóm các tiêu chí về hệ thống chính trị: Bao gồm 2 tiêu chí số 18 và số 19

(tiêu chí về hệ thống tổ chức chính trị và tiếp cận phám luật và tiêu chí về quốc phòng

an ninh)

• Huyện Nông thôn mới: Là huyện có 100 % số xã trong huyện đạt nông thôn

mới Thị xã, thành phố trực thuộc cấp tỉnh hoàn thành xây dựng nông thôn mới khi có

100 % số xã trên địa bàn được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới

1.1.2 Khái niệm Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới

Chương trình là một tổ hợp các chính sách, các thủ tục, các nguyên tắc và các

nguồn lực cần thiết có thể huy động nhằm thực hiện các mục tiêu nhất định mang tính độc lập tương đối

Với khái niệm này, Chương trình mục tiêu quốc gia về NTM là một tổ hợp các chính sách, các thủ tục, các nguyên tắc và các nguồn lực cần thiết có thể huy động nhằm thực hiện các mục tiêu toàn diện: Xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội nông thôn từng bước hiện đại; xây dựng cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch; xây dựng xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; bảo vệ môi trường sinh thái; giữ vững an ninh trật tự; tăng cường hệ thống chính trị ở nông thôn dưới sự lãnh đạo của Đảng; nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân

1.1.3 Mục tiêu của Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới

• Mục tiêu tổng quát:

Xây dựng nông thôn mới để nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân; có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội phù hợp; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn phát triển nông nghiệp với công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị; xã hội nông thôn dân chủ, bình đẳng, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; quốc phòng và an ninh, trật tự được giữ vững [8]

• Mục tiêu cụ thể:

- Đến năm 2020 số xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới khoảng 50%; Khuyến khích mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phấn đấu có ít nhất 01 huyện đạt chuẩn nông thôn mới

- Bình quân cả nước đạt 15 tiêu chí/xã; cả nước không còn xã dưới 5 tiêu chí

- Cơ bản hoàn thành các công trình thiết yếu đáp ứng yêu cầu phát triển sản xuất và đời sống của cư dân nông thôn: Giao thông, điện, nước sinh hoạt, trường học, trạm y tế xã;

- Nâng cao chất lượng cuộc sống của cư dân nông thôn; tạo nhiều mô hình sản xuất gắn với việc làm ổn định cho nhân dân, thu nhập tăng ít nhất 1,8 lần so với năm 2015 [8]

1.1.4 Nội dung của Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới

1.1.4.1 Quy hoạch xây dựng nông thôn mới

Đạt yêu cầu tiêu chí số 01 về quy hoạch và thực hiện quy hoạch trong Bộ tiêu chí quốc gia nông thôn mới Đến năm 2018, có 100% số xã đạt chuẩn tiêu chí số 01 về quy hoạch và thực hiện quy hoạch

1.1.4.2 Phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội

Đạt yêu cầu tiêu chí số 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 và 15 trong Bộ tiêu chí quốc gia nông thôn mới

Trong đó đối với lĩnh vực y tế: Xây dựng, cải tạo, nâng cấp về cơ sở hạ tầng, trang thiết bị cho các trạm y tế xã, trong đó ưu tiên các xã miền núi, vùng sâu, vùng xa,

xã hải đảo, các xã thuộc vùng khó khăn và đặc biệt khó khăn Đến năm 2020, có 90% trạm y tế xã có đủ điều kiện khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế 100% trạm y tế xã có công trình cấp nước và nhà tiêu hợp vệ sinh

1.1.4.3 Phát triển sản xuất gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp, chuyển dịch

cơ cấu kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho người dân

Đạt yêu cầu tiêu chí số 10 về thu nhập, tiêu chí số 12 về tỷ lệ lao động có việc làm thường xuyên, tiêu chí số 13 về tổ chức sản xuất trong Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của hợp tác xã thông qua tăng cường năng lực tổ chức, điều hành, hoạt động, kinh doanh cho các hợp tác xã, tổ hợp tác Đến năm 2020, có 80% số xã đạt chuẩn tiêu chí số 10 về thu nhập và tiêu chí số 12 về tỷ lệ lao động có việc làm thường xuyên, có 85% số xã đạt tiêu chí số 13 về hình thức tổ chức sản xuất

1.1.4.4 Giảm nghèo và an sinh xã hội

Đạt yêu cầu tiêu chí số 11 về hộ nghèo trong Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới Đến năm 2020, có 60% số xã đạt chuẩn tiêu chí số 11 về hộ nghèo; giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân của cả nước từ 1,0% - 1,5%/năm (riêng các huyện, các xã đặc biệt khó khăn giảm 4%/năm) theo chuẩn nghèo quốc gia giai đoạn 2016 - 2020

1.1.4.5 Phát triển giáo dục ở nông thôn

Đạt yêu cầu tiêu chí số 14 về Giáo dục trong Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới Đến năm 2020, có 80% số xã đạt chuẩn tiêu chí số 14 về giáo dục

1.1.4.6 Phát triển y tế cơ sở, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân nông thôn

Đạt yêu cầu tiêu chí số 15 về Y tế trong Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới Đến năm 2020, có 70% số xã đạt chuẩn tiêu chí số 15 về Y tế

Xây dựng và phát triển mạng lưới y tế cơ sở trong tình hình mới đáp ứng yêu

cầu của Bộ Tiêu chí quốc gia về nông thôn mới

1.1.4.7 Nâng cao chất lượng đời sống văn hóa của người dân nông thôn

Đạt yêu cầu tiêu chí số 16 về văn hóa của Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới Đến năm 2020, có 75% số xã đạt chuẩn tiêu chí số 16 về Văn hóa

1.1.4.8 Vệ sinh môi trường nông thôn, khắc phục, xử lý ô nhiễm và cải thiện môi trường tại các làng nghề

Đạt yêu cầu tiêu chí số 17 về môi trường trong Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới Đến năm 2020, có 70% số xã đạt tiêu chí số 17 về môi trường; 75% số hộ gia đình ở nông thôn có nhà tiêu hợp vệ sinh; 100% trường học, trạm y tế

xã có nhà tiêu hợp vệ sinh được quản lý và sử dụng tốt

1.1.4.9 Nâng cao chất lượng, phát huy vai trò của tổ chức Đảng, chính quyền, đoàn thể chính trị - xã hội trong xây dựng nông thôn mới; cải thiện và nâng cao chất lượng các dịch vụ hành chính công; bảo đảm và tăng cường khả năng tiếp cận pháp luật cho người dân

Đạt yêu cầu tiêu chí số 18 về hệ thống chính trị, dịch vụ hành chính công và tiếp cận pháp luật của Bộ tiêu chí quốc gia về NTM Đến năm 2020, có 95% số xã đạt chuẩn tiêu chí số 18 về hệ thống chính trị, dịch vụ hành chính công và tiếp cận pháp luật

