Áp dụng luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả từ thực tiễn cho cục quản lý thị trường tỉnh tiền giang

Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài Luận văn có các nhiệm vụ chính sau: Tìm hiểu một số vấn đề lý luận về áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động kinh doanh hàng giả; Ph

VÕ HOÀNG TRANG

ÁP DỤNG PHÁP LUẬT XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH ĐỐI VỚI HÀNH VI KINH DOANH HÀNG GIẢ TỪ THỰC TIỄN CHI

CỤC QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG TỈNH TIỀN GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

VÕ HOÀNG TRANG

ÁP DỤNG PHÁP LUẬT XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH ĐỐI VỚI HÀNH VI KINH DOANH HÀNG GIẢ TỪ THỰC TIỄN CHI

CỤC QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG TỈNH TIỀN GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC Chuyên ngành: Lý luận và Lịch sử Nhà nước và Pháp luật

Mã số: 8380106

Người hướng dẫn khoa học: TS Phạm Thị Thúy Liễu

Nghệ An, 2018

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu tôi đã nhận được sự hướng dẫn tận tình và giúp đỡ từ nhà trường và quý thầy cô Từ đó, tôi đã tiếp thu được rất nhiều kiến thức từ thầy cô, cũng như trao đổi kinh nghiệm học tập cùng bạn

bè, chính nhờ vậy đã làm đầy thêm hành trang hiểu biết, qua đó ứng dụng vào trong công tác tại đơn vị làm việc Tôi xin chân thành cảm ơn quý nhà trường, cùng toàn thể thầy cô, đặc biệt là giáo viên hướng dẫn đề tài: Giảng viên TS Phạm Thúy Liễu đã tận tình hướng dẫn, cũng như đóng góp ý kiến để tôi có được những kiến thức để hoàn thành Luận văn này

Tôi xin cảm ơn Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi theo đuổi sự nghiệp học tập trong thời gian làm việc tại đơn

vị, bên cạnh đó Chi cục Quản lý thị trường đã cung cấp nguồn số liệu quan trọng

và trang bị cho tôi những kiến thức thiết yếu trong lĩnh vực quản lý nhà nước thuộc ngành Quản lý thị trường để tôi hoàn thành bài Luận văn này

Mặc dù, đã có nhiều cố gắng tìm hiểu, học hỏi những kiến thức từ thầy cô

và các anh chị, bạn bè, đồng nghiệp nhưng do thời gian có hạn, kiến thức chuyên môn còn nhiều hạn chế nên trong quá trình thực hiện và hoàn thành Luận văn, tôi không thể tránh khỏi những thiếu sót Tôi rất mong được sự thông cảm và đóng góp ý kiến từ quý thầy cô để bài Luận văn được hoàn thiện hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Võ Hoàng Trang

Tôi cam đoan rằng Luận văn với đề tài về “Áp dụng pháp luật xử phạt vi

phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả từ thực tiễn Chi cục quản

lý thị trường tỉnh Tiền Giang” là công trình nghiên cứu của chính tôi

Tôi cam đoan rằng Luận văn này chưa từng được công bố hoặc được sử dụng để nhận bằng cấp ở những nơi khác

Những nghiên cứu hoặc nguồn tham khảo được ứng dụng và tiếp thu trong luận văn được trích dẫn đúng theo quy định

Người cam đoan

Võ Hoàng Trang

Lời cảm ơn/cam đoan

Danh mục từ viết tắt

Trang

MỞ ĐẦU 2 CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ÁP DỤNG PHÁP LUẬT

XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH ĐỐI VỚI HÀNH VI KINH DOANH HÀNG GIẢ ……… 8

1.1 Khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa về áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả 8 1.2 Nội dung áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả của cơ quan quản lý thị trường 20 1.3 Các điều kiện đảm bảo cho việc áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả của cơ quan quản lý thị trường 31

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH ĐỐI VỚI HÀNH VI KINH DOANH HÀNG GIẢ CỦA CHI CỤC QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG TỈNH TIỀN GIANG 38

2.1 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả ở tỉnh Tiền Giang 38 2.2 Thực tiễn áp dụng pháp luật trong xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả của Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang 423 2.3 Đánh giá chung về thực trạng áp dụng pháp luật trong xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả của Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang 550

CHƯƠNG 3 YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM ÁP DỤNG PHÁP LUẬT XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH ĐỐI VỚI HÀNH VI KINH DOANH HÀNG GIẢ CỦA CHI CỤC QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG TỈNH TIỀN GIANG 5860

