Quản lý hoạt động học tập giáo dục quốc phòng và an ninh tại trung tâm giáo dục quốc phòng và an ninh, trường đại học vinh

Giả thuyết khoa học Công tác quản lý hoạt động học tập môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh tại Trung tâm GDQP&AN Trường Đại học Vinh của sinh viên đã đạt được ưu điểm nhất định như xây

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH -

NGUYỄN THẾ TIẾN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP GIÁO DỤC

QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH, TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGHỆ AN - 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH -

NGUYỄN THẾ TIẾN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP GIÁO DỤC

QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH, TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học:

TS TRẦN KHẮC HOÀN

NGHỆ AN – 2018

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành, lòng biết ơn sâu sắc, cho phép tôi gửi lời cảm

ơn tới Ban Giám đốc Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh Trường Đại học Vinh, nơi đã cho phép tôi được đi học, luôn ủng hộ và tạo điều kiện về vật chất cũng như tinh thần trong thời gian học tập

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Khoa Giáo dục, Phòng Đào tạo Sau đại học, các thầy giáo, cô giáo ở Trường Đại học Vinh đã giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập

Tôi xin bày tỏ sự kính trọng, lòng biết ơn sâu sắc và chân thành cảm ơn

thầy giáo TS Trần Khắc Hoàn, người đã tận tình giúp đỡ và hướng dẫn tôi

hoàn thành luận văn này

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các bạn bè, đồng nghiệp và các em sinh viên, đồng nghiệp, đã cùng chung sức đóng góp ý kiến, giúp đỡ, động viên tôi trong quá trình học tập, thực hiện nghiên cứu luận văn

Trong quá trình học tập và nghiên cứu, bản thân tôi đã có nhiều cố gắng, song trong luận văn không tránh khỏi những thiếu sót Kính mong nhận được

ý kiến đóng góp của Hội đồng chấm luận văn, các thầy giáo, cô giáo và các bạn đồng nghiệp để nội dung nghiên cứu của đề tài hoàn thiện hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Nghệ An, tháng 08 năm 2018

Nguyễn Thế Tiến

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN

MỤC LỤC

BẢNG CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

4 Giả thuyết khoa học 2

5 Nhiệm vụ nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 2

6 Phương pháp nghiên cứu 3

7 Đóng góp của luận văn 4

8 Cấu trúc của luận văn 5

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC 6

1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài 6

1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước 7

1.2 Một số khái niệm cơ bản 9

1.2.1 Giáo dục Quốc phòng và An ninh Error! Bookmark not defined 1.2.2 Học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninhError! Bookmark not defined 1.3 Quản lý hoạt động học tập 11

1.3.1 Quản lý 11

1.3.2 Quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh 13

1.4 Nội dung quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh 18

1.4.1 Quản lý việc xây dựng ý thức về việc học tập Giáo dục Quốc phòng và

An ninh cho sinh viên 19 1.4.2 Quản lý mục tiêu, nhiệm vụ học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh của sinh viên 20 1.4.3 Quản lý kế hoạch học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh của sinh viên 21 1.4.4 Quản lý nội dung học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh của sinh viên 22 1.4.5 Quản lý phương pháp học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh của sinh viên 25 1.4.6 Quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh 26 1.4.7 Quản lý các điều kiện đảm bảo cho hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng

và An ninh của sinh viên 28 1.4.8 Quản lý đặc điểm nội dung, Phương thức dạy học môn 34 1.5 Những yếu tố tác động đến quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh………… ……… 33 Kết luận chương 1 38

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG

VÀ AN NINH, TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH 38

2.1 Khái quát về Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh Trường Đại học Vinh 38 2.1.1 Sự hình thành và phát triển của Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh Trường Đại học Vinh 38 2.1.2 Cơ cấu tổ chức Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh Trường Đại học Vinh 40 2.1.3 Tổ chức nghiên cứu thực trạng 44

2.2 Thực trạng về hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh tại

Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh Trường Đại học Vinh 45

2.2.1 Thực trạng về nhận thức việc học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh của sinh viên 45

2.2.2 Thực trạng mục tiêu hoạt động học tậpGiáo dục Quốc phòng và An ninh của sinh viên 46

2.2.3 Thực trạng kỹ năng xây dựng kế hoạch hoạt động học tập của sinh viên khi học Giáo dục Quốc phòng và An ninh 49

2.2.4 Thực trạng phương pháp học tập môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh 49

2.2.5 Thực trạng kết quả học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh của sinh viên tại trung Tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh Trường Đại học Vinh 50

2.3 Thực trạng quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh của sinh viên tại Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh Trường Đại học Vinh 52

2.3.1 Thực trạng xây dựng, hoàn thiện các loại văn bản, quy chế, quy định về quản lý học Giáo dục Quốc phòng và An ninh đến sinh viên 52

2.3.2 Thực trạng quản lý sinh viên về mục tiêu, nhiệm vụ học môn học Giáo dục Quốc phòng và An ninh 55

2.3.3 Thực trạng quản lý nội dung học tập của sinh viên học Giáo dục Quốc phòng và An ninh 57

2.3.4 Quản lý phương pháp học tập của sinh viên học chương trình môn học Giáo dục Quốc phòng và An ninh 59

2.3.5 Thực trạng quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên học Giáo dục Quốc phòng và An ninh 61

2.3.6 Thực trạng quản lý các yếu tố hỗ trợ cho hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh của sinh viên 63

2.4 Đánh giá chung về thực trạng 66

2.4.1 Ưu điểm, nguyên nhân 66

2.4.2 Hạn chế, nguyên nhân hạn chế 68

Kết luận chương 2 72

CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH, TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH 74

3.1 Định hướng chiến lược phát triển của Trung tâm GDQP&AN Trường Đại học Vinh giai đoạn 2010- 2020 74

3.2 Biện pháp quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh tại Trung tâm GDQ&AN Trường Đại học Vinh 75

3.2.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 75

3.2.2 Biện pháp quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh tại Trung tâm GDQP&AN Trường Đại học Vinh 79

3.3 Mối liên hệ giữa các biện pháp 92

3.4 Thăm dò sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất 93

3.4.1 Mục đích thăm dò 93

3.4.2 Nội dung thăm dò 93

3.4.3 Đối tượng thăm dò 93

3.4.4 Phương pháp thăm dò 94

3.4.5 Kết quả thăm dò 94

Kết luận chương 3 100

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 102

I Kết luận 102

II Kiến nghị 103

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 106

PHỤ LỤC 1

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Trình độ chuyên môn, quân hàm của đội ngũ cán bộ và giảng viên của Trung tâm 41 Bảng 2.2 Thực trạng mục tiêu hoạt động học tập môn học Giáo dục Quốc phòng và An ninh của sinh viên 47 Bảng 2.3 Thực trạng phương pháp học tập môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh 49 Bảng 2.4 Thực trạng kết quả học tập môn GDQP&AN của sinh viên (không chuyên) từ năm học 2011-2012 đến năm học 2016-2017 51 Bảng 2.5 Thực trạng xây dựng, hoàn thiện các loại văn bản, quy chế, quy định về quản lý môn học Giáo dục Quốc phòng và An ninh đến sinh viên 52 Bảng 2.6 Thực trạng quản lý sinh viên về mục tiêu, nhiệm vụ học Giáo dục Quốc phòng và An ninh 55 Bảng 2.7 Thực trạng quản lý nội dung học tập của sinh viên học Giáo dục Quốc phòng và An ninh 57 Bảng 2.8 Quản lý phương pháp học tập của sinh viên học Giáo dục Quốc phòng

và An ninh 59 Bảng 2.9 Thực trạng quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên học Giáo dục Quốc phòng và An ninh 61 Bảng 2.10 Thực trạng quản lý các yếu tố hỗ trợ cho hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh 63 Bảng 2.11 Nguyên nhân ảnh hưởng đến hoạt đông học tập của sinh viên học Giáo dục Quốc phòng và An ninh, tại trung Tâm Giáo dục Quốc phòng

và An ninh Trường Đại học Vinh 69 Bảng 3.1 Khảo nghiệm tính cần thiết biện pháp nâng cao hoạt động học tập GDQP&AN tại trung Tâm GDQP&AN Trường Đại học Vinh 94 Bảng 3.2 Khảo nghiệm tính khả thi biện pháp nâng cao hoạt động học tập GDQP&AN tại trung Tâm GDQP&AN Trường Đại học Vinh 96 Bảng 3.3 Tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 98

