Tuy nhiên, bên cạnh những mặt đạt được việc thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang vẫn còn có nhiều hạn chế, thiếu sót dẫn đến thẩm định dự
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
VÕ THỊ THU HỒNG
THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA QUỸ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN ĐỊA PHƯƠNG
TỪ THỰC TIỄN TỈNH TIỀN GIANG
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
VÕ THỊ THU HỒNG
THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA QUỸ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN ĐỊA PHƯƠNG
TỪ THỰC TIỄN TỈNH TIỀN GIANG
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Chuyên ngành: Lý luận và Lịch sử Nhà nước và Pháp luật
Mã số: 8380106 Người hướng dẫn khoa học:TS Phạm Thị Thúy Liễu
Nghệ An, tháng 8/2018
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi tên là Võ Thị Thu Hồng, học viên lớp Cao học Luật khóa 24 - Vĩnh Long, chuyên ngành Lý luận và Lịch sử Nhà nước và Pháp luật, Trường Đại học Vinh Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi, được thực hiện với sự hướng dẫn của TS Phạm Thị Thúy Liễu Những thông tin tôi đưa ra trong luận văn là trung thực, có xuất xứ rõ ràng Những phân tích, kiến nghị được tôi đề xuất dựa trên quá trình tìm hiểu, nghiên cứu của chính tác giả luận văn
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Võ Thị Thu Hồng
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên tôi xin trân trọng cảm ơn TS Phạm Thị Thúy Liễu đã giúp
đỡ và hướng dẫntôi hoàn thành luận văn này
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu trường Đại Học Vinh đã tận tình giảng dạy, giúp đỡ tôi trong thời gian qua để tôi có được kết quả học tập của khóa học
Xin chân thành cảm ơn lãnh đạo và các đồng nghiệp tại Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi để tôi có thể hoàn thành việc nghiên cứu luận văn đúng tiến độ
Đồng thời, xin cảm ơn gia đình, bạn bè, cùng các anh chị em học viên cùng khóa lớp Luật K24 - Vĩnh Long đã động viên, chia sẽ và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập cũng như thực hiện luận văn
Xin chân thành cảm ơn!
Tác giả
Võ Thị Thu Hồng
Trang 5DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
- Cơ quan Phát triển pháp: AFD
- Ngân hàng phát triển Châu Á: ADB
- Ngân hàng Thế giới: WB
Trang 6MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN/ LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
MỞ ĐẦU……… ………1 CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TRONGTỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA QUỸ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN ĐỊA PHƯƠNG 7
1.1 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thực hiện pháp luật trong tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương 7 1.2 Pháp luật trong tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương 15 1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện pháp luật trong tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương 19
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA QUỸ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN TỈNH TIỀN GIANG 27
2.1 Giới thiệu về Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang 27
2.2 Thực tiễn thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát
triển tỉnh Tiền Giang 32 2.3 Đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang 45
CHƯƠNG 3 YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA QUỸ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN ĐỊA PHƯƠNG TỪ THỰC TIỂN TỈNH TIỀN GIANG 52
3.1 Yêu cầu bảo đảm thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu
tư phát triển địa phương 52 3.2 Giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương 54
KẾT LUẬN 70 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 72
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Phát triển kinh tế thị trường không thể không có thị trường tài chính, bởi thị trường tài chính là công cụ trung gian thúc đẩy sự lưu thông tiền tệ và đảm bảo nhu cầu về nguồn vốn cho sự phát triển Do đó, phát huy tối đa vai trò của thị trường tài chính và xem đây cũng là yêu cầu cấp thiết, quan trọng của tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đồng thời góp phần ổn định và phát triển bền vững nền kinh tế thị trường Với chủ trương, chính sách huy động mọi nguồn lực xã hội và nền kinh tế cho đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng đô thị, cùng với ý tưởng thành lập công cụ tài chính riêng cho chính quyền địa phương
Ngày10/09/1996, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 644/TTg thành lập Quỹ Đầu tư Phát triển Đô thị thành phố Hồ Chí Minh và chính thức đi vào hoạt động vào ngày 19/05/1997 Ngày 02/02/2010, trên cơ sở được sự đồng ý về nguyên tắc và ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định số 576/QĐ-UBND về việc thành lập Công ty Đầu tư Tài chính nhà nước thành phố Hồ Chí Minh (HFIC) trên cơ sở tổ chức lại Quỹ Đầu tư Phát triển Đô thị thành phố, mô hình này của được cả nước chú ý và xem đó như là một kênh huy động vốn và thực hiện chức năng đầu tư phát triển địa phương
Trong giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội hiện nay, Quỹ Đầu tư Phát triển địa phương đã và đang trở thành một công cụ tài chính quan trọng giúp chính quyền địa phương tập trung nguồn lực đầu tư vào kết cấu hạ tầng, bao gồm cả khả năng huy động vốn và liên kết với khu vực kinh tế tư nhân
Xuất phát từ tình hình chung đó, yêu cầu về đầu tư phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Tiền Giang trong thời gian tới là rất lớn Để đáp ứng nguồn vốn cho đầu tư phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Tiền Giang thì Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang (được gọi tắt là Quỹ) là một trong những tổ chức tài chính nhà
Trang 8nước được Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang thành lập theo Quyết định số 20/2011/QĐ-UB ngày 06/6/2001 nhằm mục đích tiếp nhận vốn ngân sách, huy động vốn trung và dài hạn từ các tổ chức cá nhân trong và ngoài nước để cho vay, đầu tư vào dự án, doanh nghiệp phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội của tỉnh, bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh
Kể từ khi thành lập đến nay, Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang đã có những đóng góp đáng kể và là một tổ chức góp phần cùng với chính quyền tỉnh Tiền Giang, thể hiện vai trò chủ đạo trong việc hỗ trợ chính quyền tỉnh Tiền Giang sử dụng các nguồn vốn từ ngân sách nhà nước để đầu tư cho các dự án, chương trình mục tiêu, qua đó góp phần phát triển kinh tế - xã hội tỉnh nhà
Tuy nhiên, bên cạnh những mặt đạt được việc thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang vẫn còn có nhiều hạn chế, thiếu sót dẫn đến thẩm định dự án và giải ngân chậm, tỷ lệ nợ quá hạn cao, hiệu quả sử dụng vốn chưa cao, cho vay không đúng đối tượng theo quy định, chưa đầu tư vào các dự án tạo sức bật để phát triển kinh tế xã hội của tỉnh, chưa tạo nên sức bật mạnh mẽ trong việc mở rộng hoạt động và nâng cao khả năng hỗ trợ doanh nghiệp…
Xuất phát từ thực tiễn đó, học viên chọn đề tài “Thực hiện pháp luật về
tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương từ thực tiễn tỉnh Tiền Giang” làm đề tài Luận văn thạc sĩ luật học chuyên ngành Lý luận và lịch
sử nhà nước và pháp luật của mình
Thời gian qua, đã có nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến hoạt động của Quỹ đầu tư Phát triển địa phương, trong đó phải kể đến các công trình nghiên cứu sau:
- Các luận văn, luận án liên quan trực tiếp đến đề tài như: Luận án tiến sỹ
kinh tế của tác giả Phạm Phan Dũng “Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương ở Việt Nam hiện nay” (Bảo vệ tại Học
Trang 9viện tài chính năm 2008); Luận văn thạc sỹ kinh tế của tác giả Nguyễn Quốc
Tuấn “Nâng cao hiệu quả hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang” (Bảo vệ tại Trường Đại học kinh tế thành phố Hồ Chí Minh năm 2010); Luận văn thạc sỹ kinh tế của tác giả Phạm Thị Ngọc Anh “Sử dụng vốn tại Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang” (Bảo vệ tại Trường Đại học Tài chính -
Ngân hàng thành phố Hồ Chí Minh năm 2012)
