Hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu hội đồng nhân dân tỉnh hà tĩnh

- Trách nhiệm của đại biểu Hội đồng nhân dân trong việc tiếp xúc cử tri Đại biểu Hội đồng nhân dân phải liên hệ chặt chẽ với cử tri ở đơn vị bầu cử bầu ra mình, chịu sự giám sát của cử

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

BÙI THỊ HỒNG SÂM

HOẠT ĐỘNG TIẾP XÚC CỬ TRI CỦA ĐẠI BIỂU HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN TỈNH HÀ TĨNH

LUẬN VĂN THẠC SỸ LUẬT HỌC

Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật

Mã số: 8380106

Người hướng dẫn khoa học:

TS NGUYỄN VĂN DŨNG

Nghệ An, năm 2018

MỞ ĐẦU 1 Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG TIẾP XÚC CỬ TRI CỦA ĐẠI BIỂU HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN CẤP TỈNH 6

1.1 Khái niệm hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân 6

1.2 Vai trò hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh15 1.3 Các hình thức tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân 17 1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động tiếp xúc cử tri 22

Chương 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TIẾP XÚC CỬ TRI CỦA ĐẠI BIỂU HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN TỈNH HÀ TĨNH 266

2.1 Khái quát các điều kiện ảnh hưởng đến hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh 266

2.2 Thực tiễn hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh 312.3 Đánh giá thực tiễn về hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh 433

Chương 3 QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TIẾP XÚC CỬ TRI CỦA ĐẠI BIỂU HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN TỈNH HÀ TĨNH 54

3.1 Quan điểm nâng cao hiệu quả hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh 544

3.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh 577

KẾT LUẬN 700 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 71

Để thực hiện đề tài “Hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh”, bản thân tôi luôn nhận được sự quan tâm, giúp đỡ tận

tình của các cơ quan, đơn vị và các nhà khoa học Xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến quý thầy, cô giáo Khoa Luật của Trường Đại học Vinh và đặc biệt là

sự giúp đỡ tận tâm, tận tình của TS Nguyễn Văn Dũng, người đã hướng dẫn tôi

thực hiện đề tài khoa học này

Tôi xin chân thành cảm ơn bạn bè và đồng nghiệp đã luôn giúp đỡ, hỗ trợ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu đề tài khoa học

Mặc dù đã rất cố gắng trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành đề tài khoa học này nhưng không thể tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót Tôi rất mong nhận được những góp ý của quý thầy cô và các bạn đồng nghiệp

Đồng thời, tôi cũng xin cam đoan luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nêu trong luận văn là trung thực, đảm bảo độ chuẩn xác Các số liệu, thông tin, tài liệu tham khảo trong luận văn có xuất xứ rõ ràng, được trích dẫn đầy đủ

Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về công trình nghiên cứu của mình

Tác giả luận văn

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm quyền dân chủ của người dân và bảo đảm tính thực chất trong hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh nói riêng và hoạt động của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh nói chung Vì vậy, pháp luật điều chỉnh và các công trình nghiên cứu về vấn đề này là rất cần thiết và quan trọng Tuy nhiên, hiện nay văn bản pháp luật quy định về hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh vẫn chưa đầy đủ, các công trình nghiên cứu về hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh vẫn chưa nhiều và cụ thể Điều đó đặt ra nhu cầu nghiên cứu về đề tài hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh

Về mặt thực tiễn, trong thời gian vừa qua, hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh đã phát huy được vai trò cầu nối giữa đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh và cử tri ở địa phương Qua hoạt động này, tâm

tư nguyện vọng của người dân được bày tỏ và giải quyết một cách hợp lý và kịp thời Hoạt động tiếp xúc cử tri đi vào quy cũ, kỹ năng và trách nhiệm của đại biểu Hội đồng nhân dân trong tiếp xúc cử tri được nâng cao Đặc biệt, trình độ dân trí ngày càng cao và ý thức chính trị của cử tri ngày càng tốt nên các cử tri

đã tham gia một cách nhiệt tình vào các buổi tiếp xúc cử tri

Tuy nhiên, hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh

Hà Tĩnh cũng còn tồn tại một số hạn chế, cần tìm ra các nguyên nhân và giải pháp để khắc phục như: Hình thức tiếp xúc cử tri chưa đa dạng; một số hoạt đọng tiếp xúc cử tri của đại biểu hội động nhân dân tỉnh còn hình thức; kỹ năng

và thái độ của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh chưa đáp ứng được yêu cầu về

vai trò của người đại diện; ý thức của một bộ phận cử tri chưa cao; việc giải quyết các kiến, kiến nghị của cử tri chưa kịp thời và hợp lý

Xuất phát từ vai trò quan trọng của hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh và những hạn chế, khó khăn còn tồn tại trong hoạt động

này trên thực tế, tôi đã lựa chọn đề tài “Hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh” làm đề tài luận văn thạc sỹ của mình

2 Tình hình nghiên cứu

Tiếp xúc cử tri là hoạt động vừa mang tính chính trị, pháp lý, vừa mang tính xã hội Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu có liên quan đến hoạt động này chủ yếu là dưới khía cạnh pháp lý Hiện nay đã có một số công trình nghiên cứu hoạt động tiếp xúc cử tri, trong đó trực tiếp nhất là luận văn thạc sỹ luật học

“Tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội” của Ngô Trung Tại và một số bài viết trên các tạp chí chuyên ngành, như:

- Nguyễn Hải Dũng, Đại biểu Hội đồng nhân dân với hoạt động tiếp xúc

cử tri, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 17 (225)/2012 tr.20-24

- Nguyễn Lâm, Lấp khoảng trống giữa các lần tiếp xúc, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số chủ đề hiến kế lập pháp 30 (112)/2007

- Mai Quốc Bình, Tiếp xúc cử tri tại Đoàn đại biểu thành phố Hồ Chí Minh, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 9 (44)/2004

- Nguyễn Sỹ Dũng, Tiếp xúc cử tri – bài toán khó, Tạp chí nghiên cứu lập pháp, số 11(22)/2002

- Phùng Văn Huyên, Kiến nghị hoàn thiện quy trình tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 18 (250)/2013

- Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu chủ yếu ở khía cạnh tìm hiểu về hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội Còn hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh thì chưa có nhiều công trình nghiên cứu Đặc biệt là từ thực tiễn của tỉnh Hà Tĩnh thì có thể khẳng định là đến nay chưa

có công trình nào nghiên cứu một cách trực tiếp

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích tổng quát của luận văn là nhằm xây dựng các luận cứ khoa học cho việc đề xuất một hệ thống giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh

Luận văn tập trung vào giải quyết các nhiệm vụ sau:

Thứ nhất, hệ thống hóa nhận thức lý luận về hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Trên cơ sở đó làm sáng tỏ những vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động tiếp xúc cử tri và chỉ ra những đặc thù của hoạt động này

Thứ hai, tìm hiểu, đưa ra những ý kiến đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn hoạt động tiếp xúc cử tri Xác định rõ những ưu điểm, hạn chế của thực trạng hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh, cũng như những nguyên nhân của những ưu điểm và hạn chế đó

Thứ ba, đề xuất hệ thống các quan điểm, giải pháp cho việc nâng cao hiệu quả hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

Về đối tượng nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận về hoạt động tiếp xúc cử tri, các quy định của pháp luật ở Việt Nam về hoạt động tiếp xúc cử tri và thực tiễn hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh hiện nay

Về phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi nội dung: Trong khuôn khổ quy mô của luận văn thạc sĩ luật

học, luận văn tập trung làm sáng tỏ các khía cạnh lý luận, pháp lý về hoạt động tiếp xúc cử tri và thực trạng hoạt động tiếp xúc cử tri ở Hà Tĩnh, từ đó đề xuất

các giải pháp để bảo đảm mục đích hoạt động tiếp xúc cử tri

- Phạm vi không gian: Luận án triển khai trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh

- Phạm vi thời gian: Đề tài nghiên cứu hoạt động tiếp xúc cử tri từ khi đổi

mới đất nước (1986) đến nay (2018), trọng tâm là giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2018

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp luận dựa trên các quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về dân chủ, về quyền con người; tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ và về trách nhiệm của cán bộ công chức nhà nước; quan điểm và chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam về dân chủ nói chung và hoạt động tiếp xúc cử tri nói riêng Luận văn còn sử dụng phương pháp luận dựa trên nguyên lý chủ quyền nhân dân, quyền con người trong một số học thuyết hiện đại đang được áp dụng phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới lý thuyết về dân chủ, lý luận về quyền con người tiếp cận đa ngành và liên ngành luật học, lý thuyết xã hội học pháp luật và Luật học so sánh

Luận văn áp dụng tổng hợp nhiều phương pháp nghiên cứu nhằm làm sáng tỏ các luận điểm nghiên cứu như phương pháp phân tích, tổng hợp; thống kê; gián tiếp; trực tiếp; tiếp cận hệ thống, đa ngành và liên ngành khoa học xã hội nhân văn; so sánh luật học

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án

Về nhận thức lý luận: Luận văn hình thành tư duy đầy đủ về hoạt động

tiếp xúc cử tri của đại biểu hội đồng nhân dân tỉnh, thực hiện hoạt động tiếp xúc

cử tri của đại biểu hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh hiện nay