3.1 Những yêu cầu đặt ra trong hoạt động áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả 60 3.2 Một số giải pháp đảm bảo hiệu quả áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh kinh doanh hàng giả của Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang 65

KẾT LUẬN 80 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 81

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong nền kinh tế thị trường, thực trạng hàng giả có những diễn biến phức tạp bởi thủ đoạn ngày càng tinh vi làm cho công tác đấu tranh chống hàng giả gặp nhiều khó khăn, thực tế hiện nay cho thấy hàng giả xuất hiện ở hầu hết các lĩnh vực từ những mặt hàng thông thường đến những mặt hàng cao cấp, hậu quả của kinh doanh hàng giả đã gây ảnh hưởng trực tiếp tới người tiêu dùng, nhà sản xuất và nhà nước

Thời gian gần đây, nhiều vụ kinh doanh hàng giả đã bị phát hiện cho thấy quy mô, mức độ, vi phạm ngày càng tinh vi và nó trở thành vấn đề bức xúc với các cơ quan Nhà nước, nỗi lo của nhà sản xuất kinh doanh chân chính và sự bất bình của người tiêu dùng Do đó, đấu tranh ngăn chặn hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả đang trở thành một nhiệm vụ quan trọng, cấp bách nhằm đảm bảo cho sự phát triển lành mạnh của thị trường, thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế cũng như bảo vệ lợi ích chính đáng toàn xã hội

Để thực hiện có hiệu quả hoạt động quản lý Nhà nước liên quan đến việc sản xuất và kinh doanh hàng giả, thời gian qua Nhà nước đã ban thành hệ thống văn bản pháp luật làm cơ sở pháp lý cho hoạt động phòng, chống sản xuất, buôn bán hàng giả Tại các địa phương các cấp chính quyền cũng đã tích cực tổ chức kiểm tra, xử lý, đấu tranh, ngăn ngừa và làm giảm dần các vụ sản xuất buôn bán, hàng giả, góp phần lành mạnh hoá hoạt động lưu thông hàng hoá trên thị trường Tại Tiền Giang, theo số liệu báo cáo của Chi cục Quản lý thị trường qua các năm thì tình trạng sản xuất, kinh doanh hàng giả đang diễn ra phức tạp và tăng đáng kể Tuy nhiên, hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng giả với số vụ vi phạm có giảm giữa các năm nhưng thủ đoạn, tính chất, mức độ vi phạm ngày càng tinh vi; các đối tượng vi phạm phần lớn là cơ sở có trụ sở ngoài tỉnh

So với các tỉnh biên giới thì tình hình buôn bán hàng giả trên địa bàn tỉnh không phổ biến công khai Với đặc điểm địa lý của Tiền Giang là tỉnh nằm ở tả ngạn Sông Tiền, giáp với biển Đông Chiều dài Sông Tiền chảy qua địa phận Tỉnh Tiền Giang là 103 km, có chiều dài bờ biển Đông là 32 km Nằm trên trục giao thông quan trọng của cả nước, là cửa ngỏ vào Miền Tây Nam Bộ một địa bàn giao lưu khối lượng lớn nông sản, hàng hóa của miền Tây với Thành Phố

Hồ Chí Minh và các tỉnh Miền Đông Nam Bộ [43] Do đó là địa bàn trung chuyển hàng hóa giữa các tỉnh (gồm các tỉnh giáp biên giới Tây Nam) đi Thành phố Hồ Chí Minh và ngược lại nên tồn tại tình trạng sản xuất, buôn bán hàng giả thông qua việc lợi dụng địa bàn Tiền Giang để vận chuyển, tập kết hàng hóa bất hợp pháp

Xuất phát từ những lý do trên tôi chọn đề tài “Áp dụng pháp luật xử phạt

vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả từ thực tiễn Chi cục quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang” làm đề tài nghiên cứu luận văn Thạc sĩ của

mình

Các công trình nghiên cứu liên quan đến lĩnh vực hàng giả trong thời gian vừa qua là những tài liệu hữu ích mà tác giả có thể tham khảo trong quá trình thực hiện luận văn như:

Luận văn thạc sĩ: Giải pháp đấu tranh phòng chống sản xuất, buôn bán

hàng giả tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Thái Nguyên của tác giả Nguyễn

Thanh Hiền, Đại học Thái Nguyên, 2012 Luận văn tập trung nghiên cứu nhằm làm rõ những vấn đề lý luận về hàng giả, các quy định, chính sách pháp luật của Nhà nước liên quan đến hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả và thực trạng của công tác đấu tranh chống sản xuất, buôn bán hàng giả của lực lượng Quản lý thị trường tỉnh thái Nguyên từ đó đề xuất những giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh chống sản xuất, buôn bán hàng giả góp phần vào việc ổn định thị trường, ngăn chặn và đẩy lùi các hành vi kinh

doanh không lành mạnh, thúc đẩy sự phát triển thương mại và kinh tế - xã hội của tỉnh Thái Nguyên

