Áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng của chi cục kiểm lâm tỉnh nghệ an

Tuy nhiên, những đề tài, công trình nêu trên mang tính chất khái quát về quản lý nhà nước trong lĩnh vực bảo vệ rừng; thực thi pháp luật bảo vệ và phát triển rừng hay áp dụng pháp luật x

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

-

NGUYỄN THÀNH DŨNG

ÁP DỤNG PHÁP LUẬT XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC QUẢN LÝ

VÀ BẢO VỆ RỪNG ĐẶC DỤNG CỦA CHI CỤC

KIỂM LÂM TỈNH NGHỆ AN

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT

NGHỆ AN – 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

-

NGUYỄN THÀNH DŨNG

ÁP DỤNG PHÁP LUẬT XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC QUẢN LÝ

VÀ BẢO VỆ RỪNG ĐẶC DỤNG CỦA CHI CỤC

KIỂM LÂM TỈNH NGHỆ AN

Chuyên ngành : Lý luận và lịch sử Nhà nước và pháp luật

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT

Người hướng dẫn khoa học: TS Đinh Ngọc Thắng

NGHỆ AN – 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, trích dẫn trong luận văn đảm bảo độ tin cậy, chính xác, trung thực và được trích dẫn đầy đủ theo quy định

TÁC GIẢ

Nguyễn Thành Dũng

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu 3

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 4

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 6

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn 6

7 Cơ cấu của luận văn 6

Chương 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ ÁP DỤNG PHÁP LUẬT XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC QUẢN LÝ VÀ BẢO VỆ RỪNG ĐẶC DỤNG 7

1.1 Các khái niệm có liên quan đến vấn đề nghiên cứu 7

1.1.1 Quản lý rừng 7

1.1.2 Bảo vệ rừng 7

1.1.3 Rừng đặc dụng 8

1.1.4 Vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng 8

1.1.5 Áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng 9

1.2 Đặc điểm, nội dung áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng 11

1.2.1 Đặc điểm áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng 11

1.2.2 Nội dung áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh

vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng 12

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng 25

1.3.1.Yếu tố chính trị, pháp luật 25

1.3.2 Yếu tố inh tế 27

1.3.3 Yếu tố x hội 28

1.3.4 Yếu tố địa lý 29

1.3.5.Yếu tố cán ộ, công chức thi hành pháp luật 29

1.3.6.Yếu tố ý thức pháp luật của các chủ thể tham gia các quan hệ pháp luật về quản lý và bảo vệ rừng 30

Tiểu kết chương 1 31

Chương 2 THỰC TRẠNG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC QUẢN LÝ VÀ BẢO VỆ RỪNG ĐẶC DỤNG CỦA CHI CỤC KIỂM LÂM TỈNH NGHỆ AN 32

2.1 Khái quát về rừng đặc dụng và tổ chức bộ máy nhân sự của chi cục Kiểm lâm tỉnh Nghệ An 32

2.1.1 Khái quát về rừng đặc dụng tỉnh Nghệ An 32

2.1.2 Tổng quan về chi cục kiểm lâm tỉnh Nghệ An 36

2.2 Thực tiễn áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng của chi cục kiểm lâm tỉnh Nghệ An 39

2.2.1 Tình hình vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng trên địa bàn tỉnh Nghệ An 39

2.2.2 Thực tiễn áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng của chi cục kiểm lâm tỉnh Nghệ An 45

2.3 Đánh giá thực trạng xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng của chi cục kiểm lâm tỉnh Nghệ An 53

2.3.1 Những kết quả đạt được và nguyên nhân 53

2.3.2 Những hạn chế, tồn tại và nguyên nhân 56

Tiểu kết chương 2 65

Chương 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO ÁP DỤNG PHÁP LUẬT XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC QUẢN LÝ VÀ BẢO VỆ RỪNG ĐẶC DỤNG 66

3.1 Giải pháp hoàn thiện pháp luật về áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng rừng đặc dụng 66

3.2.Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của chi cục kiểm lâm Nghệ An trong áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng 70

3.2.1 Hoàn thiện công tác xây dựng kế hoạch iểm tra trong bảo vệ rừng 70

3.2.2 Nâng cao năng lực và phẩm chất cán ộ Kiểm lâm 72

3.2.3 Đổi mới kiện toàn tổ chức cán bộ và bảo đảm các điều kiện cần thiết cho lực lượng kiểm lâm thực thi nhiệm vụ 74

3.2.4 Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật 77

3.2.5 Tăng cường công tác phối hợp giữa Chi cục Kiểm lâm với các cơ quan hữu quan có liên quan 80

3.2.6 Đổi mới hoạt động iểm tra quản lý và ảo vệ rừng 82

3.2.7 Minh bạch hóa hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng 85

3.2.8 Nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại vào quản lý và bảo vệ rừng: 85

3.3 Giải pháp đối với các cấp, các ngành và chính quyền địa phương 87

Tiểu kết chương 3 94

KẾT LUẬN 95

TÀI LIỆU THAM KHẢO 97

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

VPHC : Vi phạm hành chính XHCN : Xã hội chủ nghĩa ADPL : Áp dụng pháp luật

UBND : Ủy ban nhân dân

CB, CC,VC : Cán bộ, công chức, viên chức PCCCR : Phòng cháy chữa cháy rừng VPQĐ : Vi phạm quy định

BLHS : Bộ luật hình sự NĐ-CP : Nghị định – Chính phủ LBVR : Luật bảo vệ rừng PTNT : Phát triển nông thôn BNNPTNT : Bộ nông nghiệp phát triển nông thôn CBCC : Cán bộ công chức

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Diện tích vườn quốc gia Pù Mát 32

Bảng 2.2.Diện tích Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống 33

Bảng 2.3 Diện tích Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt 34

Bảng 2.4 Diện tích Khu cảnh quan rừng Săng lẻ Tương Dương 34

Bảng 2.5 Diện Khu rừng đặc dụng gắn với lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh Nam Đàn 34

Bảng 2.6 Diện Khu rừng đặc dụng gắn với lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh Yên Thành 35

ảng 2.7 Thống ê tình hình vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và ảo vệ rừng trên địa àn tỉnh Nghệ An từ 2013– 2017 41

ảng 2.8 Tình hình xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và ảo vệ rừng đặc dụng trên địa àn tỉnh Nghệ An từ 2013 – 2017 45

ảng 2.9 Tiền thu nộp ngân sách sau khi xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và ảo vệ rừng đặc dụng trên địa àn tỉnh Nghệ An từ 2013 – 2017 50

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1 Số lượng Tổng số vụ VPHC trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ

rừng đặc dụng 2013-2017 trên địa àn tỉnh Nghệ An từ 2013– 2017 41 Biều đồ 2.2 Số lượng vụ vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và

bảo vệ rừng đặc dụng đ được xử lý 51 Biều đồ 2.3 Số lượng vụ vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và

bảo vệ rừng đặc dụng chưa được xử lý 51

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Rừng là tài nguyên quý giá của đất nước ta, rừng không những là cơ sở phát triển kinh tế - xã hội mà còn giữ chức năng sinh thái cực kì quan trọng, rừng tham gia vào quá trình điều hòa khí hậu, đảm bảo chung chuyển oxy và các nguyên tố cơ ản khác trên hành tinh, duy trì tính ổn định và độ màu mỡ của đất, hạn chế lũ lụt, hạn hán, ngăn chặn xói mòn đất, làm giảm nhẹ sức tàn phá khốc liệt của các thiên tai, bảo tồn nguồn nước và làm giảm mức ô nhiễm không khí Rừng là tài nguyên, là nguồn lực của mỗi quốc gia.Trước biến đổi của khí hậu toàn cầu, việc bảo vệ và phát triển rừng để giảm thiểu sự gia tăng của biến đổi khí hậu và hiệu ứng nhà kính ngày càng trở nên cấp ách đối với các quốc gia trên thế giới không riêng Việt Nam Bên cạnh đó các hành vi vi phạm pháp luật của cá nhân, tổ chức, cơ quan đang xâm phạm đến tài nguyên rừng, làm cạn kiệt nhanh chóng và suy thoái tài nguyên rừng, cần phải được ngăn chặn kịp thời Quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng hiện nay được coi là một trong những nhiệm

vụ ,trách nhiệm của các cấp các ngành từ trung ương đến địa phương để phục vụ cho sự nghiệp phát triển kinh tế, xã hội, bảo vệ môi trường của đất nước Do đó, Nhà nước phải có chế độ quản lý, bảo vệ thích hợp nguồn tài nguyên rừng, đặc biệt

là không ngừng hoàn thiện thể chế quản lý rừng, bảo vệ và phát triển rừng bằng công cụ pháp luật và coi trọng pháp luật Pháp luật là phương tiện điều chỉnh hành

vi của các chủ thể đối với rừng và điều chỉnh cho các hành vi của các chủ thể đó phát triển đúng hướng nhằm bảo vệ và phát triển tài nguyên rừng có hiệu quả Sự hiện diện của pháp luật là một đòi hỏi tất yếu hách quan đối với sự nghiệp bảo vệ

và phát triển rừng Tuy nhiên, để đạt được mục đích của điều chỉnh pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng cần có những biện pháp để tổ chức thực hiện các quy định pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng trong thực tế cuộc sống Khi đó thực hiện pháp luật về bảo vệ, phát triển rừng hiện thực hóa quy định quyền và nghĩa vụ,

trách nhiệm của mỗi công dân, mỗi tổ chức và của các cộng đồng địa phương về việc khai thác, sử dụng, bảo vệ nguồn tài nguyên rừng và hệ sinh thái rừng