1.1.4.10 Giữ vững quốc phòng, an ninh và trật tự xã hội nông thôn

Đạt yêu cầu tiêu chí số 19 về an ninh, trật tự xã hội của Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới Đến năm 2020, có 98% số xã đạt chuẩn tiêu chí số 19 về Quốc phòng

cấp; thiết lập hệ thống giám sát, đánh giá đồng bộ, toàn diện đáp ứng yêu cầu quản lý Chương trình; nâng cao hiệu quả công tác truyền thông về xây dựng nông thôn mới Phấn đấu có 70% đơn vị cấp huyện đạt chuẩn tiêu chí số 9 về chỉ đạo xây dựng nông thôn mới trong bộ tiêu chí huyện nông thôn mới; phấn đấu 100% cán bộ chuyên trách xây dựng nông thôn mới các cấp, 70% cán bộ trong hệ thống chính trị tham gia chỉ đạo xây dựng nông thôn mới được bồi dưỡng, tập huấn kiến thức xây dựng nông thôn mới [8]

1.2 Tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới ở cấp tỉnh

1.2.1 Khái niệm tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới ở cấp tỉnh

Sau khi Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới được ban hành, Chương trình cần được thực thi trong cuộc sống, nhằm biến những nội dung của Chương trình thành những hành động và kết quả trên thực tế

Tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng NTM ở cấp tỉnh là quá trình triển khai, chỉ đạo, quản lý, điều hành việc thực hiện các nội dung của tiêu chí về y tế trong xây dựng NTM thành những kết quả trên thực tế thông qua các hoạt động có tổ chức trong các cơ quan nhà nước thuộc UBND tỉnh nhằm hiện thực hóa những mục tiêu, nội dung của tiêu chí đã đề ra

1.2.2 Mục tiêu tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới

ở cấp tỉnh

Mục tiêu của tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng NTM ở cấp tỉnh là kết quả cần đạt được trong tương lai, nó thể hiện kỳ vọng của nhà nước, các chủ thể tham gia và các đối tượng quan tâm đến tiêu chí về y tế trong xây dựng NTM Mục tiêu của tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng NTM ở cấp tỉnh là nhằm đạt được các mục tiêu của Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM nói chung

và mục tiêu về tiêu chí y tế nói riêng

Mục tiêu của tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng NTM mới ở cấp tỉnh:

• Số huyện đạt được tiêu chí về y tế trong Bộ tiêu chí huyện NTM

• Số xã đạt được tiêu chí về y tế trong Bộ tiêu chí, bao gồm:

- Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt ≥ 85 %

- Xã đạt tiêu chí quốc gia về y tế (đạt Bộ tiêu chí Quốc gia về y tế xã được Bộ Y tế

ban hành tại Quyết định số 4667/QĐ-BYT ngày 07/11/2014, với 10 nội dung Tiêu chí)

- Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thể thấp còi (chiều cao theo tuổi) ≤ 24,4 % [9]

1.2.3 Nội dung và quá trình tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới ở cấp tỉnh

Nội dung và quá trình tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới của UBND tỉnh bao gồm 03 giai đoạn chính được mô phỏng qua sơ đồ sau:

Giai đoạn 1: Chuẩn bị

triển khai tổ chức thực thi

3 Ban hành các văn bản hướng dẫn triển khai tiêu chí

về y tế trong xây dựng nông thôn mới

4 Tổ chức tập huấn triển khai tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới

Giai đoạn 2: Chỉ đạo triển

khai tổ chức thực thi tiêu

4 Phối hợp giữa các cơ quan ban ngành

5 Đàm phán và giải quyết xung đột

5 Phát triển hệ thống dịch vụ hỗ trợ

Giai đoạn 3: Kiểm tra,

giám sát, đánh giá thực

hiện tiêu chí về y tế trong

xây dựng nông thôn mới

của UBND tỉnh

1 Thu thập thông tin phản hồi

2 Tiến hành kiểm tra và giám sát sự thực hiện

3 Đánh giá sự thực hiện

4 Đề xuất phương hướng, giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới của UBND tỉnh Nghệ An

5 Các kiến nghị (nếu có)

Nguồn: Giáo trình chính sách kinh tế - xã hội, Trường ĐHKTQD Hà Nội [18]

và tổng hợp của tác giả

Sơ đồ 1.1 Các giai đoạn của quá trình tổ chức thực thi Tiêu chí

về y tế trong xây dựng NTM của UBND tỉnh

1.2.3.1 Chuẩn bị triển khai tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông

thôn mới của UBND tỉnh

• Xây dựng bộ máy tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới

- Bộ máy tổ chức thực thi tiêu chí về y tế bao gồm các cơ quan: UBND tỉnh, Sở Y

tế và các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh; Ban Tổ chức thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM của tỉnh (sau đây gọi tắt là Ban Tổ chức tỉnh); Văn phòng Điều phối Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới tỉnh (sau đây gọi tắt là Văn phòng Điều phối tỉnh) và các cơ quan liên quan khác

+ Đối với bộ máy của Sở Y tế trong tổ chức thực thi tiêu chí về y tế bao gồm:

 Lãnh đạo Sở;

 Các phòng chuyên môn thuộc Sở;

 Các Chi cục: Dân số, An toàn vệ sinh thực phẩm;

 Các trung tâm, các bệnh viên cấp tỉnh, cấp vùng

+ Các cơ quan phối hợp trong thực hiện các tiêu chí về y tế, bao gồm:

 Sở Kế hoạch và Đầu tư;

 Sở Tài chính;

 Văn phòng điều phối NTM

 Sở Thông tin và truyền thông;

 Các cơ quan thông tấn báo chí, truyền hình

 Các ban của Tỉnh ủy, HĐND tỉnh, Văn phòng UBND tỉnh

Nhiệm vụ của các cơ quan liên quan trong tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới:

+ Xây dựng và chỉ đạo tổ chức triển khai kế hoạch thực hiện cả giai đoạn và hàng năm

+ Thực hiện các chỉ đạo của Trung ương, cụ thể hóa, hướng dẫn các nội dung, các văn bản của Trung ương cho phù hợp với điều kiện đặc điểm của địa phương và chỉ đạo, kiểm tra giám sát, đôn đốc thực hiện