Tiểu luận: Xử lý vi phạm hành chính về hành vi sản xuất và buôn bán hàng

giả đối với cơ sở sản xuất nước uống C2 giả ở phường Quan Hoa, quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội của tác giả Nguyễn Thị Trang – Chi cục Quản lý thị

trường Hà Nội, Trường đào tạo Cán bộ Lê Hồng Phong Thành phố Hà Nội,

2015, đã tập trung khảo sát mức độ vi phạm và xử phạt vi phạm hành chính tại một phường Quan Hoa (giới hạn tại một phường), để đánh giá thực trạng vi phạm đối với nước uống đóng chai C2, công tác điều tra, phát hiện vi phạm của

cơ quan chức năng và những tồn tại, khó khăn trong áp dụng pháp luật xử lý vi phạm hành chính Từ đó có cái nhìn tổng quan trong công tác chống hàng giả của mặt hàng nước uống C2, rút ra kinh nghiệm trong công tác quản lý và đề xuất các biện pháp ngăn chặn, đấu tranh chống hàng giả ở quy mô rộng lớn hơn

Hay luận văn: Hoàn thiện công tác quản lý phòng chống hàng giả tại Chi

cục Quản lý thị trường tỉnh Bắc Ninh của tác giả Trần Đình Trọng, Đại học Thái

Nguyên, 2014 Thông qua thực trạng sản xuất và buôn bán hàng giả tại tỉnh Bắc Ninh, đánh giá công tác quản lý của Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Bắc Ninh

để đưa ra các giải pháp hoàn thiện công tác chống hàng giả tại tỉnh Bắc Ninh Ngoài ra còn nhiều bài viết, bài nghiên cứu của các chuyên gia về hoạt động kinh doanh hàng giả, các kết quả nghiên cứu đã công bố là nguồn tài liệu tham khảo quý báu cho tác giả trong quá trình thực hiện luận văn

Để nghiên cứu các vấn đề đã đặt ra liên quan đến đề tài, luận văn sẽ tiếp tục

kế thừa và mở rộng theo hướng tập trung nghiên cứu ở các nội dung sau:

- Làm rõ và sâu hơn các khái niệm liên quan như: áp dụng pháp luật, hàng hóa, hàng giả, đặc điểm của áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động kinh doanh hàng giả

- Chỉ ra đặc điểm của hoạt động kinh doanh hàng giả và các biện pháp áp dụng pháp luật trong phòng, chống kinh doanh hàng giả

- Nghiên cứu thực trạng áp dụng dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả của Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang Qua đó, có cái nhìn khái quát hơn về thực tiễn áp dụng pháp luật, chỉ ra được những ưu điểm, những hạn chế của việc áp dụng pháp luật xử phạt

vi phạm hành chính trong hoạt động kinh doanh hàng giả từ thực tiễn tại Tiền Giang để hướng tới có những đề xuất, kiến nghị mang tính xây dựng và đóng góp trong công tác chống hàng giả hiện nay

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Mục đích chính là nghiên cứu việc áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang Trên cơ sở của nghiên cứu, tìm ra những khó khăn và hạn chế trong việc thực tiễn áp dụng luật xử phạt hành chính đối với kinh doanh hàng giả, đề xuất ra các giải pháp ngăn chặn nạn hàng giả tại địa phận tỉnh nhà, đồng thời là tài liệu phục vụ cho công tác phòng chống các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả của lực lượng Quản lý thị trường Tiền Giang nói riêng và các cơ quan chức năng nói chung

3 Đối tƣợng, khách thể và phạm vi nghiên cứu của đề tài

3.1 Đối tượng, khách thể nghiên cứu

Nghiên cứu các quy định của pháp luật để áp dụng xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động kinh doanh hàng giả của Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang

4 Những đóng góp mới của đề tài

Một là, qua quá trình nghiên cứu luận văn giúp người đọc có cái nhìn tổng

quát về hàng giả từ đó thấy rõ bản chất và những tác động của hàng giả tới nền kinh tế, tới các doanh nghiệp và người tiêu dùng

Hai là, Luận văn làm rõ tầm quan trọng của công tác quản lý nhà nước, cụ

thể là áp dụng pháp luật vi phạm hành chính đối với hoạt động kinh doanh hàng giả của các cơ sở kinh doanh; nhận thức rõ vai trò, trách nhiệm của lực lượng Quản lý thị trường đối với công tác chống hàng giả