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức của Trung tâm GDQP&AN, Trường Đại học Vinh 41

Sơ đồ 2.2 Sơ đồ mối quan hệ giữa các biện pháp 93 Biểu đồ 3.1 Khảo nghiệm tính cần thiết biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động học tập cho sinh viên (100 SV trong Trường Đại học Vinh) 95 Biểu đồ 3.2 Khảo nghiệm tính khả thi biện pháp nâng cao chất lượng quản lý hoạt động học tập cho sinh viên (100 SV trong Trường Đại học Vinh) 97 Biểu đồ 3.3 Mức độ tương quan giữa tính cần thiết và khả thi của biện pháp nâng cao chất lượng quản lý hoạt động học tập GDQP&AN cho sinh viên 99

Trường Đại học Vinh với nhiều trường thành viên được Thủ tướng Chính phủ cho phép là một trong những cơ sở giáo dục đại học thành lập Trung tâm GDQP&AN Những năm qua, Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh đã

và đang giảng dạy chương trình giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên Trường Đại học Vinh và một số trường ĐH, CĐ trên địa bàn tỉnh Nghệ An đã đạt được nhiều thành tích đáng khích lệ, nhưng vẫn còn nhiều bất cập trong quá trình học tập Do đó để nâng cao hoạt động học tập là một trong những mục tiêu rất quan trọng để nâng cao chất lượng GDQP&AN Với cương vị và một giảng viên, đang công tác và giảng dạy tại Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh Trường Đại học Vinh, tôi theo dõi và nhận thấy việc QL HĐHT của SV khi học môn quốc phòng còn nhiều hạn chế, nhiều thiếu sót nên ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả học tập của SV Từ việc nghiên cứu cơ sở

lý luận và thực tiễn nói trên, xuất phát từ yêu cầu khách quan và tính cấp thiết

về quản lý hoạt động học tập cho sinh viên trong trường đại học nên tôi chọn

vấn đề: “Quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh tại

Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh Trường Đại học Vinh” để

nghiên cứu

2

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh tại Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh Trường Đại học Vinh; Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động học tập giáo dục quốc phòng và an ninh đáp ứng yêu cầu đào tạo

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu: Vấn đề quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh

Đối tượng nghiên cứu: Những biện pháp quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh tại Trung tâm giáo dục Quốc phòng và An ninh, Trường Đại học Vinh

4 Giả thuyết khoa học

Công tác quản lý hoạt động học tập môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh tại Trung tâm GDQP&AN Trường Đại học Vinh của sinh viên đã đạt được ưu điểm nhất định như xây dựng kế hoạch học tập, kiểm tra đánh giá sinh viên, thực hiện tốt kế hoạch đào tạo của nhà trường Tuy nhiên, công tác quản lý hoạt động học tập môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh vẫn còn hạn chế Nếu đánh giá đúng thực trạng và đề xuất biện pháp cần thiết và khả thi thì sẽ nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động học tâp của sinh viên đối với môn học Giáo dục Quốc phòng và An ninh

5 Nhiệm vụ nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

a Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh

5.1.2 Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh của sinh viên tại Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh Trường Đại học Vinh

- Về đối tượng khảo sát: tập trung khảo sát sinh viên khóa 58, giảng viên

và cán bộ quản lý tại Trung tâm GDQP&AN Trường Đại học Vinh

- Số lượng: + Cán bộ, giảng viên: 30 đồng chí

+ Sinh viên: 100 sinh viên

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Nghiên cứu tài liệu về quản lý, tài liệu liên quan đến hoạt động học tập môn GDQP&AN; quản lý trường đại học, quản lý hoạt động học tập môn GDQP&AN và các tài liệu liên quan đến vấn đề nghiên cứu

Trên cơ sở tiến hành phân tích, tổng hợp, hệ thống tài liệu để xây dựng khung lý luận làm nền tảng cho quá trình nghiên cứu

6.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các cơ sở thực tiễn để xây dựng

cơ sở thực tiễn của đề tài Thuộc nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn có các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau đây:

- Phương pháp điều tra

Để điều tra thực trạng biện pháp quản lý hoạt động học tập GDQP&AN

ở Trung tâm GDQP&AN Trường Đại học Vinh, chúng tôi sử dụng các bảng hỏi dành cho các đối tượng: Sinh viên, giảng viên, cán bộ quản lý

- Phương pháp quan sát sư phạm

4

Quan sát các biểu hiện của hoạt động học tập GDQP&AN của sinh viên

và quản lý hoạt động học tập GDQP&AN của Trung tâm GDQP&AN, Trường Đại học Vinh

- Phương pháp phỏng vấn

Bổ sung, kiểm tra và làm rõ những thông tin đã được thu thập được thông qua phương pháp điều tra Qua đó tìm hiểu thêm những biện pháp quản lý hoạt động học tập môn GDQP&AN Những thông tin này có giá trị là căn cứ để nhận xét, khẳng định chính xác hơn thực trạng biện pháp QLHĐ học tập GDQP&AN ở Trung tâm GDQP&AN, Trường Đại học Vinh

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

Từ kết quả hoạt động học tập GDQP&AN ở Trung tâm GDQP&AN, Trường Đại học Vinh, phân tích và làm rõ hiệu quả quản lý hoạt động học tập GDQP&AN ở Trung tâm GDQP&AN, Trường Đại học Vinh

- Phương pháp thống kê toán học

Dùng sử lý các số liệu thu thập được trong quá trình điều tra trực trang quản lý hoạt động học tập GDQP&AN ở Trung tâm GDQP&AN, Trường Đại học Vinh dưới dạng: Bảng số liệu về quản lý hoạt động học tập GDQP&AN ở Trung tâm GDQP&AN, Trường Đại học Vinh giúp cho các kết quả kiểm tra chính xác và đảm bảo độ tin cậy

7 Đóng góp của luận văn

5

- Đề xuất được một số biện pháp quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh tại Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh Trường Đại học Vinh có cơ sở khoa học, phù hợp với điều kiện thực tiễn

8 Cấu trúc của luận văn

Ngoài các phần mở đầu; kết luận; tài liệu tham khảo và phụ lục; nội dung luận văn được trình bày trong 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng

và An ninh ở các trường Đại học

Chương 2 Thực trạng quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và

An ninh tại Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh Trường Đại học Vinh

Chương 3 Biện pháp quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An

ninh tại Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và an ninh Trường Đại học Vinh