+ Phân công, phân cấp trách nhiệm của từng cấp và các ban, ngành trong việc

tổ chức thực hiện

+ Chỉ đạo lồng ghép có hiệu quả các Chương trình, dự án trên địa bàn; huy động các nguồn lực; quyết định phân bổ vốn, ban hành các cơ chế chính sách và các

vấn đề liên quan để tổ chức thực hiện

+ Chỉ đạo thực hiện sơ kết, tổng kết, hàng năm, hàng quý để đánh giá kết quả

đã đạt được, những tồn tại hạn chế để kịp thời điều chỉnh, khắc phục

+ Chỉ đạo hướng dẫn thực hiện tiêu chí số 15 về Y tế

- Nhân sự thực hiện: Là cán bộ công chức của Sở y tế và của các cơ quan ban

ngành liên quan

• Lập kế hoạch triển khai

Dựa trên Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới của Trung ương, Chương trình chung của tỉnh, các cơ quan tổ chức thực thi Chương trình của UBND tỉnh, Sở y tế và các cơ quan liên quan cần lập các kế hoạch triển khai trên địa bàn tỉnh

Các kế hoạch cần lập bao gồm:

- Kế hoạch tiến độ thực hiện nội dung tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn

mới ở cấp tỉnh giai đoạn 5 năm và hàng năm

- Kế hoạch tuyên truyền các nội dung tiêu chí về y tế trong xây dựng NTM

- Kế hoạch phân bổ vốn thực hiện giai đoạn 5 năm và hàng năm

- Kế hoạch xây dựng và phát triển mạng lưới y tế cơ sở trong tình hình mới đáp

ứng yêu cầu của Bộ Tiêu chí quốc gia về nông thôn mới

- Kế hoạch tập huấn, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho cán bộ làm công tác tổ

chức thực thi tiêu chí về y tế

- Kế hoạch kiểm tra, giám sát kế quả thực hiện

• Ban hành các văn bản hướng dẫn

- Hướng dẫn, chỉ đạo, tổ chức, tuyên truyền vận động mọi tổ chức, cá nhân và

đông đảo quần chúng nhân dân hiểu, nhiệt tình hưởng ứng và chung sức để cùng tham gia thực hiện tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới

- Chỉ đạo các cơ quan liên quan lập kế hoạch và tổ chức thực hiện nội dung tiêu

chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh, huyện

- Ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện tiêu chí về y tế trong xây dựng nông

thôn mới của các Bộ ngành Trung ương cho phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương

- Tiếp nhận các phản hồi, kiến nghị về những khó khăn, vướng mắc để kịp thời

chỉ đạo, hướng dẫn hoặc kiến nghị với các cơ quan Trung ương để có những điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với yêu cầu thực tế

• Tổ chức tập huấn

Tập huấn các chủ trương của Đảng và chính sách pháp luật Nhà nước về xây dựng NTM; nội dung thực hiện tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới; nguyên tắc, cơ chế vận hành trong thực hiện tiêu chí về y tế; công tác tuyên truyền, vận động người dân,

1.2.3.2 Chỉ đạo thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới ở cấp tỉnh

• Truyền thông và tư vấn

Để việc tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới đạt hiệu lực, hiệu quả các cơ quan liên quan của các cấp từ tỉnh đến cơ sở cần thực hiện những nội dung như sau:

- Tổ chức tuyên truyền, học tập nghiên cứu các chủ trương, chính sách của

Đảng và Nhà nước, xây dựng chuyên mục, chuyên trang về các chuyên đề về các nội dung yề y tế trong xây dựng NTM trên các phương tiện thông tin đại chúng của địa phương (báo, đài, loa phát thanh, tờ rơi, băng rôn, khẩu hiệu, )

- Thông báo các nội dung tiêu chí đạt được về y tế trong xây dựng nông thôn mới

- Thông báo công khai mức các cơ chế chính sách, nguồn kinh phí được hỗ trợ

để đầu tư nâng cao năng lực cho các trạm y tế, và năng lực khám chữa bệnh ở cơ sở,

• Tổ chức thực thi các kế hoạch

Nôi dung tiêu chí về y tế s được triển khai cụ thể thông qua các nội dung hoạt động chủ yếu như đã trình bày ở trên nhằm đạt chuẩn tiêu chí về y tế trong Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng NTM Để triển khai thành công thì s thực hiện các kế hoạch đã được lập như: Kế hoạch triển khai thực hiên cả giai đoạn và hàng năm; kế hoạch tuyên truyền; kế hoạch phân bổ vốn cả giai đoạn và hàng năm; kế hoạch tập huấn và Kế hoạch kiểm tra, giám sát,

• Vận hành các ngân sách

Chương trình nói chung và nội dung về y tế chỉ thực hiện tốt khi được bố trí đủ các nguồn lực về tài chính để thực hiện nhằm đạt được các nội dung về y tế trong Bộ tiêu chí Quốc gia về xây dựng nông thôn mới

Để đảm bảo thực hiện thành cần phải đa dạng hóa các nguồn vốn để thực hiện, như vốn ngân sách, vốn tài trợ, viện trợ, xã hội hóa, căn cứ vào tình hình, điều kiện

cụ thể và kế hoạch ngân sách hàng năm để phân bổ cho các địa phương thực hiện một cách hợp lý, đạt hiểu quả cao nhất

Sở y tế cũng như các sở ngành, địa phương cần bố trí lồng ghép các nguồn vốn

để thực hiện có hiệu quả tiêu chí về y tế

• Phối hợp hoạt động giữa các cơ quan ban ngành

Đối với tiêu chí về y tế, bên cạnh các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, Sở

Y tế và các đơn vị trực thuộc, còn có sự tham gia phối hợp của các ban của Tỉnh ủy, HĐND, Đoàn thanh niên, hội phụ nữ, các tổ chức chính trị xã hội; các trung tâm đào tạo nghề; các cơ quan thông tin đại chúng Những cơ quan ở trên cần có sự phối hợp về những nội dung khác nhau, do đó cần có những công cụ phối hợp, như kế hoạch phối hợp

cụ thể về thời gian, nội dung, cơ quan phối hợp, các phương tiện và nguồn lực cần thiết

• Đàm phán và giải quyết xung đột

Trong quá trình tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới

ở cấp tỉnh có thể s phát sinh một số vấn đề về xung đột giữa các cơ quan ban ngành với nhau, giữa các cơ quan tổ chức thực thi ở cấp tỉnh và UBND các huyện, Những xung đột này có thể do nguyên nhân khách quan, chủ quan hoặc do nội dung, khế hoạch triển khai chưa sát, phù hợp với thực tế UBND tỉnh, Sở Y tế cần có biện pháp để tăng cường chỉ đạo, có giải pháp cụ thể để điều hành, điếu phối giải quyết các xung đột này nếu có phát sinh những nội dung chưa hợp lý để đạt kết quả cao nhất