Cùng với việc khởi thảo để xuất các chính sách, an hành các văn ản pháp luật về bảo vệ, phát triển rừng, Đảng và Nhà nước đ có nhiều chủ trương, iện pháp, chương trình hành động để không ngừng nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với rừng, bảo đảm thực hiện pháp luật về bảo vệ, phát triển rừng Thực hiện pháp luật về bảo vệ, phát triển rừng đ đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần to lớn hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội, giữ vững an ninh, quốc phòng Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc bảo vệ, phát triển rừng còn nhiều bất cập Hằng năm, hàng nghìn ha rừng vẫn bị chặt phá Các sản phẩm từ rừng vẫn bị khai thác một cách bất hợp pháp Nhiều vụ phá rừng tập thể nhằm chuyển đổi mục đích inh doanh trước mắt, lợi ích kinh

tế ngắn hạn diễn ra nghiêm trọng ở nhiều địa phương

Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước, các cấp ủy đảng và chính quyền địa phương trên địa bàn tỉnh Nghệ An đ có nhiều biện pháp triển khai thực hiện pháp luật về bảo vệ, phát triển rừng trên địa àn và đạt được những kết quả quan trọng Mặc dù có sự nỗ lực của các lực lượng chức năng trong công tác ảo vệ, phát triển rừng nhưng trên địa bàn tỉnh Nghệ An liên tục xảy ra tình trạng cháy rừng, xâm chiếm đất lâm nghiệp, khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép dẫn đến hàng trăm ha đất rừng, rừng bị tàn phá nghiêm trọng Không chỉ rừng bị mất mà còn làm xáo trộn an ninh trật tự địa phương Nguyên nhân là do nghèo đói hoàn cảnh kinh

tế hó hăn, người dân sinh kế chủ yếu dựa vào khai thác tài nguyên rừng, trình

độ dân trí vùng sâu vùng xa còn thấp, chính sách Nhà nước về quản lý rừng cộng đồng còn nhiều bất cập, cơ cấu xã hội truyền thống có nhiều thay đổi địa phương có nhiều thay đổi, thiên nhiên can thiệp, đe đọa Có nhiều nguyên nhân dẫn đến những bất cập trên nhưng cơ ản là do thực hiện pháp luật về bảo vệ, phát triển rừng chưa hiệu quả Các chủ thể chưa có sự thống nhất về nội dung cũng như hình thức của thực hiện pháp luật về bảo vệ, phát triển rừng Trách

nhiệm của các cá nhân, tổ chức, cơ quan nhà nước cũng chưa được phân định rõ ràng trong việc tổ chức thực hiện pháp luật về bảo vệ, phát triển rừng Trước tình hình đó, nghiên cứu cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về bảo

vệ, phát triển rừng để kiến nghị những giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về bảo vệ, phát triển rừng là nhiệm vụ có ý nghĩa hết sức cấp bách Từ những phân

tích trên, học viên chọn đề tài: "Áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng của Chi cục Kiểm Lâm tỉnh Nghệ An " làm đề tài luận văn thạc sĩ, chuyên ngành Lý luận và lịch sử

Nhà nước và pháp luật

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Liên quan đến thực hiện pháp luật bảo vệ, phát triển rừng, luận văn hệ thống theo nhóm là: Nhóm các công trình nghiên cứu các vấn đề chung về thực hiện pháp luật và nhóm công trình nghiên cứu có liên quan đến thực hiện pháp luật về bảo vệ, phát triển rừng

* Nhóm công trình nghiên cứu về thực hiện pháp luật nói chung:

Trong nhóm này, trước hết là những giáo trình giảng dạy lý luận chung về Nhà nước và pháp luật, đề cập đến những vấn đề lý luận cơ ản về thực hiện pháp luật, có thể nêu một số tài liệu như:

- "Giáo trình lý luận chung về Nhà nước và pháp luật" Học viện Chính trị

quốc gia Hồ Chí Minh [Error! Reference source not found.]

- "Tài liệu học tập và nghiên cứu môn học lý luận chung về Nhà nước và

Pháp luật" Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh [Error! Reference source not found.]

- "Giáo trình lý luận chung về Nhà nước và pháp luật" Học viện Hành

chính quốc gia [Error! Reference source not found.]

Các công trình này đ đưa ra những lý luận (khái niệm, các hình thức, nguyên tắc thực hiện pháp luật…) Ngoài ra, cũng còn một số ấn phẩm nghiên cứu một số khía cạnh chung về pháp luật, về thực hiện pháp luật, về xây dựng

vệ, phát triển rừng Đại diện cho nhóm này có các công trình:

- "Vai trò quản lý nhà nước đối với lĩnh vực bảo vệ và phát triển rừng ở

Việt Nam" của Võ Mai Anh [Error! Reference source not found.]

- "Thực hiện pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn tỉnh Bình

Phước" của Lê Văn Quyến [Error! Reference source not found.]

- "Thực hiện pháp luật bảo vệ rừng ở tỉnh Quảng Ninh hiện nay" của Tăng

Xuân Phương [Error! Reference source not found.]

- "Thực hiện pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng ở tỉnh Cao Bằng" của

Đào Công Dân [Error! Reference source not found.]

Tuy nhiên, những đề tài, công trình nêu trên mang tính chất khái quát về quản lý nhà nước trong lĩnh vực bảo vệ rừng; thực thi pháp luật bảo vệ và phát triển rừng hay áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính với việc phân tích dựa trên cơ sở lý luận mà chưa đề cập sâu đến vấn đề thực tiển của công tác xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý rừng, bảo vệ rừng và mối liên hệ tác động đến hiệu quả quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn một trong những tỉnh có diện tích rừng lớn như Nghệ An

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1.Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở hệ thống hóa, phân tích, đánh giá làm sáng tỏ những vấn đề về

lý luận và thực tiễn liên quan đến đề tài, luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm

đảm bảo việc thực hiện đúng các quy định của pháp luật về áp dụng xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý bảo vệ và phát triển rừng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng rừng đặc dụng khu vực biên giới của kiểm lâm Nghệ An; đồng thời kiến nghị một số nội dung nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện được mục đích nêu trên, luận văn có nhiệm vụ cụ thể sau: Khái quát những vấn đề lý luận về xử phạt vi phạm hành chính và xử phạt

vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng

Phân tích, đánh giá thực trạng công tác thực thi và áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng khu vực biên giới của kiểm lâm Nghệ An

Đề xuất và luận chứng một số giải pháp phù hợp với thực tiển nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo

vệ rừng đặc dụng khu vực biên giới của kiểm lâm Nghệ An;

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Là những vấn đề về lý luận và thực tiễn về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng; các giải pháp nâng cao hiệu quả xử phạt

vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu thực tiễn công tác xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng khu vực biên giới của kiểm lâm Nghệ An

Số liệu nghiên cứu được giới hạn sử dụng trong mốc thời gian từ năm 2014 đến nay

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Phương pháp luận: Luận văn thực hiện dựa trên cơ sở phép biện chứng

duy vật của chủ nghĩa Mác – Lênin, lý luận chung về nhà nước và pháp luật của khoa học pháp lý xã hội chủ nghĩa

Phương pháp nghiên cứu: Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu của

triết học Mác-Lênin, kết hợp các phương pháp lịch sử - thực tiễn; phân tích tổng hợp; thống ê, so sánh…

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Ý nghĩa lý luận

Trên cơ sở hệ thống hóa các khái niệm và phân tích đặc điểm của thực thi

và áp dụng pháp luật chuyên ngành, luận văn góp phần làm phong phú thêm lý luận về thực hiện và áp dụng pháp luật

Ý nghĩa thực tiễn

Luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo để nghiên cứu, góp phần nâng cao nhận thức, h năng thực thi và áp dụng pháp luật xử phạt phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng

7 Cơ cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chương

Chương 1: Những vấn đề lý luận về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh

vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng

Chương 2: Thực trạng xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý

và bảo về bảo vệ rừng đặc dụng khu vực biên giới của kiểm lâm Nghệ An

Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả xử phạt vi phạm

hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ bảo vệ rừng đặc dụng khu vực biên giới của kiểm lâm Nghệ An

1.1.2 Bảo vệ rừng

Bảo vệ rừng là tổng thể các hoạt động của các tổ chức, các nhân tác động vào rừng nhằm phòng chống những tác động tiêu cực đến rừng để duy trì và phát triển hệ sinh thái rừng, sinh vật rừng, đất rừng và các yếu tố môi trường khác, bảo tồn đa dạng sinh học và giữ gìn cảnh quan môi trường sinh thái [26, tr.5]

Bảo vệ rừng bao gồm những hoạt động sau: (i) Tổ chức phòng ngừa và ngăn chặn kịp thời các hành vi xâm hại đến rừng như: phá rừng, đốt rừng, lấn chiếm rừng, đất lâm nghiệp; khai thác, mua bán, vận chuyển lâm sản; xuất nhập khẩu thực vật rừng, động vật rừng; săn ắn động vật rừng, chăn thả gia súc vào rừng trái quy định của pháp luật…(ii) Thực hiện các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng; phòng, trừ sâu bệnh hại (iii) Thanh tra, kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ rừng

1.1.3 Rừng đặc dụng

Rừng đặc dụng là Rừng được sử dụng chủ yếu để ảo tồn thiên nhiên, mẫu chuẩn hệ sinh thái rừng của quốc gia, nguồn gen thực vật, động vật rừng, nghiên cứu hoa học, ảo vệ di tích lịch sử, văn hóa và danh lam thắng cảnh, phục vụ nghỉ ngơi du lịch ao gồm: hu ảo tồn thiên nhiên; vườn quốc gia; rừng văn hóa x hội; nghiên cứu thí nghiệm

1.1.4 Vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng

Trong pháp luật Việt Nam, khái niệm Vi phạm hành chính được định nghĩa một cách chính thức tại Luật xử lý vi phạm hành chính số 15/2012/QH2013 ngày 20 tháng 6 năm 2012 (sau đây gọi là Luật xử lý vi phạm hành chính), Khoản 1 Điều 2 của Luật này quy định: VPHC là hành vi có lỗi do

cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước

mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt VPHC

Như vậy, VPHC trong lĩnh vực quản l v ảo vệ r ng l h nh vi lỗi do

cá nhân, tổ chức thực hiện, vi ph quy ịnh của pháp luật về quản l r ng, phát triển r ng, ảo vệ r ng v quản l l sản và bị ph t VPHC th o quy ịnh của pháp luật hưa ến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự.[25]

Các hành vi vi phạm chủ yếu đối với lĩnh vực quản lý và ảo vệ rừng quy định tại Nghị định số 157/2013/NĐ-CP ngày 11 tháng 11 năm 2013 Quy định

xử phạt vi phạm hành chính về quản lý rừng, phát triển rừng, ảo vệ rừng và quản lý lâm sản (sau đây gọi là Nghị định 157/2013/NĐ-CP) bao gồm: Lấn, chiếm rừng; Khai thác trái phép cảnh quan, môi trường và các dịch vụ lâm nghiệp; Vi phạm quy định về thiết kế khai thác gỗ; Vi phạm các quy định khai thác gỗ; Khai thác rừng trái ph p; Vi phạm quy định về trồng rừng mới thay thế diện tích rừng chuyển sang mục đích hác; Vi phạm quy định của Nhà nước về trồng rừng; Vi phạm các quy định chung của Nhà nước về bảo vệ rừng;

Vi phạm các quy định của Nhà nước về phòng cháy, chữa cháy rừng gây cháy

rừng; Chăn thả gia súc trong những hu rừng đ có quy định cấm; Vi phạm quy định về phòng trừ sinh vật hại rừng; Phá hủy các công trình phục vụ việc bảo vệ

và phát triển rừng; Phá rừng trái pháp luật; Vi phạm các quy định về quản lý, bảo vệ động vật rừng; Vận chuyển lâm sản trái pháp luật; Mua, bán, cất giữ, chế biến, kinh doanh lâm sản trái với các quy định của Nhà nước; Vi phạm thủ tục hành chính trong quản lý rừng, sử dụng rừng; mua, án, vận chuyển, chế biến, kinh doanh, cất giữ lâm sản

1.1.5 Áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng

Thứ nhất, khái niệm áp dụng pháp luật

Pháp luật với tư cách là yếu tố điều chỉnh các quan hệ xã hội, luôn tác động

và ảnh hưởng tới các quan hệ xã hội, cũng như các yếu tố của thượng tầng kiến trúc pháp lý; duy trì trật tự xã hội có lợi cho giai cấp thống trị Trong quan hệ với Nhà nước, vai trò của pháp luật luôn gắn liền với việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước, phát huy được vai trò của Nhà nước trong việc thực hiện chức năng, quản lý, đưa x hội phát triển Đối với chính Nhà nước, pháp luật vừa là cơ sở tổ chức, hoạt động, vừa là sức mạnh của quyền lực chính trị đồng thời nó cũng ràng uộc Nhà nước, tránh cho Nhà nước khỏi tình trạng hoạt động tùy tiện, vi phạm quyền và tự do của công dân Lịch sử hình thành và phát triển của pháp luật nói chung và pháp luật XHCN nói riêng, pháp luật luôn

có vai trò, giá trị xã hội và tính pháp quyền mà không một công cụ, phương tiện điều chỉnh nào có thể thay thế được

Tuy nhiên, vai trò của pháp luật chỉ có thể thực sự phát huy được hiệu quả

hi các quy định của pháp luật do Nhà nước đặt ra được chính các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, các công dân thực hiện một cách chính xác, nghiêm minh

và tự giác

Về mặt lý luận, thực hiện pháp luật là một quá trình hoạt động của con người có tổ chức có chủ ý bao hàm những hành vi hợp pháp phù hợp với những quy định, những yêu cầu của pháp luật

Các quy định pháp luật rất phong phú cho nên hình thức thực hiện pháp luật cũng rất phong phú và hác nhau Căn cứ vào tính chất của hoạt động thực hiện pháp luật, khoa học pháp lý đ xác định và khái quát hóa thành những hình thức thực hiện pháp luật bao gồm: tuân thủ pháp luật (tuân theo pháp luật), thi

hành pháp luật (chấp hành pháp luật), sử dụng pháp luật và áp dụng pháp luật

Như vậy, ADPL là một trong những hình thức quan trọng của thực hiện pháp luật, là hoạt động của các cơ quan nhà nước, nhân viên nhà nước có thẩm quyền tổ chức thực hiện pháp luật, tạo điều iện thuận lợi để các chủ thể quan hệ pháp luật thực hiện quyền và nghĩa vụ pháp lý của mình theo quy định của pháp luật Thông qua hoạt động ADPL ảo đảm cho pháp luật được tôn trọng, thi hành nghiêm chỉnh và thống nhất; các quyền của chủ thể được thực hiện và ảo

vệ trên thực tế; các hành vi vi phạm pháp luật và tội phạm được xử lý nghiêm minh, ịp thời, ảo vệ các quan hệ x hội trên các lĩnh vực của đời sống x hội ADPL là hoạt động diễn ra hàng ngày trong các cơ quan nhà nước và chỉ do nhân viên nhà nước, cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện [22, tr.15]

Thứ hai, Áp dụng pháp luật ph t vi ph h nh hính trong lĩnh vự quản l v ảo vệ r ng ặ dụng

Theo Khoản 2 Điều 2 Luật xử lý VPHC thì: Áp dụng pháp luật xử phạt VPHC là việc người có thẩm quyền xử phạt áp dụng hình thức xử phạt, iện pháp khắc phục hậu quả đối với cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi VPHC theo quy định của pháp luật về xử phạt VPHC Hoạt động xử phạt VPHC được tiến hành trong khuôn khổ và phải tuân theo pháp luật về trình tự và thủ tục hành chính

Trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng, những hành vi VPHC về quản lý và bảo vệ rừng cũng là một loại VPHC Do vậy, việc áp dụng pháp luật xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng vẫn phải tuân theo các quy định của pháp luật về xử lý VPHC nói chung và phải đảm bảo đúng trình tự, thủ tục

Có thể định nghĩa áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh

vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng như sau: Áp dụng pháp luật x ph t vi

ph h nh hính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ r ng ặc dụng là ho t ộng của các chủ thể có thẩm quyền, ăn ứ á quy ịnh của pháp luận hiện hành, quyết ịnh các hình thức x ph t, biện pháp khắc phục hậu quả ối với các cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi ph h nh hính trong lĩnh vực quản lý r ng, phát triển r ng, bảo vệ r ng và quản lý lâm sản