Ba là, Luận văn đưa ra một số giải pháp tích cực giúp phục vụ cho công tác

đấu tranh, phòng chống hàng giả

5 Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

Luận văn có các nhiệm vụ chính sau:

Tìm hiểu một số vấn đề lý luận về áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động kinh doanh hàng giả;

Phân tích thực trạng áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả của Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang;

Đề xuất một số giải pháp bảo đảm áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả của Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang

Dựa vào những cơ sở nghiên cứu trên giúp đánh giá thực tiễn áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động kinh doanh hàng giả ở Tiền Giang trong thời gian qua Nhằm đưa ra những giải pháp, đề xuất và kiến nghị nhằm góp phần xây dựng và hoàn thiện trong công tác đấu tranh phòng, chống hàng giả

6 Phương pháp nghiên cứu của luận văn

Luận văn được thực hiện dựa trên cơ sở những phương pháp nghiên cứu khoa học như: phương pháp phân tích, phương pháp tổng hợp, phương pháp so sánh, phương pháp thống kê…

Các phương pháp được sử dụng cụ thể như sau :

- Phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp phân tích và tổng kết kinh nghiệm được sử dụng trong các nội dung của chương 2, 3 để làm rõ các vấn

đề mà luận văn đặt ra

- Phương pháp thống kê được sử dụng để để tổng hợp, đánh giá thực trạng các số liệu tìm hiểu trong luận văn

Dựa trên cơ sở đó để giải thích những ảnh hưởng của việc áp dụng văn bản quy phạm pháp luật vào thực tiễn chống hàng giả, từ đó tìm ra những kết luận thực sự khách quan về thực trạng trong công tác đấu tranh chống hàng giả; đồng thời phổ biến, tuyên truyền rộng rãi những bài học thực tiễn được rút ra qua phân tích và tổng kết kinh nghiệm

7 Cấu trúc của luận văn

Luận văn được viết với kết cấu gồm 3 chương, như sau:

Chương 1 Một số vấn đề lý luận về áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả

Chương 2 Thực trạng áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả của Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang Chương 3 Yêu cầu và giải pháp bảo đảm áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả của Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ÁP DỤNG PHÁP LUẬT XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH ĐỐI VỚI HÀNH VI KINH DOANH HÀNG GIẢ

1.1 Khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa về áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả

1.1.1 Khái niệm áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành

vi kinh doanh hàng giả

1.1.1.1 Khái niệm hàng giả, kinh doanh hàng giả

* Khái niệm hàng hóa:

Theo quan điểm trong kinh tế chính trị Marx-Lenin, hàng hóa được định nghĩa là sản phẩm của lao động thông qua trao đổi, mua bán Hàng hóa có thể là hữu hình như sắt thép, quyển sách hay ở dạng vô hình như sức lao động Karl Marx định nghĩa hàng hóa trước hết là đồ vật mang hình dạng có khả năng thỏa mãn nhu cầu con người nhờ vào các tính chất của nó Để đồ vật trở thành hàng hóa cần phải có: Tính ích dụng đối với người dùng; Giá trị (kinh tế), nghĩa là được chi phí bởi lao động; Sự hạn chế để đạt được nó, nghĩa là độ khan hiếm [44]

Theo Luật giá năm 2013 quy định “hàng hoá là tài sản có thể trao đổi,

mua, bán trên thị trường, có khả năng thỏa mãn nhu cầu của con người, bao gồm các loại động sản và bất động sản”;

Theo Luật Thương mại năm 2005 và Nghị định 185/2013/NĐ-CP ngày

15/11/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thì hàng hóa bao gồm: Tất cả các loại động sản, kể cả động sản

hình thành trong tương lai; Những vật gắn liền với đất đai

Vậy, có thể nói, hàng hóa là sản phẩm được đưa vào thị trường lưu thông dựa trên các hoạt động trao đổi, mua bán, tiếp thị để phục vụ nhu cầu cung - cầu của nền kinh tế

* Khái niệm hàng giả:

Hiện nay hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng có mặt ở rất nhiều phân khúc của thị trường, nó không chỉ làm ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm, thương hiệu mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe của người sử dụng