Về hoàn thiện thể chế, chính sách: Luận văn xác lập cơ sở khoa học cho

việc triển khai thi hành Hiến pháp năm 2013, hoàn thiện cơ sở pháp lý hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh, thiết kế chính sách hợp l để bảo đảm hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh

Về thực tiễn: Đề tài cung cấp những khuyến nghị cụ thể để bảo đảm hoạt

động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân ở Việt nam nói chung và tỉnh Hà Tĩnh nói riêng

Luận văn có thể được tham khảo trong hoạt động nghiên cứu và đào tạo lĩnh vực khoa học chính trị và khoa học pháp lý

7 Kết cấu của luận án

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn được kết cấu thành ba chương:

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu

Hội đồng nhân dân cấp tỉnh

Chương 2: Thực trạng hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng

nhân dân tỉnh Hà Tĩnh

Chương 3: Quan điểm và giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tiếp xúc

cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG TIẾP XÚC CỬ TRI CỦA ĐẠI BIỂU HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN CẤP TỈNH

1.1 Khái niệm hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân

Tiếp xúc cử tri là nhiệm vụ của đại biểu Hội đồng nhân dân để thực hiện tốt hơn vai trò là người đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân Để làm

rõ khái niệm hoạt động tiếp xúc cử tri, trước hết phải làm rõ một số khái niệm có liên quan như khái niệm đại biểu Hội đồng nhân dân, cử tri, tiếp xúc cử tri

1.1.1 Đại biểu Hội đồng nhân dân

Điều 115 Hiến pháp năm 2013 quy định “Đại biểu Hội đồng nhân dân là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân địa phương; liên hệ chặt chẽ với cử tri, chịu sự giám sát của cử tri, thực hiện chế độ tiếp xúc, báo cáo với

cử tri về hoạt động của mình và của Hội đồng nhân dân, trả lời những yêu cầu, kiến nghị của cử tri; xem xét, đôn đốc việc giải quyết khiếu nại, tố cáo Đại biểu Hội đồng nhân dân có nhiệm vụ vận động Nhân dân thực hiện Hiến pháp và pháp luật, chính sách của Nhà nước, nghị quyết của Hội đồng nhân dân, động viên Nhân dân tham gia quản l nhà nước”[23]

Đại biểu Hội đồng nhân dân là người do cử tri địa phương bầu ra và có đầy đủ các tiêu chuẩn như trung thành với Tổ quốc, Nhân dân và Hiến pháp, phấn đấu thực hiện công cuộc đổi mới, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Đại biểu Hội đồng nhân dân là người có phẩm chất đạo đức tốt, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, gương mẫu chấp hành pháp luật; có bản lĩnh, kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, mọi biểu hiện quan liêu, hách dịch, cửa quyền và các hành vi vi phạm pháp luật khác; cccó trình độ văn hóa, chuyên môn, đủ năng lực, sức khỏe, kinh nghiệm công tác và uy tín để thực hiện nhiệm vụ đại biểu; có điều kiện tham gia các hoạt động của Hội đồng nhân dân Đại biểu Hội đồng nhân dân phải liên hệ chặt chẽ

với Nhân dân, lắng nghe ý kiến của Nhân dân, được Nhân dân tín nhiệm (Điều 7 Luật Tổ chức chính quyền địa phương)

Về quyền hạn của đại biểu Hội đồng nhân dân

Để bảo đảm đại biểu Hội đồng nhân dân có thể thực hiện được vai trò đại diện cho ý chí và nguyện vọng của Nhân dân, Hiến pháp đã trao quyền cho đại biểu Hội đồng nhân dân có quyền chất vấn Chủ tịch Ủy ban nhân dân, các thành viên khác của Uỷ ban nhân dân, Chánh án Toà án nhân dân, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân và Thủ trưởng cơ quan thuộc Uỷ ban nhân dân Người bị chất vấn phải trả lời trước Hội đồng nhân dân Đại biểu Hội đồng nhân dân có quyền kiến nghị với các cơ quan nhà nước, tổ chức, đơn vị ở địa phương Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị này có trách nhiệm tiếp đại biểu, xem xét, giải quyết kiến nghị của đại biểu (Khoản 2 Điều 115 Hiến pháp)

Luật Tổ chức chính quyền địa phương cụ thể hóa quy định trong Hiến pháp năm 2013 về quyền hạn của đại biểu Hội đồng nhân dân bằng các quy định

cụ thể [24]:

- Quyền chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân:

Đại biểu Hội đồng nhân dân có quyền chất vấn Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Ủy viên Ủy ban nhân dân, Chánh án Tòa án nhân dân, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp Người bị chất vấn phải trả lời về những vấn đề mà đại biểu Hội đồng nhân dân chất vấn

Trong thời gian Hội đồng nhân dân họp, đại biểu Hội đồng nhân dân gửi chất vấn đến Thường trực Hội đồng nhân dân cùng cấp Người bị chất vấn phải trả lời trước Hội đồng nhân dân tại kỳ họp đó Trong trường hợp cần điều tra, xác minh thì Hội đồng nhân dân có thể quyết định cho trả lời tại kỳ họp sau của Hội đồng nhân dân hoặc cho trả lời bằng văn bản gửi đến đại biểu đã chất vấn và Thường trực Hội đồng nhân dân (Điều 96)

Trong thời gian giữa hai kỳ họp Hội đồng nhân dân, chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân được gửi đến Thường trực Hội đồng nhân dân cùng cấp để chuyển đến người bị chất vấn và quyết định thời hạn trả lời chất vấn

- Quyền kiến nghị của đại biểu Hội đồng nhân dân:

Đại biểu Hội đồng nhân dân có quyền kiến nghị Hội đồng nhân dân bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Hội đồng nhân dân bầu, tổ chức phiên họp bất thường, phiên họp gửi của Hội đồng nhân dân và kiến nghị về những vấn đề khác mà đại biểu thấy cần thiết

Kiến nghị của đại biểu Hội đồng nhân dân được gửi bằng văn bản đến Thường trực Hội đồng nhân dân, trong đó nêu rõ l do, nội dung kiến nghị

Thường trực Hội đồng nhân dân có trách nhiệm tổng hợp, xử l các kiến nghị của đại biểu Hội đồng nhân dân theo thẩm quyền và báo cáo Hội đồng nhân dân

Trường hợp có từ một phần ba tổng số đại biểu Hội đồng nhân dân trở lên kiến nghị Hội đồng nhân dân bỏ phiếu tín nhiệm đối với một người giữ chức

vụ do Hội đồng nhân dân bầu, kiến nghị Hội đồng nhân dân họp bất thường hoặc họp kín thì Thường trực Hội đồng nhân dân báo cáo để Hội đồng nhân dân xem xét, quyết định Đại biểu Hội đồng nhân dân có quyền kiến nghị các cơ quan, tổ chức, cá nhân áp dụng biện pháp cần thiết để thực hiện Hiến pháp, pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích của Nhà nước, quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân (Điều 97)

- Quyền của đại biểu Hội đồng nhân dân khi phát hiện hành vi vi phạm

pháp luật:

Khi phát hiện có hành vi vi phạm pháp luật, gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, đại biểu Hội đồng nhân dân có quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức hữu quan thi hành những biện pháp cần thiết để kịp thời chấm dứt hành vi vi phạm pháp luật

Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được yêu cầu của đại biểu Hội đồng nhân dân thì cơ quan, tổ chức phải giải quyết và thông báo bằng văn bản cho đại biểu Hội đồng nhân dân biết Quá thời hạn này mà cơ quan, tổ chức không trả lời thì đại biểu Hội đồng nhân dân có quyền yêu cầu người đứng đầu

cơ quan, tổ chức cấp trên xem xét, giải quyết

- Quyền của đại biểu Hội đồng nhân dân trong việc yêu cầu cung cấp thông tin:

Khi thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của đại biểu, đại biểu Hội đồng nhân dân có quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân đó

Người đứng đầu cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có trách nhiệm trả lời những vấn đề mà đại biểu Hội đồng nhân dân yêu cầu theo quy định của pháp

luật

- Quyền miễn trừ của đại biểu Hội đồng nhân dân:

Cơ quan có thẩm quyền không được bắt, giam, giữ, khởi tố đại biểu Hội đồng nhân dân, khám xét nơi ở và nơi làm việc của đại biểu Hội đồng nhân dân nếu không có sự đồng của Hội đồng nhân dân hoặc trong thời gian Hội đồng nhân dân không họp, không có sự đồng của Thường trực Hội đồng nhân dân

Trường hợp đại biểu Hội đồng nhân dân bị tạm giữ vì phạm tội quả tang thì cơ quan tạm giữ phải lập tức báo cáo để Hội đồng nhân dân hoặc Thường trực Hội đồng nhân dân xem xét, quyết định

Bên cạnh đó, Luật Tổ chức chính quyền địa phương cũng quy định đại biểu Hội đồng nhân dân cũng có trách nhiệm:

- Trách nhiệm tham dự kỳ họp Hội đồng nhân dân của đại biểu Hội đồng nhân dân

Đại biểu Hội đồng nhân dân có trách nhiệm tham dự đầy đủ các kỳ họp, phiên họp Hội đồng nhân dân, tham gia thảo luận và biểu quyết các vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân

Đại biểu Hội đồng nhân dân không tham dự kỳ họp, phiên họp thì phải có

l do và phải báo cáo trước với Chủ tịch Hội đồng nhân dân Trường hợp đại biểu Hội đồng nhân dân không tham dự các kỳ họp liên tục trong 01 năm mà không có l do thì Thường trực Hội đồng nhân dân phải báo cáo Hội đồng nhân

dân để bãi nhiệm đại biểu Hội đồng nhân dân đó (Điều 93)

- Trách nhiệm của đại biểu Hội đồng nhân dân trong việc tiếp xúc cử tri

Đại biểu Hội đồng nhân dân phải liên hệ chặt chẽ với cử tri ở đơn vị bầu

cử bầu ra mình, chịu sự giám sát của cử tri, có trách nhiệm thu thập và phản ánh trung thực kiến, nguyện vọng, kiến nghị của cử tri; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cử tri; thực hiện chế độ tiếp xúc cử tri và ít nhất mỗi năm một lần báo cáo với cử tri về hoạt động của mình và của Hội đồng nhân dân nơi mình là đại biểu, trả lời những yêu cầu và kiến nghị của cử tri Sau mỗi kỳ họp Hội đồng nhân dân, đại biểu Hội đồng nhân dân có trách nhiệm báo cáo với cử tri về kết quả của kỳ họp, phổ biến và giải thích các nghị quyết của Hội đồng nhân dân, vận động và cùng với Nhân dân thực hiện các nghị quyết đó (Điều 94)

- Trách nhiệm của đại biểu Hội đồng nhân dân trong việc tiếp công dân, tiếp nhận và xử lý khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân

Đại biểu Hội đồng nhân dân có trách nhiệm tiếp công dân theo quy định của pháp luật Khi nhận được khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân, đại biểu Hội đồng nhân dân có trách nhiệm nghiên cứu, kịp thời chuyển đến người có thẩm quyền giải quyết và thông báo cho người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị biết; đôn đốc, theo dõi và giám sát việc giải quyết Người có thẩm quyền giải quyết phải thông báo cho đại biểu Hội đồng nhân dân về kết quả giải quyết khiếu nại,

tố cáo, kiến nghị của công dân trong thời hạn do pháp luật quy định

Trong trường hợp xét thấy việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị không đúng pháp luật, đại biểu Hội đồng nhân dân có quyền gặp người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị hữu quan để tìm hiểu, yêu cầu xem xét lại; khi cần

thiết, đại biểu Hội đồng nhân dân yêu cầu người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn

vị cấp trên trực tiếp của cơ quan, tổ chức, đơn vị đó giải quyết (Điều 95)

Để bảo đảm cho việc thực hiện quyền hạn và trách nhiệm của đại biểu Hội đồng nhân dân, Luật cũng quy định về các điều kiện bảo đảm cho hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân (Điều 103):

Đại biểu Hội đồng nhân dân hoạt động chuyên trách được bố trí nơi làm việc, được trả lương, phụ cấp và hưởng các chế độ để hỗ trợ cho hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân

Đại biểu Hội đồng nhân dân hoạt động không chuyên trách phải dành ít nhất một phần ba thời gian làm việc trong năm để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của đại biểu Hội đồng nhân dân Thời gian làm việc trong năm mà đại biểu Hội đồng nhân dân hoạt động không chuyên trách dành cho việc thực hiện nhiệm vụ đại biểu được tính vào thời gian làm việc của đại biểu ở cơ quan, tổ chức, đơn vị mà đại biểu làm việc và được bảo đảm trả lương, phụ cấp, các chế

độ khác do cơ quan, tổ chức, đơn vị đó đài thọ Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị nơi đại biểu làm việc có trách nhiệm sắp xếp công việc, tạo điều kiện cần thiết cho đại biểu Hội đồng nhân dân làm nhiệm vụ

Ủy ban nhân dân các cấp, các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân

Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận tạo điều kiện để đại biểu Hội đồng nhân dân tiếp xúc cử tri, thu thập ý kiến, nguyện vọng và kiến nghị của Nhân dân với Hội đồng nhân dân

Đại biểu Hội đồng nhân dân được cấp hoạt động phí hằng tháng và được

hỗ trợ các điều kiện cần thiết khác cho hoạt động đại biểu

1.1.2 Tiếp xúc cử tri

Cử tri là công dân nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, tính đến ngày bầu cử, đủ mười tám tuổi trở lên và có đủ các điều kiện theo quy định của

pháp luật về bầu cử đều có quyền bầu cử [25] Điều 28 Hiến pháp năm 2013 quy định: “Công dân có quyền tham gia quản l nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận và kiến nghị với cơ quan nhà nước về các vấn đề của cơ sở, địa phương và

cả nước Nhà nước tạo điều kiện để công dân tham gia quản l nhà nước và xã hội; công khai, minh bạch trong việc tiếp nhận, phản hồi ý kiến, kiến nghị của công dân” [23]

Cử tri tổ dân phố, thôn xóm, ấp, bản, xã, phường, thị trấn, tổ chức, đơn vị

tổ chức cuộc tiếp xúc cử tri có quyền dự các cuộc tiếp xúc giữa đại biểu Hội đồng nhân dân với cử tri để nêu ý kiến, kiến nghị về các vấn đề mà cử tri quan tâm; trực tiếp hoặc thông qua Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở địa phương yêu cầu đại biểu Hội đồng nhân dân báo cáo về việc thực hiện nhiệm vụ đại biểu

và chương trình hành động mà đại biểu đã hứa trước cử tri và góp ý kiến với đại biểu Hội đồng nhân dân Cử tri có trách nhiệm thực hiện các quy định theo Quy chế hoạt động của Hội đồng nhân dân về tiếp xúc cử tri; giữ gìn an ninh, trật tự,

an toàn các cuộc tiếp xúc cử tri

Để hiểu rõ hơn về hoạt động tiếp xúc cử tri, cần phân biệt giữa hoạt động này với một số hoạt động khác có liên quan

Thứ nhất là hoạt động thu thập, phản ánh ý kiến, nguyện vọng của nhân dân với Đảng và Nhà nước

Hoạt động này về hình thức có những nét giống với hoạt động tiếp xúc cử tri (và trên thực tế hai việc này đang được kết hợp với nhau) song xét về tính chất thì đây là một hoạt động có tính riêng, đặc trưng của Mặt trận Tổ quốc

Đối với hoạt động tiếp xúc cử tri, Mặt trận Tổ quốc tham gia với tư cách phối hợp tổ chức các cuộc tiếp xúc, tạo điều kiện để các đại biểu tiếp xúc, phối hợp xây dựng báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri để báo cáo trước cơ quan quyền lực nhà nước cùng cấp và gửi các cơ quan có trách nhiệm xem xét, giải quyết

Còn hoạt động thu thập, phản ánh ý kiến, nguyện vọng của nhân dân với Đảng và Nhà nước thì vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam được xác định có tính chất chủ động, độc lập: “Tập hợp ý kiến, kiến nghị của nhân dân để phản ánh, kiến nghị với Đảng và Nhà nước”, “Tổng hợp, nghiên cứu ý kiến, nguyện vọng của nhân dân để phản ánh, kiến nghị với Đảng và Nhà nước” [26] Hoạt động này bao hàm ý kiến, nguyện vọng của tất cả các tầng lớp nhân dân, tổ chức thành viên và đến tất cả các cơ quan Đảng, Nhà nước nói chung, phù hợp với cấp độ và thẩm quyền của từng cơ quan

Thứ hai là hoạt động tiếp công dân

Tiếp công dân là việc cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân quy định đón tiếp

để lắng nghe, tiếp nhận khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân; giải thích, hướng dẫn cho công dân về việc thực hiện khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo đúng quy định của pháp luật

Trong hoạt động tiếp công dân, vai trò của người dân trong việc đưa ra kiến nghị, phản ánh mang tính chủ động, còn hoạt động tiếp xúc cử tri thì vai trò chủ động thuộc về đại biểu Hội đồng nhân dân

Trách nhiệm tiếp công dân là của các cơ quan nhà nước, đại biểu quốc hội

và đại biểu Hội đồng nhân dân Còn tiếp xúc cử tri là hoạt động của đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân Các thông tin, ý kiến đưa ra trong hoạt động tiếp dân chỉ thuộc trong các lĩnh vực đời sống xã hội thuộc trách nhiệm của

cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân đó Còn các kiến được nêu ra tại hội nghị tiếp xúc cử tri là những tâm tư nguyện vọng của cử tri

Nơi tiếp công dân bao gồm Trụ sở tiếp công dân, địa điểm tiếp công dân hoặc nơi làm việc khác do cơ quan, tổ chức, đơn vị có trách nhiệm tiếp công dân

bố trí, còn địa điểm tiếp xúc cử tri là nơi được đại biểu bố trí hoặc lựa chọn Ngoài ra, đối tượng là công dân trong hoạt động tiếp dân có phạm vi rộng hơn với đối tượng là cử tri trong hoạt động tiếp xúc cử tri