1.2 Đặc điểm, nội dung áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng

1.2.1 Đặc điểm áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng

Áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng có một số đặc điểm riêng, cụ thể:

Thứ nhất, áp dụng pháp luật xử phạt VPHC trong quản lý và bảo vệ rừng

đặc dụng chỉ được áp dụng đối với cá nhân, tổ chức có hành vi VPHC về quản

lý rừng, ảo vệ rừng và quản lý lâm sản

Thứ hai, áp dụng pháp luật xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ

rừng đặc dụng được tiến hành ởi các chủ thể có thẩm quyền theo quy định của pháp luật Luật xử lý vi phạm hành chính ngày 20 tháng 6 năm 2012, Luật Bảo

vệ và Phát triển rừng ngày 03 tháng 12 năm 2004 và các Nghị định hướng dẫn thi hành của Chính phủ quy định các hành vi vi phạm hành chính về quản lý và bảo vệ rừng quy định cụ thể các chủ thể có thẩm quyền xử phạt VPHC, hình thức, mức độ xử phạt hành chính mà họ được phép áp dụng đối với tổ chức, cá nhân VPHC

Thứ ba, áp dụng pháp luật xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ

rừng đặc dụng được tiến hành theo những nguyên tắc, thủ tục, trình tự được quy định trong các văn ản của pháp luật về xử phạt VPHC nói chung và pháp luật

hành chính về quản lý và bảo vệ rừng nói riêng về xử phạt hành chính do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành

Thứ tư, kết quả của hoạt động áp dụng pháp luật xử phạt VPHC trong lĩnh

vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng thể hiện ở quyết định xử phạt VPHC ghi nhận các hình thức, biện pháp xử phạt áp dụng đối với cá nhân, tổ chức VPHC Việc quyết định áp dụng biện pháp xử phạt đó thể hiện sự trừng phạt nghiêm khắc của nhà nước đối với các tổ chức, cá nhân VPHC Việc xử phạt VPHC còn hướng tới mục đích giáo dục cho mọi người ý thức tuân thủ pháp luật, ý thức tôn trọng các quy tắc của đời sống cộng đồng, phòng ngừa các vi phạm pháp luật có thể xảy ra

Như vậy, áp dụng pháp luật xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản lý và ảo

vệ rừng đặc dụng là hoạt động của các chủ thể có thẩm quyền, căn cứ vào các quy định pháp luật hiện hành, quyết định các biện pháp xử phạt hành chính và các biện pháp cưỡng chế hành chính hác (trong trường hợp cần thiết theo quy định của pháp luật) đối với các cá nhân, tổ chức có hành vi VPHC về quản lý rừng, phát triển rừng, ảo vệ rừng và quản lý lâm sản [22, tr.15]

1.2.2 Nội dung áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng

1.2.2.1 Cá nguy n tắ áp dụng pháp luật ph t vi ph h nh hính trong lĩnh vự quản l v ảo vệ r ng ặc dụng

Nguyên tắc là những điều cơ ản được đặt ra dựa trên những quan điểm, tư tưởng để chỉ đạo xuyên suốt một vấn đề nào đó Vì vậy, vấn đề xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng cũng cần phải dựa trên những nguyên tắc nhất định Xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản lý và ảo vệ rừng đặc dụng dựa trên những nguyên tắc sau:

Thứ nhất, mọi VPHC trong lĩnh vực quản lý và ảo vệ rừng phải được phát

hiện, ngăn chặn kịp thời và phải bị xử lý nghiêm minh, mọi hậu quả do VPHC

gây ra phải được khắc phục theo đúng quy định tại Nghị định số

157/2013/NĐ-CP và các quy định của pháp luật khác có liên quan;

Thứ hai, việc xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng được

tiến hành nhanh chóng, công hai, hách quan, đúng thẩm quyền, đảm bảo công bằng, đúng quy định của pháp luật;

Thứ ba, việc xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng phải căn

cứ vào tính chất, mức độ, hậu quả vi phạm, đối tượng vi phạm và tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng theo quy định tại Điều 9, 10 Luật xử lý vi phạm hành chính để áp dụng các hình thức phạt chính, hình thức phạt bổ sung và các biện pháp khắc phục hậu quả

Thứ tư, chỉ xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản lý và ảo vệ rừng hi có

hành vi VPHC về quản lý rừng, phát triển rừng, ảo vệ rừng và quản lý lâm sản Một hành vi VPHC trong lĩnh vực quản lý và ảo vệ rừng chỉ bị xử phạt một lần Nhiều người cùng thực hiện một hành vi VPHC thì mỗi người vi phạm đều

bị xử phạt về hành vi VPHC đó Một người thực hiện nhiều hành vi VPHC hoặc VPHC nhiều lần thì ị xử phạt về từng hành vi vi phạm;

Thứ nă , người có thẩm quyền xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản lý và

bảo vệ rừng có trách nhiệm chứng minh VPHC Cá nhân, tổ chức bị xử phạt có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp chứng minh mình không VPHC;

Thứ sáu, đối với c ng một hành vi VPHC chính trong lĩnh vực quản lý và

bảo vệ rừng thì mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với

cá nhân

Không xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản lý và ảo vệ rừng đối với các trường hợp thực hiện hành vi VPHC trong tình thế cấp thiết, do phòng vệ chính đáng, sự kiện bất ngờ, sự kiện bất khả háng Và cũng hông xử phạt VPHC trong lĩnh vực này đối với người thực hiện hành vi vi phạm hông có năng lực

trách nhiệm hành chính; người thực hiện hành vi VPHC chưa đủ tuổi bị xử phạt VPHC theo quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 5 Luật xử lý vi phạm hành chính

1.2.2.2 Cá h nh thứ ph t v iện pháp hắ phụ hậu quả trong lĩnh

vự quản l v ảo vệ r ng ặc dụng

Các hình thức xử phạt VPHC và iện pháp khắc phục hậu quả là một trong những nội dung quan trọng trong xử phạt VPHC về quản lý và ảo vệ rừng Hình thức xử phạt thể hiện sự răn đe, trừng phạt của pháp luật đối với những cá nhân, tổ chức có hành vi VPHC về quản lý rừng, phát triển rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản thông qua việc uộc người vi phạm phải gánh chịu những hậu quả bất lợi về vật chất hoặc tinh thần Ngoài mục đích ngăn chặn hành vi vi phạm và răn đe, trừng phạt, các quy định này còn mang tính tính giáo dục đối với cá nhân, tổ chức bị xử phạt, góp phần nâng cao ý thức của công dân trong việc chấp hành pháp luật và các quy tắc quản lý nhà nước, qua đó ảo vệ và duy trì trật tự quản lý nhà nước Các biện pháp khắc phục hậu quả trong xử phạt VPHC mang tính cưỡng chế nhà nước, được áp dụng nhằm khắc phục triệt để hậu quả do VPHC gây ra, bảo đảm lợi ích chung của cộng đồng và hoạt động ình thường của x hội

Người VPHC trong lĩnh vực quản lý và ảo vệ rừng phải chịu trách nhiệm hành chính bao gồm: Hình thức xử phạt hành chính (gồm hình thức phạt chính

và hình thức phạt ổ sung và các biện pháp khắc phục hậu quả (biện pháp khôi phục lại các quyền và lợi ích đ ị hành vi VPHC xâm hại) Theo quy định tại Khoản 1 Điều 21 Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định các hình thức xử phạt, cụ thể:

* Hình thức phạt chính:

Đối với mỗi hành vi VPHC trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng thì cá nhân, tổ chức vi phạm phải chịu một trong các hình thức xử phạt chính sau đây:

- Cảnh cáo

Hình thức phạt cảnh cáo áp dụng đối với một số hành vi quy định tại Khoản 1 Điều 9, 15, 16, 17, 19 và 24 Nghị định 157/2013/NĐ-CP

- Phạt tiền

Tùy theo tính chất, mức độ, hậu quả do hành vi VPHC trong lĩnh vực quản

lý và bảo vệ rừng gây ra để áp dụng các khung tiền phạt cho mỗi hành vi vi phạm được quy định cụ thể từ Điều 8 đến Điều 24 Nghị định 157/2013/NĐ-CP

* Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, cá nh n, tổ chức VPHC trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng c n bị áp dụng một hoặc nhiều hình thức

xử phạt sau đ y (các hình thức xử phạt này có thể được quy định là hình thức

xử phạt ổ sung hoặc hình thức xử phạt chính):