Vậy thế nào là hàng giả? chúng ta sẽ nghiên cứu thông qua định nghĩa hàng giả dựa trên văn bản quy phạm pháp luật dưới đây, nhưng trước hết ta cần xác định rõ là theo quy định pháp luật thì chưa có văn bản nào quy định về khái niệm "hàng nhái" mà thuật ngữ này chỉ để sử dụng để được hiểu là sản phẩm đang lưu thông trên thị trường không phải là sản phẩm chính thống do nhà sản xuất hoặc nhà phân phối chính đưa ra thị trường Do đó để sử dụng thuật ngữ chính theo các văn bản pháp luật thì chỉ sử dụng thuật ngữ "hàng giả" Và các cụm từ “ hàng giả, hàng nhái” thường đi chung với nhau với mặc định hiểu là gọi chung cho hàng giả

Theo quy định tại Khoản 8, Điều 3, Nghị định 185/2013/NĐ-CP ngày 15/11/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thì hàng giả bao gồm một trong những loại hình sau:

- Hàng hóa không có giá trị sử dụng, công dụng; có giá trị sử dụng, công dụng không đúng với nguồn gốc bản chất tự nhiên, tên gọi của hàng hóa; có giá trị sử dụng, công dụng không đúng với giá trị sử dụng, công dụng đã công bố hoặc đăng ký;

- Hàng hóa có hàm lượng định lượng chất chính hoặc tổng các chất dinh dưỡng hoặc đặc tính kỹ thuật cơ bản khác chỉ đạt mức từ 70% trở xuống so với tiêu chuẩn chất lượng hoặc quy chuẩn kỹ thuật đã đăng ký, công bố áp dụng hoặc ghi trên nhãn, bao bì hàng hóa;

- Thuốc phòng bệnh, chữa bệnh cho người, vật nuôi không có dược chất; có dược chất nhưng không đúng với hàm lượng đã đăng ký; không đủ loại dược chất đã đăng ký; có dược chất khác với dược chất ghi trên nhãn, bao bì hàng hóa;

- Thuốc bảo vệ thực vật không có hoạt chất; hàm lượng hoạt chất chỉ đạt từ 70% trở xuống so với tiêu chuẩn chất lượng, quy chuẩn kỹ thuật đã đăng ký, công bố áp dụng; không đủ loại hoạt chất đã đăng ký; có hoạt chất khác với hoạt chất ghi trên nhãn, bao bì hàng hóa;

- Hàng hóa có nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa giả mạo tên thương nhân, địa chỉ của thương nhân khác; giả mạo tên thương mại hoặc tên thương phẩm hàng hóa; giả mạo mã số đăng ký lưu hành, mã vạch hoặc giả mạo bao bì hàng hóa của thương nhân khác;

- Hàng hóa có nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa ghi chỉ dẫn giả mạo về nguồn gốc hàng hóa, nơi sản xuất, đóng gói, lắp ráp hàng hóa;

- Hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ quy định tại Điều 213 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005;

- Tem, nhãn, bao bì giả

Ngoài ra, theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, sửa đổi bổ sung

năm 2009 thì hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ là hàng hóa có các dấu hiệu: Hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ bao gồm hàng hoá giả mạo nhãn hiệu

và giả mạo chỉ dẫn địa lý và hàng hoá sao chép lậu; Hàng hoá giả mạo nhãn hiệu

là hàng hoá, bao bì của hàng hoá có gắn nhãn hiệu, dấu hiệu trùng hoặc khó phân biệt với nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ dùng cho chính mặt hàng đó mà không được phép của chủ sở hữu nhãn hiệu hoặc của tổ chức quản

lý chỉ dẫn địa lý; Hàng hoá sao chép lậu là bản sao được sản xuất mà không

được phép của chủ thể quyền tác giả hoặc quyền liên quan

Do đó, để hiểu và phân định những sản phẩm/mặt hàng nào là hàng giả thì phải chứa một hoặc nhiều dấu hiệu giả như các quy định trên

* Khái niệm hành vi kinh doanh hàng giả:

Căn cứ vào quy luật của nền kinh tế, có thể định nghĩa về sản xuất, kinh doanh hàng giả như sau:

- Hành vi sản xuất hàng giả là quá trình làm ra các loại hàng giả Người phạm tội có thể làm mới hoàn toàn hoặc lắp ráp các bộ phận của hàng hóa Người phạm tội có thể tham gia vào cả quá trình làm hàng giả từ đầu đến cuối

hoặc chỉ có thể tham gia vào một công đoạn làm ra hàng giả

- Hành vi kinh doanh hàng giả là hành vi mua đi, bán lại những hàng hóa

đã thành phẩm hoặc những bộ phận, chi tiết mà biết là giả để thu lợi bất chính dựa trên những giá trị của hàng hóa thật, sự tin tưởng của người tiêu dùng đối với một món hàng hoá nào đó để lưu thông trên thị trường