6

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC

TẬP GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC

1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài

Trước những thay đổi của thời đại, chủ đề quốc phòng-an ninh quốc gia

đang được bàn luận như một vấn đề nóng của nhiều quốc gia trên thế giới

Quản lý nâng cao hoạt động học tập GDQP&AN cho học sinh sinh viên là một

vấn đề rất được sự quan tâm của các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu và

những người làm công tác quản lý giáo dục ở nhiều quốc gia trên thế giới quan

tâm

Ở nước Nga, việc nghiên cứu quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc

phòng và An ninh cho sinh viên được nhà nước Nga cũng như những người

làm giáo dục đặc biệt quan tâm và chú trọng Trong các công trình “Các vấn

đề giáo dục quân sự do E.G.Vapilin và Đại tá Mulinva viết năm 2001: “những

quan điểm phương pháp luận về xây dựng học thuyết giáo dục quân sự ở nước

Nga” đã phần nào phản ánh được yêu cầu bức thiết trong quản lý giáo dục quốc

phòng cho học sinh viên trước những thách thức của tình hình quốc tế và đất

nước Nga hiện nay

Ở Trung Quốc là một quốc gia có dân số đông nhất thế giới và vấn đề

quốc phòng an ninh luôn được các tác giả đặc biệt chú trọng để nâng cao nhận

thức cho cán bộ, sinh viên trước những hành động chống phá từ bên ngoài của

chủ nghĩa đế Quốc, trước những thời cơ và thách thức đó ngành giáo dục đào

tao đặc biệt quan tâm việc đổi mới các thức, phương pháp học tâp và giảng dạy

để đáp ứng yêu cầu bảo vệ đất nước trog tình hình mới cũng như bảo vệ những

thành quả của cách mạng để lại và xây dựng nền quốc phòng toàn dân và an

ninh nhân dân, nhiều tác giả cũng đã đi sâu vào nghiên cứu sự phát triển GDQP

của Trung Quốc trước những sự biến động đầy phức tạp của tình hình khu vực

và trên thế giới hiện nay

7

Hàn Quốc, môn học Giáo dục Quốc phòng và An ninh là môn học tự chọn hầu hết ở các trường Đại học, môn học này trang bị cho sinh viên chủ yếu về mặt lý luận Để hoàn thành tốt môn học này sinh viên phải trả qua quá trình học vất vả và rèn luyện nghiêm, còn các nhà nghiên cứu đã đặt môn học giáo dục quốc phòng lên hàng đầu, sinh viên muốn tốt nghiệp đại học phải hoàn thành khóa học này

Ở nước Mỹ, giáo dục quân sự được hình thành từ rất sớm ở nhiều cấp độ khác nhau, mỗi cấp tương ứng với nội dung và phương pháp truyền thụ khác nhau Trong các trường học ở Mỹ sẽ bố trí một sĩ quan chuyên trách về lĩnh vực quân sự để giảng dạy những kiến thức về khả năng tự vệ, đánh chặn được

ý đồ xâm lược của các nước khác, nhưng chủ yếu là đưa nền quốc phòng của

Mỹ lên một tầm cao mới khác xa so với các nước trong khu vực và trên Thế giới

Chúng ta thấy có rất nhiều công trình nghiên cứu quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh đã được các nhà giáo dục đề cập đến Đó

là những tài liệu hết sức quan trọng và cần thiết để bản thân tôi xây dựng cơ sở

lý luận cho đề tài luận văn

1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước

Ở Việt Nam, những vấn đề về học tập, quản lý hoạt động học tập môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh là một vấn đề chiến lược lâu dài và quan trọng được Đảng, nhà nước luôn có những thông tư thay đổi hàng năm được thực hiện, với nội dung quân sự nóng này có rất nhiều các tác giả nhà khoa học luôn đi sâu vào nghiên và có những công trình tiêu biểu của các nhà giáo dục Việt Nam tiến hành nghiên cứu để đưa ra các phương thức học tập đạt hiểu quả, cách thức tiến hành

và tầm quan trọng của vấn đề tự học để có kết quả cao

- Nguyễn Đình Phi (2017) “Một số giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý đào tạo tại Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh Trường Đại học Vinh” Đề tài của tác giả đã tập trung nghiên cứu về thực trạng

8

thực trạng ứng dụng CNTT trong quản lý giảng dạy bộ môn Giáo dục Quốc phòng tại Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh trường Đại học Vinh Đồng thời đưa ra được các giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng CNTT trong quản lý giảng dạy tại Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh Trường Đại học Vinh là có cơ sở khoa học, đáp ứng được nhu cầu của người học, phù hợp với điều kiện thực tiễn hiện nay

- Đoàn Quang Dũng (2017) “Một số biện pháp quản lí HĐTH của SV khoa Giáo dục Quốc phòng và An ninh trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở Trường Đại học Vinh” Luận văn quản lý giáo dục, Trường Đại học Vinh, trong

đề tài của mình tác giả đã nêu và làm rõ về vị trí, vai trò của môn học

GDQP-AN và hoạt động tự học của sinh viên Trên cơ sở nguyên cứu và đề xuất những giải pháp quản lý hoạt động học tập của sinh viên khoa GDQP đáp ứng với phương thức đào tạo theo hệ thống tín chỉ

- Ngoài những đề tài nghiên cứu trên, đã có rất nhiều viết được đăng lên các tạp chí, các báo uy tín như:

+Trần Văn Long, một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy môn GDQP&AN ở Trung tâm GDQP&AN Trường Đại học Vinh theo học chế tín chỉ, tạp chí dạy và học ngày nay 4/2018

Trong đó, quản lý hoạt động học tập môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh tại Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh Trường Đại học Vinh chưa

có tác giả nào nghiên cứu Do đó, qua đề tài này tôi tập trung nghiên cứu hoạt động học tập của sinh viên đối với bộ môn giáo dục quốc phòng và an ninh để đưa ra các giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý hoạt động học tập của sinh viên đại học Vinh theo hướng tiếp cận CDIO

9

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Giáo dục Quốc phòng và An ninh

Giáo dục Quốc phòng và An ninh là môn học bao gồm những kiến thức khoa học xã hội, nhân văn, khoa học tự nhiên và khoa học kỹ thuật quân sự và thuộc nhóm các môn học chung Nội dung bao gồm các kiến thức cơ bản về đường lối quốc phòng, quân sự của Đảng, công tác quản lý Nhà nước về QP&AN; về truyền thống đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc về nghệ thuật Quân sự Việt nam và kỹ năng Quân sự, An ninh cần thiết đáp ứng yêu cầu xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân và An ninh Nhân dân, đồng thời góp phần xây dựng rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong khoa học khi còn học trên ghế nhà trường cũng như ra ngoài xã hội

Giáo dục quốc phòng và an ninh được Đảng và nhà nước ta xác định là một nôi dung của nền Giáo dục Quốc gia, là nội dung cơ bản trong xây dựng nền QPTD, có ý nghĩa quan trọng trong chiến lược đào tạo con người mới XHCN Giáo dục Quốc phòng và An ninh góp phần thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược của Cách mạng Việt Nam là xây dựng thành công CNXH và bảo vệ vững chắc Tổ quốc XHCN Với nhà trường, trong giai đoạn cách mạng hiện nay nhiệm vụ chính của GDQP&AN là trang bị cho thế hệ trẻ lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, hiểu được công sức, sự nghiệp của các thế hệ ông cha để lại cho con cháu , từ đó sẵn sàng tham gia thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc

có ý nghĩa hết sức quan trọng

Đồng thời, GDQP&AN cũng được xác định là môn học chính khóa trong các trường, lớp đào tạo bậc Đại học, cao đẳng với ý nghĩa đó GDQP&AN trong giai đoạn hiện nay không chỉ là môn học về kỹ thuật quân sự mà là một hệ thống kiến thức tổng hợp Giáo dục Quốc phòng và An ninh, trang bị cho người học những kiên thức, kỹ năng cơ bản nhất phục vụ sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc nói chung và góp phần giáo dục về ý thức, trách nhiệm qua đó hình thành phẩm chất, đạo đức lao động, người chiến sĩ trong tương lai của thế hệ trẻ đang học