- Các tài liệu, bài viết liên quan đến đề tài này như: Báo cáo của Vụ
Tàichính các ngân hàng và các tổ chức tài chính - Bộ Tài chính về “Đánh giá và định hướng hoạt động của các Quỹ Đầu tư phát triển địa phương”; Bài viết “Đề xuất quy định mới về Quỹ đầu tư phát triển địa phương” của tác giả Khánh Linh (Báo Đầu tư.vn); Bài viết “Lịch sử hình thành và phát triển; HFIC vươn lên tầm cao mới”; Báo cáo về “Việc chấp hành chính sách về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển Tiền Giang”
Ngoài ra còn có các tài liệu liên quan đến việc quy định về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương như: Quyết định 142/QĐ-TTg ngày 28/01/2015 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt điều chỉnh quy hoạch phát triển tổng thể kinh tế - xã hội tỉnh Tiền Giang đến năm 2020, định hướng đến năm 2030; Tài liệu từ các báo cáo của Công ty Đầu tư Tài chính nhà nước thành phố Hồ Chí Minh (HFIC); Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang; Quỹ Đầu tư phát triển Long An; Quỹ Đầu tư phát triển Bà Rịa - Vũng Tàu,… và nhiều công trình nghiên cứu khác
Có thể nói, các công trình nghiên cứu nêu trên đã tập trung nghiên cứu để nâng cao hiệu quả hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương ở Việt Nam nói chung và Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang nói riêng Các công trình nghiên cứu trên chủ yếu là các công trình nghiên cứu về mặt kinh tế, mỗi công trình đều có mục đích, đối tượng, phạm vi nghiên cứu khác nhau và chưa có công trình nào thực hiện nghiên cứu, đi sâu làm rõ việc thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương, đặc điểm, vai trò, nội
Trang 10dung cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương và các yêu cầu, giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương Vì vậy, luận văn này hướng tới mục đích làm rõ thêm về cơ sở lý luận, thực trạng về thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương từ thực tiễn tại tỉnh Tiền Giang, từ đó chỉ ra những ưu điểm để phát huy, đồng thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc của hoạt động này để kịp thời đề xuất các giải pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương trong phạm vi tỉnh Tiền Giang nói riêng, cả nước nói chung là một vấn đề cần thiết trong giai đoạn hiện nay
2 M c đ ch nghiên cứu của đề tài
Luận văn tập trung nghiên cứu việc thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương từ thực tiễn tỉnh Tiền Giang, thông qua đó, luận văn chỉ ra những ưu điểm vàhạn chế trong các quy định của pháp luật tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương, từ đó đề xuất những giải pháp để nâng cao hiệu quả của công tác thực hiện pháp luật về tổ chức
và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương tại tỉnh Tiền Giang nói riêng
và trên địa bàn cả nước nói chung
3 Đối tƣ ng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
Đ i tư ng nghi n cứu
- Luận văn nghiên cứu quy định pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển ở Việt Nam và thực tiễn việc thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương từ thực tiễn tỉnh Tiền Giang
2 Phạm vi nghi n cứu
- Phạm vi thời gian: Luận văn sử dụng các thông tin, số liệu về hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang trong thời gian từ năm 2012 - 2017
Trang 11- Phạm vi không gian: Nghiên cứu hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang
4 Những đóng góp mới của đề tài
- Luận văn là công trình nghiên cứu đầu tiên đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương từ thực tiễn tỉnh Tiền Giang
- Luận văn góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương nói chung, tỉnh Tiền Giang nói riêng, góp phần nâng cao ý thức pháp luật, ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở địa phương
- Luận văn có thể được sử dụng là nguồn tài liệu tham khảo cho các nhà nghiên cứu, học viên cao học và sinh viên các trường đại học và các cơ sở đào tạo chuyên ngành luật học
5 Nhiệm v nghiên cứu của đề tài
- Phân tích, làm rõ những vần đề lý luận liên quan đến việc thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương
- Nghiên cứu cơ sở pháp luật để thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương
- Mô tả, phân tích, đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương từ thực tiễn tỉnh Tiền Giang Trên cơ sở đó, chỉ ra những ưu điểm, nhận diện những bất cập, hạn chế và nguyên nhân của những ưu điểm, bất cập, hạn chế đó
- Đề xuất các giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương trên phạm vi cả nước nói chung, ở tỉnh Tiền Giang nói riêng trong thời gian tới
6 Phương pháp nghiên cứu
Trang 12Luận văn nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lê Nin,
tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu phổ biến hiện nay: Phân tích, tổng hợp, thống kê, quan sát thực tế
- Phương pháp tổng hợp, phân tích được sử dụng để làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và pháp luật cũng như thực tiễn liên quan đến việc thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương từ thực tiễn tỉnh Tiền Giang
- Phương pháp thống kê, phân tích, so sánh các tài liệu, báo cáo chuyên môn về thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương trong những năm gần đây, chỉ ra nguyên nhân và đề xuất các giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương từ thực tiễn tỉnh Tiền Giang
7 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được chia thành 03 chương, cụ thể như sau:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận về thực hiện pháp luật trong tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương
Chương 2: Thực trạng thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương tỉnh Tiền Giang
Chương 3: Yêu cầu, giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương từ thực tiễn tỉnh Tiền Giang
Trang 13CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA QUỸ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN ĐỊA
PHƯƠNG
1.1 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thực hiện pháp luật về tổ chức
và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương
Khái niệm về thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương
1.1.1.1 Khái niệm thực hiện pháp luật
Trong xã hội Việt Nam ta hiện nay, việc thực hiện pháp luật được xem là hoạt động hết sức quan trọng vì nó có vai trò hiện thực hóa các quy định của pháp luật và biến các quy định đó từ trong văn bản trở thành cách xử sự thực tế hợp pháp của các chủ thể khi tham gia vào các quan hệ pháp luật cụ thể Do đó, thông qua việc thực hiện pháp luật mà mục đích của Nhà nước ta khi ban hành pháp luật được hiện thực hóa và nhờ đó mà Nhà nước ta có thể điều hành xã hội, quản lý xã hội, thiết lập và giữ gìn trật tự xã hội trong một số lĩnh vực nhất định Với tầm quan trọng như trên nên, có thể nói việc thực hiện pháp luật trở thành một trong những khái niệm cơ bản của khoa học pháp lý được đề cập trong các giáo trình Lý luận chung về Nhà nước và pháp luật của các trường, cơ sở đào tạo luật học ở Việt Nam
Như trong quyển giáo trình Lý luận nhà nước và pháp luật của Trường
Đại học luật Hà Nội có nêu “Thực hiện pháp luật là hoạt động có mục đích nhằm hiện thực hóa các quy định của pháp luật, làm cho chúng đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật” [19,
tr.185] Đồng thời, tại quyển giáo trình Lý luận chung về nhà nước và pháp luật
của Khoa Luật - Đại học quốc gia Hà Nội cũng có định nghĩa: “Thực hiện pháp luật là một quá trình hoạt động có mục đích làm cho những quy định của pháp
Trang 14luật đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật” [20, tr.494]
Các quan niệm ở trên gần như được coi là chân lý vì nó được tồn tại, cũng như sử dụng trong một thời gian khá dài, bên cạnh đó còn nhận được sự đồng thuận của rất nhiều tác giả khi nghiên cứu về vấn đề thực hiện pháp luật, ví dụ như: tiến sỹ Nguyễn Minh Đoan trong quyển sách Thực hiện và áp dụng pháp luật ở Việt Nam [21] hay tiến sỹ Ngọ Văn Nhân trong quyển Xã hội học pháp luật [28]