Từ khái niệm “hàng giả” được quy định tại khoản 8 Điều 3 Nghị định 185/2013-NĐ-CP, theo đó ta có thể hiểu hàng giả được chia làm 3 loại phổ biến:

- Hàng giả về nội dung: là hàng giả về chất lượng hoặc công dụng

- Hàng giả về hình thức: là hàng giả về nhãn hàng hóa, kiểu dáng công nghiệp, nguồn gốc xuất xứ… Đây là loại hàng hóa mang nhãn hiệu, kiểu dáng… của cơ sở sản xuất khác nhưng có giá trị sử dụng

- Hàng giả về nội dung và hình thức: đây là loại hàng hóa vừa mang nhãn hiệu, kiểu dáng… của cơ sở sản xuất khác vừa không có giá trị sử dụng mà nó mang tên

1.1.1.2 Khái niệm áp dụng pháp luật, áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả

* Khái niệm áp dụng pháp luật:

Khái niệm áp dụng pháp luật (ADPL) đã được sử dụng trong nhiều công trình nghiên cứu Ví dụ Giáo trình Lý luận nhà nước và pháp luật, Trường Đại học Luật Hà Nội, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội 2003; Giáo trình Lý luận chung về Nhà nước và pháp luật, Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, 2005; Nguyễn Văn Động, Giáo trình Lý luận về Nhà

nước và pháp luật, Nxb Giáo dục; Nguyễn Thị Hồi và Lê Vương Long, Nội dung cơ bản của môn học Lý luận Nhà nước và pháp luật, Nxb Giao thông vận tải, Hà Nội 2008; Viện Nghiên cứu Nhà nước và pháp luật, Những vấn đề lý luận cơ bản về nhà nước và pháp luật, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995… Tuy các công trình đó định nghĩa theo nhiều cách khác nhau nhưng tựu trung lại,

ADPL được hiểu là một hoạt động có tính tổ chức, quyền lực nhà nước, do các

cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền tiến hành theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định nhằm cá biệt hóa các quy phạm pháp luật hiện hành vào những trường hợp cụ thể, đối với các cá nhân, tổ chức cụ thể Trong các hình

thức thực hiện pháp luật, ADPL được xem là hình thức cơ bản, chủ yếu và quan trọng nhất Phần lớn các quy định của pháp luật chỉ có thể được thực hiện trong thực tế thông qua hoạt động của các chủ thể có thẩm quyền [25]

Từ định nghĩa về áp dụng pháp luật như trên ta thấy, áp dụng pháp luật có những đặc điểm sau:

- Áp dụng pháp luật là hoạt động mang tính tổ chức – quyền lực nhà nước, vì: Áp dụng pháp luật chỉ do những cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền (trường hợp đặc biệt do tổ chức chính trị - xã hội được trao quyền) thực hiện; Áp dụng pháp luật được thực hiện theo ý chí đơn phương của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, người có thẩm quyền, mà không phụ thuộc vào ý chí của chủ thể bị

áp dụng; quyết định áp dụng pháp luật có tính bắt buộc đối với chủ thể bị áp dụng và các chủ thể có liên quan; Trong trường hợp cần thiết, quyết định áp dụng pháp luật được bảo đảm thực hiện bởi các biện pháp cưỡng chế của nhà nước;

- Áp dụng pháp luật được thực hiện theo thủ tục, trình tự do pháp luật quy định chặt chẽ;

- Áp dụng pháp luật là hoạt động điều chỉnh cá biệt, cụ thể đối với các quan

hệ xã hội;

- Áp dụng pháp luật là hoạt động có tính sáng tạo Khi áp dụng pháp luật, các cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền phải phân tích vụ việc, làm sáng tỏ nội dung của vụ việc, sau đó lựa chọn quy phạm pháp luật phù hợp và ra văn bản áp dụng pháp luật

* Khái niệm vi phạm hành chính:

- Vi phạm hành chính là loại vi phạm pháp luật xảy ra khá phổ biến trong đời sống xã hội Tuy mức độ nguy hiểm cho xã hội của nó thấp hơn so với tội phạm nhưng vi phạm hành chính là hành vi gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho lợi ích của Nhà nước, tập thể, lợi ích của cá nhân cũng như lợi ích chung của toàn thể cộng đồng, là nguyên nhân dẫn đến tình trạng phạm tội nảy sinh trên các lĩnh vực của đời sống xã hội nếu như không được ngăn chặn và xử lí kịp thời Chính vì lẽ đó, công tác đấu tranh phòng và chống vi phạm hành chính luôn là vấn đề được xã hội quan tâm [37] Từ trước đến nay, Nhà nước đã ban hành khá nhiều văn bản pháp luật quy định về vi phạm hành chính và các biện pháp xử lí đối với loại vi phạm này, trong đó phải kể đến Nghị định số 143/CP ngày 27/5/1977 của Chính phủ ban hành Điều lệ xử phạt vi cảnh, Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính ngày 30/11/1989, Pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính ngày 6/7/1995; Pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính ngày 2/7/2002