10

tập trong các nhà trường

1.2.2 Học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh

Học tập là một hoạt động của hoạt động dạy - học, nên quản lý hoạt

động học tập mang đầy đủ các đặc điểm, chức năng, tính chất của hoạt động quản lý nhà trường nói chung và quản lý hoạt động dạy học nói riêng như chủ thể, đối tượng quản lý, nội dung quản lý, phương pháp quản lý, phương tiện quản lý,… Vì thế, chúng tôi hiểu quản lý hoạt động học tập của học viên là những tác động có ý thức của chủ thể quản lý đến học viên và hoạt động học tập của học viên nhằm đạt được các mục tiêu dạy học của nhà trường

Hoạt động học tập GDQP&AN của sinh viên là quá trình tác động có mục đích của chủ thể quản lý (cán bộ quản lý, giảng viên mà đứng đầu là Hiệu trưởng) lên đối tượng quản lý (người học) bằng các hoạt động cụ thể như: Thay đổi nhận thức về việc học, dạy cách học, xây dựng tập thể lớp học, tổ chức và quản lí hoạt động học, tạo điều kiện cho việc học, phối hợp quản lí hoạt động học… Nhằm đào tạo sinh viên thành những con người phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp; đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh nhằm làm thay đổi nhận thức của sinh viên về việc học ngay từ đầu là chương trình GDQP&AN sẽ được chia là các đợt học, các em sẽ được rèn luyện và học tập trong môi trường quân đội, tăng cường các hoạt động giáo dục mục đích, động cơ học tập cho sinh viên, giúp sinh viên nhận thức rõ trách nhiệm và nghĩa vụ đối với môn học GDQP&AN Các trung tâm Giáo dục Quôc phòng

và An ninh phải tổ chức, quản lý hoạt động học của sinh viên theo lối khoa học và linh hoạt nhất, phối hợp với các tổ chức, cá nhân, gia đình sinh viên, giúp cho sinh viên từng buớc lĩnh hội tri thức, kỹ năng vững chắc về nghề nghiệp để trở thành những công dân có ích cho xã hội Trong đó, Hiệu truởng

là năng lực, vừa là phẩm chất tự tổ chức hoạt động học tập cho phép người học tự giải quyết vấn đề, tự kiểm tra, tự đánh giá hoạt động học tập của mình Qua đó, cho phép người học học tập sự sẵn sàng tâm lý nhằm hoàn thành những nhiệm vụ nhận thức - học tập

1.3 Quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc Phòng và An ninh

1.3.1 Quản lý

Từ khi xã hội loài người được hình thành, hoạt động tổ chức, quản lý đã được quan tâm Hoạt động quản lý bắt nguồn từ sự phân công lao động nhằm đạt được hiệu quả cao hơn Đó là hoạt động giúp cho người đứng đầu tổ chức phối hợp sự nổ lực của các thành viên trong nhóm, trong cộng đồng nhằm đạt được mục tiêu đề ra

Quản lý là một thuộc tính gắn liền với xã hội ở một giai đoạn phát triển của nó Thuộc tính này bắt nguồn từ bản chất của hệ thống của xã hội Từ lao

12

động tập thể, lao động xã hội của con người Ngay từ buổi sơ khai của xã hội loài người để đương đầu với sức mạnh to lớn của tự nhiên, để duy trì sự tồn tại của mình con người phải lao động chung, kết hợp lại thành tập thể, điều đó đòi hỏi phải có sự tổ chức, phải có phân công và hợp tác nhằm thực hiện mục tiêu chung đã định trong lao động tức là phải có sự quản lý

Trong quá trình phát triển của xã hội, quản lý không phải là một hoạt động mới mẻ, trong quá trình phát triển của khoa học quản lý, đặc biệt là quá trình xây dựng lý luận quản lý, khái niệm quản lý được nhiều nhà nghiên cứu lý luận cũng như thực hành quản lý bàn tới và cũng được phổ biến ngày càng rộng Quản lý cần thiết cho hoạt động của mọi tổ chức dù tổ chức đó thế nào

Trong nghiên cứu khoa học, có rất nhiều quan niệm về quản lý theo những cách tiếp cận khác nhau Chính vì sự đa dạng về cách tiếp cận, dẫn đến sự phong phú về quan niệm Sau đây là một số khái niệm thường gặp:

Theo Henry Fayol (1841 – 1925), cha đẻ của lý thuyết quản lý hành chính cho rằng: “Quản lý hành chính là sự dự đoán và lập kế hoạch, tổ chức điều khiển, phối hợp và kiểm tra” [9, Tr 41]

Theo Frederick Winslow Taylor (1856-1915) nhà nghiên cứu về phương pháp quản lý khoa học viết “Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm, và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất” và đó cũng là tư tưởng của ông về quản lý.[9, tr 40]

Nhà nghiên cứu về lý luận quản lý hiện đại Harold Koonntz đã viết “Quản

lý là một hoạt động thiết yếu; nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm Mục tiêu của mọi cá thể có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất”.[9,tr 46]

Theo từ điển giáo dục học, quản lý là hoạt động tác động có định hướng,

có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người

Theo các thuyết quản lý hiện đại thì: “Quản lý là quá trình làm việc với

và thông qua những người khác để thực hiện các mục tiêu của tổ chức trong một môi trường luôn biến động”

Qua các khái niệm trên về quản lý, chúng ta có thể quan niệm về quản lý như sau:

Quản lý là những tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản

lý đến đối tượng quản lý nhằm đảm bảo sự vận động, phát triển của hệ thống phù hợp với qui luật khách quan, trong đó sử dụng và khai thác có hiệu quả nhất các tiềm năng, cơ hội để đạt được mục tiêu đã xác định theo ý chí của chủ thể quản lý

1.3.2 Quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh

Quản lý hoạt động học tập của sinh viên là một trong những nội dung chủ yếu của quản lý nhà trường Thực chất quản lý học tập của sinh viên là hệ thống những tác động có ý thức của chủ thể quản lý trong nhà trường đến quá trình

nhận thức của sinh viên

Theo PGS, TS Phạm Viết Vượng: “Quản lý hoạt động học tập là quản lý học sinh thực hiện các nhiệm vụ học tập, là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch giúp học sinh học tập tốt nhất, rèn luyện tu dưỡng tốt nhất

14

Quản lý hoạt động học tập của học sinh bao hàm cả quản lý thời gian và chất

lượng học tập, quản lý tinh thần, thái độ và phương pháp học tập”

Mục đích của việc quản lý hoạt động học tập là làm cho quá trình thực hiện các nhiệm vụ học tập của sinh viên đạt tới kết quả mong muốn Trước hết, chủ thể quản lý phải theo dõi để nắm bắt được những biểu hiện tích cực và tiêu cực trong nhận thức của sinh viên về tầm quan trọng của việc học tập, về thái

độ, động cơ, ý thức học tập… của sinh viên nói chung và của từng sinh viên nói riêng để có biện pháp thúc đẩy, khuyến khích sinh viên phát huy các yếu tố tích cực, hạn chế các yếu tố tiêu cực phấn đấu vươn lên đạt kết quả học tập và rèn luyện ngày càng cao

Mặc dù cùng được tuyển chọn vào học ở trường theo một tiêu chuẩn chung, nhưng các sinh viên cùng lớp, cùng khoá cũng có những khác biệt về khía cạnh này hay khía cạnh khác trong nhân cách Những khác biệt đó làm cho quá trình thực hiện các nhiệm vụ học tập, rèn luyện cũng như kết quả học tập, rèn luyện đạt được của các sinh viên khác nhau Bên cạnh đó chính bản thân sinh viên có những biến đổi do tác động của GD&ĐT, môi trường học tập, xã hội làm cho sự cải biến nhân cách của họ trở nên đa dạng, phức tạp Do đó, quản lý hoạt động học tập của sinh viên là nhằm:

Theo dõi, tìm hiểu để nắm được được những biểu hiện tích cực và tiêu cực trong việc thực hiện nhiệm vụ học tập, rèn luyện cũng như những biến đổi nhân cách của sinh viên nói chung và của từng sinh viên nói riêng