- Dịch vụ cung ứng thuốc, vật tư y tế

- Dịch vụ hỗ trợ bảo trì, sửa chữa trang thiết bị y tế

- Dịch vụ hỗ trợ phát triển hệ thống các cơ sở y tế

- Dịch vụ khám chữa bệnh

Các cơ quan ở cấp tỉnh phải có hướng dẫn cụ thể để các địa phương trong việc thuê các doanh nghiệp, đơn vị thực hiện các dịch vụ về các nội dung trên theo quy định đi kèm với phải có cơ chế kiểm tra, giám sát

1.2.3.3 Kiểm tra và giám sát thực hiện tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới

- Để tiêu chí về y tế được thực hiện tốt cần có các hoạt động kiểm tra và giám sát theo nhiều cách khác nhau của mỗi cơ quan ban ngành trong từng nội dung, lĩnh vực cụ thể để việc thực hiện đạt được kết quả là tốt nhất

- Các chủ thể kiểm tra và giám sát bao gồm: Các Đoàn kiểm tra và giám sát của HĐND tỉnh, Lãnh đạo UBND tỉnh, Lãnh đạo của Sở Y tế, các cơ quan thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, Lãnh đạo các cơ quan ban ngành cấp tỉnh Ngoài ra khuyến khích các

tổ chức như: UBMTTQ và các tổ chức thành viên, các cơ quan thông tấn báo chí, cộng đồng dân cư tham gia giám sát và phối hợp giám sát thực hiện

- Các cơ quan khi thực hiện giám sát cần phải xây dựng kế hoạch giám sát, nội dung, thời gian giám sát và thực hiện việc kiểm tra, giám sát theo định kỳ, theo chuyên

đề hoặc thường xuyên, đột xuất về kết quả thực hiện tiêu chí về y tế Thông qua giám sát để đảm bảo việc thực hiện có hiệu quả, tránh hình thức, lãng phí, đảm bảo đúng mục tiêu, kế hoạch đã đề ra

- Kiểm tra và giám sát thực hiện tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới, bao gồm:

+ Kiểm tra tình hình triển khai các kế hoạch, tình hình thực hiện các nội dung của tiêu chí

+ Kiểm tra thẩm định đạt nội dung tiêu chí

+ Kiểm tra và giám sát việc tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách + Kiểm tra và giám sát các hoạt động đầu tư xây dựng, mua sắm trang thiết bị, triển khai công tác khám chữa bệnh, chất lượng khám chữa bệnh, phổ cập thẻ BHYT

+ Kiểm tra và giám sát tình hình phân bổ và sử dụng nguồn vốn: Các cơ quan ban ngành các cấp cần phối hợp với Kho Bạc nhà nước kiểm soát, thanh quyết toán

nguồn vốn

- Chế độ báo cáo: Hàng tháng, quý và định kỳ năm hoặc đột xuất, theo chuyên

đề, các cáp ở địa phương thực hiện việc báo cáo theo mẫu về cơ quan cấp tỉnh, Sở Y tế

để tổng hợp báo cáo Tỉnh ủy, UBND tỉnh, HĐND và các cơ quan Trung ương theo quy định

1.2.4 Các tiêu chí đánh giá về tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới

Để đánh giá thực hiện tiêu chí về y tế thì có nhiều tiêu chí có sử dụng, tuy nhiên nội dung này sử dụng tiêu chí đã được ban hành để làm căn cứ để đánh giá

• Thứ nhất, kết quả đạt được các nội dung của tiêu chí về y tế/tiêu chí về y tế

Việc đánh giá do xã tự tiến hành, trình cấp huyện xem xét để trình Sở Y tế thẩm định

Trong tiêu chí về y tế có 03 nội dung, gồm:

- Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt ≥ 85 %

- Xã đạt tiêu chí quốc gia về y tế

Xã đạt tiêu chí quốc gia về y tế, được thực hiện theo Bộ tiêu chí Quốc gia về y

tế xã được Bộ Y tế ban hành tại Quyết định số 4667/QĐ-BYT ngày 07/11/2014, với

10 Tiêu chí [2], cụ thể:

+ Tiêu chí 1 Chỉ đạo, điều hành công tác CSSK (02 tiêu chí phụ)

+ Tiêu chí 2 Nhân lực y tế (04 Tiêu chí phụ)

+ Tiêu chí 3 Cơ sở hạ tầng TYT xã (06 tiêu chí phụ)

+ Tiêu chí 4 Trang thiết bị, thuốc và phương tiện khác (06 nội dung)

+ Tiêu chí 5 Kế hoạch – Tài chính (04 nội dung)

+ Tiêu chí 6 YTDP, Phòng, chống HIV/AIDS; VSMT và ATTP (06 nội dung)

+ Tiêu chí 7 Khám bệnh, chữa bệnh, phục hồi chức năng và YHCT (05 nội dung) + Tiêu chí 8 Chăm sóc sức khỏe bà mẹ - trẻ em (07 nội dung)

+ Tiêu chí 9 Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (04 nội dung)

+ Tiêu chí 10 Truyền thông - Giáo dục sức khỏe (02 nội dung)

Các đánh giá thực hiện Bộ tiêu chí được thực hiện hàng năm, theo hình thức chấm điểm (theo thang điểm 100) Xã được công nhận đạt Bộ tiêu chí quốc gia về y tế

có thời hạn trong vòng 03 năm, nếu các năm tiếp theo không đạt Bộ tiêu chí thì s rút

danh hiệu đã công nhận

Xã được công nhận đạt tiêu chí quốc gia về y tế khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu: + Đạt từ 80 % tổng số điểm trở lên

+ Không bị điểm liệt

+ Số điểm trong mỗi tiêu chí phải đạt từ 50 % số điểm trở lên

- Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thể thấp còi (chiều cao theo tuổi) ≤ 24,4 %

• Thứ hai, đánh giá huyện hoàn thành tiêu chí về y tế dựa vào tỷ lệ số xã trong

huyện đạt tiêu chí về y tế Huyện đạt tiêu chí về y tế khi có 100 % số xã đạt tiêu chí về

y tế và có bệnh viện huyện đạt tiêu chuẩn bệnh viện hạng 3 và Trung tâm y tế huyện đạt chuẩn quốc gia

Việc xét đánh giá đạt tiêu chí về y tế s được tiến hành với việc thẩm định công nhận xã/huyện đạt chuẩn nông thôn mới căn cứ vào Bộ tiêu chí nông thôn mới do UBND tỉnh công bố áp dụng trên địa bàn tỉnh (bao gồm Bộ tiêu chí quốc gia và các các tiêu chí bổ sung của tỉnh)

1.2.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức thực thi tiêu chí về y tế trong xây dựng nông thôn mới ở cấp tỉnh