Như vậy, hoạt động tiếp xúc cử tri là một quá trình, bao gồm tất cả các công việc trước, trong và sau khi đại biểu tiếp xúc với cử tri, như: Chọn đối tượng, địa điểm tiếp xúc cử tri; thu thập thông tin, tài liệu, xây dựng đề cương báo cáo trước cử tri; trình bày báo cáo trước cử tri; định hướng những thông tin cần thu thập và cần xin kiến của cử tri; lắng nghe và tiếp thu ý kiến của cử tri; trao đổi trực tiếp những vấn đề cử tri quan tâm; tổng hợp ý kiến của cử tri; chuyển kiến nghị của cử tri đến cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết trả lời; theo dõi, đôn đốc việc giải quyết và thực hiện các lời hứa trước kiến cử tri

Tại Hội nghị tiếp xúc cử tri, công việc cơ bản của đại biểu Hội đồng nhân dân bao gồm: Báo cáo trước cử tri các nội dung: Chương trình, nội dung kỳ họp Hội đồng nhân dân (đối với các hội nghị tiếp xúc cử tri trước kỳ họp) hoặc kết quả kỳ họp Hội đồng nhân dân (đối với các hội nghị tiếp xúc cử tri sau kỳ họp); tình hình kinh tế - xã hội, quốc phòng-an ninh của tỉnh nhà; những nội dung mà Hội đồng nhân dân sẽ bàn và quyết định tại kỳ họp; tình hình thực hiện nhiệm

vụ, chương trình hành động của đại biểu; kết quả giải quyết các kiến nghị của cử tri Nghe cử tri phát biểu, bày tỏ tâm tư, nguyện vọng và các đề nghị, kiến nghị

mà cử tri muốn thông qua đại biểu, chuyển đến cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền Giải trình, trao đổi, tiếp thu ý kiến, kiến nghị của cử tri

Từ những đặc điểm trên, có thể rút ra định nghĩa về hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân như sau: Tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh là một sinh hoạt chính trị, xã hội để giữ mối liên hệ của đại biểu với cử tri thông qua các hoạt động gặp gỡ giữa đại biểu với cử tri để trao đổi thông tin, giúp đại biểu thu thập và phản ánh ý kiến, nguyện vọng, kiến nghị của cử tri với Hội đồng nhân dân và các cơ quan nhà nước hữu quan ở địa phương; báo cáo với cử tri kết quả kỳ họp, phổ biến và giải thích các Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh, vận động nhân dân thực hiện Nghị quyết đó; báo cáo với cử tri về kết quả hoạt động của đại biểu

Vậy hoạt động tiếp xúc cử tri là một trong những hoạt động của đại biểu

Hội đồng nhân dân được pháp luật quy định nhằm thu thập kiến, kiến nghị,

tâm tư và nguyện vọng của cử tri cũng như các vấn đề mà đại biểu quan tâm,

đồng thời trả lời những yêu cầu, kiến nghị của cử tri

1.2 Vai trò hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân

cấp tỉnh

Tiếp xúc cử tri là một trong những nhiệm vụ thường xuyên, quan trọng trong hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân, góp phần mở rộng và phát huy dân chủ ở cơ sở, bảo đảm quyền làm chủ của người dân

có những hạn chế như đôi lúc chưa phản ánh đúng tâm tư nguyện vọng của người mà mình đại diện Vì vậy, quy định về việc đại biểu Hội đồng nhân dân tiếp xúc cử tri đã khắc phục được một phần hạn chế này

Thứ hai, đối với đại biểu Hội đồng nhân dân, hoạt động tiếp xúc cử tri đảm bảo cho người đại biểu thực hiện đúng vai trò là người đại diện cho ý chí và nguyện vọng của Nhân dân và giúp Nhà nước đưa ra các quyết định đúng đắn

Vai trò của đại biểu Hội đồng nhân dân là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của các thành phần cử tri mà mình đại diện Tiếp xúc cử tri là một trong những kênh để đại biểu Hội đồng nhân dân gần dân hơn, nắm bắt được những tâm tư nguyện vọng của người dân Qua đó cũng tăng cường trách nhiệm của đại biểu Hội đồng nhân dân với công việc của mình, hạn chế được sự “tha hóa” quyền lực mà chính Nhân dân đã trao cho Tiếp xúc cử tri góp phần giữ

vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội tại địa phương, đồng thời nâng cao vai trò, vị trí của người đại biểu Hội đồng nhân dân, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân các cấp

Thứ ba, hoạt động tiếp xúc cử tri thể hiện bản chất nhà nước ta là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân

Nhà nước không phải là một hệ thống tổ chức có quyền lực tự thân, quyền lực của Nhà nước bắt nguồn từ quyền lực của Nhân dân, phát sinh từ sự ủy quyền của Nhân dân và để thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn do Nhân dân giao phó và uỷ quyền Nhân dân vừa là chủ thể, vừa là khách thể của quyền lực Nhà nước Sức mạnh của Nhà nước là ở sự gắn bó mật thiết với Nhân dân, tạo ra các

cơ chế để phát huy quyền lực Nhân dân Điều này có nghĩa quan trọng bảo đảm cho quyền lực Nhà nước luôn phục vụ lợi ích và ý chí của Nhân dân, ngăn ngừa nguy cơ lạm quyền, tha hoá quyền lực làm phương hại đến quyền lực của Nhân dân

1.2.2.Về phía người dân

Thứ nhất, tiếp xúc cử tri là hình thức quan trọng tạo cơ hội để người dân thể hiện ý chí, nguyện vọng của mình đối với Nhà nước

Hoạt động tiếp xúc cử tri thường được tổ chức theo định kỳ Tại hội nghị,

cử tri sẽ đưa ra các vấn đề còn có những băn khoăn, khúc mắc trong cuộc sống của mình và cộng đồng Thông qua cầu nối là các đại biểu Hội đồng nhân dân, các thắc mắc sẽ được giải đáp hoặc chuyển đến các cơ quan có trách nhiệm giải quyết Ngoài nghĩa để cử tri thể hiện tâm tư nguyện vọng của mình trực tiếp tại hội nghị thì đây còn là nơi mà qua đó người dân biết về quyền lợi chính trị của mình và khi cần thì có thể gặp ai để thể hiện tâm tư nguyện vọng của mình Chính điều này đã góp phần mở rộng và phát huy dân chủ ở cơ sở

Thứ hai, hoạt động báo cáo kết quả kỳ họp Hội đồng nhân dân sẽ làm cho người dân nắm bắt được thông tin và kết quả kỳ họp Hội đồng nhân dân

Việc báo cáo về thông tin và kết quả kỳ họp Hội đồng nhân dân cấp tỉnh

là một nội dung bắt buộc trong hội nghị tiếp xúc cử tri Thông qua việc đại biểu Hội đồng nhân dân báo cáo, cử tri có thể kiểm tra hoạt động của cơ quan đại diện của nhân dân ở địa phương Qua đó nâng cao trách nhiệm của cơ quan dân

cử cũng như tăng thêm sự tin tưởng của người dân vào cơ quan này

Thứ ba, hoạt động tiếp xúc cử tri là kênh quan trọng để người dân kiểm tra công việc của người được mình bầu ra

Tại hội nghị tiếp xúc cử tri, các đại biểu dân cử phải dành thời gian báo cáo thêm với cử tri về hoạt động của cá nhân và của tổ đại biểu Hội đồng nhân dân Qua đó, cử tri có những góp ý, yêu cầu cụ thể hơn để nâng cao chất lượng hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân, giúp đại biểu biết được những mặt mạnh, mặt yếu trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình Đây là hoạt động quan trọng để hạn chế sự “tha hóa” quyền lực mà người dân đã trao cho các đại biểu Hội đồng nhân dân

1.3 Các hình thức tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân

Căn cứ Nghị quyết liên tịch số ĐCTUBTWMTTQVN ngày 27 tháng 9 năm 2012 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội-Đoàn chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam về việc tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân các tỉnh đã phối hợp cùng các cơ quan hữu quan để ban hành Quy chế về việc tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân

525/2012/NQLT/UBTVQH13-1.3.1 Tiếp xúc cử tri theo định kỳ trước và sau kỳ họp Hội đồng nhân dân

Trước ngày khai mạc kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh, đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh có trách nhiệm tiếp xúc cử tri ở địa phương mình ứng cử để báo cáo dự kiến nội dung, chương trình kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh và những vấn đề có liên quan đến kỳ họp; báo cáo kết quả trả lời kiến nghị của cử tri qua tiếp xúc cử tri sau kỳ họp lần trước; lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của cử tri, thu thập ý kiến, kiến nghị của cử tri Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh có thể lựa

chọn những nội dung Hội đồng nhân dân sẽ thảo luận, xem xét, thông qua tại kỳ họp để báo cáo, trao đổi với cử tri, gợi mở những vấn đề quan tâm để cử tri tham gia ý kiến

Tóm lại tiếp xúc cử tri trước kỳ họp nhằm mục đích:

- Nắm được tâm tư nguyện vọng cử tri;

- Nắm được những vấn đề đang đặt ra cho địa phương cần được giải quyết;

- Nắm được các thông tin cần thiết để thực hiện chức năng giám sát (Chất vấn, lựa chọn nội dung giám sát chuyên đề, thường xuyên )

Sau ngày bế mạc kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh, đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh có trách nhiệm tiếp xúc cử tri ở địa phương mình ứng cử để báo cáo về kết quả kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh, tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước; phổ biến nghị quyết và những quyết định khác mà Hội đồng nhân dân tỉnh đã thông qua; báo cáo kết quả trả lời kiến nghị

cử tri qua tiếp xúc cử tri trước kỳ họp này; lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của

cử tri, thu thập ý kiến, kiến nghị của cử tri; đồng thời động viên Nhân dân thực hiện các nghị quyết của Hội đồng nhân dân, chính sách, pháp luật của nhà nước