Theo dõi, thúc đẩy, khuyến khích sinh viên phát huy các yếu tố tích cực, khắc phục các yếu tố tiêu cực, phấn đấu vươn lên đạt kết quả học tập, rèn luyện ngày càng cao

Tác giả cho rằng: Quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và

An ninh ở trường đại học là những tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý tác động đến hoạt động của tập thể sinh viên và sinh viên bằng hệ thống những biện pháp quản lý, nhằm làm cho sinh viên đạt kết quả

15

cao nhất trong học tập, nghiên cứu khoa học và rèn luyện theo mục tiêu, yêu cầu đào tạo

Thực chất, quản lý hoạt động học tập môn học Giáo dục Quốc phòng và

An ninh của sinh viên là những tác động quản lý có tổ chức, có mục đích, có

kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm phát huy tính chủ động, tích cực, tự giác, sáng tạo của người học để tìm tòi, nghiên cứu, lĩnh hội tri thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành, phát triển, hoàn thiện phẩm chất nhân cách theo mục tiêu yêu cầu đào tạo Theo quan niệm đó, quản lý giáo dục ý thức trách nhiệm trong học tập môn giáo dục quốc phòng và an ninh của sinh viên có các đặc điểm chính sau:

Mục tiêu quản lý: Là những kết quả dự kiến sẽ đạt được do quá trình vận

động của đối tượng quản lý dưới sự tác động của chủ thể quản lý; sự thống nhất trong nhận thức tư tưởng và hành động của chủ thể và đối tượng quản lý Mục tiêu quản lý hoạt động học tập của sinh viên ở trường đại học hiện nay là xây dựng môi trường sư phạm, nâng cao chất lượng đào tạo, phát huy tối đa tiềm năng, trí tuệ, sự năng động, sáng tạo, tính tích cực của chủ thể quản lý, nhằm nâng cao chất lượng hoạt động học tập, nghiên cứu khoa học, hoàn thiện phẩm chất, nhân cách của sinh viên; đúc rút ra những kinh nghiệm quản lý hoạt động

học tập hiệu quả góp phần nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo

Chủ thể quản lý: Chủ thể quản lý là tập thể, cá nhân được tổ chức giao

nhiệm vụ, quyền hạn trực tiếp hoặc gián tiếp trong lãnh đạo, quản lý giáo dục, rèn luyện sinh viên trong suốt quá trình đào tạo Chủ thể quản lý hoạt động học tập của sinh viên ở trường đại học là: các cấp uỷ Đảng, Ban giám hiệu, các phòng ban chức năng, các khoa; đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý giáo dục; các tập thể sinh viên và tự quản lý của từng sinh viên

Khách thể quản lý: Là những sinh viên, tập thể sinh viên và hoạt động học

tập của họ chịu sự tác động, điều khiển, quản lý của chủ thể lãnh đạo, quản lý trong suốt quá trình đào tạo Như vậy, sinh viên và tập thể sinh viên vừa là

16

khách thể (đối tượng chịu sự quản lý của chủ thể) vừa là chủ thể trong quá trình

tổ chức tự quản lý những hoạt động học tập của mình

Nội dung quản lý: Bao gồm quản lý việc thực hiện nội dung, chương trình,

kế hoạch học tập, nghiên cứu khoa học; hoạt động học tập trên lớp; các hình thức hoạt động sau bài giảng như thu hoạch, viết tiểu luận, xêmina, thảo luận, hoạt động bồi dưỡng kỹ năng thực hành, hoạt động ngoại khoá, hoạt động thực tập, kiến tập; các hoạt động tái tạo lại tri thức, thực hiện phân tích, so sánh, khái niệm, tổng hợp kiến thức của sinh viên… Trong đó, quản lý về hoạt động tự học tập, tự nghiên cứu để hình thành, phát triển nhân cách người cán bộ là cơ bản, quan trọng nhất

Phương pháp quản lý: bao gồm toàn bộ những cách thức, biện pháp tác

động, điều khiển của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý bằng hệ thống công

cụ, phương tiện nhằm đạt được mục tiêu quản lý đã xác định Hệ thống công

cụ quản lý gồm: các chỉ thị, nghị quyết của các tổ chức đảng; pháp luật của Nhà nước; quy chế giáo dục - đào tạo và chương trình, kế hoạch học tập Sử dụng đồng bộ nhiều phương pháp quản lý, song cần tập trung vào ba phương pháp chủ yếu, đó là: Phương pháp hành chính; phương pháp giáo dục, thuyết phục, nêu gương; phương pháp kích thích bằng vật chất, tinh thần

Thời gian quản lý hoạt động học tập bao gồm toàn bộ thời gian học tập

học tập chính khoá, ngoại khoá, tự học, thực hành, thực tập, hành quân dã ngoại, viết đề tài, thi, kiểm tra trong quá trình đào tạo

Không gian quản lý bao gồm tất cả những địa điểm diễn ra các hoạt động

học tập của sinh viên như các giảng đường, thư viện, đơn vị thực tập, thực hành, bãi tập chiến thuật, nơi tham quan, nhà ăn, ký túc xá

Như vậy, quản lý hoạt động học tập giáo dục quốc phòng và an ninh của sinh viên ở trường đại học vừa là một quá trình, vừa là hoạt động diễn ra các tác động quản lý đan xen, liên tục, được tiến hành trong quá trình đào tạo với quy trình tổ chức chặt chẽ Điều đó đặt ra yêu cầu khách quan về mục

17

tiêu, kế hoạch, chủ thể, khách thể, nội dung, phương pháp, thời gian và không gian quản lý mang tính đặc thù, yêu cầu cao và phải xác định các biện pháp quản lý khoa học, khả thi, phù hợp

Theo đó, biện pháp quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và

An ở các trường Đại học là tổng hợp các cách thức quản lý của các chủ thể quản

lý thuộc nhà trường, tác động tới quá trình học tập nhằm không ngừng nâng cao chất lượng học tập của sinh viên theo mục tiêu, yêu cầu đào tạo đã xác định Biện pháp quản lý hoạt động học tập môn Giáo dục Quốc phòng và An của sinh viên có vai trò rất quan trọng nhằm xây dựng, củng cố các căn cứ khoa học, công cụ quản lý; giúp nâng cao nhận thức, bồi dưỡng kỹ năng quản lý; phát huy tốt vai trò của các tổ chức, lực lượng giáo dục trong nhà trường, góp phần nâng cao chất lượng học tập, hiện thực hoá các mục tiêu, yêu cầu giáo dục - đào tạo của nhà trường hiện nay Việc xác định các biện pháp quản lý hoạt động học tập của người học được tiến hành theo nhiều cách thức tiếp cận khác nhau như: Tiếp cận theo phương pháp quản lý; tiếp cận theo quy trình, chức năng quản lý; tiếp cận theo nguyên tắc quản lý giáo dục

Ở đây, trong xác định các biện pháp quản lý hoạt động học tập của sinh viên, chúng tôi đã kế thừa và tích hợp các cách thức tiếp cận nêu trên, nhằm đề xuất hệ thống các biện pháp mang tính toàn diện, hệ thống; kết hợp hài hoà các biện pháp, tạo ra sức mạnh tổng hợp, làm thay đổi trạng thái quản lý như mong muốn của chủ thể quản lý trong những điều kiện cụ thể nhất định

Đặc biệt, các biện pháp này vừa bảo đảm tính hiệu quả, toàn diện, đồng thời vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật, được xây dựng dựa trên những căn cứ

sư phạm và thực tiễn công tác quản lý hoạt động học tập của sinh viên ở Trường Đại học hiện nay Từ đó, chúng tôi cho rằng, hệ thống biện pháp quản lý hoạt động học tập GDQP&AN ở các trường Đại học hiện nay có thể xác định như sau:

18

- Xây dựng và hoàn thiện hệ thống các văn bản, quy chế, quy định quản

lý hoạt động học tập của sinh viên;

- Thực hiện tốt kế hoạch hoá quản lý hoạt động học tập của sinh viên;

- Xây dựng, hoàn thiện cơ chế hoạt động của bộ máy quản lý sinh viên;

- Thường xuyên nâng cao năng lực của các chủ thể quản lý và tự quản lý hoạt động học tập của sinh viên;

- Thường xuyên kiểm tra, đánh giá, kiểm định kết quả hoạt động học tập của sinh viên

1.4 Nội dung quản lý hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh

Nội dung quản lý hoạt động học tập GDQP&AN ở các trường Đại học quy định hệ thống những tri thức cơ bản, cơ sở và chuyên ngành; quy định hệ thống những kỹ năng, kỹ xảo tương ứng gắn liền với nghề nghiệp tương lai của sinh viên Trong quá trình quản lý học tập GDQP&AN các Trung tâm GDQP&AN, nội dung dạy học tạo nên nội dung cơ bản cho hoạt động giảng dạy của giảng viên và hoạt động học tập, nghiên cứu của sinh viên Nó tạo nên nội dung cơ bản cho quá trình quản lý học tập GDQP&AN ở các Trung tâm GDQP&AN Nội dung học tập bị chi phối bởi mục tiêu và nhiệm vụ học tập, đồng thời lại phục vụ cho việc thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ học tập, quy định việc lựa chọn phương pháp, phương tiện dạy học

Nội dung Giáo dục Quốc phòng và An ninh cho sinh viên chứa đựng các kiến thức cả về khoa học xã hội và nhân văn, khoa học tự nhiên và khoa học kỹ thuật quân sự Giáo dục Quốc phòng và An ninh là nhằm tăng cường nhận thức

lý luận về chiến tranh và những kỹ năng thực hành quân sự, những hiểu biết về công tác quốc phòng cho học sinh, sinh viên, giúp cho họ sau khi rời ghế nhà trường nhanh chóng làm quen với các nhiệm vụ quốc phòng nơi mình công tác

Như vậy, quản lý hoạt động học của sinh viên phải đảm bảo sao cho người sinh viên không chỉ là khách thể của hoạt động dạy mà phải biến thành

Để hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh của sinh viên được tiến triển tốt thì trong công tác quản lý cần thực hiện các nội dung sau:

1.4.1 Quản lý việc xây dựng ý thức về việc học tập Giáo dục Quốc phòng

và An ninh cho sinh viên

Căn cứ vào thực tế của từng trường Đại học để giải quyết những vấn đề

cụ thể riêng, những yêu cầu phổ biến cần chú ý là từng bước xây dựng nhận thức học tập cho sinh viên từ thấp đến cao, từ gần đến xa Những yêu cầu về giáo dục tinh thần thái độ học tập cho sinh viên được cụ thể hoá trong nội quy học tập để sinh viên rèn luyện thường xuyên thành thói quen tự giác và phải có

sự thống nhất yêu cầu, biện pháp giáo dục tinh thần, thái độ học tập trong tất

cả sinh viên từ các giờ lên lớp đến các hoạt động khác

Giảng viên cần phối hợp chặt chẽ thống nhất quản lý, xây dựng và thực hiện những nền nếp học tập, đề ra những quy định thống nhất về hoạt động học tập, xây dựng tác phong học tập tốt cho sinh viên, ngăn ngừa những hành vi sai trái Vấn đề này có ảnh hưởng quan trọng đến kết quả học tập và phát triển nhân cách của sinh viên Trong giảng dạy Giáo dục Quốc phòng và An ninh, cần giáo dục cho sinh viên có ý thức sâu sắc về truyền thống dựng nước đi đôi với giữ nước, kiên cường, bền bỉ đánh đuổi giặc ngoại xâm cứu nước của ông cha trong

20

lịch sử Đặc biệt giáo dục tư tưởng nêu cao tinh thần cảnh giác, bảo vệ Tổ quốc XHCN, sẵn sàng gác mọi việc riêng, đặt lên hàng đầu vấn đề an nguy xã tắc Hoạt động học tập GDQP&AN của sinh viên có tính độc lập cao và mang đậm sắc thái cá nhân, điều này càng khẳng định nó phải được thúc đẩy bởi một

hệ thống động cơ học tập nói chung, động cơ tự học nói riêng Giống như động

cơ hoạt động, động cơ học tập cũng có nhiều cấp độ khác nhau, bắt đầu tự sự thỏa mãn nhu cầu phải hoàn thành nhiệm vụ học tập, khẳng định mình, mong muốn thành thạo nghề nghiệp tương lai cho tới cấp độ cao là thỏa mãn nhu cầu hiểu biết, lòng khát khao tri thức Sinh viên cũng cần nhận thức rõ vấn đề đối tác, đối tượng Theo đó, đối tượng của cách mạng Việt Nam là những ai chống phá sự nghiệp bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc Việt Nam, chế độ XHCN mà nhân dân ta đang xây dựng, sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước theo định hướng XHCN và đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; là những người chống phá lợi ích quốc gia, dân tộc của Việt Nam, sự ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội; chống phá nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và môi trường hòa bình để phát triển đất nước của dân tộc ta

Nguồn gốc động cơ học tập GDQP&AN của sinh viên có thể xuất phát từ bên ngoài, tức là do yêu cầu của nhà trường, gia đình và xã hội Đồng thời, có thể xuất phát từ bên trong, tức là từ nhu cầu nhận thức, nhu cầu mong muốn có ích cho xã hội, từ xu hướng, hứng thú, thế giới quan, niềm tin của sinh viên Chính vì vậy, quản lý việc xây dựng được ý thức về ý nghĩa của hoạt động học tập giáo dục quốc phòng và an ninh không ngừng được nâng cao góp phần nâng cao chất lượng đối với môn học GDQP&AN

1.4.2 Quản lý mục tiêu, nhiệm vụ học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh của sinh viên

Hoạt động nào cũng cần có mục tiêu rõ ràng, có như thế mới có thể ý thức lựa chọn nội dung, phương pháp, phương tiện và hình thức tổ chức phù hợp để đạt được

21

các mục tiêu đó

Giáo dục quốc phòng và an ninh là môn học chính khóa bắt buộc đối với các sinh viên ở các trường đại học; là nội dung cơ bản trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân Giáo dục Quốc phòng và An ninh góp phần giáo dục toàn diện cho sinh viên về tinh thần yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, niềm tự hào

và trân trọng đối với truyền thống chống giặc ngoại xâm của Ông cha ta; có kiến thức cơ bản về đường lối quân sự của Đảng; Công tác quản lý nhà nước về quốc phòng – an ninh; Có một số kỹ năng quân sự cần thiết Các giảng viên cần cụ thể hóa mục tiêu học tập cho từng nội dung của bài học, bảo đảm tính thống nhất giữa các nội dung bài học Phổ biến, quán triệt mục tiêu, nhiệm vụ học tập đến từng sinh viên ngay từ khi sinh viên bắt đầu làm quen với môn học GDQP&AN thì giảng viên cũng phải định hướng nội dung học những gì Trước khi thực hiện bài học giảng viên cũng phải giới thiệu cho sinh viên nắm được Sau khi xác định được mục tiêu, nhiệm vụ học tập cho từng đối tượng, nhà quản lý cần có các biện pháp bảo đảm, tạo điều kiện hỗ trợ để giảng viên, sinh viên ý thức được mục tiêu nhiệm

vụ học tập như thời gian, văn phòng phẩm, giáo trình tài liệu Phương pháp… đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả thực