1.2.5.1 Các yếu tố thuộc về UBND cấp tỉnh

• Năng lực tổ chức, quản lý của UBND cấp tỉnh và đội ngũ cán bộ công chức

làm công tác tổ chức thực thi tiêu chí về y tế: Đây là điều kiện quyết định thành bại của công tác tổ chức thực thi thi tiêu chí về y tế, nhưng cũng là điều kiện khó khăn nhất, không thể một sớm một chiều là tạo ra được, mà đòi hỏi phải có thời gian Thực tiễn

ở nước ta và kinh nghiệm của các nước trên thế giới cho phép kết luận rằng: Để thực hiện thành công, thì điều kiện quan trọng là phải có bộ máy từ tỉnh đến cơ sở hoạt động một cách đồng bộ, kịp thời và một đội ngũ cán bộ, công chức có đủ năng lực Yếu tố này phục thuộc vào trình độ, năng lực tổ chức, năng lực phân tích, dự báo, tinh thần trách nhiệm, ý thức kỷ luật, đạo đức công vụ và nhận thức đúng đắn của mỗi cán bộ, công chức

• Sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo của lãnh đạo cấp tỉnh: Lĩnh vực y tế là lĩnh vực

chăm lo sức khỏe cho nhân dân, đặc biệt là vùng nông thôn, nó đỏi hỏi đội ngũ lãnh đạo và cán bộ làm công tác y tế các cấp phải thật sự quyết tâm, dành nhiều tâm huyết;

Tuy do cơ quan y tế các cấp chủ trì thực hiện, nhưng lĩnh vực y tế liên quan đến nhiều

cơ quan ban ngành cấp tỉnh, chính quyền các cấp, nên nếu không có sự điều phối và phối hợp nhịp nhàng hoạt động của các cơ quan liên quan thì s không triển khai được hoặc triển khai không hiệu quả Do đó sự quyết tâm và quan tâm chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh là điều kiện không thể thiếu để triển khai thành công

• Nguồn lực tài chính: Để tổ chức thực thi tiêu chí về y tế đạt kết quả tốt, đỏi

hỏi UBND tỉnh phải bố trí nguồn kinh phí để bảo để tổ chức thực hiện Việc đầu tư sửa chữa, nâng cấp các trạm y tế xã, việc đầu tư trang thiết bị khám chữa bệnh, y tế dự phòng; việc triển khai chính sách đào tạo bồi dưỡng nâng cao trình độ cho đội ngũ y bác sỹ; chính sách biệt phái, thu hút đội ngũ y bác sỹ giỏi, cần một nguồn kinh phí nhất định Nếu có đủ nguồn lực s giúp việc tổ chức thực thi tiêu chí về y tế đảm bảo đạt kết quả cao và bền vững

1.2.5.3 Các yếu tố thuộc môi trường bên ngoài của UBND tỉnh

• Điều kiện tự nhiên, địa hình: Điều kiện tự nhiên là rào cản rất lớn trong quá

trình tổ chức thực thi tiêu chí về y tế, bởi vì nếu tỉnh có địa hình rộng, chia cắt, nhiều đối núi, vùng cao vùng sâu, vùng xã s không thuận lợi cho các hoạt động phát triển kinh tế xã hội, thông thường những vùng này có trình độ dân trí thấp, tỷ lệ hộ ngèo cao, s ảnh hưởng rất lớn đến việc tổ chức thực thi tiêu chí về y tế Điều kiện sống khó khăn, s khó thu hút được những y bác sỹ có trình độ, năng lực đến làm việc Điều kiện khó khăn s làm quá trình vận chuyển vật liệu, quá trình đi lại gặp khó khăn, ảnh hưởng đến hoạt động đầu tư xây dựng các công trình trạm y tế,

• Nguồn lực đối tượng tổ chức thực thi tiêu chí về y tế

- Trình độ, nhận thức của người dân s ảnh hưởng trực tiếp đến vấn đề Tư vấn, tuyên truyền về dịch bệnh và các biện pháp phòng chống; vận động quần chúng tham gia các hoạt động CSSK

- Trình độ, nhận thức, mức sống của người dân s ảnh hướng đến việc triển khai thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch, bệnh truyền nhiễm, bệnh không lây nhiễm; Tiêm chủng mở rộng; phòng chống HIV/AIDS; phòng chống bệnh lây nhiễm, bệnh không lây; vệ sinh môi trường; y tế học đường; ATTP; dinh dưỡng cộng đồng

- Trình độ, chất lượng đội ngũ y bác sỹ có ảnh hưởng trực tiếp đến đến việc

chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân

- Các doanh nghiệp hoạt động trong trong lĩnh vực y tế, là nhân tố không thể thiếu, nó được thể hiện sự chia sẻ nguồn lực, để cùng thực hiện tốt tiêu chí về y tế

• Nguồn lực tài chính của Trung ương phân bổ cho tỉnh: Để quá trình tổ chức

thực thi tiêu chí về y tế hiện chính sách giảm nghèo đầy đủ và kịp thời cần có nguồn lực tài chính lớn mà chủ yếu đối với cấp huyện là từ trung ương và tỉnh phân bổ về

• Niềm tin và sự ủng hộ của người dân: Lĩnh vực y tế liên quan mật thiết đến nhân

dân, chăm lo sức khỏe cho nhân dân nên phải được nhân dân tin tưởng và ủng hộ

Từ những điều kiện nêu trên, có thể nói quá trình tổ chức thực thi nội dung về y tế trong xây dựng nông thôn mới có liên quan đến nhiều cơ quan, chủ thể khác nhau Để triển khai thành công cần phải có sự phối hợp giữa các cơ quan, chủ thể này; phát huy sức mạnh tổng hợp và sự nhất trí ủng hộ của người dân để đạt được mục tiêu đã đề ra

1.3 Kinh nghiệm của một số địa phương trong tổ chức thực thi tiêu chí về

y tế trong xây dựng nông thôn mới và bài học cho tỉnh Nghệ An

1.3.1 Kinh nghiệm của một số địa phương

1.3.1.1 Kinh nghiệm của tỉnh Hà Tĩnh

Thực hiện tiêu chí 15 về Y tế được ngành Y tế tỉnh Hà Tĩnh xác định là nhiệm

vụ chính trị quan trọng, gắn liền với xây dựng Bộ tiêu chí quốc gia y tế xã và đã trở thành phong trào thi đua sôi nổi trong toàn ngành với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và các ban, ngành đoàn thể