Tuy nhiên, theo tiến sỹ Nguyễn Thị Hồi thì các khái niệm nêu ở trên vẫn chưa thể hiện được đầy đủ nhất nội hàm của khái niệm về thực hiện pháp luật [23], vì không phải hành vi thực hiện pháp luật nào cũng phải là một quá trình hoạt động, do có những trường hợp thực hiện pháp luật chỉ là những hành vi đơn lẻ; Không phải trong tất cả các trường hợp, thì chủ thể thực hiện pháp luật đều nhằm mục đích đưa pháp luật vào cuộc sống, mà đa số các chủ thể đều nhằm thực hiện những mục đích riêng của mình, vì những hành vi hợp pháp được thực hiện trong trường hợp chủ thể chưa hoặc không nhận thức được tại sao phải làm như vậy hoặc là do kết quả của việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế Nhà nước hoặc là do sợ bị áp dụng các biện pháp đó , thì không thể coi là có mục đích đưa các quy định của pháp luật đi vào cuộc sống Từ đó, tiến sỹ Nguyễn Thị Hồi đã
cho rằng: Thực hiện pháp luật là hành vi (hành động hoặc không hành động)
hợp pháp của chủ thể có năng lực hành vi pháp luật Bên cạnh đó, trong quyển
Lý luận Nhà nước và pháp luật, khi định nghĩa về thực hiện pháp luật, GS.TS Phạm Hồng Thái và PGS.TS Đinh Văn Mậu cũng không đề cập đến yếu tố “có mục đích” của các chủ thể pháp luật [33]
Từ những định nghĩa thực hiện pháp luật nêu như trên cho thấy rằng các
khái niệm đều cơ bản thống nhất rằng thực hiện pháp luật là hoạt động có mục đích nhằm thực hiện những yêu cầu của pháp luật Không chỉ như vậy, thực
hiện pháp luật còn là các hoạt động thực tế và hợp pháp làm cho những quy định
Trang 15của pháp luật trở thành những hoạt động cụ thể trong thực tiễn cuộc sống và thực hiện pháp luật là một quá trình của các chủ thể tham gia quan hệ pháp luật
Như vậy, có thể thấy rằng hoạt động thực hiện pháp luật không chỉ là hành vi đơn lẽ, độc lập và cắt khúc mà nó luôn là một quá trình
Theo đó, nhận thấy thực hiện pháp luật có các đặc điểm cơ bản như sau:
- Thực hiện pháp luật là hành vi pháp luật (hành động hoặc không hành động) hợp pháp, có nghĩa là hành vi đó hoàn toàn phù hợp với yêu cầu, đòi hỏi
của pháp luật, nó không trái pháp luật, không vượt quá phạm vi mà pháp luật đã quy định
- Đồng thời, thực hiện pháp luật luôn là hành vi xác định hoặc là xử sự thực tế của con người
- Bên cạnh đó, thực hiện pháp luật còn là xử sự của các chủ thể nhằm hiện thực hóa các quy định của pháp luật Ngoài ra, trên cơ sở yêu cầu của Nhà nước đối với các chủ thể được thể hiện trong các quy định của pháp luật khá đa dạng nên cách thức thực hiện các quy định đó cũng khác nhau, có thể bằng hành động tích cực, hay có thể là một xử sự thụ động, kiềm chế không làm những điều mà pháp luật cấm
Như vậy, dựa vào tính chất của hoạt động thực hiện pháp luật mà khoa học pháp lý đã xác định những hình thức thực hiện pháp luật cụ thể như sau:
- Hình thức tuân thủ pháp luật: Là một hình thức thực hiện pháp luật mà ở
đó các chủ thể pháp luật đã kiềm chế không thực hiện những hoạt động mà pháp luật nghiêm cấm Hình thức thực hiện pháp luật này đòi hỏi chủ thể thực hiện nghĩa vụ một cách thụ động và thực hiện các quy phạm pháp luật ở dạng không hành động
- Hình thực thi hành pháp luật: Là hình thức thực hiện pháp luật mà trong
đó các chủ thể pháp luật thực hiện các nghĩa vụ pháp lý của mình bằng những hành động tích cực Ví dụ việc các chủ thể pháp luật tự giác ý thức nộp thuế cho nhà nước đầy đủ, đúng hạn
Trang 16Có thể nói, khác với hình thức tuân thủ pháp luật thì hình thức thi hành pháp luật đòi hỏi các chủ thể phải thực hiện nghĩa vụ pháp lý ở dạng hành động tích cực
- Hình thức sử dụng pháp luật: Là hình thức thực hiện pháp luật mà ở trong đó các chủ thể pháp luật thực hiện các quyền chủ thể của mình (thực hiện những hành vi pháp luật cho phép) Ví dụ như việc ký kết hợp đồng, thực hiện
các quyền khởi kiện, khiếu nại trong khuôn khổ luật định
Như vậy, hình thức sử dụng pháp luật khác với các hình thức nêu trên ở chỗ chủ thể pháp luật có thể thực hiện hay không thực hiện quyền mà pháp luật cho phép theo ý chí của riêng mình mà không bị bắt buộc thực hiện
- Hình thức áp dụng pháp luật: Là hình thức thực hiện pháp luật mà ở đó
Nhà nước thông qua những cơ quan nhà nước có thẩm quyền hay các nhà chức trách làm cho các chủ thể pháp luật thực hiện các quy định của pháp luật, hoặc
là tự mình căn cứ vào các quy định của pháp luật mà tạo ra những quyết định có thể làm phát sinh hay thay đổi hoặc đình chỉ, chấm dứt các quan hệ pháp luật
cụ thể
Tóm lại, hình thức áp dụng pháp luật luôn đặt ra yêu cầu là phải có sự tham gia của các cơ quan nhà nước hoặc những nhà chức trách có thẩm quyền
1.1.1.2 Khái niệm Quỹ Đầu tư phát triển địa phương
Quỹ Đầu tư phát triển địa phương là một dạng của mô hình các Quỹ Đầu
tư Có nhiều tiêu chí để phân loại các loại hình của Quỹ Đầu tư, việc áp dụng
mô hình của Quỹ nào phụ thuộc vào điều kiện và môi trường phát triển cũng như hệ thống pháp luật của từng nước khác nhau Đề tài nghiên cứu của luận văn thuộc Quỹ Đầu tư của chính quyền địa phương
Quỹ Đầu tư của chính quyền trung ương (là loại Quỹ Đầu tư do Chính Phủ thành lập nhằm thực hiện các mục tiêu của Chính phủ trong từng thời kỳ thường có phạm vi thực hiện hoạt động trong toàn bộ lãnh thổ của một quốc gia)
Trang 17Quỹ Đầu tư của chính quyền địa phương có nhiệm vụ thực thi chính sách đầu tư và hỗ trợ chính quyền địa phương và Quỹ này có phạm vi hoạt động hẹp hơn chỉ trên địa bàn của chính quyền địa phương nơi thành lập Quỹ
Ngoài ra, theo thông lệ quốc tế, việc phân loại các Quỹ Đầu tư cũng được xem xét theo hình thức đầu tư tập trung của Quỹ Khi Quỹ được thành lập, trong bản cáo bạch của Quỹ nêu rất rõ Quỹ sẽ đầu tư lĩnh vực nào hoặc quốc gia nào…, hoặc có những Quỹ lại tập trung vào một lĩnh vực nào đó như: Lĩnh vực công nghiệp, lĩnh vực dịch vụ, lĩnh vực sản xuất phần mềm
Ở Việt Nam, theo Nghị định số 138/2007/NĐ-CP ngày 28/8/2007 về Tổ chức và hoạt động của Quỹ ĐTPT địa phương [16], Nghị định số 37/2013/NĐ-
CP ngày 22/04/2013 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số
138/2007/NĐ-CP [15] thì Quỹ Đầu tư phát triển địa phương “là một tổ chức tài chính nhà nước của chính quyền địa phương thực hiện chức năng đầu tư tài chính và đầu tư phát triển” Quỹ Đầu tư phát triển địa phương có tư cách pháp
nhân, có vốn điều lệ, có bảng cân đối kế toán riêng và con dấu, được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và các ngân hàng thương mại hoạt động hợp pháp tại Việt Nam Theo đó, Quỹ Đầu tư phát triển địa phương có các chức năng sau:
- Một là, tiền đề cho việc chuyển hóa một phần hoạt động đầu tư của Nhà
nước sang cho toàn xã hội nhằm để thực hiện chủ trương “Nhà nước và nhân dân cùng làm” Từ đó giúp nhà nước chỉ tập trung đầu tư vào các dự án và
chương trình quan trọng, cùng những dự án phục vụ công ích không có khả năng thu hồi vốn hoặc những dự án phục vụ lợi ích cộng đồng Riêng đối với các dự
án, chương trình gắn liền với mục tiêu kinh tế - xã hội theo địa bàn và có khả năng thu hồi vốn trực tiếp thì việc thực hiện đầu tư sẽ được xã hội hóa thông qua nhiều kênh khác nhau, trong đó có kênh Quỹ Đầu tư phát triển
- Hai là, một định chế trung gian tài chính của địa phương thực hiện chức năng đầu tư tài chính và đầu tư phát triển, tiếp nhận vốn ngân sách địa phương, vốn tài trợ, viện trợ và làm cầu nối giúp địa phương tiếp cận và thực thi có hiệu
Trang 18quả các chính sách huy động các nguồn vốn trung và dài hạn để tạo nguồn vốn thực hiện các dự án phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội của địa phương
- Ba là, một kênh huy động vốn có hiệu quả thông qua hoạt động tiếp nhận, quản lý nguồn vốn uỷ thác từ các tổ chức cá nhân ở trong và ngoài nước; phát hành trái phiếu chính quyền địa phương theo ủy quyền của Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố để huy động vốn cho ngân sách địa phương, góp phần tăng cường nguồn vốn đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương Bên cạnh đó, Quỹ Đầu tư phát triển địa phương còn giúp chính quyền địa phương quản lý hoạt động của các chức năng tài chính nhà nước khác như Quỹ Bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, Quỹ phát triển nhà ở và một số Quỹ khác theo sự ủy thác của chính quyền địa phương
- Bốn là, công cụ của chính quyền địa phương thực hiện pháp luật về đầu
tư trực tiếp vào các dự án, cho vay đầu tư, ủy thác cho vay đầu tư, góp vốn thành lập doanh nghiệp nhằm thực hiện pháp luật về đầu tư vào các dự án, công trình trọng điểm của địa phương