Tại cuộc tiếp xúc cử tri, đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh báo cáo với cử tri về việc thực hiện nhiệm vụ đại biểu của mình và việc thực hiện chương trình hành động đã hứa trước cử tri khi vận động bầu cử

Tóm lại tiếp xúc cử tri sau kỳ họp nhắm mục đích:

- Để đại biểu báo cáo kết quả kỳ họp với cử tri;

- Tạo điều kiện để đại biểu có cơ hội giải thích với cử tri chính sách mà Hội đồng nhân dân đã quyết định, góp phần tuyên truyền, tạo sự đồng thuận và ủng hộ của cử tri đối với những quyết định đó;

- Để cử tri thấy kết quả hoạt động của đại biểu và thể hiện thái độ của mình đối với việc thực hiện trách nhiệm được ủy quyền của đại biểu

1.3.2 Tiếp xúc cử tri nơi cư trú, nơi làm việc của đại biểu Hội đồng nhân dân

1.3.2.1 Tiếp xúc cử tri tại nơi cư trú

Khi đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh có yêu cầu tiếp xúc cử tri nơi cư trú, Văn phòng Hội đồng nhân dân tỉnh hoặc cơ quan, nơi đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh làm việc có trách nhiệm cử cán bộ liên hệ với Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn nơi đại biểu Hội đồng nhân dân

cư trú để tổ chức cuộc tiếp xúc cử tri

Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn nơi đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh cư trú phối hợp với Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân phường, xã, thị trấn và các cơ quan, tổ chức, đơn vị liên quan tổ chức cuộc tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh; thông báo nội dung, thời gian, địa điểm cuộc tiếp xúc cho cử tri được biết; đồng thời, tuyên truyền, vận động cử tri tham dự cuộc tiếp xúc của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh

Ủy ban nhân dân phường, xã, thị trấn nơi đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh

cư trú bố trí địa điểm, tạo điều kiện thuận lợi để đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh tiếp xúc cử tri; bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn cho cuộc tiếp xúc cử tri Cán bộ được cơ quan cử phục vụ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh có trách nhiệm ghi biên bản cuộc tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh

1.3.2.2 Tiếp xúc cử tri nơi làm việc

Khi đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh có yêu cầu tiếp xúc cử tri tại nơi làm việc, Thủ trưởng, Chủ tịch Công đoàn cơ quan, tổ chức, đơn vị nơi đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh làm việc có trách nhiệm tổ chức để đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh tiếp xúc cử tri

Thủ trưởng cơ quan, tổ chức, đơn vị, nơi đại biểu làm việc chủ trì phối hợp với Chủ tịch Công đoàn tổ chức, thông báo, tạo điều kiện để cử tri trong cơ quan, tổ chức, đơn vị đến dự cuộc tiếp xúc với đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh

1.3.3 Tiếp xúc cử tri theo chuyên đề, lĩnh vực, đối tượng mà đại biểu Hội đồng nhân dân quan tâm

Căn cứ vào chương trình, nội dung kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh, nghị quyết, các báo cáo mà Hội đồng nhân dân tỉnh sẽ xem xét, thông qua tại kỳ họp, Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh tổ chức để đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh tiếp xúc cử tri theo chuyên đề, lĩnh vực, đối tượng mà đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh quan tâm Cử tri tham gia cuộc tiếp xúc là chuyên gia, nhà nghiên cứu, người có kinh nghiệm hoạt động thực tiễn, người có quan tâm về chuyên đề, lĩnh vực mà đại biểu cần trao đổi, lấy ý kiến, kiến nghị

Theo yêu cầu của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh, Văn phòng Hội đồng nhân dân tỉnh có trách nhiệm chuẩn bị nội dung, tài liệu và những vấn đề cần lấy

ý kiến, kiến nghị của cử tri; liên hệ với Thủ trưởng cơ quan, tổ chức, đơn vị có liên quan đến yêu cầu của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh để tổ chức cuộc tiếp xúc cử tri

Tại cuộc tiếp xúc cử tri, đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh có thể lựa chọn nội dung để báo cáo, trao đổi với cử tri, gợi mở những vấn đề mình quan tâm tìm hiểu để cử tri tham gia ý kiến

1.3.4 Tiếp xúc cử tri ngoài địa bàn nơi đại biểu Hội đồng nhân dân ứng

cử

Đại biểu Hội đồng nhân dân tuy được bầu ở một đơn vị bầu cử do cử tri tại đơn vị bầu cử đó bầu, nhưng sau khi trúng cử thì đại biểu đó đại diện cho cử tri toàn tỉnh và nhận sự ủy quyền của cử tri cả tỉnh, do vậy việc tiếp xúc cử tri tuy được tổ chức chủ yếu là theo địa bàn ứng cử, nhưng trong trường hợp cần thiết để nâng cao chất lượng, hiệu quả đóng góp của mình vào hoạt động giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng, đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh có thể tiếp xúc cử tri ngoài nơi đại biểu ứng cử Trước ngày dự kiến tiếp xúc cử tri, đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh có trách nhiệm thông báo bằng văn bản chương trình, kế hoạch, nội dung tiếp xúc cử tri nơi đại biểu Hội đồng nhân dân đến tiếp

xúc cho Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh để sắp xếp, bố trí thời gian, địa điểm và chuẩn bị các điều kiện để đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh tiếp xúc cử tri

Tại cuộc tiếp xúc cử tri, đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh chủ động nêu những vấn đề mà mình quan tâm tìm hiểu để trao đổi, lấy ý kiến, kiến nghị của

đủ hơn những nội dung mà mình nắm chưa chắc, để thật sự tự tin trong phát biểu thảo luận cũng như khi biểu quyết, quyết định

Sau khi kết thúc đợt tiếp xúc cử tri trước và sau kỳ họp Hội đồng nhân dân hoặc sau khi nhận được ý kiến, kiến nghị của cử tri do đại biểu Hội đồng nhân dân gửi đến, Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp huyện tổng hợp, phân loại các ý kiến, kiến nghị của cử tri; báo cáo Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh để chuyển đến cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền, yêu cầu giải quyết, trả lời cử tri những ý kiến, kiến nghị của cử tri thuộc thẩm quyền giải quyết của địa phương

Thông qua các hoạt động tiếp xúc cử tri nơi cư trú, nơi công tác, theo chuyên đề, địa bàn; gặp gỡ, tiếp xúc với cá nhân hoặc nhóm cử tri, đại biểu Hội

đồng nhân dân tỉnh có trách nhiệm tập hợp các ý kiến, kiến nghị của cử tri thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan, tổ chức, đơn vị ở địa phương gửi đến Văn phòng Hội đồng nhân dân tỉnh để chuyển đến cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền ở địa phương

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động tiếp xúc cử tri

1.4.1 Yếu tố chính trị

Tiếp xúc cử tri là hoạt động thể hiện sự bảo đảm quyền chính trị của công dân Đường lối và chính sách của Đảng cầm quyền có tác động rất lớn đến thực hiện các quyền con người nói chung và các quyền chính trị của công dân nói riêng Ở các nước có chế độ chính trị dân chủ, quyền chính trị của công dân được bảo đảm qua nhiều hình thức, trong đó có hoạt động tiếp xúc cử tri Điều này thể hiện trong các chủ trương, đường lối chính sách của Đảng; các chiến lược, chương trình phát triển của nhà nước trong việc bảo đảm dân chủ cho công dân Trong khi đó, ở các chế độ chính trị phản dân chủ, các quyền con người nói chung, quyền quyền chính trị nói riêng đều bị triệt tiêu Chúng ta có thể thấy rõ điều này ở chế độ phát xít của Đức, Nhật Bản hay chế độ độc tài Pôn Pốt Iêng-Xary Như vậy, chế độ chính trị có vai trò nền tảng trong việc bảo đảm quyền dân chủ nói chung và quyền của cử tri trong hoạt động tiếp xúc cử tri nói riêng

1.4.2 Yếu tố pháp luật

Hệ thống pháp luật tốt là cơ sở quan trọng cho sự vận hành hiệu quả của toàn bộ hoạt động của nhà nước và việc thực hiện pháp luật của công dân Hệ thống pháp luật toàn diện, đồng bộ, minh bạch, khả thi là yếu tố quan trọng để thực hiện tốt hoạt động tiếp xúc cử tri

Hệ thống pháp luật đã đặt ra nhiều quy định tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động tiếp xúc cử tri Trước hết là Hiến pháp năm 2013 và hệ thống văn bản pháp luật về tổ chức và hoạt động của các cơ quan trong bộ máy nhà nước, đặc biệt là Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 Tiếp đến là các văn bản pháp luật tạo điều kiện thuận lợi cho người dân thực hiện các quyền chính trị

của mình, trong đó có quyền tham gia quản l nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận và kiến nghị với cơ quan nhà nước về các vấn đề của cơ sở, địa phương và

cả nước Đây là những đảm bảo pháp lý quan trọng để hoạt động tiếp xúc cử tri được thực hiện một cách hiệu quả trên thực tế