Đã tham mưu UBND tỉnh tăng cường nguồn lực giúp các trạm y tế xây dựng

Bộ tiêu chí Theo đó, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 03/2012/QĐ-UBND, ngày 31/1/2012, trong đó có chính sách hỗ trợ xây dựng trạm y tế đạt tiêu chí quốc gia

về y tế xã; hỗ trợ cho bác sỹ công tác tại trạm y tế, hỗ trợ học phí cho cán bộ trạm y tế

xã được cử đi đào tạo…; tham mưu UBND tỉnh ban hành quy định phối hợp giữa Sở

Y tế với UBND cấp huyện trong quản lý, chỉ đạo hoạt động hệ thống y tế Hà Tĩnh Đặc biệt, Ngành đã tham mưu Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành Nghị quyết số 55/2017/NQ-HĐND ngày 15/7/2017 quy định về mức hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế cho người cao tuổi, người thuộc hộ gia đình làm nông, lâm, ngư, diêm nghiệp có mức sống trung bình trên địa bàn Hà Tĩnh giai đoạn 2017-2020,… Bên cạnh đó, cũng tranh thủ

các chương trình, dự án, các nguồn lực khác đầu tư xây mới trạm y tế, cung cấp trang thiết bị y tế, đào tạo nhân lực cho các trạm y tế xã: Triển khai dự án Hỗ trợ Y tế các tỉnh Bắc Trung Bộ giúp tăng độ bao phủ BHYT đối với nhóm hộ gia đình cận nghèo trên địa bàn, từ 9% cuối 2010 lên 100% năm 2014 và 2015; đào tạo ngắn hạn 222 nhân viên y tế về chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân Triển khai dự án tăng cường năng lực hệ thống y tế cơ sở một số tỉnh trọng điểm (GAVI) đã đào tạo cho trên 3 ngàn nhân viên y tế thôn bản, cán bộ y tế xã, huyện về thực hành tiêm chủng và chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em, chăm sóc sức khỏe sinh sản, phòng chống suy dinh dưỡng ; nâng cao năng lực chuyên môn khám chữa bệnh cho các trạm Y tế thông qua việc cung cấp trang thiết bị thiết yếu như: máy siêu âm, điện tim và trang bị túi y tế cho nhân viên y tế thôn bản của 13 huyện, thị, thành phố

Năm 2017, Ngành Y tế đã tổ chức rà soát nhu cầu trang thiết bị cho 64 trạm y tế

xã từ nguồn vốn hỗ trợ của Nghị quyết 144 trong đó ưu tiên các xã vùng 3 trình UBND tỉnh hỗ trợ kinh phí đầu tư trang thiết bị; tham mưu UBND tỉnh đề xuất Bộ Y

tế hỗ trợ xây mới 03 trạm y tế xã gồm Kỳ Sơn, Hương Lâm, Hương Đô từ Chương trình hỗ trợ nguồn vốn cho ngành Y tế, do EU viện trợ; Đề xuất 86 trạm y tế xã vào danh sách được thụ hưởng trang thiết bị từ Dự án giáo dục và đào tạo nhân lực y tế phục vụ cải cách hệ thống y tế (HPET) Hiện tại đã tổ chức khảo sát thực trạng nhu cầu đầu tư nâng cấp Trạm y tế xã theo yêu cầu của Bộ Y tế nhằm chuẩn bị cho thiết kế

dự án Đổi mới cung ứng dịch vụ y tế cơ sở, vay vốn Ngân hàng Thế giới

Đặc biệt để tập trung nâng cao chất lượng hoạt động tại trạm y tế, chất lượng 10 tiêu chí, ngành Y tế đã tăng cường công tác giám sát, hỗ trợ Từ năm 2015, ngành đã thành lập 05 đoàn giá m sát, hỗ trợ, mỗi tháng 1 lần về các xã để giám sát, hỗ trợ, cầm tay chỉ việc cho cán bộ trạm hoàn thiện các tiêu chí Qua các đợt giám sát hỗ trợ này, ngành

có những kiến nghị với chính quyền địa phương kịp thời chỉ đạo, vào cuộc để xây dựng các Trạm Y tế đạt bộ tiêu chí quốc gia y tế, tiến tới đạt chuẩn nông thôn mới Ngành cũng giao cho các đơn vị tuyến tỉnh theo chức năng, nhiệm vụ của mình thường xuyên chỉ đạo, giám sát đồng thời hỗ trợ trang thiết bị chống dịch, giường bệnh, tài liệu truyền thông… cho các trạm y tế góp phần hoàn thiện các tiêu chí với kết quả tốt nhất

Nhờ vào cuộc đồng bộ, hiệu quả, đến nay mạng lưới y tế cơ sở đang từng bước

được hoàn thiện: cơ sở hạ tầng được đầu tư nâng cấp, sửa chữa hoặc xây dựng mới; thuốc, vật tư tiêu hao và trang thiết bị cơ bản đáp ứng nhu cầu của trạm y tế Trình độ chuyên môn, các dịch vụ kỹ thuật thực hiện tại trạm dần được nâng cao cả về số lượng lẫn chất lượng Dịch bệnh được giám sát chặt ch , không có dịch bệnh lớn xẩy ra trên địa bàn toàn tỉnh Công tác đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm được chú trọng Các dự

án thuộc Chương trình MTQG về Y tế như: Phòng, chống Sốt rét; phòng chống Lao, Phong; Phòng, chống HIV/AIDS được thực hiện hiệu quả và đạt các chỉ tiêu kế hoạch

đề ra Đối với bệnh mãn tính, bệnh không lây nhiễm bước đầu được theo dõi, quản lý tại cộng đồng… Chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân được nâng cao

rõ rệt, người dân được chăm sóc sức khoẻ tốt hơn với chi phí thấp Ngành Y tế đang dần tiến tới thực hiện công bằng trong chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ cho người dân và đảm bảo an sinh xã hội

Cùng với việc thực hiện tiêu chí 15 Y tế, Ngành y tế Hà Tĩnh cũng tham gia đỡ đầu các xã xây dựng nông thôn mới theo phân công của UBND tỉnh Năm 2014 đã thực hiện đỡ đầu xã Thạch Long (Thạch Hà), năm 2015 đỡ đầu xã Kỳ Đồng (Kỳ Anh) xây dựng nông thôn mới và đã về đích trước thời gian quy định Năm 2016, ngành tiếp tục đỡ đầu xã Hương Đô (Hương Khê) xây dựng nông thôn mới Để giúp xã Hương

Đô về đích nông thôn mới, Ngành Y tế đã xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị theo chức năng, nhiệm vụ thường xuyên giúp đỡ, hỗ trợ xã về chuyên môn, nghiệp vụ để hoàn thiện các tiêu chí

Tính đến nay toàn tỉnh đã có 232 xã, phường, thị trấn được UBND tỉnh công nhận đạt Bộ Tiêu chí quốc gia về y tế xã (chiếm 88,5%), trong đó có 82 xã về đích NTM Tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em ở thể cân nặng/tuổi đạt 10%, (kế hoạch 2017 là 12%); chiều cao/tuổi 15,8% (chỉ tiêu 24,2%) vượt so với chỉ tiêu, kế hoạch đề ra Tỷ lệ Bảo hiểm Y tế toàn dân đạt 84% Hà Tĩnh trở thành một trong những tỉnh đi đầu cả nước trong thực hiện bộ tiêu chí quốc gia y tế xã và xây dựng NTM