Tóm lại, các hoạt động cơ bản của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương bao gồm các hoạt động huy động vốn, hoạt động sử dụng vốn, hoạt động cung cấp dịch vụ
1.1.1.3 Khái niệm thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương
Từ khái niệm về thực hiện pháp luật, có thể chỉ ra thực hiện pháp luật về
tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương: Là một quá trình hoạt động có mục đích làm cho những quy định của pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật
Như vậy, Quỹ Đầu tư phát triển địa phương là một tổ chức tài chính Nhà nước của địa phương, mục đích của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương là thực hiện chức năng đầu tư tài chính và đầu tư phát triển Thực hiện pháp luật về tổ
Trang 19chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương trong hoạt động đầu tư thì có: thực hiện pháp luật về đầu tư trực tiếp vào các dự án, thực hiện pháp luật
về cho vay đầu tư, thực hiện pháp luật về góp vốn thành lập doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội… Đối tượng thực hiện pháp luật về cho vay đầu tư là các dự án đầu tư kết cấu hạ tầng có phương án thu hồi vốn trực tiếp thuộc các chương trình, mục tiêu theo chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội đã được Hội đồng nhân dân cấp tỉnh thông qua, bao gồm: các dự án trong lĩnh vực kết cấu hạ tầng giao thông, năng lượng, môi trường; Công nghiệp, công nghiệp phụ trợ; Nông, lâm, ngư nghiệp
và phát triển nông thôn; Xã hội hóa hạ tầng xã hội tại địa phương nhằm góp phần phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương [24]
2 Đặc điểm về thực hiện pháp luật trong tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương
So với các tổ chức tín dụng khác, Quỹ Đầu tư phát triển địa phương được pháp luật quy định có những điểm khác biệt như:
- Về mô hình tổ chức quản lý: Mô hình tổ chức của Quỹ Đầu tư được thực hiện theo quy định chung của pháp luât doanh nghiệp và các văn bản pháp luật chuyên ngành có liên quan Do đó, Quỹ Đầu tư phát triển địa phương tổ chức theo mô hình tự quản lý với cơ cấu đầy đủ như một doanh nghiệp, không có sự tham gia của các tổ chức trung gian; Là loại định chế tài chính do chính quyền các địa phương sở hữu 100% vốn, chưa có sự tham gia của công chúng đầu tư như các loại hình tổ chức tín dụng khác
- Về hình thức hoạt động: Nguồn vốn của Quỹ được hình thành theo quy định của pháp luật và có những quy định đặc thù riêng bao gồm: ngoài nguồn vốn ngân sách nhà nước, thì các Quỹ Đầu tư phát triển địa phương còn có thể vay từ ngân hàng và các hình thức huy động vốn khác…Hoạt động huy động vốn đa dạng của Quỹ Đầu tư phát triển thực hiện thông qua nhiều hình thức như hợp vốn đầu tư, tham gia góp vốn sáng lập Công ty cổ phần, tham gia mua cổ
Trang 20phần tại các doanh nghiệp để thực hiện các mục tiêu đầu tư của Quỹ Với uy tín của Quỹ sẽ thu hút được sự quan tâm của các nhà đầu tư, các tổ chức tín dụng, ngân hàng tham gia đầu tư vào các dự án đầu tư có tỷ suất sinh lời ở mức vừa phải nhưng lại cấp thiết cho phát triển kinh tế - xã hội Những hoạt động như vậy sẽ góp phần xã hội hoá hoạt động đầu tư của địa phương, thu hút nhiều nguồn vốn của dân cư, tổ chức tham gia đầu tư các mục tiêu phát triển trên địa bàn, đây chính là đặc điểm nổi bật của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương so với các tổ chức tín dụng khác
- Về mục đích hoạt động: Quỹ Đầu tư phát triển là công cụ tài chính của chính quyền địa phương, do vậy hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển nói chung
và hoạt động huy động vốn nói riêng gắn liền với các mục tiêu phát triển kinh tế
- xã hội của địa phương (mục tiêu chính sách) Bên cạnh đó, Quỹ Đầu tư phát
triển còn thực hiện mục tiêu bảo toàn và gia tăng giá trị vốn chủ sở hữu, do đó
phần nào sẽ giảm tính chất bao cấp trong hoạt động (mục tiêu kinh tế) của Nhà
tư, cho vay đầu tư, góp vốn thành lập doanh nghiệp để huy động vốn phục vụ cho mục tiêu đầu tư…Trong đó, việc thực hiện pháp luật về nguồn vốn của Quỹ
Đầu tư phát triển được sử dụng như là nguồn “vốn mồi” để thu hút sự tham gia
đầu tư của nhiều thành phần kinh tế khác trên địa bàn tỉnh, thành phố góp phần giảm áp lực về vốn đầu tư từ ngân sách địa phương, nâng cao hiệu quả đầu tư vào các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội của địa phương
- Bên cạnh đó, tạo ra một công cụ tài chính mới nhằm giúp cho chính quyền địa phương huy động mọi nguồn lực tài chính để phục vụ cho mục tiêu
Trang 21phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - kỹ thuật theo chiến lược phát triển kinh tế - xã hội
- Ngoài ra, việc thực hiện pháp luật trong tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương còn hình thành thêm cơ chế trung gian tài chính mới, góp phần thúc đẩy sự phát triển của thị trường vốn trong nước nói chung, địa phương nói riêng và một khi đã hội đủ các điều kiện cần thiết thì việc phát hành trái phiếu để huy động vốn sẽ được coi là kênh quan trọng để huy động vốn của Quỹ Đầu tư phát triển
1.2 Pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương
2 Mục ti u hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương
Văn bản pháp luật quy định về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương có thể kể đến Nghị định số 138/2007/NĐ-CP ngày 28/8/2007 ban hành quy định về Tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương và Nghị định số 37/2013/NĐ-CP ngày 22/04/2013 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 138/2007/NĐ-CP, theo đó thì Quỹ Đầu tư phát triển địa phương là tổ chức tài chính nhà nước của địa phương, hoạt động theo
mô hình ngân hàng chính sách, không vì mục tiêu lợi nhuận, bảo toàn và phát triển vốn (Khoản 11, Điều 1, Nghị định 37/2013); thực hiện huy động vốn trung
và dài hạn để đầu tư trực tiếp vào các dự án, cho vay đầu tư, góp vốn thành lập doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, ủy thác cho vay đầu tư, thu hồi nợ; nhận uỷ thác quản lý nguồn vốn đầu tư, cho vay đầu tư, thu hồi nợ, cấp phát vốn đầu tư, phát hành trái phiếu chính quyền địa phương để huy động vốn cho ngân sách địa phương theo ủy quyền của Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (Điều 4, Nghị định 138/2007) nhằm góp phần phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương
Trên cơ sở quy định của Nghị định số 138/2007/NĐ-CP và Nghị định số 37/2013/NĐ-CP thì các Bộ, Ngành có liên quan cụ thể như Bộ Tài chính ban
Trang 22hành các Thông tư hướng dẫn về chế độ kế toán, cơ chế quản lý tài chính, Điều
lệ mẫu áp dụng cho Quỹ Đầu tư phát triển địa phương; Bộ Lao động Thương binh và Xã hội ban hành Thông tư hướng dẫn về cơ chế tiền lương Căn cứ các quy định của trung ương, các địa phương xây dựng Điều lệ tổ chức và hoạt động của Quỹ, quy trình, quy chế hoạt động cụ thể phù hợp với tình hình thực tế của
địa phương mình
Do đó, theo quy định pháp luật thì mục ti u hoạt động của Quỹ Đầu tư
phát triển địa phương gồm:
(1) Thực hiện quy định của pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương, Quỹ Đầu tư phát triển hoạt động với nhiều chức năng đan xen nhau như: Thực hiện pháp luật về huy động vốn, đầu tư trực tiếp, cho vay đầu tư, góp vốn thành lập doanh nghiệp, cung cấp dịch vụ quản lý vốn
ủy thác và thực hiện pháp luật về tư vấn đầu tư
(2) Mục tiêu hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển là vừa thực hiện các chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương, vừa thực hiện mục tiêu đảm bảo an toàn và phát triển vốn cho chủ sở hữu Tuy nhiên, hoạt động đầu tư của Quỹ Đầu tư phát triển được thực hiện theo danh mục đầu
tư với các giới hạn về đầu tư trực tiếp, đầu tư gián tiếp được quy định trong Điều lệ của các Quỹ Đầu tư phát triển địa phương được đại diện chủ sở hữu phê duyệt
Nhìn chung, sau khi Chính phủ ban hành Nghị định số 138/2007/NĐ-CP ngày 28/8/2007 về Tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương; Nghị định số 37/2013/NĐ-CP ngày 22/04/2013 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 138/2007/NĐ-CP ngày 28/8/2007 Tính đến tháng 09/2017, đã