1.4.3 Yếu tố văn hóa xã hội

Các bảo đảm từ góc độ văn hóa xã hội nói đến sự đoàn kết, chung chí hướng trong việc thực hiện hoạt động tiếp xúc cử tri giữa các giai tầng xã hội Đặc biệt là các phong trào xã hội giữ vai trò quan trọng trong các bảo đảm về xã hội như phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa hay phong trào xây dựng nông thôn mới Các phong trào này thuyết phục mọi người thay đổi hành vi của họ một cách trực tiếp, nhận thức rõ hơn quyền và trách nhiệm của một cử tri trong việc đòi hỏi quyền lợi cũng như đưa ra ý kiến đóng góp cho các

cơ quan nhà nước

Vai trò của các phong tục tập quán truyền thống cũng rất quan trọng trong việc bảo đảm thực hiện hoạt động tiếp xúc cử tri Truyền thống tương thân tương ái, lối sống đoàn kết, tương trợ lẫn nhau của mọi người dân là động lực để các cử tri thẳng thắn trình bày trước các đại biểu dân cử ý chí, nguyện vọng của mình

1.4.4 Yếu tố kinh tế

Yếu tố kinh tế có vai trò bảo đảm nền tảng vật chất cho các hoạt động xã hội, trong đó có hoạt động tiếp xúc cử tri Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tác động đến khuynh hướng phát triển đa dạng, phong phú trong các hình thức dân chủ trực tiếp Các chính sách kinh tế mới thúc đẩy sự năng động, nhạy bén của các tầng lớp dân cư, kể cả trong việc quan tâm đến các chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước trong việc bảo đảm quyền lợi cho người dân Vì vậy, quyền kinh tế là một động lực lớn để người dân thực hiện các quyền chính trị của mình

Mặt khác, yếu tố tài chính giữ vai trò quan trọng trong việc bảo đảm thực hiện các cuộc tiếp xúc cử tri cả về phía cơ quan nhà nước và cả về phía người dân

là động lực lớn để thực hiện tốt vai trò người đại biểu nhân dân của mình

Đối với cử tri, trình độ dân trí ngày càng được nâng cao, ý thức chính trị của người dân ngày càng lớn là yếu tố cần thiết để tăng chất lượng và nghĩa của hoạt động tiếp xúc cử tri Người dân ngày càng nhận thức được rõ hơn quyền làm chủ nhà nước của mình Vì vậy yêu cầu, đòi hỏi của họ với đại biểu Hội đồng nhân dân cũng ngày càng cao Đó là yếu tố rất quan trọng để giám sát hoạt động của chính đại biểu mà cử tri đã bầu ra

Tiểu kết Chương 1:

Qua việc nghiên cứu những vấn đề lý luận về hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh, có thể rút ra một số kết luận sau đây:

Tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân là một sinh hoạt chính trị,

xã hội để giữ mối liên hệ của đại biểu với cử tri thông qua các hoạt động gặp gỡ

giữa đại biểu với cử tri để trao đổi thông tin Nói cho dân nghe và nghe dân nói , giúp đại biểu thu thập và phản ánh ý kiến, nguyện vọng, kiến nghị của cử

tri với Hội đồng nhân dân và các cơ quan nhà nước hữu quan ở địa phương; báo cáo với cử tri kết quả kỳ họp, phổ biến và giải thích các Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh, vận động nhân dân thực hiện Nghị quyết đó; báo cáo với cử tri về kết quả hoạt động của đại biểu

Hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh có vai trò sau: Về phía nhà nước: Thứ nhất, hoạt động tiếp xúc cử tri khắc phục hạn chế của hình thức dân chủ đại diện; Thứ hai, đối với đại biểu Hội đồng nhân dân, hoạt động tiếp xúc cử tri đảm bảo cho người đại biểu thực hiện đúng vai trò là người đại diện cho ý chí và nguyện vọng của Nhân dân và giúp Nhà nước đưa ra các quyết định đúng đắn; Thứ ba, hoạt động tiếp xúc cử tri thể hiện bản chất nhà nước ta là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân,

vì Nhân dân Về phía người dân: Thứ nhất, tiếp xúc cử tri là hình thức quan trọng tạo cơ hội để người dân thể hiện ý chí, nguyện vọng của mình đối với Nhà nước; Thứ hai, hoạt động báo cáo kết quả kỳ họp Hội đồng nhân dân sẽ làm cho người dân nắm bắt được thông tin và kết quả kỳ họp Hội đồng nhân dân; Thứ ba, hoạt động tiếp xúc cử tri là kênh quan trọng để người dân kiểm tra công việc của người được mình bầu ra

Hình thức tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân bao gồm: Tiếp xúc

cử tri theo định kỳ trước và sau kỳ họp Hội đồng nhân dân; Tiếp xúc cử tri nơi

cư trú, nơi làm việc của đại biểu Hội đồng nhân dân; Tiếp xúc cử tri theo chuyên

đề, lĩnh vực, đối tượng mà đại biểu Hội đồng nhân dân quan tâm; Tiếp xúc cử tri ngoài địa bàn nơi đại biểu Hội đồng nhân dân ứng cử; Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh gặp gỡ, tiếp xúc với cá nhân hoặc nhóm cử tri

Để cho hoạt động tiếp xúc cử tri đạt kết quả tốt, cần phải có sự bảo đảm toàn diện ở tất cả các khía cạnh như yếu tố chính trị, yếu tố pháp luật, yếu tố văn hóa xã hội, yếu tố kinh tế, yếu tố nhận thức

Chương 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TIẾP XÚC CỬ TRI CỦA ĐẠI BIỂU HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN TỈNH HÀ TĨNH

2.1 Khái quát các điều kiện ảnh hưởng đến hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh

143km

Về tổ chức hành chính, Hà Tĩnh có 10 huyện, 2 thị xã và 01 thành phố trực thuộc tỉnh Các huyện của Hà Tĩnh có mặt bằng về điều kiện tự nhiên, kinh

tế - xã hội, dân số tương đồng, có quan hệ mật thiết với không gian kinh tế của các tỉnh Nghệ An, Quảng Bình và các nước Lào, Thái Lan.v.v

Sau mười lăm năm nhập tỉnh Nghệ Tĩnh, tháng 9 năm 1991 tỉnh Hà Tĩnh được tái lập Trong những năm đầu bước vào công cuộc đổi mới Hà Tĩnh gặp phải những thách thức vô cùng khó khăn Là một tỉnh thuần nông, hậu quả chiến tranh để lại hết sức nặng nề, thiên tai bão lụt thường xuyên xẩy ra nên đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn Đội ngũ cán bộ còn thiếu, không đồng bộ, mất cân đối giữa các lĩnh vực Trình độ năng lực cán bộ các cấp nói chung, cán bộ

cơ sở nói riêng còn nhiều bất cập, nhất là trong lĩnh vực kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, chưa ngang tầm với phát triển tỉnh nhà trong tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá Một số nơi cán bộ biểu hiện quan liêu xa rời quần chúng nhân dân, ý kiến nhân dân không được tôn trọng, để các vụ khiếu

kiện kéo dài xẩy ra diểm nóng, phải tập trung giải quyết; các thành phần kinh tế chưa phát triển, các doanh nghiệp nhỏ bé, thị trường kém sôi động

Với đặc điểm trên đòi hỏi mỗi người dân cũng như người đại biểu Hội đồng nhân dân phải luôn nâng cao nhận thức, đề cao cảnh giác, đấu tranh chống các hiện tượng gây mất ổn định an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội Đặc biệt người đại biểu Hội đồng nhân dân phải thường xuyên liên hệ mật thiết với cử tri, sâu sát với đời sống của nhân dân, nhất là những người nông dân cuộc sống còn nhiều khó khăn để tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng nhằm ban hành các chính sách đúng đắn, sát thực tiễn, hợp lòng dân; phối hợp với chính quyền, mặt trận tổ quốc và các tổ chức đoàn thể, các cơ quan chức năng giải quyết kịp thời dứt điểm các các vụ khiếu kiện, tránh tình trạng khiếu kiện vượt cấp, xây dựng và củng cố tốt thế trận quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân, tạo tiền đề quan trọng cho việc phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương

Trong những năm qua, Đảng bộ và nhân dân Hà Tĩnh đã nỗ lực phấn đấu vượt qua khó khăn vươn lên dành được những thành tựu quan trọng, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân, từng bước hội nhập vào nền kinh tế khu vực và thế giới Đã tập trung huy động được nhiều nguồn vốn đầu tư, từng bước đáp ứng nhu cầu xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội, tạo sự chuyển biến rõ nét trong phát triển đô thị, đầu tư các công trình trọng điểm, xây dựng các khu kinh tế và khu công nghiệp