Kết quả đạt được là rất đáng ghi nhận, tuy nhiên quá trình thực hiện tiêu chí 15

Y tế vẫn tồn tại những khó khăn, vướng mắc như: hệ thống y tế đang bị “phân mảnh” trong quản lý điều hành vì vậy việc chỉ đạo các chương trình y tế, đào tạo nâng cao năng lực cho y tế cơ sở gặp nhiều khó khăn Trong thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia y

tế xã, nhận thức của lãnh đạo và người dân tại một số địa phương chưa đầy đủ, vẫn

còn coi xây dựng xã đạt Tiêu chí quốc gia về y tế là trách nhiệm của ngành Y tế và của riêng trạm y tế; thiếu nguồn lực để đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị trạm y

tế Đặc biệt nguồn nhân lực làm việc tại trạm y tế hiện còn thiếu bác sỹ, số lượng, cơ cấu một số chức danh chuyên môn có nơi chưa phù hợp; số lượng, chất lượng các dịch

vụ y tế tuyến xã chưa đáp ứng theo phân tuyến kỹ thuật Tỷ lệ sinh con thứ 3 vẫn còn cao Nhiều xã sau khi được công nhận đạt Tiêu chí quốc gia về Y tế thiếu giải pháp để duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí, bảo đảm tính bền vững Trong thực hiện chỉ tiêu bảo hiểm y tế rất khó khăn, hiện nay tỷ lệ tham gia bảo hiểm y tế tại các xã hầu hết đều chưa đạt yêu cầu theo Bộ tiêu chí (tỷ lệ BHYT năm 2017 phải đạt ≥ 85%);

có 06/24 xã đăng ký về đích nông thôn mới năm 2017 có tỷ lệ BHYT <85%; 30/82 xã

đã đạt chuẩn đến thời điểm hiện tại có tỷ lệ BHYT<85% Nguyên nhân do các xã trước đây được hỗ trợ 100% thẻ BHYT thì nay bị cắt chính sách cắt giảm hỗ trợ, do đó tỷ lệ này ở một số xã giảm mạnh; Một bộ phận người dân vẫn chưa hiểu rõ được tầm quan trọng của việc tham gia BHYT nhằm đề phòng các rủi ro liên quan đến sức khỏe; Chính quyền một số địa phương chưa thực sự vào cuộc trong công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHYT

Để đạt được những thành quả quả trên là kết quả chỉ đạo điều hành chung của tỉnh, sự vào cuộc quyết liệt của Ngành y tế, sự qua tâm chỉ đạo của Tỉnh ủy và sự hưởng hứng, chung sức của bà con nhân dân tỉnh Hà Tĩnh nhằm Cụ thể:

• Có quan điểm, chủ trương đúng đắn, chỉ đạo quyết liệt, phương pháp, cách làm sáng

tạo, có lộ trình thực hiện và thứ tự ưu tiên hợp lý trong thực hiện Chương trình

• Đã tập trung s khắc phục những tồn tại đồng thời tập trung thực hiện một số

giải pháp trọng tâm như: Tiếp tục bám sát và thực hiện có hiệu quả các nội dung chỉ đạo của Ban Chỉ đạo nông thôn mới tỉnh, UBND tỉnh, Văn phòng Điều phối nông thôn mới Tập trung chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc, giám sát hỗ trợ duy trì kết quả các xã đạt Tiêu chí quốc gia về y tế giai đoạn đến năm 2020; triển khai các giải pháp nâng cao chất lượng các tiêu chí bảo đảm tính bền vững và hiệu quả

• Tăng cường công tác phòng chống dịch bệnh; triển khai hoạt động lồng ghép

các chương trình MTQG vào chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới Chỉ đạo các đơn vị, đặc biệt là đợn vị y tế tuyến huyện tăng cường kiểm tra, giám sát,

đánh giá chất lượng y tế xã để có giải pháp hỗ trợ tăng cường năng lực cho y tế cơ sở

• Thành lập các đoàn kiểm tra, giám sát hỗ trợ thực hiện công tác giám sát tiến

độ, mức độ thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã đối với các xã đăng ký về đích nông thôn mới hàng năm, các xã xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu và các xã đã được công nhận đạt Tiêu chí quốc gia về y tế

• Ứng dụng công nghệ thông tin triển khai có lộ trình quản lý hồ sơ sức khỏe cá

nhân Chỉ đạo các địa phương thực hiện các giải pháp đẩy mạnh công tác tuyên truyền

về quyền lợi và lợi ích khi tham gia BHXH, BHYT, xem đây là biện pháp cơ bản và chủ yếu để phát triển đối tượng và nâng cao nhận thức trách nhiệm của các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể về BHYT, trong đó tập trung vào các đối tượng như nông dân, lao động tự do,…

• Tổ chức triển khai có hiệu quả các chính sách pháp luật về BHYT, các quy

định của Bộ Y tế và các Bộ, ngành Trung ương, của địa phương về nâng cao chất lượng khám bệnh, chữa bệnh bao gồm các nội dung chủ yếu: Cung cấp các dịch vụ có chất lượng, tạo niềm tin đối với người bệnh, tăng tỷ lệ tiếp cận các dịch vụ đối với người dân, cải cách thủ tục hành chính giảm tối đa phiền hà cho bệnh nhân, người nhà bệnh nhân đến khám bệnh, chữa bệnh, chăm sóc tại các cơ sở y tế với tinh thần thái độ phục vụ tận tình, chu đáo hướng tới sự hài lòng của người bệnh và nhân dân

1.3.1.2 Kinh nghiệm của tỉnh Nam Định

Thời gian vừa qua, tỉnh Nam Định đã có nhiều cố gắng trong việc xây dựng xã điểm, huyện điểm về NTM, trong đó riêng lĩnh vực y tế, tuy cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực có thiếu thốn, nhưng tỉnh đã làm tốt hoạt động chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân Đây là một trong những tỉnh được chọn làm điểm xây dựng nông thôn mới của cả nước Hiện toàn tỉnh đang xây dựng 1 huyện và 96 xã điểm NTM

Tuy nhiên, trong 19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới, thì các tiêu chí tỷ lệ bao phủ của BHYT, chuẩn quốc gia về y tế chưa được quan tâm nhiều Không ít xã còn lúng túng trong xác định tỷ lệ và nhóm đối tượng bao phủ BHYT; việc thanh quyết toán BHYT còn chậm ảnh hưởng đến chất lượng khám, chữa bệnh cho người dân Bên cạnh đó, cơ sở vật chất của các trạm y tế tuyến xã nói chung, tại các xã xây dựng nông thôn mới nói riêng trên địa bàn tỉnh Nam Định, hiện chưa được đầu tư thỏa đáng Thực

tế cho thấy, tại địa phương này có sự đầu tư mất cân bằng giữa công trình xây dựng bên ngoài và trang thiết bị bên trong các trạm y tế xã…