1.4.3 Quản lý kế hoạch học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh của sinh viên

Quản lý kế hoạch học tập GDQP&AN được thực hiện như sinh viên học các môn học khác; song do tính chất đặc thù của môn học nên sinh viên học môn GDQP&AN vừa học tập lĩnh hội kiến thức mới vừa rèn luyện lễ tiết, tác phong, tính kỷ luật giống các đơn vị quân đội

Các trường đã chủ động trong quản lý hoạt động học tập và rèn luyện của SV Công tác quản lý SV từng bước đi vào nề nếp, chuyên nghiệp đáp ứng yêu cầu hoạt động học tập và rèn luyện của SV trong môi trường quân sự Công tác cố vấn học tập từng bước được tăng cường, giúp SV tự chủ hơn trong học tập và rèn luyện trong khóa học và tích lũy các kiến thức Tổ chức các hoạt

Sinh viên học GDQP&AN tại các trường Đại học được rèn luyện và sống trong môi trường gần với môi trường quân đội Sinh viên được biên chế theo từng tiểu đội, trung đội, đại đội (lớp), được ăn, ở và học tập tập trung như các

đơn vị quân đội; thực hiện 11 chế độ trong ngày (thể dục sáng, ăn cơm sáng,

kiểm tra trật tự nội vụ, học tập, ăn cơm trưa, nghỉ trưa, học tập buổi chiều, thể dục thể thao, ăn cơm tối, sinh hoạt: đọc báo, nghe tin tức; sinh hoạt tiểu đội

hoặc trung đội-theo kế hoạch, điểm danh và ngủ tối) và 3 chế độ trong tuần

(chào cờ; duyệt đội ngũ và văn hóa văn nghệ)

Quản lý hoạt động học tập GDQP&AN của SV tại các Trường Đại học còn nhiều hạn chế, chưa đổi mới để phù hợp với điều kiện mới, đặc biệt là quản

lý hoạt động tự học Sinh viên chưa thích nghi với môi trường học tập mới nên kết quả học tập chưa cao, tỉ lệ SV tốt nghiệp loại khá, giỏi còn thấp

1.4.4 Quản lý nội dung học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh của sinh viên

Nội dung học tập là cái mà người học tác động vào nó, phải tiếp nhận và làm việc với nó trong quá trình học tập Ở mức độ chung nhất, nội dung học tập là toàn bộ kinh nghiệm của xã hội đã được sáng tạo và tích lũy từ trước tới thời điểm hiện tại Tuy nhiên, không thể chuyển toàn bộ và nguyên xi khối kinh nghiệm xã hội đã có vào nội dung học tập mà phải chọn lọc trong đó những yếu

23

tố cốt lõi và xác lập logic sư phạm, chuyển hóa chúng thành nội dung học tập trong mỗi quá trình dạy học cụ thể

Đối với sinh viên, những kiến thức được giảng viên giảng dạy trên lớp rất ít

mà chỉ mang tính chất hướng dẫn, tổ chức, điều khiển Do đó, sinh viên phải tự học, tự tìm tòi, đọc thêm sách, tài liệu tham khảo để tăng cường kiến thức

Chương trình GDQP&AN(Ban hành kèm theo Thông tư BGDĐT, ngày 12 tháng 9 năm 2012 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong đó đã đề ra các vấn đề sau:

số:31/2012/TT-Mục tiêu đào tạo

Trang bị cho sinh viên kiến thức cơ bản về đường lối quân sự, công tác quốc phòng, an ninh của Đảng và Nhà nước; những kỹ năng quân sự, an ninh cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng, củng cố lực lượng vũ trang nhân dân, sẵn sàng tham gia lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên và làm nghĩa

vụ quân sự, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc Việt Nam

xã hội chủ nghĩa [7,tr 3]

- Về kiến thức: Có kiến thức cơ bản về đường lối quân sự của Đảng trong

sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc; các quan điểm của Đảng về xây dựng nền quốc phòng toàn dân, chiến tranh nhân nhân, an ninh nhân dân; đấu tranh, phòng chống chiến lược “diễn biến hòa bình” bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch

với cách mạng Việt Nam trong tình hình mới [7, tr 4]

- Về kỹ năng: Thuần thục trong thao tác các kỹ năng quân sự cần thiết, biết sử dụng một số loại vũ khí bộ binh, thành thạo trong sử dụng súng tiểu liên

AK [7, tr 4]

- Về thái độ: Rèn luyện phẩm chất, bản lĩnh chính trị vững vàng, yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội; xây dựng tác phong nhanh nhẹn; hình thành nếp sống có kỷ luật trong sinh hoạt tập thể, ý thức cộng đồng ở trường, lớp và khi

ra công tác [7, tr 5]

Nội dung, chương trình đào tạo:

24

Từ năm học 2013-2014 đến nay thực hiện chương trình GDQP&AN cho sinh viên được Ban hành kèm theo Thông tư số: 31/2012/TT-BGDĐT,ngày 12 tháng 9 năm 2012 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; chương trình gồm 3

học phần; thời lượng 8 tín chỉ: [7, tr 6]

- Học phần Đường lối quân sự của Đảng (3 tín chỉ)

Mô tả tóm tắt nội dung:

Đối tượng, phương pháp nghiên cứu môn học Giáo dục quốc phòng - an ninh; Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh, quân đội và bảo vệ Tổ quốc; Xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân; Chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; Xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam; Kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường củng cố quốc phòng-an ninh; Nghệ thuật quân

sự Việt Nam [7, tr 7]

- Học phần Công tác quốc phòng và an ninh (2 tín chỉ)

Mô tả tóm tắt nội dung:

Phòng chống chiến lược "diễn biến hòa bình", bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch đối với cách mạng Việt Nam; Phòng chống địch tiến công hoả lực bằng vũ khí công nghệ cao; Xây dựng lực lượng dân quân tự vệ, lực lượng dự bị động viên và động viên công nghiệp quốc phòng; Xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia; Một số nội dung cơ bản về dân tộc, tôn giáo và đấu tranh phòng chống địch lợi dụng vấn đề dân tộc và tôn giáo chống phá cách mạng Việt Nam; Những vấn đề cơ bản về bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội; Những vấn đề cơ bản về đấu tranh phòng chống tội phạm và tệ nạn

xã hội; Xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc [7, tr 8]

- Học phần Quân sự chung và chiến thuật, kỹ thuật bắn súng tiểu liên

AK (CKC)(3 tín chỉ)

Mô tả tóm tắt nội dung:

25

Đội ngũ đơn vị và ba môn quân sự phối hợp; Sử dụng bản đồ địa hình quân sự; Giới thiệu một số loại vũ khí bộ binh; Thuốc nổ; Phòng chống vũ khí hủy diệt lớn; Cấp cứu ban đầu vết thương chiến tranh; Từng người trong chiến

đấu tiến công và phòng ngự; Kỹ thuật bắn súng tiểu liên AK (CKC) [7, tr 9]