có 45 địa phương thành lập Quỹ Đầu tư phát triển địa phương hoạt động phù hợp với mục tiêu quy định của pháp luật Từ đó cho thấy nếu mục tiêu hoạt động phù hợp sẽ góp phần quan trọng trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển thị trường vốn, phục vụ cho mục tiêu phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng
Trang 23kinh tế - kỹ thuật theo chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đất nước và ngược lại
1.2.2 Tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương
* Về tổ chức của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương
Theo quy định tại Điều 3 Nghị định số 138/2007 về Tổ chức và hoạt động của Quỹ đầu tư pháp triển địa phương thì:
- Quỹ Đầu tư phát triển địa phương là một tổ chức tài chính Nhà nước của địa phương; thực hiện chức năng đầu tư tài chính và đầu tư phát triển Quỹ Đầu
tư phát triển địa phương có tư cách pháp nhân, có vốn điều lệ, có bảng cân đối
kế toán riêng, có con dấu, được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và các ngân hàng thương mại hoạt động hợp pháp tại Việt Nam
- Tên gọi của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương là: Quỹ Đầu tư phát triển, ghép với tên tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương
Quỹ Đầu tư phát triển địa phương được thành lập theo quyết định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, quyết định việc thành lập Quỹ Đầu tư phát triển địa phương sẽ quy định về tổ chức bộ máy, phê duyệt Điều lệ hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương, trực tiếp quản lý hoạt động và quyết định các vấn
đề khác của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương thuộc thẩm quyền quy định tại Nghị định này và pháp luật hiện hành
Ngoài ra, Bộ Tài chính là cơ quan quản lý chuyên môn sẽ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tài chính; ban hành Điều lệ mẫu về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương; ban hành Quy chế quản lý tài chính đối với Quỹ Đầu tư phát triển địa phương; thực hiện giám sát, kiểm tra, thanh tra hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương
* Về hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương
Quỹ Đầu tư phát triển địa phương được thực hiện các hoạt động sau:
- Một là, thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương, Quỹ thực hiện chức năng tiếp nhận vốn ngân sách địa phương,
Trang 24vốn tài trợ và viện trợ; Huy động các nguồn vốn trung và dài hạn từ các tổ chức,
cá nhân trong và ngoài nước theo quy định của pháp luật nhằm tạo nguồn vốn để thực hiện các dự án phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội của địa phương
- Hai là, Quỹ Đầu tư phát triển địa phương thực hiện chức năng tiếp nhận
và quản lý nguồn vốn ủy thác từ các tổ chức cá nhân trong và ngoài nước nhằm
để thực hiện các hoạt động theo các hợp đồng ủy thác; Đồng thời, phát hành trái phiếu chính quyền địa phương theo ủy quyền của Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố nhằm huy động vốn cho ngân sách địa phương
- Ba là, Quỹ Đầu tư phát triển địa phương thực hiện chức năng nhận ủy thác quản lý hoạt động của Quỹ Bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, Quỹ phát triển đất, Quỹ phát triển nhà ở và một số Quỹ khác
- Bốn là, Quỹ Đầu tư phát triển địa phương thực hiện chức năng đầu tư trực tiếp vào các dự án, cho vay đầu tư, góp vốn thành lập doanh nghiệp; ủy thác cho vay đầu tư, thu hồi nợ…
Như vậy, việc thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu
tư phát triển địa phương đã giúp cho các Quỹ khẳng định chỗ đứng thương hiệu của mình trên thị trường dịch vụ tài chính, cũng như xứng đáng trở thành một công cụ tài chính hữu hiệu cho sự nghiệp xây dựng và phát triển địa phương nói riêng, cả nước nói chung Tuy nhiên, một số quy định pháp lý liên quan đến chức năng hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương cũng chưa thật sự rõ ràng gây ra những vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện sẽ được tiếp tục nghiên cứu ở các nội dung sau
2 Phạm vi hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương
Theo quy định thì việc thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương có phạm vi hoạt động như sau:
- Thực hiện pháp luật về huy động vốn trung, dài hạn từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước
Trang 25- Thực hiện pháp luật về đầu tư, bao gồm đầu tư trực tiếp vào các dự án; đầu tư gián tiếp (bao gồm cả cho vay đầu tư)
- Thực hiện pháp luật về góp vốn thành lập doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội
- Thực hiện pháp luật về ủy thác cho vay đầu tư và thu hồi nợ; Thực hiện pháp luật về nhận ủy thác quản lý nguồn vốn đầu tư; Thực hiện pháp luật về cho vay đầu tư, thu hồi nợ; Thực hiện pháp luật về cấp phát vốn đầu tư, phát hành trái phiếu chính quyền địa phương nhằm huy động vốn cho ngân sách địa phương theo ủy quyền của chính quyền địa phương
Có thể thấy, các quy định của pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương nói chung (phạm vi hoạt động nói riêng) là cơ bản đầy đủ hơn so với các quỹ tài chính ngoài ngân sách hiện nay Từ đó, tạo điều kiện giúp cho các Quỹ này ngày càng phát huy hơn nữa các tiềm năng vốn có và nâng cao hiệu quả hoạt động, góp phần đẩy mạnh công tác đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương Tuy nhiên, bên cạnh những mặt đạt được thì quá trình triển khai thực hiện các quy định, chính sách đối với các hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương cũng gặp không ít khó khăn, vướng mắc cần sớm khắc phục sửa đổi, bổ sung nhằm phát huy hơn nữa vai trò và hiệu quả hoạt động của các Quỹ
1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện pháp luật trong tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương
Thực hiện pháp luật của chủ thể pháp luật nói chung và thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển nói riêng chịu sự tác động của rất nhiều yếu tố Xã hội không phải là sự vận hành của hệ thống kinh
tế mà còn là một tổng thể phức hợp của các mối quan hệ đa dạng, sự tương tác lẫn nhau giữa các nhân tố kinh tế và các nhân tố phi kinh tế Các yếu tố tác động đến việc thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương rất đa dạng, bao gồm các yếu tố cơ bản như: điều kiện kinh tế, chính
Trang 26trị, yếu tố lợi ích, hệ thống chính sách, pháp luật, điều kiện và môi trường tự nhiên, địa lý, cách thức phục vụ, thực thi pháp luật của các cơ quan công quyền…Sau đây là những yếu tố cơ bản nhất tác động đến thực hiện pháp luật
về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương
Yếu t về kinh tế - xã hội - con người
1.3.1.1 Yếu tố về kinh tế
Quá trình thực hiện pháp luật chịu sự ảnh hưởng mạnh mẽ của sự phát triển kinh tế - xã hội
Yếu tố kinh tế là bao gồm tổng thể các điều kiện và hoàn cảnh về kinh tế
- xã hội cùng hệ thống chính sách kinh tế, chính sách xã hội và việc triển khai thực hiện cũng như áp dụng chúng trong xã hội Yếu tố kinh tế còn là nền tảng của sự nhận thức về hiểu biết pháp luật và thực hiện pháp luật nên nó có tác động mạnh mẽ tới hoạt động thực hiện pháp luật của các chủ thể pháp luật Hiện nay, nước ta đang phát triển kinh tế theo nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và kinh tế thị trường được xem là mô hình kinh tế mà trong đó các quan hệ kinh tế đều được thực hiện thông qua thị trường và quan hệ mua bán, trong nền kinh tế thị trường, các quy luật cơ bản của thị trường phát huy tác dụng trong các lĩnh vực sản xuất - xã hội
Theo đó, khi kinh tế phát triển, đời sống vật chất, tinh thần được cải thiện thì các cán bộ, công chức, viên chức, các tầng lớp nhân dân có điều kiện, chủ động tự giác cập nhật các thông tin pháp luật Như vậy pháp luật nói chung, cũng như pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương nói riêng sẽ dễ dàng đến được với họ Nhu cầu tìm hiểu, trang bị thông tin, kiến thức pháp luật trở thành nhu cầu thực sự, thường trực trong suy nghĩ và hành động của họ và không thể thiếu trong các quan hệ, giao dịch Có thể nói, yếu tố kinh tế là điều kiện cần thiết cho sự ổn định chính trị, tăng cường pháp chế và đoàn kết mọi tầng lớp nhân dân trong xã hội, củng cố ý thức, khơi dậy thái độ tích cực của quần chúng đối với việc tham gia quản lý nhà nước, quản lý