Văn hóa - xã hội đạt kết quả đáng phấn khởi và khá toàn diện Chất lượng giáo dục đại trà được giữ vững; giáo dục mũi nhọn và thể thao thành tích cao gặt hái nhiều thành tích xuất sắc Chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh tiếp tục được được nâng cao, chuyển giao kỹ thuật, chỉ đạo tuyến được tăng cường Các chính sách an sinh xã hội được đảm bảo; chính sách người có công được đặc biệt quan tâm Tình hình sản xuất, đời sống nhân dân vùng biển sau sự cố môi trường đã

cơ bản được khôi phục

Tuy vậy, Hà Tĩnh vẫn đang còn là một tỉnh gặp nhiều khó khăn Chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh của nền kinh tế vẫn còn thấp, cơ cấu kinh tế chuyển dịch chậm, tỷ trọng nông nghiệp trong GDP vẫn còn cao Công nghiệp

và xây dựng quy mô sản xuất còn nhỏ, công nghệ lạc hậu, khả năng cạnh tranh của sản phẩm còn hạn chế Kim ngạch xuất khẩu còn thấp Tỷ lệ hộ nghèo và nguy cơ tái nghèo vẫn còn cao; chất lượng giáo dục vẫn còn chênh lệch giữa các vùng miền; công tác chăm sóc sức khỏe cho nhân dân còn nhiều hạn chế; văn hóa, thông tin, thể dục thể thao phát triển còn chậm, cơ sở hạ tầng còn thiếu và chưa đồng bộ

Qua phân tích các điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của tỉnh cho thấy: Hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp tỉnh Hà Tĩnh nhiệm kỳ 2016-

2021 được thực hiện trong điều kiện có nhiều thuận lợi: Kinh tế, xã hội ổn định

và tăng trưởng khá, các yếu tố bảo đảm hiệu quả hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân được tăng cường cả về nguồn lực và nhân lực Bên cạnh đó, hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp cũng đứng trước những thách thức

và yêu cầu cao hơn: Thu ngân sách nhà nước, thu hút đầu tư nước ngoài tăng nhanh, hoạt động sôi động của các khu kinh tế, việc triển khai nhiều chương trình dự án trọng điểm quốc gia và tỉnh, triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia, đặc biệt là chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, công tác quản l nhà nước có những điểm mới và yêu cầu cao hơn đòi hỏi chất lượng hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp không ngừng được nâng cao để phù hợp với yêu cầu và tình hình thực tiễn của địa phương

2.1.2 Tình hình tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh

2.1.2.1 Tổ chức của Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh

- Nhiệm kỳ 2011-2016:

Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh khóa XVI có 55 đại biểu, trong đó có 6 đại biểu hoạt động chuyên trách, chiếm 10,9%, 49 đại biểu hoạt động kiêm

nhiệm, chiếm 89,1% Tỷ lệ nữ 20%; trẻ tuổi 3,64%; ngoài Đảng 7,3%; tôn giáo 5,45%, tái cử 20%; 98,18% có trình độ đại học và trên đại học Đến thời điểm cuối nhiệm kỳ, Hội đồng nhân dân tỉnh còn lại 44 vị, do cho thôi nhiệm vụ đại biểu đối với 11 vị chuyển công tác ra khỏi địa bàn tỉnh [12,tr.2]

Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh có 3 vị, trong đó Bí thư Tỉnh ủy kiêm nhiệm Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Phó Chủ tịch và Uỷ viên Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh hoạt động chuyên trách

Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh có 3 ban: Kinh tế ngân sách, Văn hóa xã hội và Pháp chế, mỗi ban có 7 thành viên Trong đó lần đầu tiên Hội đồng nhân dân tỉnh bố trí cả ba Trưởng ban hoạt động chuyên trách Các Phó Trưởng ban

và thành viên Ban hoạt động kiêm nhiệm [12,tr.2]

Đầu nhiệm kỳ, Hội đồng nhân dân tỉnh có 12 Tổ đại biểu tại 12 huyện, thị

xã, thành phố Năm 2015, thực hiện Nghị quyết số 903/NQ-UBTVQH13 ngày 10/4/2015 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc điều chỉnh địa giới huyện

Kỳ Anh để thành lập thị xã Kỳ Anh và 06 phường trực thuộc, Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh đã quyết định thành lập mới Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh tại thị xã Kỳ Anh Đến cuối nhiệm kỳ, Hội đồng nhân dân tỉnh có 13 Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh, trong đó Tổ trưởng các Tổ đại biểu là các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh đang công tác tại địa phương [12,tr.2]

- Nhiệm kỳ 2016-2021:

Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh khóa XVII nhiệm kỳ 2016-2021 có 55 đại biểu, trong đó có 9 đại biểu hoạt động chuyên trách, chiếm 16,36%, 46 đại biểu hoạt động kiêm nhiệm, chiếm 83,64 % Tỷ lệ nữ 25,45%; trẻ tuổi 3,64%; ngoài Đảng 5,45%; tôn giáo 3,64%; tái cử 34,55%; 98,12 % đại biểu có trình độ đại học và trên đại học Nhìn chung, chất lượng đại biểu được nâng lên so với nhiệm kỳ trước, đảm bảo các điều kiện về trình độ, năng lực, phẩm chất đạo đức, chính trị Các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh trong quá trình thực hiện nhiệm

vụ đã phát huy tốt vai trò người đại biểu dân cử; tích cực tham gia các hoạt động của Hội đồng nhân dân tỉnh

Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh có 07 người: Chủ tịch (kiêm nhiệm,

là đồng chí UV BCH TƯ Đảng, Bí thư Tỉnh uỷ), 02 Phó Chủ tịch (chuyên trách,

01 Ủy viên BTV, 01 Ủy viên BCH Tỉnh uỷ), 04 Ủy viên (chuyên trách, 03 Trưởng các ban và Chánh Văn phòng) Đây là bước đổi mới về tổ chức, góp phần quan trọng vào kết quả hoạt động chung của Hội đồng nhân dân

Hội đồng nhân dân tỉnh có 03 ban: Ban pháp chế, Ban kinh tế - ngân sách, Ban văn hóa - xã hội Mỗi ban có 09 thành viên, trong đó 01 Trưởng ban và 01 Phó Trưởng ban hoạt động chuyên trách, còn lại 07 ủy viên Ban hoạt động kiêm nhiệm (Tăng số lượng đại biểu là thành viên các ban và tăng đại biểu hoạt động chuyên trách là Phó Trưởng ban)

Việc bố trí nhân sự Thường trực Hội đồng nhân dân, các ban Hội đồng nhân dân tỉnh đã thể hiện sự quan tâm của Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đối với tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân tỉnh, đồng thời khẳng định vai trò, vị trí và tầm quan trọng của Hội đồng nhân dân tỉnh trong hệ thống chính trị của địa phương, tạo điều kiện thuận lợi và là động lực lớn để Hội đồng nhân dân tỉnh hoạt động hiệu quả, hoàn thành tốt yêu cầu nhiệm

vụ

Hội đồng nhân dân tỉnh có 13 Tổ đại biểu tại 13 huyện, thành phố, thị xã, gồm các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh được bầu cử trên địa bàn

2.1.2.2 Hoạt động của Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh

Nhìn chung, các kỳ họp của Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh tiếp tục được quan tâm đổi mới, nâng cao chất lượng Hội đồng nhân dân tỉnh đã ban hành 01 Nghị quyết chuyên đề về đổi mới và nâng cao chất lượng kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh (Nghị quyết 38) Trên cơ sở nội dung của Nghị quyết, kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh đã có nhiều đổi mới như: Chương trình kỳ họp được bố trí hợp lý, giành thời gian thỏa đáng cho hoạt động thảo luận tại tổ,

tại hội trường và hoạt động chất vấn, trả lời chất vấn Các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh đã phát huy cao tinh thần trách nhiệm và chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình trong việc xem xét các báo cáo, thảo luận về các đề án, tờ trình, dự thảo nghị quyết trình kỳ họp

Cuối năm 2016 và năm 2017, Hội đồng nhân dân tỉnh đã tổ chức 02 kỳ họp, ban hành 39 nghị quyết, trong đó có 32 nghị quyết chuyên đề [18,tr.1] Trên cơ sở phối hợp đồng bộ, chặt chẽ, nghiêm túc, đúng quy định của pháp luật, với tinh thần trách nhiệm cao, các nghị quyết của Hội đồng nhân dân ban hành đều đảm bảo chất lượng và được Ủy ban nhân dân tỉnh và các cấp, các ngành triển khai thực hiện kịp thời, tập trung chỉ đạo sâu sát, quyết liệt, tạo sự đồng thuận cao trong xã hội, đã và đang đi vào cuộc sống, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế, xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh của tỉnh nhà

Thực hiện Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh về Chương trình xây dựng, ban hành nghị quyết chuyên đề và Chương trình giám sát chuyên đề của Hội đồng nhân dân tỉnh năm 2017, Thường trực Hội đồng nhân dân, các ban Hội đồng nhân dân tỉnh đã tổ chức tốt 05 cuộc giám sát chuyên đề (đặc biệt, lần đầu tiên tổ chức 01 cuộc giám sát chuyên đề của Hội đồng nhân dân tỉnh) và thực hiện hơn 140 cuộc giám sát, khảo sát, làm việc về các nội dung thuộc lĩnh vực kinh tế - ngân sách, văn hóa - xã hội, pháp chế - nội chính theo chương trình, kế hoạch; tăng cường các hoạt động khảo sát, thu thập thông tin phục vụ các đoàn giám sát [18,tr.3]

2.2 Thực tiễn hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh

Căn cứ vào các văn bản pháp luật liên quan đến hoạt động tiếp xúc cử tri, Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành Hướng dẫn số 204/HD - HĐND ngày 28 tháng 5 năm 2013 về công tác tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Qua đó, thực tiễn hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng

nhân dân trong thời gian qua đã được tăng cường, gắn với việc đổi mới hình thức, nâng cao chất lượng