Để xác định rõ tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của loại vi phạm này, đặc biệt là việc là xác định ranh giới giữa vi phạm hành chính và tội phạm, tạo cơ sở cần thiết để quy định, xử lí cũng như đấu tranh phòng, chống có hiệu quả đối với các vi phạm hành chính, cần thiết phải đưa ra định nghĩa chính thức

về vi phạm hành chính

Về phương diện lí luận cũng như thực tiễn, định nghĩa vi phạm hành chính phải phản ánh được những dấu hiệu đặc trưng thể hiện đầy đủ tính nguy hiểm cho xã hội của loại vi phạm này đồng thời cũng phải thể hiện được sự khác biệt giữa chúng với tội phạm

Định nghĩa vi phạm hành chính lần đầu tiên được nêu ra trong Pháp lệnh

xử phạt vi phạm hành chính ngày 30/11/1989 Điều 1 Pháp lệnh này đã chỉ rõ:

“Vi phạm hành chính là hành vi do cá nhân, tổ chức thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm các quy tắc quản lí nhà nước mà không phải là tội phạm hình sự và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính”

Pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính năm 1995 không trực tiếp đưa ra định nghĩa về vi phạm hành chính nhưng khoản 2 Điều 1 của Pháp lệnh này đã định nghĩa vi phạm hành chính một cách gián tiếp, theo đó “Xử phạt vi phạm hành chính được áp dụng đối với cá nhân, tổ chức có hành vi cố ý hoặc vô ý vi phạm các quy tắc quản lí nhà nước mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính”

Tại khoản 2, Điều 1 Pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính năm 2002, vi phạm hành chính cũng được định nghĩa một cách gián tiếp: “Xử phạt vi phạm hành chính được áp dụng đối với cá nhân, cơ quan, tổ chức (Sau đây gọi chung là

cá nhân, tổ chức) có hành vi cố ý hoặc vô ý vi phạm các quy định của pháp luật

về quản lí nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính”

Theo Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 thì: Vi phạm hành chính là

hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải

bị xử phạt vi phạm hành chính (Khoản 1 Điều 2)

Tuy có sự khác nhau về cách diễn đạt, quan niệm về vi phạm hành chính trong các văn bản pháp luật nêu trên đều thống nhất về những dấu hiệu bản chất của loại vi phạm pháp luật này Trên cơ sở những nội dung đã được nêu ra trong hai văn bản pháp luật nêu trên, có thể đưa ra định nghĩa về vi phạm hành chính

như sau: Vi phạm hành chính là hành vi do cá nhân, tổ chức thực hiện với lỗi cố

ý hoặc vô ý, vi phạm các quy định của pháp luật về quản lí nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật bị xử phạt hành chính

* Khái niệm xử lý vi phạm hành chính:

Bản chất của hoạt động xử lý vi phạm hành chính là áp dụng một số loại biện pháp cưỡng chế hành chính do pháp luật quy định Cưỡng chế hành chính được xác định là biện pháp cưỡng chế nhà nước do cơ quan hoặc người có thẩm quyền quyết định áp dụng theo thủ tục hành chính đối với cá nhân có hành vi vi phạm hành chính hoặc đối với một số cá nhân nhất định với mục đích ngăn chặn, phòng ngừa hoặc thực hiện công vụ vì lí do an ninh, quốc phòng và vì lợi ích quốc gia

Nhìn chung, xử lý vi phạm hành chính, xử phạt vi phạm hành chính, áp dụng các biện pháp xử lý hành chính khác đều thuộc phạm trù xử lý vi phạm hành chính, có thể hiểu chung là việc áp dụng các biện pháp/chế tài mang tính

cưỡng chế hành chính của Nhà nước đối với chủ thể có hành vi vi phạm hành chính Theo Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 thì xử lý vi phạm hành chính bao gồm xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp xử lý hành

chính khác Như vậy, xử lý vi phạm hành chính là khái niệm rộng, bao trùm,

trong đó xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp hành chính khác

- Xử phạt vi phạm hành chính là các chế tài hành chính thông thường, áp

dụng đối với chủ thể là cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm hành chính, bao gồm hình thức xử phạt chính (cảnh cáo, phạt tiền, trục xuất), hình thức phạt bổ sung (tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, trục xuất khi không áp dụng là hình phạt chính) và các biện pháp khắc phục hậu quả vi phạm hành chính gây ra nhằm lập lại trật tự quản lý bị xâm hại