Trang 27xã hội bằng pháp luật nhờ đó ý thức tôn trọng, chấp hành pháp luật cũng được nâng lên một bước và điều này giúp cho hoạt động thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương của các chủ thể mang tính tích cực, tự giác
Thực tế cho thấy, khi nền kinh tế - xã hội phát triển thì đời sống vật chất của các tầng lớp dân cư được cải thiện, lợi ích kinh tế được đảm bảo và nhân dân sẽ phấn khởi tin tưởng vào đường lối kinh tế, chính sách pháp luật, sự lãnh đạo cùng chủ trương của Đảng và hoạt động điều hành, quản lý của Nhà nước Khi đó, niềm tin của các chủ thể đối với pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương cũng được củng cố, hoạt động thực hiện pháp luật sẽ mang tính tích cực, thuận lợi
Nhưng ngược lại, khi kinh tế kém phát triển, thu nhập thấp, lợi ích kinh tế không được bảo đảm, đời sống cán bộ, công chức, viên chức, nhân dân nói chung gặp khó khăn thì tư tưởng sẽ diễn biến phức tạp, cái xấu có cơ hội nảy sinh, tác động tiêu cực đến việc thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương Đây là yếu tố làm xuất hiện các loại hành vi
vi phạp pháp luật, đi ngược lại các giá trị chuẩn mực pháp luật như tệ quan liêu, cửa quyền, tham nhũng trong cán bộ, viên chức, hành vi cố ý chây ỳ chiếm dụng vốn vay, chiếm đoạt vốn vay, tẩu tán tài sản thế chấp của đơn vị vay vốn…
1.3.1.2 Yếu tố về xã hội
Ngày nay, trong xã hội hiện đại có nền dân chủ rộng rãi, các tầng lớp xã hội có thể thẳng thắn, công khai bày tỏ ý kiến, quan điểm, nguyện vọng của mình đối với các vấn đề về pháp luật và các cơ quan pháp luật sẵn sàng lên tiếng
để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ Ý thức tự giác chấp hành pháp luật
là một trong các biểu hiện cụ thể nhất của lối sống có văn hóa của người dân Sự
tự giác ấy có được từ kết quả của nhiều yếu tố, trong đó việc tuyên truyền, giáo dục kết hợp với răn đe, xử lý giữ vai trò quan trọng giúp cho các chủ thể (cá nhân, tổ chức…) chấp hành thực hiện pháp luật nói chung, thực hiện pháp luật
Trang 28về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương nói riêng một cách nghiêm túc trong xã hội
Trong xã hội phát triển, công bằng, dân chủ, văn minh thì mọi chủ thể đều
có ý thức tự giác chấp hành pháp luật Các chủ thể cần xác định rõ trách nhiệm của mình, để từng bước hình thành và xây dựng nếp sống tự giác chấp hành pháp luật, coi đó là tiêu chí của lối sống văn hóa nhằm xây dựng một xã hội ngày càng tốt hơn theo quy định của pháp luật
Để việc thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương trở thành ý thức tự giác của các chủ thể thì sự gương mẫu chấp hành của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động… sự công bằng và minh bạch của các cơ quan thi hành pháp luật cùng với sự hỗ trợ, kết hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đoàn thể và sự tham gia của cả cộng đồng xã hội là vô cùng cần thiết, giúp cho công tác thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương được thuận lợi, đạt hiệu quả
Ngược lại, trong xã hội mà còn nhiều tệ nạn, thiếu công bằng, dân chủ, thông tin nghèo nàn, đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn, thiếu thốn, trình độ dân trí thấp… thì sẽ gây khó khăn cho công tác thực hiện pháp luật về tổ chức
và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương
1.3.1.3 Yếu tố về con người
Yếu tố năng lực của đội ngũ cán bộ công chức, viên chức, người lao động giữ vai trò quyết định chất lượng công tác thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương Mỗi một người cán bộ nếu không
đủ năng lực, trình độ thì không thể tham mưu và xây dựng được những văn bản phù hợp với đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước và phù hợp với quy định của pháp luật Do vậy, phải đào tạo và chọn những cán bộ có phẩm chất, năng lực, trình độ, có lòng nhiệt tình, say mê với công việc Bên cạnh đó, phải thường xuyên rà soát, phân loại, đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ này Đây là lực lượng trực tiếp thực hiện pháp luật về tổ chức và
Trang 29hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương cho nên sự thành công hay thất bại của công việc này là phụ thuộc nhiều ở lực lượng đội ngũ cán bộ này
Dó đó, nếu đội ngũ cán bộ yếu kém cả về phẩm chất và năng lực thì tác động tiêu cực đến chất lượng hiệu quả thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương và có thể như gây ra các hệ lụy tiêu cực khác làm ảnh hưởng đến đời sống, xã hội của nhân dân
Ngược lại, nếu đội ngũ cán bộ đáp ứng cả về phẩm chất và năng lực thì việc thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương đảm bảo được chất lượng, hiệu quả, các nội dung về chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước dễ dàng chuyển tải được vào trong đời sống xã hội của nhân dân
2 Yếu t về cơ chế chính sách
Pháp luật dùng để điều chỉnh các quan hệ xã hội và là cơ sở để các chủ thể thực hiện pháp luật Do pháp luật điều chỉnh các mối quan hệ trong đời sống xã hội nên pháp luật có ảnh hưởng rất lớn đến việc quản lý nhà nước của các cấp chính quyền nói chung, là cơ sở pháp lý để cơ quan nhà nước tổ chức thực hiện trong phạm vi cả nước, là công cụ quan trọng để bảo đảm cho công tác chỉ đạo, điều hành được thực hiện hiệu lực, hiệu quả, là công cụ hữu hiệu để giữ gìn an ninh trật tự, ổn định chính trị xã hội ở quốc gia hay địa phương, đồng thời pháp luật còn là đòn bẩy để thúc đấy phát triển kinh tế - xã hội…
Pháp luật có vị trí, vai trò rất quan trọng, nó chi phối, tác động mạnh mẽ đến hoạt động quản lý của các cơ quan nhà nước Người dân sẽ tích cực, chủ động và thực hiện nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật nếu có một hệ thống pháp luật toàn diện (có khả năng đáp ứng được nhu cầu điều chỉnh pháp luật trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội), đồng bộ (không chồng chéo, mâu thuẫn với nhau), phù hợp (sát thực tế, phù hợp với điều kiện kinh tế, chính trị, văn hóa
xã hội, ), công khai, minh bạch và được thực hiện nghiêm minh Ngược lại, nếu như hệ thống pháp luật mà thiếu đồng bộ, toàn diện,… sẽ gây khó khăn trong
Trang 30công tác quản lý đối với các cơ quan nhà nước, là lực cản đối với sự phát triển,
Hiện nay, ở trung ương Chính phủ đã ban hành Nghị định số 138/2007/NĐ-CP ngày 28/8/2007 về Tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương, Nghị định số 37/2013/NĐ-CP ngày 22/04/2013 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 138/2007/NĐ-CP; Thông tư số 28/2014/TT-BTC ngày 25/02/2014 của Bộ Tài chính về Hướng dẫn cơ chế quản lý tài chính của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương; Thông tư số 42/2014/TT-BTC ngày 08/04/2014 của Bộ Tài chính về Ban hành Điều lệ mẫu áp dụng cho các Quỹ Đầu tư phát triển địa phương; Thông tư số 45/2016/TT-BLĐTBXH ngày 28/12/2016 của Bộ lao động - Thương binh và xã hội về Hướng dẫn thực hiện quản lý lao động, tiền lương, thù lao, tiền thưởng đối với Quỹ Đầu tư phát triển địa phương; Thông tư số 200/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính về Hướng dẫn chế dộ kế toán doanh nghiệp…
Tuy nhiên, một số quy định này vẫn còn nhiều bất cập, chồng chéo, chưa rõ ràng và cụ thể hóa, đã gây khó khăn cho các Quỹ Đầu tư phát triển địa phương trong quá trình triển khai thực hiện và làm ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động cũng như việc thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương nói chung và Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang nói riêng
Ở địa phương, về quy chế hoạt động thì thực hiện theo Quyết định số 2744/QĐ-UBND ngày 19/09/2017 của Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang về việc Phê duyệt Điều lệ tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang (thay thế Quyết định số 2392/QĐ-UBND ngày 01/01/2014) Ngoài ra,
Trang 31Quỹ Đầu tư phát triển Tiền Giang còn tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành các quy chế nghiệp vụ làm cơ sở thực hiện trong quá trình tổ chức và hoạt động như: Quy chế cho vay đầu tư, Quy chế cho vay phát triển Hợp tác xã, Quy chế
về bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, Quy chế dự phòng rủi ro, Quy chế bảo đảm tiền vay, nhưng các Quy chế này hiện nay cũng còn một số bất cập, chưa thật sự đồng bộ và phù hợp với điều kiện thực tế nên cần phải được tiếp tục nghiên cứu hoàn chỉnh