2.2.1 Thực tiễn thực hiện các hình thức tiếp xúc cử tri

Trong nhiệm kỳ 2011-2016, Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh

đã phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh, Thường trực Hội đồng nhân dân,

Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các huyện, thị xã, thành phố tổ chức cho các Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh tiếp xúc với cử tri tại 341 điểm thuộc 13 huyện, thành phố, thị xã với hơn 37.000 lượt cử tri tham gia; tổ chức 8 cuộc tiếp xúc cử tri theo chuyên đề và tham vấn ý kiến nhân dân về các đề án, dự thảo nghị quyết trình kỳ họp [12,tr.6]

Để chuẩn bị cho kỳ họp thứ 5 Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh khóa XVII, Hội đồng nhân dân đã tiến hành các cuộc tiếp xúc cử tri để báo cáo nội dung dự kiến chương trình kỳ họp thứ 5 Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh khóa XVII và một số nội dung liên quan khác: Báo cáo tình hình kinh tế xã hội năm 2017, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội năm 2018; báo cáo nội dung tổng quát của các đề

án, báo cáo trình kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh; báo cáo kết quả giải quyết các

ý kiến, kiến nghị của cử tri gửi kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh khóa XVII Thông qua tiếp xúc cử tri, đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh thu thập ý kiến, kiến nghị của cử tri về các vấn đề phát triển kinh tế xã hội, quốc phòng an ninh

Từ ngày 10 đến ngày 17 tháng 11 năm 2017, các Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh tiến hành tiếp xúc cử tri, số điểm tiếp xúc cử tri tại mỗi huyện, thị

xã, thành phố từ 3-4 điểm [13,tr.4] Mỗi năm, thực hiện 1 kỳ tiếp xúc cử tri chéo trước kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh ở những đơn vị, địa phương nơi đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh không ứng cử Tại mỗi điểm tiếp xúc cử tri, kết hợp tổ chức tiếp xúc cử tri giữa Hội đồng nhân dân 02 cấp (tỉnh, huyện) Trường hợp đại biểu Quốc hội kết hợp tiếp xúc cử tri với đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh, để báo cáo kết quả kỳ họp Quốc hội thì có thể tổ chức tiếp xúc cử tri 3 cấp (Quốc hội, Hội đồng nhân dân tỉnh, Hội đồng nhân dân huyện)

Về hình thức tiếp xúc cử tri trước và sau kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh: Trước kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh, các tổ đại biểu đã tiếp xúc cử tri để thông báo nội dung, chương trình kỳ họp và tiếp thu ý kiến, kiến nghị của cử tri gửi đến kỳ họp; với thành phần là toàn thể cử tri của tổ dân phố, thôn xóm nơi đại biểu tiếp xúc cử tri và đại diện cử tri của các thôn xóm khác trong xã và các xã lân cận Sau kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh, các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh đã lồng ghép tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh với kỳ họp Hội đồng nhân dân cấp huyện để báo cáo kết quả kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh

Về hình thức tiếp xúc cử tri theo chuyên đề: Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh, các ban Hội đồng nhân dân tỉnh đã tổ chức tiếp xúc cử tri theo chuyên

đề khi Hội đồng nhân dân tỉnh quyết định các chủ trương, chính sách lớn về một ngành, lĩnh vực cụ thể cần tham vấn ý kiến nhân dân Ngoài tiếp xúc cử tri theo

kế hoạch của Hội đồng nhân dân tỉnh, một số Tổ đại biểu, đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh đã thực hiện hình thức tiếp xúc cử tri khác như: tiếp xúc cử tri nơi

cư trú, nơi công tác, tiếp xúc cử tri theo chuyên đề, lĩnh vực, đối tượng mà mình quan tâm Hàng tháng hoặc hàng qu , đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh đã tổng hợp và gửi các ý kiến, kiến nghị của cử tri về Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh qua Văn phòng Đoàn đại biểu quốc hội và Hội đồng nhân dân tỉnh (Nay là Văn phòng Hội đồng nhân dân tỉnh)

Năm 2017, Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh đã phối hợp chặt chẽ với Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh, Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các huyện, thành phố, thị xã tổ chức tiếp xúc cử tri trước

và sau kỳ họp cho các tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Tại kỳ họp thứ 4 và

kỳ họp thứ 5, đã tổ chức cho đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh tiếp xúc cử tri tại

63 điểm (04 điểm tiếp xúc cử tri theo chuyên đề) thuộc địa bàn 13 huyện, thành phố, thị xã với hơn 6.900 lượt cử tri tham gia và 830 lượt ý kiến phát biểu [18,tr.6]

2.2.2 Thực tiễn thành phần tham dự hội nghị Tiếp xúc cử tri; chủ trì hội nghị Tiếp xúc cử tri

Các cuộc tiếp xúc cử tri đã thực hiện đúng các quy định và hướng dẫn về thành phần chủ trì và tham dự hội nghị Tại các cuộc tiếp xúc cử tri, các vị đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh đã nêu cao tinh thần trách nhiệm, thực hiện nghiêm túc kế hoạch đề ra Công tác tiếp xúc cử tri ngày càng được đổi mới, hướng tới mở rộng thành phần, đối tượng cử tri, tiếp xúc tại các xã, phường, thị trấn, thôn xóm, tổ dân phố đã tạo điều kiện để người dân đối thoại dân chủ, trực tiếp với đại biểu Hầu hết ý kiến, kiến nghị của cử tri được các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh và cơ quan chức năng đối thoại, giải trình trực tiếp khá đầy

đủ, có phương hướng giải quyết cụ thể Sau hội nghị tiếp xúc cử tri, các Tổ đại biểu đã tổ chức làm việc với lãnh đạo địa phương để nghe báo cáo tình hình kinh

tế - xã hội, an ninh - quốc phòng và thống nhất nội dung ý kiến, kiến nghị của cử tri gửi đến kỳ họp

Về thành phần chủ trì:

Đối với Tiếp xúc cử tri thường kỳ, các cuộc tiếp xúc cử tri của đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh cơ bản đầy đủ các thành phần: Tổ trưởng Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh; đại diện Thường trực Hội đồng nhân dân hoặc Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp huyện; đại diện Thường trực Hội đồng nhân dân hoặc Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã Đối với hội nghị có kết hợp tiếp xúc cử tri giữa Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh và Hội đồng nhân dân tỉnh thì đại diện Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh cùng tham gia thành phần chủ trì

Đối với Tiếp xúc cử tri chuyên đề, thành phần chủ trì bao gồm: Đại diện Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh, các ban Hội đồng nhân dân tỉnh hoặc đại diện Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh; Đại diện cơ quan chuyên ngành (hoặc

cơ quan chủ trì xây dựng chủ trương, chính sách đối với việc xin ý kiến về ban hành chủ trương, chính sách quan trọng)

Đối với các hình thức Tiếp xúc cử tri khác, thành phần chủ trì bao gồm: Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh, Đại diện Lãnh đạo cơ quan, đơn vị, địa phương nơi đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh tổ chức Tiếp xúc cử tri [13,tr.3]

Về thành phần tham dự hội nghị Tiếp xúc cử tri:

Đối với Tiếp xúc cử tri thường kỳ, thành phần tham gia hội nghị cơ bản

là đầy đủ các thành phần như: Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh bầu cử tại địa phương; đại diện Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh; các đồng chí

Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy phụ trách chỉ đạo huyện không phải là đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh; Đại diện lãnh đạo ủy ban nhân dân tỉnh; đại diện lãnh đạo các Sở, ban, ngành chỉ đạo huyện; Đại diện Lãnh đạo và chuyên viên Văn phòng Đoàn ĐBQH và Hội đồng nhân dân tỉnh (này là Lãnh đạo và chuyên viên

2 Văn phòng); phóng viên Báo Hà Tĩnh, Đài PTTH tỉnh; Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân huyện bầu cử tại địa phương; đại diện lãnh đạo Huyện ủy, Hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân huyện; Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc huyện; Trưởng các phòng, ban, ngành chỉ đạo xã và các thành phần liên quan do Thường trực Hội đồng nhân dân huyện bố trí mời; phóng viên Đài Phát thanh truyền hình huyện; Thường trực Đảng ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân,

Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã; các bộ phận liên quan; Bí thư, Thôn trưởng (Tổ trưởng tổ dân phố), Trưởng các tiểu ban mặt trận, chi hội, đoàn thể; toàn thể cử tri nơi địa bàn tổ chức Tiếp xúc cử tri và cử tri những địa bàn lân cận.[13,tr.2]

Đối với Tiếp xúc cử tri chuyên đề, thành phần tham gia bao gồm: Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh; Trưởng, phó và thành viên Ban Hội đồng nhân dân tỉnh liên quan trực tiếp đến chuyên đề tiếp xúc cử tri; Đại diện lãnh đạo các ban Hội đồng nhân dân tỉnh; Đại diện lãnh đạo Ủy ban nhân dân, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh; đại diện lãnh đạo và các phòng chuyên môn các sở, ban, ngành liên quan; các chuyên gia, các nhà khoa học liên quan đến chuyên đề tiếp xúc cử tri; Lãnh đạo và chuyên viên Văn phòng Đoàn đại biểu quốc hội và Hội đồng nhân dân tỉnh (Nay là lãnh đạo và chuyên viên 02