- Đình chỉ hoạt động hai thác, chế biến lâm sản

- Tịch thu tang vật, công cụ, phương tiện được sử dụng để VPHC

- Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, giấy chứng nhận

- Tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để VPHC (trừ trường hợp tang vật, phương tiện bị cá nhân, tổ chức VPHC chiếm đoạt, sử dụng trái phép)

* Các biện pháp áp dụng pháp luật khắc phục hậu quả

ên cạnh việc sử dụng các hình thức xử phạt để trừng phạt, răn đe và ngăn ngừa những đối tượng vi phạm cũng như các cá nhân, tổ chức khác không thực hiện hành vi VPHC thì việc áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả góp phần khắc phục những thiệt hại, tác động do hành vi VPHC gây ra, duy trì trật tự quản

lý nhà nước, lợi ích chung của toàn x hội và thể hiện được tính kiên quyết và triệt để trong xử lý VPHC về quản lý và bảo vệ rừng

Được quy định tại Điểm a, , c, đ, i Khoản 1 Điều 28 Luật xử lý vi phạm hành chính và Điều 4 Nghị định 157/2013/NĐ-CP

1.2.2.3 Thẩ quyền áp dụng pháp luật ph t vi ph h nh hính trong lĩnh vự quản l v ảo vệ r ng ặc dụng

Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng quy định thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính thuộc về hai cơ quan chính là: (i) Ủy ban nhân dân các cấp và (ii) lực lượng kiểm lâm Ngoài ra, có cơ chế phối hợp và phân định thẩm quyền giữa lực lượng Kiểm lâm, Thanh tra chuyên ngành, Công an nhân dân, Bộ đội biên phòng, Quản lý thị trường về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng

Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng bao gồm các nội dung chính sau:

- Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của Kiểm lâm được quy định tại Điều 25 và Điều 26, Nghị định 157/2013/NĐ-CP của Chính phủ

- Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp được quy định tại Điều 27 Nghị định 157/2013/NĐ-CP

- Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của một số cơ quan chức năng + Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của Thanh tra chuyên ngành được quy định tại Điều 28 Nghị định 157/2013/NĐ-CP của Chính phủ:

+ Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của Công an nhân dân, Bộ đội biên phòng, Quản lý thị trường được quy định tại Điều 29 Nghị định 157/2013/NĐ-CP của Chính phủ:

1.2.2.4 Thủ tụ áp dụng pháp luật ph t vi ph h nh hính v thi h nh quyết ịnh ph t vi ph h nh hính trong lĩnh vự quản l v ảo vệ r ng

ặc dụng

* Buộc chấm dứt hành vi vi phạm hành chính

Buộc chấm dứt hành vi vi phạm hành chính được người có thẩm quyền đang thi hành công vụ áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đang diễn ra nhằm chấm dứt ngay hành vi vi phạm Buộc chấm dứt hành vi vi phạm hành chính được thực hiện bằng lời nói, còi, hiệu lệnh, văn ản hoặc hình thức hác theo quy định của pháp luật

+ Xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản

Xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản được áp dụng trong trường hợp xử phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền đến 250.000 đồng đối với cá nhân, 500.000 đồng đối với tổ chức và người có thẩm quyền xử phạt phải ra quyết định xử phạt

vi phạm hành chính tại chỗ Quyết định xử phạt vi phạm hành chính tại chỗ phải ghi rõ ngày, tháng, năm ra quyết định; họ, tên, địa chỉ của cá nhân vi phạm hoặc tên, địa chỉ của tổ chức vi phạm; hành vi vi phạm; địa điểm xảy ra vi phạm; chứng cứ và tình tiết liên quan đến việc giải quyết vi phạm; họ, tên, chức vụ của người ra quyết định xử phạt; điều, khoản của văn ản pháp luật được áp dụng Trường hợp phạt tiền thì trong quyết định phải ghi rõ mức tiền phạt

+ Xử phạt vi phạm hành chính có lập biên bản, hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính

Xử phạt vi phạm hành chính có lập biên bản, hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính được áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính của cá nhân, tổ chức vi phạm không thuộc trường hợp trên (Xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản) Việc xử phạt vi phạm hành chính có lập biên bản phải được người có thẩm quyền xử phạt lập thành hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính Hồ sơ ao gồm biên bản vi phạm hành chính, quyết định xử phạt hành chính, các tài liệu, giấy tờ có

liên quan và phải được đánh út lục Hồ sơ phải được lưu trữ theo quy định của pháp luật về lưu trữ Cụ thể như sau:

- Lập biên bản vi ph m hành chính

Người có thẩm quyền xử phạt quy định tại Nghị định 157/2013/NĐ-CP, Công chức, viên chức kiểm lâm đang thi hành công vụ khi phát hiện vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực quản lý của mình phải kịp thời lập biên bản Trường hợp vi phạm hành chính được phát hiện nhờ sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ thì việc lập biên bản vi phạm hành chính được tiến hành ngay

hi xác định được tổ chức, cá nhân vi phạm Biên bản vi phạm hành chính phải ghi rõ ngày, tháng, năm, địa điểm lập biên bản; họ, tên, chức vụ người lập biên bản; họ, tên, địa chỉ, nghề nghiệp của người vi phạm hoặc tên, địa chỉ của tổ chức vi phạm; giờ, ngày, tháng, năm, địa điểm xảy ra vi phạm; hành vi vi phạm; biện pháp ngăn chặn vi phạm hành chính và bảo đảm việc xử phạt; tình trạng tang vật, phương tiện bị tạm giữ; lời khai của người vi phạm hoặc đại diện tổ chức vi phạm; nếu có người chứng kiến, người bị thiệt hại hoặc đại diện tổ chức

bị thiệt hại thì phải ghi rõ họ, tên, địa chỉ, lời khai của họ; quyền và thời hạn giải trình về vi phạm hành chính của người vi phạm hoặc đại diện của tổ chức vi phạm; cơ quan tiếp nhận giải trình Trường hợp người vi phạm, đại diện tổ chức

vi phạm không có mặt tại nơi vi phạm hoặc cố tình trốn tránh hoặc vì lý do khách quan mà không ký vào biên bản thì biên bản phải có chữ ký của đại diện chính quyền cơ sở nơi xảy ra vi phạm hoặc của hai người chứng kiến Biên bản

vi phạm hành chính phải được lập thành ít nhất 02 bản, phải được người lập biên bản và người vi phạm hoặc đại diện tổ chức vi phạm ý; trường hợp người

vi phạm hông ý được thì điểm chỉ; nếu có người chứng kiến, người bị thiệt hại hoặc đại diện tổ chức bị thiệt hại thì họ cùng phải ký vào biên bản; trường hợp biên bản gồm nhiều tờ, thì những người được quy định tại khoản này phải ký vào từng tờ biên bản Nếu người vi phạm, đại diện tổ chức vi phạm, người chứng kiến, người bị thiệt hại hoặc đại diện tổ chức bị thiệt hại từ chối ký thì

người lập biên bản phải ghi rõ lý do vào biên bản Biên bản vi phạm hành chính lập xong phải giao cho cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính 01 bản; trường hợp

vi phạm hành chính không thuộc thẩm quyền hoặc vượt quá thẩm quyền xử phạt của người lập biên bản thì biên bản phải được chuyển ngay đến người có thẩm quyền xử phạt để tiến hành xử phạt Trường hợp người chưa thành niên vi phạm hành chính thì biên bản còn được gửi cho cha mẹ hoặc người giám hộ của người

đó

- Xác minh tình tiết của vụ việc vi ph m hành chính

Khi xem xét ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính, trong trường hợp cần thiết người có thẩm quyền xử phạt có trách nhiệm xác minh các tình tiết sau đây: (i) có hay hông có vi phạm hành chính; (ii) cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính, lỗi, nhân thân của cá nhân vi phạm hành chính; (iii) tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ; (iv) tính chất, mức độ thiệt hại do vi phạm hành chính gây ra; (v) trường hợp không ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính; (vi) tình tiết khác có ý nghĩa đối với việc xem xét, quyết định xử phạt

Trong quá trình xem xét, ra quyết định xử phạt, người có thẩm quyền xử phạt có thể trưng cầu giám định Việc trưng cầu giám định được thực hiện theo quy định của pháp luật về giám định Việc xác minh tình tiết của vụ việc vi phạm hành chính phải được thể hiện bằng văn ản

- Xá ịnh giá trị tang vật vi ph h nh hính ể l ăn ứ á ịnh khung tiền ph t, thẩm quyền x ph t