Để đảm bảo cho việc thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương có hiệu quả thì cần phải có những quy định pháp luật chặt chẽ, quy định rõ ràng về phân cấp, trách nhiệm của các bên tham gia và việc giám sát tốt hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương cũng tạo điều kiện củng cố niềm tin của các chủ thể, các nhà đầu tư, hạn chế các rủi ro của thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương
Trang 32Tiểu kết chương 1
Trong chương 1 của luận văn này đã nêu khái quát và làm sáng tỏ một số
lý luận cơ bản liên quan về thực hiện pháp luật trong tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương, cụ thể:
Khái niệm về thực hiện pháp luật; Khái niệm về Quỹ Đầu tư phát triển địa phương; Khái niệm về thực hiện pháp luật trong tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương
Phân tích đặc điểm, vai trò của việc thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương để thấy được điểm khác biệt của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương so với các tổ chức tín dụng có cùng mục đích hoạt động, đồng thời thấy được vai trò, ý nghĩa của Quỹ Đầu tư phát triển đối với sự phát triển của địa phương
Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện pháp luật về tổ chức
và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương
Những lý luận cơ bản này là nền tảng cho việc tiến hành phân tích cũng như đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang trong chương 2 và đề xuất những giải pháp trong chương 3 nhằm bảo đảm thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương tỉnh Tiền Giang nói riêng, cả nước nói chung trong thời gian tới
Trang 33CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG
CỦA QUỸ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN TỈNH TIỀN GIANG
2.1 Giới thiệu về Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang
2 Quá trình hình thành và phát triển của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang
Xuất phát từ tình hình thực tế cần phải có công cụ tài chính hữu hiệu, bổ trợ cho các kênh đầu tư khác trên địa bàn tỉnh Tiền Giang để giúp Ủy ban nhân dân tỉnh triển khai thực hiện các chương trình đầu tư, xây dựng cơ sở hạ tầng, các chương trình phát triển kinh tế - xã hội cần thiết, có ý nghĩa quan trọng của tỉnh nhằm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Tiền Giang lần thứ VII nhiệm kỳ 2001 - 2005 và các năm tiếp theo Trong bối cảnh
đó, Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang được thành lập theo Quyết định số 20/2001/QĐ.UB ngày 08/6/2001 của Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang, theo đó, Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang là tổ chức tài chính nhà nước, trực thuộc
Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang trực tiếp quản lý, hoạt động theo nguyên tắc tự chủ về tài chính, bảo đảm an toàn và phát triển vốn, tự bù đắp chi phí và tự chịu rủi ro Thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương, Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang được thành lập nhằm mục đích tiếp nhận vốn ngân sách, huy động vốn trung và dài hạn từ các tổ chức cá nhân trong và ngoài nước để thực hiện pháp luật về cho vay, đầu tư vào dự án, doanh nghiệp phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội của tỉnh
Ngoài ra, Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang còn được Ủy ban nhân dân tỉnh giao thêm một số nhiệm vụ như: Bảo lãnh tín dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh; Cho vay hỗ trợ phát triển hợp tác xã
Ngày 02/11/2016, Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang quyết định sáp nhập Quỹ Phát triển đất tỉnh Tiền Giang vào Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang
Trang 34nên Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang được bổ sung thêm chức năng: nhận vốn từ nguồn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tiền thu từ đấu giá quyền sử dụng đất và huy động các nguồn khác theo quy định để ứng vốn cho Tổ chức phát triển quỹ đất và các tổ chức khác để thực hiện việc bồi thường, giải phóng mặt bằng và tạo quỹ đất theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt
2 2 Bộ máy tổ chức của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang
Thực hiện quy định của pháp luật, cơ cấu tổ chức của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang gồm có Hội đồng quản lý, Ban Kiểm soát, Ban Giám đốc
và các phòng nghiệp vụ
Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Quỹ Đầu tƣ phát triển tỉnh Tiền Giang
(Nguồn: Quyết định của Hội đồng quản lý Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang) 2.1.2.1 Hội đồng quản lý
Hội đồng quản lý Quỹ hiện nay gồm có năm (05) thành viên kiêm nhiệm (Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang làm Chủ tịch Hội đồng quản lý, Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Tiền Giang làm Phó chủ tịch thường trực, Giám đốc Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang làm Phó chủ tịch, Giám đốc Sở Kế hoạch
Phòng Tài chính - Kế toán
Phòng Thẩm định –
T n d ng
Hội đồng quản lý
Phòng BLTD
và quản lý ủy thác
Phòng Tổ
chức - Hành
chính
Trang 35và Đầu tư tỉnh Tiền Giang và Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Tiền Giang làm thành viên), làm việc theo chế độ tập thể, xem xét và quyết định những vấn đề về hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang theo thẩm quyền và trách nhiệm được quy định tại Điều lệ tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang
2.1.2.2 Ban Kiểm soát
Ban Kiểm soát gồm có (03) ba thành viên (trong đó có một Trưởng ban phụ trách hoạt động của Ban Kiểm soát), công tác theo chế độ kiêm nhiệm, hoạt
động theo Quy chế do Hội đồng quản lý Quỹ phê duyệt, có nhiệm vụ kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chính sách chế độ và nghiệp vụ hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang nhằm đảm bảo hiệu quả hoạt động và an toàn tài sản
2.1.2.3 Ban Giám đốc
Ban Giám đốc gồm Giám đốc và Phó Giám đốc có nhiệm vụ quản lý và điều hành các hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang theo đúng Điều lệ và hoạt động của Quỹ, pháp luật nhà nước, các quyết định của Hội đồng quản lý và thực hiện các nhiệm vụ khác được quy định tại Điều lệ tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang
Trang 36hàng năm, tổ chức thực hiện công tác kế toán, theo dõi, phản ánh tình hình cho vay, thu nợ, tình hình sử dụng vốn trong đầu tư xây dựng cơ bản, đầu tư trực tiếp vào các dự án, góp vốn thành lập doanh nghiệp…
- Phòng Thẩm định - Tín dụng
Phòng Thẩm định - Tín dụng là bộ phận nghiệp vụ của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang có chức năng tham mưu và tác nghiệp giúp cho Giám đốc trong các lĩnh vực: Khai thác và tìm dự án đầu tư, thẩm định các dự án vay vốn, tham gia thiết lập các dự án đầu tư trực tiếp, tham gia quản lý phần vốn của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang tại các doanh nghiệp…
- Phòng Bảo lãnh tín dụng và Quản lý ủy thác
Phòng Bảo lãnh tín dụng và Quản lý ủy thác có chức năng tham mưu giúp Giám đốc thực hiện các nhiệm vụ như sau:
• Thực hiện việc bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Tiền Giang
• Thực hiện việc nhận vốn từ nguồn tiền sử dụng đất, tiền cho thuê đất, tiền thu từ việc đấu giá quyền sử dụng đất và huy động các nguồn khác theo quy định pháp luật để ứng vốn và chi hỗ trợ trong lĩnh vực bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; tạo quỹ đất và phát triển quỹ đất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương
• Thực hiện việc nhận ủy thác quản lý cho vay nguồn vốn hỗ trợ phát triển Hợp tác xã
• Thực hiện việc nhận ủy thác quản lý hoạt động của các quỹ tài chính địa phương do Ủy ban nhân dân tỉnh thành lập…
Ngoài ra, Quỹ Đầu tư phát triển Tiền Giang còn cử cán bộ có trình độ chuyên môn bậc đại học sang công tác chuyên trách ở các Công ty cổ phần mà Quỹ tham gia đầu tư góp vốn như Công ty cổ phần nhà máy nước Đồng Tâm và Công ty cổ phần Du lịch Mêkông Mỹ Tho