1.4.5 Quản lý phương pháp học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh của sinh viên

Phương pháp học tập GDQP&AN là những cách thức tiếp thu, xử lý, vận dụng nội dung học tập theo cách riêng của mỗi người học nhằm mục đích đạt được hiệu quả học tập cao nhất Qua đó, tạo môi trường học tập sôi nổi, phát huy được trí tuệ, sự sáng tạo tập thể, giúp sinh viên dễ tiếp thu, nắm chắc đường lối, quan điểm, chủ trương Quốc phòng và An ninh của Đảng Thông qua hoạt động học tập, dưới sự chỉ đạo của giảng viên, đại đội trưởng để sinh viên phải chủ động, tích cực cải biến mình về kiến thức, kỹ năng thái độ, hoàn thiện nhân cách, không ai làm thay cho mình được Vì vậy, nếu sinh viên không chủ động, tích cực, không có phương pháp học tập tốt thì hiệu quả của hoạt động học tập

sẽ rất hạn chế, không thể cao được

Phương pháp học tập GDQP&AN có mối quan hệ chặt chẽ với các yếu tố của quá trình dạy học, bị chi phối bởi các yếu tố đó, đặc biệt là phương pháp dạy của giảng viên Các phương pháp dạy học truyền thống, như: thuyết trình, phân tích, giảng giải, vẫn có mặt tích cực nhất định, nhất là ở những nơi chưa

có điều kiện trang bị cơ sở vật chất Tuy nhiên, tránh việc sử dụng rộng rãi, bởi như vậy sẽ ảnh hưởng chất lượng dạy học mà nên thay bằng phương pháp dạy học tích cực Như vậy, mới phát huy tính tích cực, tư duy nghiên cứu của người học, đồng thời khai thác được công nghệ phương tiện hiện đại trong giảng dạy Thống nhất phương pháp giảng dạy, chú trọng tính đặc thù dạy kĩ năng quân

sự cho học sinh, sinh viên Giảm bớt thời gian dạy lý thuyết (thực tế hiện nay

bố trí các bài lý luận nhiều thời gian); tăng thời gian nghiên cứu, tự học, tham

26

quan, thực tế đơn vị quân, binh chủng cho học sinh, sinh viên Sinh viên sau khi học môn GDQP&AN có niềm tin và kỹ năng bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN Có phương pháp giảng dạy GDQP&AN tốt sẽ phát huy những tài năng quân sự từ học sinh, sinh viên, có cơ sở tuyển chọn, đào tạo nguồn nhân lực xây dựng tiềm lực cho Quân đội nhân dân Việt Nam Với chức năng tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức cho người học, phương pháp dạy có tác dụng định hướng phương pháp học tập cho người học Vì vậy, quản lý phương pháp học tập GDQP&AN là phải hướng dẫn phương pháp học cho người học, bồi dưỡng phương pháp luận khoa học, phương pháp nghiên cứu, phương pháp tự học cho sinh viên

Giảng dạy GDQP&AN cho sinh viên ở Trường Đại học hiện nay được tổ chức thực hiện theo các hình thức dạy học tập trung Theo quy định của Bộ GD&ĐT các trường đại học, cao đẳng có khoa hoặc bộ môn GDQP&AN thì tổ chức dạy học tại trường, các trường này thường tổ chức dạy học rải trong một học kỳ hay cả năm học; nhà trường chủ động được thời gian giảng dạy các môn học trong khóa học Sinh viên hoàn thành khóa học tại Trung tâm GDQP&AN được cấp chứng chỉ GDQP&AN; sinh viên học GDQP&AN tại các khoa, bộ môn GDQP&AN sau khi hoàn thành khóa học, các khoa, bộ môn chuyển kết quả học tập của sinh viên cho nhà trường để từng trường cấp chứng chỉ

1.4.6 Quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh

Chương trình GDQP&AN(Ban hành kèm theo Thông tư số: BGDĐT, ngày 12 tháng 9 năm 2012 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong đó đã đề ra các vấn đề sau: Việc tổ chức thi và đánh giá kết quả học tập giáo dục QP&AN của sinh viên ở các trường Đai học hiện nay được tiến hành theo quy chế hiện hành của Bộ GD&ĐT Tất cả sinh viên đã học xong chương

Kết quả học tập môn học GDQP&AN là điểm trung bình chung tổng các điểm học phần, làm tròn đến một chữ số thập phân; không tính kết quả học tập môn học GDQP&AN theo điểm chữ

Chứng chỉ GDQP&AN cấp cho sinh viên để xác nhận hoàn thành kết quả học tập môn GDQP&AN Sinh viên đạt điểm trung bình môn học từ 5.0 điểm

và không bị xử lý kỷ luật từ cảnh cáo trở lên được cấp chứng chỉ GDQP&AN

và được ghi kết quả xếp loại trong chứng chỉ Chứng chỉ GDQP&AN là một trong những điều kiện để xét tốt nghiệp

Kiểm tra và đánh giá kết quả học tập GDQP&AN là hoạt động thường xuyên trong giáo dục - đào tạo của các trường Đại học, kể từ trước lúc bắt đầu cho đến sau lúc kết thúc các đợt học Nó tạo ra động cơ, theo dõi và điều chỉnh quá trình, cho biết kết quả đào tạo và sự kiểm nghiệm của thực tế Kiểm tra được hiểu theo nghĩa rộng như là theo dõi quá trình học tập và cũng

có thể được hiểu theo nghĩa hẹp như là công cụ kiểm tra hoặc một bài kiểm tra trong các kỳ thi Đánh giá được xem như là sự phán xét theo các mục tiêu

đã được thống nhất của môn học trong chương trình học Song cơ sở của sự phán xét ấy là phân tích giá trị và chứng cứ là những kết quả kiểm tra các môn học đó Kết quả học tập của sinh viên cho biết sự đầy đủ hay thiếu hụt của nội dung chương trình môn học do nhà trường thiết lập

Quản lý việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn GDQP&AN của sinh viên là một khâu quan trọng của quản lý để đo lường kết quả thực hiện

28

kế hoạch và điều chỉnh sai lệch nếu có để đạt được kết quả mong muốn Tuy nhiên, công việc này là khó khăn đòi hỏi người quản lý phải kết hợp nhiều yếu tố, có hình thức linh hoạt thì mới đánh giá đúng kết quả học tập của người học

1.4.7 Quản lý các điều kiện đảm bảo cho hoạt động học tập Giáo dục Quốc phòng và An ninh của sinh viên

Nhằm thực hiện mục tiêu, yêu cầu đào tạo, người quản lý phải thực hiện quản

lý các điều kiện đảm bảo cho hoạt động học tập của sinh viên ở các mặt sau:

Quản lý cơ sở vật chất đảm bảo cho việc ăn, ở học tập trên lớp, tự học trên giảng đường, thao trường bãi tập, sinh hoạt tập thể của sinh viên Cơ sở vật chất bao gồm trường sở, các thiết bị giáo dục, các trang bị kỹ thuật phục

vụ cho quá trình giảng dạy và học tập học phần Quân sự chung, chiến thuật

và kỹ thuật bắn súng tiểu liên AK Cơ sở vật chất phục vụ dạy - học là một trong những điều kiện quan trọng để dạy học hiệu quả, điều này còn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với những môn học có giảng dạy và luyện tập kỹ năng như môn học giáo dục quốc phòng – anh ninh Đối với môn học giáo dục quốc phòng - an ninh thì cơ sở vật chất và thiết bị dạy học lại càng khó khăn, quan trọng hơn nữa do tiêu chuẩn kỹ thuật cao, chuyên dùng, một số chủng loại có quy định sử dụng đặc biệt, cũng như các yêu cầu bảo đảm an toàn khi sử dụng một số vật chất hết sức nghiêm ngặt Hầu hết hệ thống cơ sở vật chất, thiết bị dạy học Giáo dục Quốc phòng và An ninh đều là vật dụng đặc thù của quân đội nên công tác quản lý, kiểm tra hết sức nghiêm ngặt

Theo thông tư Số: 01/2018/TT-BGDĐT ban hành danh mục thiết bị dạy học tối thiểu môn học GDQP&AN cho cơ sở giáo dục Đại học

29

tính

Số lượng cần cho 1 trường

Ghi chú

1.1 Giáo trình GDQPAN đại học, cao

gồm 2 quyển

1.2 Giáo trình GDQPAN đại học, cao

2 Tranh in hoặc tranh điện tử

2.1 Bộ tranh vũ khí bộ binh (K54, AK,

2.6 Sơ đồ đội hình chiến đấu a, b, c Bộ 01 Một bộ gồm 06 tờ

2.7 Sơ đồ Tổ chức quân đội và Công an Bộ 01 Một bộ gồm 06 tờ

2.8 Đĩa hình GDQPAN Bộ 02 Một bộ gồm 05 đĩa