Ngành y tế Nam Định đã tập trung lãnh đạo và chỉ đạo tổ chức tốt các hoạt động thông tin, tuyên truyền, phổ biến về chủ trương, chính sách và cách thức tiến hành tới các đơn vị trong toàn ngành Đặc biệt, quán triệt sâu rộng trong đội ngũ thầy thuốc và nhân viên y tế cần đề cao nguyên tắc ứng xử với người bệnh, với người nhà bệnh nhân, đúng với tinh thần của ngành “Lương y như từ mẫu”; không phân biệt bệnh nhân đóng BHYT và bệnh nhân thường, các loại thuốc trong danh mục BHYT phải đảm bảo và đầy đủ Đồng thời, Sở Y tế đã tham mưu với UBND tỉnh đầu tư kinh phí xây dựng cơ sở vật chất, trang bị máy móc hiện đại và áp dụng công nghệ thông tin vào khám bệnh; tuyên truyền cho người dân hiểu về lợi ích khi tham gia BHYT

Để giải quyết vấn đề BHYT tỉnh Nam Định đã tập trung nâng tỷ lệ bao phủ tại các xã điểm tương xứng với tỷ lệ chung của toàn quốc; nhanh chóng giải quyết khó khăn về kinh phí; nâng trần BHYT quy định với mỗi giường bệnh ở những nơi áp dụng kỹ thuật cao vào khám chữa bệnh… Trước mắt, ngành y tế Nam Định đã chủ động giải quyết vấn đề đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu, trên cơ sở đó ngành BHXH thực hiện việc phân luồng bệnh nhân để tính BHYT phù hợp

Tập trung xây dựng mô hình trạm y tế chuẩn để nhân rộng ra các xã nông thôn mới cũng như chưa xây dựng nông thôn mới; với Bệnh viện đa khoa tỉnh trong việc xây dựng cơ chế viện phí phù hợp hơn trong tương lai khi Bệnh viện được nâng hạng UBND tỉnh cũng có chính sách phù hợp nhằm hỗ trợ đào tạo bác sỹ chuyên khoa cấp

1, cấp 2 cho ngành y, giống như chính sách hỗ trợ đào tạo thạc sĩ, tiến sỹ hiện hành Từng bước triển khai thực hiện xã hội hóa toàn dân về BHYT,

1.3.1.3 Kinh nghiệm của tỉnh Phú Thọ

Xác định việc thực hiện tiêu chí số 15 thuộc CTMTQG xây dựng NTM gắn liền với việc thực hiện các chỉ tiêu cơ bản của ngành Y tế giai đoạn 2016-2020 được quy định trong các nghị quyết, các kế hoạch liên quan của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Thực hiện nhiệm vụ góp phần xây dựng NTM, ngành Y tế tỉnh Phú Thọ đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức tốt các hoạt động thông tin, tuyên truyền, phổ biến về chủ trương, chính sách và cách thức tiến hành tới các đơn vị trong toàn ngành Đặc biệt,

quán triệt sâu rộng trong đội ngũ thầy thuốc và nhân viên y tế ngoài việc không ngừng học tập nâng cao trình độ, nâng cao chất lượng cung cấp các dịch vụ phòng bệnh, khám chữa bệnh còn phải thường xuyên đề cao tinh thần, thái độ phục vụ, tuân thủ nguyên tắc giao tiếp ứng xử với người bệnh, với người nhà bệnh nhân, hướng tới sự hài lòng của khách hàng ngay tại tuyến y tế xã Đồng thời, Sở Y tế đã phối hợp cùng Sở KHĐT và

Sở Tài chính tham mưu UBND tỉnh từng bước bố trí kinh phí đầu tư xây dựng cơ sở vật chất nhà trạm; tuyên truyền cho người dân hiểu về lợi ích khi tham gia BHYT Hơn nữa, không chỉ ngành Y tế nỗ lực triển khai tiêu chí số 15 trong xây dựng NTM mà còn có sự vào cuộc khẩn trương, tích cực, đầy trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền cấp huyện, xã

Ước tính đến hết năm 2017, toàn tỉnh có từ 145-150 (52,3%-57,8%) xã đạt tiêu chí Quốc gia về y tế giai đoạn đến năm 2020 Để thực hiện mục tiêu đến năm 2020 có 100% số xã, phường, thị trấn đạt tiêu chí Quốc gia về y tế Đây là một nhiệm vụ hết sức khó khăn, nặng nề với tỉnh Phú Thọ bởi rào cản lớn nhất là sự hạn hẹp về nguồn lực đầu tư xây dựng, cải tạo cơ sở vật chất nhà trạm đáp ứng yêu cầu của tiêu chí, đặc biệt trong bối cảnh khó khăn chung của đất nước giai đoạn hiện nay Ý thức được điều

đó, Sở Y tế tỉnh Phú Thọ đã chỉ đạo các đơn vị trong ngành tập trung chuẩn bị sẵn sàng các điều kiện cần thiết thuộc về “phần mềm” đáp ứng yêu cầu của tiêu chí, không cần sự đầu tư lớn về ngân sách, đó là: Rà soát, kiện toàn nguồn nhân lực tại các trạm y

tế, đảm bảo đủ về số lượng, phù hợp về cơ cấu; nâng cao năng lực cán bộ y tế trong tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương trong chỉ đạo, xây dựng và tổ chức triển khai các nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trên địa bàn; từng bước bổ sung đầy đủ các trang thiết bị cơ bản, thiết yếu cho các trạm y tế; đẩy mạnh các hoạt động truyền thông nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của người dân về phòng chống dịch bệnh, nâng cao sức khỏe; thường xuyên đào tạo, tập huấn với nhiều hình thức khác nhau nhằm cập nhật và nâng cao trình độ chuyên môn đội ngũ thầy thuốc trong phòng bệnh, khám chữa bệnh, phục hồi chức năng; phê duyệt và chỉ đạo triển khai cung cấp các dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, phòng bệnh theo danh mục Bộ

Y tế quy định tại 100% trạm y tế với chất lượng ngày càng được cải thiện,…Bằng cách làm đa dạng như vậy, hầu hết các xã, phường, thị trấn tới nay chưa đạt tiêu chí Quốc gia về y tế chỉ do nguyên nhân chưa đảm bảo điều kiện về cơ sở vật chất nhà trạm

Với những xã chưa đạt, ngành Y tế và cấp ủy, chính quyền địa phương tập trung