Trang 37Như vậy, thực hiện theo quy định của pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương thì bộ máy hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang tương đối hoàn chỉnh Tuy nhiên, về bộ máy điều hành tác nghiệp còn chưa tách bạch hơn với đầy đủ các bộ phận nghiệp vụ theo
mô hình tổ chức và hoạt động của hệ thống Quỹ Đầu tư phát triển trên toàn quốc nhằm thể hiện tính chuyên nghiệp, mở rộng và nâng hoạt động lên tầm cao hơn
2 Chức năng hoạt động
- Thực hiện pháp luật về đầu tư phát triển và đầu tư tài chính
- Thực hiện pháp luật về bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
- Thực hiện pháp luật về nhận vốn từ nguồn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tiền thu từ đấu giá quyền sử dụng đất và huy động các nguồn khác theo quy định để ứng vốn cho tổ chức phát triển quỹ đất và các tổ chức khác để thực hiện việc bồi thường, giải phóng mặt bằng và tạo quỹ đất theo quy hoạch, kế hoạch
sử dụng đất đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt
2 4 Cơ chế hoạt động
Về tính chất sở hữu: Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang là loại định chế tài chính do chính quyền địa phương sở hữu 100% vốn, chưa có sự tham gia của công chúng đầu tư như các loại hình Quỹ Đầu tư khác
Về mục tiêu hoạt động: Mục tiêu hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang là vừa thực hiện đầu tư vào các dự án, công trình phát triển cơ
sở hạ tầng kinh tế - xã hội của địa phương theo chương trình mục tiêu, chiến lược chính quyền tỉnh đã đề ra; thực hiện bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; ứng vốn cho tổ chức phát triển quỹ đất và các tổ chức khác để bồi thường, giải phóng mặt bằng và tạo quỹ đất, vừa thực hiện mục tiêu bảo toàn và gia tăng giá trị vốn trong quá trình hoạt động
Về phạm vi huy động vốn: Ngoài nguồn vốn do ngân sách nhà nước đảm bảo vốn hoạt động ban đầu, Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang còn có thể huy động vốn trung và dài hạn như vay từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài
Trang 38nước, phát hành trái phiếu theo quy định của pháp luật để huy động vốn và thực hiện các hình thức huy động vốn khác như kêu gọi các tổ chức, cá nhân cùng hợp vốn đầu tư, hợp vốn cho vay
2.2 Thực tiễn thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tƣ phát triển tỉnh Tiền Giang
2 2 Thực tiễn chung của cả nước
Theo báo cáo đánh giá tác động chính sách trong đề nghị xây dựng Nghị định về tổ chức và hoạt động Quỹ Đầu tư phát triển địa phương của Bộ Tài chính thì đến hết năm 2016, số dư nguồn vốn hoạt động của hệ thống Quỹ Đầu
tư phát triển là 28.040 tỷ đồng, gấp 3,5 lần so với năm 2007 Về cơ cấu, vốn chủ
sở hữu chiếm 75% và vốn huy động chiếm 25% (vốn huy động của các Quỹ Đầu tư phát triển địa phương chủ yếu từ nguồn vốn Chính phủ vay về cho vay lại - vốn ODA) Hoạt động sử dụng vốn của các Quỹ Đầu tư phát triển địa
phương, bao gồm cho vay, đầu tư trực tiếp, góp vốn thành lập doanh nghiệp,… Trong đó cho vay vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu sử dụng vốn của các Quỹ Đầu tư phát triển.Tính đến 31/12/2016, tổng vốn sử dụng cho các hoạt động cho vay, đầu tư của hệ thống Quỹ Đầu tư phát triển địa phương là 14.964 tỷ đồng, gấp 4 lần so với năm 2007, trong đó hoạt động cho vay đầu tư cơ sở hạ tầng là 12.125 tỷ đồng, chiếm 81% vốn hoạt động của các Quỹ Đầu tư phát triển địa phương [11] Từ đó cho thấy nguồn vốn cho vay và đầu tư của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương đã đóng góp có hiệu quả vào việc đầu tư cơ sở hạ tầng tại địa phương
Sau một thời gian thực hiện, việc Chính phủ ban hành Nghị định số 138/2007/NĐ-CP, Nghị định số 37/2013/NĐ-CP và văn bản hướng dẫn của các
bộ, ngành có liên quan đã tạo điều kiện cho các Quỹ Đầu tư phát triển địa phương chủ động trong quá trình điều hành, quản lý và đảm bảo hoạt động có hiệu quả; góp phần vào sự sự tăng trưởng và phát triển hệ thống Quỹ, cụ thể:
Trang 39Về số lượng: Trước khi Nghị định số 138/2007/NĐ-CP được ban hành
(năm 2007), có 14 Quỹ Đầu tư phát triển địa phương được thành lập theo mô hình thí điểm theo phê duyệt của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh Các Quỹ này được tổ chức và hoạt động căn cứ theo mô hình của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương đầu tiên là Quỹ Đầu tư phát triển đô thị Thành phố Hồ Chí Minh - được thành lập vào năm 1997 (nay là Công ty Đầu tư tài chính Nhà nước thành phố
Hồ Chí Minh - HFIC) Tính đến thời điểm tháng 09/2017, đã có 45 Quỹ Đầu tư phát triển địa phương được thành lập và hoạt động trên cả nước
Về mô hình hoạt động: Nghị định số 138/2007/NĐ-CP và Nghị định số
37/2013/NĐ-CP quy định Quỹ Đầu tư phát triển địa phương được tổ chức theo
mô hình hoạt động độc lập Đến nay, các Quỹ đều hoạt động độc lập, trong đó
có 09 Quỹ kiện toàn từ bộ máy kiêm nhiệm của các chi nhánh Ngân hàng phát triển Việt Nam và 09 Quỹ thành lập trên cơ sở tổ chức lại các Quỹ tài chính tại địa phương như Quỹ Phát triển đất, Quỹ Phát triển nhà ở, Quỹ Bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, còn lại là thành lập mới
Về nguồn vốn hoạt động: Đến hết năm 2016, số dư nguồn vốn hoạt động
của hệ thống Quỹ Đầu tư phát triển địa phương là 28.040 tỷ đồng (gấp 3,5 lần so với năm 2007)
Về hoạt động sử dụng vốn: Hoạt động sử dụng vốn của Quỹ Đầu tư phát
triển địa phương bao gồm cho vay, đầu tư trực tiếp và góp vốn thành lập doanh nghiệp Tính đến 31/12/2016, tổng vốn sử dụng cho các hoạt động cho vay, đầu
tư của hệ thống Quỹ là 14.964 tỷ đồng (gấp 3,8 lần năm 2007), trong đó hoạt động cho vay vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu sử dụng vốn của các Quỹ với
dư nợ cho vay là 12.125 tỷ đồng, nợ quá hạn là 5,9%/tổng dư nợ và hoạt động đầu tư trực tiếp, góp vốn thành lập doanh nghiệp là 2.839 tỷ đồng
Thông qua các hoạt động cho vay, đầu tư trực tiếp, các Quỹ đã thu hút sự tham gia của các thành phần kinh tế, đặc biệt là khu vực tư nhân cùng cho vay
và đầu tư vào lĩnh vực hạ tầng cơ sở, giảm bớt áp lực cho ngân sách địa phương
Trang 40trong việc đầu tư vào các lĩnh vực cơ sở hạ tầng mà hiện nay thường do Nhà nước phải đứng ra thực hiện như các dự án xử lý chất thải rắn, bến xe, cấp nước, chợ, trường học…, thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương
Đối với hoạt động ủy thác: Ngoài các hoạt động chính là cho vay, đầu tư,
một số Quỹ Đầu tư phát triển địa phương thực hiện tốt công tác quản lý ủy thác nguồn vốn và hoạt động của các quỹ tài chính tại địa phương, tránh lãng phí nguồn lực của địa phương như Quỹ bảo lãnh tín dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, Quỹ phát triển nhà ở, Quỹ phát triển đất, Quỹ hỗ trợ phát triển Hợp tác xã…
Về quản lý giám sát: Về cơ bản các địa phương đã thực hiện đúng chức
năng quản lý nhà nước quy định, theo đó đa số các địa phương đã thực hiện quy trình thành lập Quỹ, tổ chức bộ máy, hoạt động của Quỹ theo quy định của Nghị định số 138/2007/NĐ-CP và Nghị định số 37/2013/NĐ-CP của Chính phủ [4]
2 2 2 Thực tiễn thực hiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang
Trước năm 2008, mô hình hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương là “thí điểm” nên về cơ chế, các quy định hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang chủ yếu được tham khảo ở các Quỹ Đầu tư phát triển địa phương khác, ngân hàng thương mại và Quỹ Hỗ trợ phát triển để vận dụng cho phù hợp với tình hình thực tế của tỉnh Từ năm 2008 đến nay, mô hình tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang thực hiện theo quy định tại Nghị định số 138/2007/NĐ-CP ngày 28/8/2007 của Chính phủ về Tổ chức và hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương và Nghị định 37/2013/NĐ-CP ngày 22/4/2013 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 138/2007/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn của các bộ, ngành có liên quan
Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh Tiền Giang (sau đây gọi tắt là Quỹ) là một tổ chức tài chính nhà nước, trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang, có tư cách pháp nhân, có vốn điều lệ, hạch toán độc lập, có con dấu riêng, được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và các ngân hàng thương mại hoạt động hợp pháp tại Việt