Trong trường hợp cần xác định giá trị tang vật vi phạm hành chính để làm căn cứ xác định khung tiền phạt, thẩm quyền xử phạt, người có thẩm quyền đang giải quyết vụ việc phải xác định giá trị tang vật và phải chịu trách nhiệm về việc xác định đó T y theo loại tang vật cụ thể, việc xác định giá trị dựa trên một trong các căn cứ theo thứ tự ưu tiên sau đây: (a) giá niêm yết hoặc giá ghi trên hợp đồng hoặc hoá đơn mua án hoặc tờ khai nhập khẩu; (b) giá theo thông báo của cơ quan tài chính địa phương; trường hợp không có thông báo giá thì theo

giá thị trường của địa phương tại thời điểm xảy ra vi phạm hành chính; (c) giá thành của tang vật nếu là hàng hoá chưa xuất bán;

(d) đối với tang vật là hàng giả thì giá của tang vật đó là giá thị trường của hàng hoá thật hoặc hàng hoá có c ng tính năng, ỹ thuật, công dụng tại thời điểm phát hiện vi phạm hành chính

Trường hợp không thể áp dụng được căn cứ trên làm căn cứ xác định khung tiền phạt, thẩm quyền xử phạt thì người có thẩm quyền đang giải quyết vụ việc có thể ra quyết định tạm giữ tang vật vi phạm và thành lập Hội đồng định giá Hội đồng định giá gồm có người ra quyết định tạm giữ tang vật vi phạm hành chính là Chủ tịch Hội đồng, đại diện cơ quan tài chính c ng cấp và đại diện

cơ quan chuyên môn có liên quan là thành viên Thời hạn tạm giữ tang vật để xác định giá trị không quá 24 giờ, kể từ thời điểm ra quyết định tạm giữ, trong trường hợp thật cần thiết thì thời hạn có thể o dài thêm nhưng tối đa hông quá 24 giờ Mọi chi phí liên quan đến việc tạm giữ, định giá và thiệt hại do việc tạm giữ gây ra do cơ quan của người có thẩm quyền ra quyết định tạm giữ chi trả Thủ tục tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính trong trường hợp này được thực hiện như trong trường hợp có quyết định tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính của người có thẩm quyền

- Giải trình

Đối với hành vi vi phạm hành chính mà pháp luật quy định áp dụng hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc áp dụng mức phạt tiền tối đa của khung tiền phạt đối với hành vi đó từ 15.000.000 đồng trở lên đối với cá nhân,

từ 30.000.000 đồng trở lên đối với tổ chức thì cá nhân, tổ chức vi phạm có quyền giải trình trực tiếp hoặc bằng văn ản với người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính Người có thẩm quyền xử phạt có trách nhiệm xem xét ý kiến giải trình của cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính trước khi ra quyết định xử phạt, trừ trường hợp cá nhân, tổ chức không có yêu cầu giải trình trong thời hạn

tối đa là 05 ngày làm việc đối với trường hợp giải trình bằng văn ản và 02 ngày làm việc đối với trường hợp giải trình trực tiếp Việc giải trình trực tiếp được lập thành biên bản và phải có chữ ký của các ên liên quan; trường hợp biên bản gồm nhiều tờ thì các bên phải ký vào từng tờ biên bản Biên bản này phải được lưu trong hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính và giao cho cá nhân, tổ chức vi phạm hoặc người đại diện hợp pháp của họ 01 bản

- Chuyển hồ sơ vụ vi ph m có dấu hiệu tội ph ể truy cứu trách nhiệm hình sự

Khi xem xét vụ vi phạm để quyết định xử phạt vi phạm hành chính, nếu xét thấy hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm, thì người có thẩm quyền xử phạt phải chuyển ngay hồ sơ vụ vi phạm cho cơ quan tiến hành tố tụng hình sự Trong quá trình thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, nếu hành vi vi phạm được phát hiện có dấu hiệu tội phạm mà chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự thì người đ ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính phải ra quyết định tạm đình chỉ thi hành quyết định đó và trong thời hạn 03 ngày, kể từ ngày tạm đình chỉ phải chuyển hồ sơ vụ vi phạm cho cơ quan tiến hành tố tụng hình sự; trường hợp đ thi hành xong quyết định xử phạt thì người đ ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính phải chuyển hồ sơ vụ vi phạm cho cơ quan tiến hành tố tụng hình sự Cơ quan tiến hành tố tụng hình sự có trách nhiệm xem xét, kết luận vụ việc và trả lời kết quả giải quyết bằng văn ản cho người có thẩm quyền đ chuyển hồ sơ trong thời hạn theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự; trường hợp không khởi tố vụ án hình sự thì trong thời hạn 03 ngày, kể từ ngày có quyết định không khởi tố vụ án hình sự, cơ quan tiến hành tố tụng phải trả hồ sơ vụ việc cho người có thẩm quyền xử phạt đ chuyển hồ sơ đến Trường hợp cơ quan tiến hành tố tụng hình sự có quyết định khởi tố vụ án thì người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính phải huỷ bỏ quyết định xử phạt vi phạm hành chính và chuyển toàn bộ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính và tài liệu về việc thi hành quyết định xử phạt cho cơ quan tiến hành tố tụng hình sự

Việc chuyển hồ sơ vụ vi phạm có dấu hiệu tội phạm để truy cứu trách nhiệm hình sự phải được thông báo bằng văn ản cho cá nhân vi phạm

- Chuyển hồ sơ vụ vi ph ể x ph t hành chính

Đối với vụ việc do cơ quan tiến hành tố tụng hình sự thụ lý, giải quyết, nhưng sau đó lại có quyết định không khởi tố vụ án hình sự, quyết định hủy bỏ quyết định khởi tố vụ án hình sự, quyết định đình chỉ điều tra hoặc quyết định đình chỉ vụ án, nếu hành vi có dấu hiệu vi phạm hành chính, thì trong thời hạn

03 ngày, kể từ ngày ra quyết định, cơ quan tiến hành tố tụng hình sự phải chuyển các quyết định nêu trên kèm theo hồ sơ, tang vật, phương tiện của vụ vi phạm và đề nghị xử phạt vi phạm hành chính đến người có thẩm quyền xử phạt

vi phạm hành chính Việc xử phạt vi phạm hành chính được căn cứ vào hồ sơ vụ

vi phạm do cơ quan tiến hành tố tụng hình sự chuyển đến Trường hợp cần thiết, người có thẩm quyền xử phạt tiến hành xác minh thêm tình tiết để làm căn cứ ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính Thời hạn ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính là 30 ngày, kể từ ngày nhận được các quyết định trên và kèm theo hồ

sơ vụ vi phạm Trong trường hợp cần xác minh thêm thì thời hạn tối đa hông quá 45 ngày

- Ra quyết ịnh x ph t vi ph m hành chính

Người có thẩm quyền xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng được quy định tại Điều 25 đến Điều 30 của Nghị định 157/2013/NĐ-CP phải ra quyết định xử phạt VPHC trong thời hạn 07 ngày, ể từ ngày lập biên bản VPHC Đối với vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp mà hông thuộc trường hợp giải trình hoặc đối với vụ việc thuộc trường hợp giải trình theo quy định thì thời hạn ra quyết định xử phạt tối đa là 30 ngày, ể từ ngày lập biên bản Trong trường hợp vụ việc đặc biệt nghiêm trọng, có nhiều tình tiết phức tạp và thuộc trường hợp giải trình mà cần có thêm thời gian để xác minh, thu thập chứng cứ thì người có thẩm quyền đang giải quyết vụ việc phải báo cáo thủ trưởng trực

tiếp của mình bằng văn ản để xin gia hạn; việc gia hạn phải bằng văn ản, thời hạn gia hạn hông được quá 30 ngày

Trường hợp một cá nhân, tổ chức thực hiện nhiều hành vi vi phạm hành chính mà bị xử phạt trong cùng một lần thì chỉ ra 01 quyết định xử phạt, trong

đó quyết định hình thức, mức xử phạt đối với từng hành vi vi phạm;

Trường hợp nhiều cá nhân, tổ chức cùng thực hiện một hành vi vi phạm hành chính thì có thể ra 01 hoặc nhiều quyết định xử phạt để quyết định hình thức, mức xử phạt đối với từng cá nhân, tổ chức;

Trường hợp nhiều cá nhân, tổ chức thực hiện nhiều hành vi vi phạm hành chính khác nhau trong cùng một vụ vi phạm thì có thể ra 01 hoặc nhiều quyết định xử phạt để quyết định hình thức, mức xử phạt đối với từng hành vi vi phạm của từng cá nhân, tổ chức;

Quyết định xử phạt có hiệu lực kể từ ngày ký, trừ trường hợp trong quyết định quy định ngày có hiệu lực khác

- Thi h nh quyết ịnh x ph t vi ph h nh hính trong lĩnh vực quản l v bảo vệ r ng

a.Trường hợp thi hành quyết định xử phạt không lập biên bản:

Cá nhân, tổ chức vi phạm nộp tiền phạt tại chỗ cho người có thẩm quyền

xử phạt và được nhận chứng từ thu tiền phạt Đồng thời, để giải quyết trường hợp cá nhân, tổ chức vi phạm hông có hả năng nộp tiền phạt tại chỗ thì người

vi phạm có thể nộp tiền phạt tại Kho ạc Nhà nước hoặc nộp vào tài hoản của Kho ạc Nhà nước ghi trong quyết định xử phạt trong thời hạn 10 ngày, ể từ ngày nhận được quyết định xử phạt Người có thẩm quyền xử phạt có thể tạm giữ giấy phép lái xe, giấy ph p lưu hành phương tiện hoặc các giấy tờ cần thiết hác cho đến khi cá nhân, tổ chức thi hành xong quyết định xử phạt

b.Trường hợp thi hành quyết định xử phạt có lập biên bản:

Cá nhân, tổ chức bị xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng

có trách nhiệm chấp hành quyết định xử phạt trong thời hạn 10 ngày, ể từ ngày

nhận quyết định xử phạt VPHC Nếu trong quyết định xử phạt VPHC có ghi rõ thời hạn thi hành nhiều hơn 10 ngày thì thực hiện theo thời hạn ghi trong quyết định đó

Quyết định xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng có thời hiệu thi hành là 01 năm ( ể từ ngày an hành quyết định), quá thời hạn này thì không thi hành quyết định đó nữa, trừ trường hợp quyết định xử phạt có hình thức xử phạt tịch thu tang vật, phương tiện VPHC, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả thì vẫn phải thực hiện việc tịch thu tang vật, phương tiện thuộc loại cấm lưu hành, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả trong trường hợp cần thiết để bảo vệ môi trường, bảo đảm giao thông, xây dựng và an ninh trật tự, an toàn x hội [28, tr.81

Trong trường hợp cá nhân, tổ chức bị xử phạt cố tình trốn tránh, trì hoãn thì thời hiệu nói trên được tính kể từ thời điểm chấm dứt hành vi trốn tránh, trì hoãn

Thủ tục thi hành quyết định phạt tiền và hoãn thi hành quyết định phạt tiền: Trong thời hạn 10 ngày, ể từ ngày nhận được quyết định xử phạt, cá nhân, tổ chức bị xử phạt phải nộp tiền tại Kho ạc Nhà nước hoặc nộp vào tài hoản của Kho ạc Nhà nước được ghi trong quyết định xử phạt Nếu quá thời hạn nêu trên, thì s ị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt và cứ mỗi ngày chậm nộp phạt phải nộp thêm 0,05 trên tổng số tiền chưa nộp [28, tr.83

Quyết định phạt tiền có thể được ho n thi hành trong trường hợp cá nhân bị phạt tiền từ 3.000.000 đồng trở lên đang gặp hó hăn đặc biệt, đột xuất về kinh

tế do thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh, bệnh hiểm nghèo, tai nạn và có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp x nơi người đó cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi người đó học tập, làm việc Cá nhân phải có đơn đề nghị hoãn chấp hành quyết định xử phạt VPHC gửi cơ quan của người ra quyết định xử phạt Trong thời hạn 05 ngày, ể từ ngày nhận được đơn, người đ ra quyết định xử phạt xem xét quyết định hoãn thi hành quyết định xử phạt đó Thời hạn ho n thi hành

quyết định xử phạt hông quá 03 tháng, ể từ ngày có quyết định hoãn Cá nhân được hoãn chấp hành quyết định xử phạt được nhận lại giấy tờ, tang vật, phương tiện VPHC đang ị tạm giữ như: giấy phép lái xe hoặc giấy ph p lưu hành phương tiện hoặc giấy tờ cần thiết hác có liên quan đến tang vật, phương tiện [28, tr.81]

c.Trường hợp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt VPHC:

Cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng được áp dụng trong trường hợp cá nhân, tổ chức bị xử phạt VPHC không tự nguyện chấp hành quyết định xử phạt theo quy định Các biện pháp cưỡng chế bao gồm: Khấu trừ một phần lương hoặc một phần thu nhập, khấu trừ tiền từ tài hoản của cá nhân, tổ chức vi phạm; Kê iên tài sản có giá trị tương ứng với số tiền phạt để án đấu giá; Thu tiền, tài sản khác của đối tượng bị cưỡng chế thi hành quyết đị nh xử phạt VPHC do cá nhân, tổ chức hác đang giữ trong trường hợp cá nhân, tổ chức sau hi vi phạm cố tình tẩu tán tài sản; uộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả theo quy

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng

Trong quản lý và bảo vệ rừng, xử phạt VPHC có một vai trò, vị trí vô cùng quan trọng và có ý nghĩa to lớn, nó là một trong những hoạt động có hiệu quả nhất để quản lý tài nguyên rừng Vì vậy, làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng là điều không thể thiếu, nhằm tìm ra nguyên nhân để nâng cao hiệu quả xử phạt VPHC trong lĩnh vực này Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản lý và ảo vệ rừng gồm:

1.3.1 u tố chính tr pháp luật

Nhà nước không thể tổ chức thực hiện đường lối của Đảng và quản lý x hội một cách có hiệu quả nếu không thực hiện việc quản lý bằng pháp luật, các quyền tự do dân chủ của công dân không thể thực hiện nếu không có pháp luật

ghi nhận và bảo vệ Đảng ta xác định Nhà nước quản lý x hội ằng pháp luật, tăng cường pháp chế x hội chủ nghĩa, xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân,

do dân và vì dân Chính vì thế pháp luật s có tác động mạnh m đến công tác quản lý Một hệ thống pháp luật đồng ộ, rõ ràng, cụ thể làm cho công tác quản

lý được hiệu quả và thuân lợi

Ngoài ra, pháp luật còn xác lập, củng cố và hoàn thiện những cơ sở pháp lý của Nhà nước, đặc biệt là đối với hoạt động xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản

lý và bảo vệ rừng nhằm phát huy cao nhất hiệu lực của cơ quan quản lý Để đạt được điều đó, pháp luật phải xác định rõ các nguyên tắc tổ chức và hoạt động cũng như thẩm quyền của cơ quan Nhà nước Pháp luật của Nhà nước ta hiện nay phải là cơ sở để hoàn thiện ộ máy nhà nước phù hợp với cơ chế mới mà trước hết phải cải cách một ước nền hành chính quốc gia

Luật Bảo vệ và Phát triển rừng xây dựng trong điều kiện kinh tế đang từng ước hoàn thiện, chưa lường trước được sự chuyển biến tình hình Vì vậy, luật còn quy định chung chung, mặt khác việc hướng dẫn thực hiện luật còn chậm, thiếu đồng ộ và cụ thể, chưa ph hợp với diễn iến thực tế làm cho các cơ quan chức năng lúng túng trong việc thi hành luật, ởi vậy hiệu quả xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản lý ảo vệ rừng vẫn còn thấp Chính vì vậy, kiện toàn hệ thống pháp luật trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng nói riêng và hệ thống pháp luật nói chung là vấn đề cấp bách hiện nay

Trong những năm qua các văn ản quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và ảo vệ rừng đ được sửa đổi, ổ sung và an hành mới, phần nào đáp ứng được yêu cầu của công tác quản lý nhà nước về

ảo vệ và phát triển rừng Góp phần phát hiện và xử phạt ịp thời, công hai, nghiêm minh các hành vi vi phạm Tuy nhiên, trên thực tế xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và ảo vệ rừng thời gian qua đ có những quy định chưa tập trung, chưa thống nhất, thiếu đồng ộ dẫn đến hó hăn khi

áp dụng; chế tài xử phạt còn thiếu và nhẹ chưa đủ sức răn đe; quy định về thi

hành và cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính còn nhiều

ất cập và thiếu tính hả thi nên tình trạng vi phạm pháp luật trong lĩnh vực quản lý và ảo vệ rừng vẫn xảy ra há phổ iến Do đó, có thể nói hoàn thiện pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và ảo vệ rừng là một đòi hỏi mang tính hách quan và cấp thiết hiện nay

Trong những năm qua các văn ản quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đ được sửa đổi, bổ sung và ban hành mới, phần nào đáp ứng được yêu cầu của công tác quản lý nhà nước về bảo vệ

và phát triển rừng Góp phần phát hiện và xử phạt kịp thời, công khai, nghiêm minh các hành vi vi phạm Tuy nhiên, trên thực tế xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng thời gian qua đ có những quy định chưa tập trung, chưa thống nhất, thiếu đồng bộ dẫn đến hó hăn hi áp dụng; chế tài

xử phạt còn thiếu và nhẹ chưa đủ sức răn đe; quy định về thi hành và cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính còn nhiều bất cập và thiếu tính khả thi nên tình trạng vi phạm pháp luật trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng vẫn xảy ra khá phổ biến Do đó, có thể nói hoàn thiện pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng là một đòi hỏi mang tính khách quan và cấp thiết hiện nay

1.3.2 u tố inh t

Rừng mang lại những lợi ích kinh tế lớn như: gỗ, lâm sản ngoài gỗ, động vật rừng, thực vật rừng đặc biệt là những loài gỗ quý và các đặc sản động vật, thực vật rừng có giá trị cao, mang lại siêu lợi nhuận cho những người tham gia kinh doanh mặt hàng này Điều đó cũng là nguyên nhân thúc đẩy tình trạng hai thác, săn ắn, mua bán trái phép lâm sản gay gắt với những thủ đoạn tinh vi, hó kiểm soát đang gây áp lực cho hoạt động xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản lý

và bảo vệ rừng

Trong nền kinh tế Việt Nam hiện nay, dân số sống chủ yếu ở hu vực nông thôn có sinh kế phụ thuộc vào tài nguyên thiên nhiên, đất nông nghiệp ở nhiều

nơi thiếu nghiêm trọng, đời sống rất thấp, nhiều gia đình thuộc diện đói nghèo vì thiếu ruộng, thiếu vốn đầu tư Những người nghèo đói thường phải đến sinh sống tại những nơi có điều kiện thuận lợi mà cần ít vốn đầu tư thông qua việc khai thác các nguồn tài nguyên thiên nhiên, trong đó có tài nguyên rừng để duy trì cuộc sống làm cho nguồn tài nguyên này bị suy giảm nhanh chóng nên luôn xảy ra sự xung đột trong quá trình phát triển kinh tế - x hội, inh tế - bảo vệ rừng, ảo vệ môi trường

Việc phát triển kinh tế, dân số tăng nhanh cũng o theo nhu cầu xây dựng

hệ thống cơ sở hạ tầng mở mộng đô thị và xây dựng hu dân cư ngày càng tăng Thực tiễn nhiều năm qua diện tích rừng ị tàn phá, thu hẹp nhanh chóng ởi àn tay con người, rừng ị tàn phá do nhiều nguyên nhân hác nhau như: Phá rừng

để lấy đất sản xuất, đất ở của người dân, nhất là người dân đồng ào dân tộc thiểu số ở miền núi; phá rừng để khai thác gỗ, củi để án; phá rừng do chuyển đổi mục đích sử dụng rừng để xây dựng các công trình thuỷ điện, giao thông,

hu dân cư, hai thác mỏ,… đang là vấn đề gây bức xúc cho x hội và cho hoạt động quản lý của nhà nước trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng

Sự phát triển bền vững hiện nay cần bảo đảm sự cân bằng, hài hòa giữa sự phát triển kinh tế - x hội với bảo vệ môi trường sống, trong đó có quản lý và bảo vệ rừng

1.3.3 u tố x hội

Các yếu tố x hội có vai trò đặc biệt quan trọng trong tổ chức điều hành quản lý x hội và tăng cường chức năng quản lý của Nhà nước về mọi lĩnh vực nói chung cũng như trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng nói riêng Các yếu tố

x hội như việc làm, xoá đói giảm nghèo, phúc lợi x hội cũng ảnh hưởng đến công tác xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng Giải quyết được việc làm s góp phần đảm bảo an ninh trật tự trong x hội, giảm bớt các tệ nạn

x hội do thiếu việc làm gây ra, tệ nạn x hội được giảm bớt, công bằng x hội được thiết lập s tạo điều kiện cho cơ quan quản lý thực hiện trách nhiệm quản

lý được tốt hơn Tập trung đầu tư cho giáo dục, văn hoá để nâng cao nhận thức

về pháp luật cho mọi người, trong đó có pháp luật về quản lý và bảo vệ rừng là việc làm quan trọng để cho mọi người thấy rõ được chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng trong công tác quản lý

Một yếu tố quan trọng hác cũng có ảnh hưởng đến hoạt động xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đó là phong tục tập quán của người dân cũng như tâm lý của họ trong đời sống x hội Tập quán sinh sống di cư tự

do từ v ng này sang v ng hác, hai phá những v ng đất màu mỡ bằng việc phá rừng làm nương rẫy phục vụ đời sống gây hó hăn cho công tác xử phạt VPHC trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng nhất là ở hu vực miền núi

1.3.5 u tố cán bộ c ng chức thi hành pháp luật

Các quy định pháp luật dù chặt ch đến đâu cũng hông đảm bảo cho việc

xử lý nghiêm minh, triệt để các hành vi vi phạm Vấn đề ở đây là trách nhiệm của người thực thi công vụ sao cho các quy định của pháp luật được áp dụng kịp thời hách quan, đúng đối tượng, phù hợp với tính chất, mức độ của vi phạm, khắc phục triệt để hậu quả do VPHC gây ra

Đội ngũ cán ộ, công chức xử phạt VPHC đòi hỏi là những người có trình

độ nhận thức, ý thức chính trị, có lập trường tư tưởng của người thực thi công

vụ ởi vì, lập trường tư tưởng vững vàng s là tiền đề vững chắc bảo đảm cho hoạt động xử phạt VPHC đúng với đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà

nước Cán ộ, công chức phải là người có phẩm chất đạo đức tốt, có ý thức trách nhiệm, liêm khiết, trung thực, công minh, khách quan; có kiến thức quản lý nhà nước và am hiểu pháp luật; có văn ằng, chứng chỉ về nghiệp vụ phù hợp với lĩnh vực đang công tác

Hoạt động xử phạt VPHC rất phức tạp, dễ xảy ra tiêu cực, cho nên cán ộ, công chức phải là người gương mẫu và có đạo đức nghề nghiệp Vì thế, việc tu dưỡng, rèn luyện, nâng cao đạo đức theo những phẩm chất cần, iệm, liêm, chính, chí công, vô tư s giúp cho những người thực thi công vụ trong sáng, bản lĩnh chính trị vững vàng để từ đó có được những quyết định công tâm, thấu tình, đạt lý, thuyết phục lòng người

1.3.6 u tố ý thức pháp luật c a các ch thể tham gia các quan hệ pháp luật về quản lý và bảo vệ rừng

Ý thức pháp luật thể hiện sự nhận thức của các chủ thể và thái độ của họ đối với các quy định của pháp luật Cho nên ý thức pháp luật càng được nâng cao, mức độ hiểu biết pháp luật càng sâu thì tinh thần tôn trọng pháp luật, thái

độ tự giác xử sự theo yêu cầu của pháp luật, thực hiện pháp luật càng được đảm bảo Do đó, ý thức pháp luật của các chủ thể tham gia hoạt động sản xuất, kinh doanh lâm nghiệp, lâm sản và thực thi nhiệm vụ quản lý rừng, phát triển rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản là một yếu tố có ý nghĩa rất lớn ảnh hưởng đến việc thực hiện pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực này Pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng chỉ có thể được thực hiện nghiêm chỉnh và chính xác nếu như các đối tượng tham gia hoạt động sản xuất, kinh doanh lâm nghiệp, lâm sản nắm rõ và chỉ làm những gì pháp luật không cấm; các chủ thể thực thi nhiệm vụ quản lý và bảo vệ rừng nắm rõ và chỉ làm những gì pháp luật cho phép thì tự khắc sẻ hạn chế và giảm thiểu tình trạng vi phạm pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng Tóm lại, ý thức pháp luật

có vai trò to lớn trong việc tạo ra một xã hội có trật tự, kỷ cương Các chủ thể

tham gia có ý thức pháp luật cao cũng có nghĩa là việc chấp hành và thực hiện pháp luật đúng quy định

Vì vậy, trong hoạt động sản xuất, kinh doanh lâm nghiệp, lâm sản và thực thi nhiệm vụ quản lý và bảo vệ rừng nếu các chủ thể tham gia có ý thức pháp luật cao chính là tạo tiền đề cho việc quản lý cũng như xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực này được chấp hành nghiêm chỉnh, đúng quy định của pháp luật

Tiểu kết chương 1

Trong phạm vi chương 1 của luận văn tác giả tập trung đi sâu vào tìm hiểu

cơ sở lý luận chung về áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng

Tác giả lần lượt đi tìm hiểu các khái niệm về liên quan đến vấn đề nghiên cứu như: quản lý rừng, bảo vệ rừng, rừng đặc dụng và vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng

Tiếp đến tác giả tập trung nghiên cứu sâu lý luận về nội dung áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng đặc dụng bao gồm

Các nguyên tắc áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và ảo vệ rừng đặc dụng

Các hình thức xử phạt và iện pháp hắc phục hậu quả trong lĩnh vực quản