- Các biện pháp xử lý hành chính khác là những biện pháp hành chính có

tính đặc thù và tính cưỡng chế cao hơn các hình thức xử phạt hành chính thông thường, chỉ áp dụng đối với chủ thể vi phạm là cá nhân, căn cứ vào nhân thân và quá trình vi phạm pháp luật của đối tượng Các biện pháp xử lý hành chính khác

bao gồm giáo dục tại xã, phường, thị trấn, đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào

cơ sở giáo dục, đưa vào cơ sở chữa bệnh, quản chế hành chính

* Khái niệm áp dụng pháp luật trong xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả:

Từ định nghĩa áp dụng pháp luật ở trên, ta có thể hiểu áp dụng pháp luật trong xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động kinh doanh hàng giả là một phạm trù của áp dụng pháp luật Căn cứ vào đặc điểm, bản chất, quy định của áp dụng pháp luật mà được ứng dụng trong một điều kiện cụ thể (xử phạt vi phạm hành chính của môi trường kinh doanh hàng giả)

Áp dụng pháp luật trong xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh

doanh hàng giả cũng là hoạt động mang tính tổ chức quyền lực nhà nước, được

thực hiện bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền được Nhà nước trao quyền mà ở đây cụ thể là cán bộ, công chức có thẩm quyền: Ủy ban nhân dân các cấp, Công

an nhân dân, Hải quan, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển và Thanh tra chuyên ngành, Quản lý thị trường căn cứ vào quy định của pháp luật để thực thi luật xử

lý vi phạm hành chính [19]

1.1.2 Đặc điểm áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành

vi kinh doanh hàng giả

Bản chất của hoạt động xử phạt vi phạm hành chính là áp dụng một số loại biện pháp cưỡng chế hành chính do pháp luật quy định dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật đã được cơ quan nhà nước ban hành và áp dụng rộng rãi Cưỡng chế hành chính được xác định là biện pháp cưỡng chế nhà nước do cơ quan hoặc người có thẩm quyền quyết định áp dụng theo thủ tục hành chính đối với cá nhân có hành vi vi phạm hành chính hoặc đối với một số cá nhân nhất định với mục đích ngăn chặn, phòng ngừa hoặc thực hiện công vụ vì lí do an ninh, quốc phòng và vì lợi ích quốc gia

Xử phạt vi phạm hành chính bao gồm: các chế tài hành chính thông

thường, áp dụng đối với chủ thể là cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm hành

chính, bao gồm hình thức xử phạt chính (cảnh cáo, phạt tiền, trục xuất), hình thức phạt bổ sung (tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, trục xuất khi không áp dụng là hình phạt chính) và các biện pháp khắc phục hậu quả vi phạm hành chính gây ra nhằm lập lại trật tự quản lý bị xâm hại

Có thể nói rằng, giữa xử phạt vi phạm hành chính và xử lý các loại vi phạm pháp luật khác đều là biện pháp xử lý của Nhà nước, do Nhà nước đặt ra dưới hình thức ban hành văn bản quy phạm pháp luật để áp dụng đối với đối tượng có hành vi vi phạm pháp luật Nói cách khác, xử phạt vi phạm hành chính

và xử lý các loại vi phạm pháp luật khác đều là việc áp dụng trách nhiệm pháp

lý do Nhà nước quy định đối với các loại vi phạm pháp luật khác nhau tuỳ theo tính chất, mức độ của vi phạm và được Nhà nước bảo đảm thực hiện Tương ứng với các loại vi phạm pháp luật khác nhau, có bốn loại trách nhiệm pháp lý được

áp dụng tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, đó là: trách nhiệm hành chính, trách nhiệm hình sự, trách nhiệm kỷ luật và trách nhiệm dân sự Việc áp dụng các loại chế tài trách nhiệm pháp lý nêu trên đối với đối tượng vi phạm thường đem lại hậu quả bất lợi cho họ về vật chất hoặc tinh thần (bị phạt tiền; tịch thu tang vật, phương tiện; bị bồi thường thiệt hại; tù giam; hoặc cách chức, buộc thôi việc )

Xử phạt vi phạm hành chính có những điểm chủ yếu khác với xử lý các loại vi phạm pháp luật khác [37], cụ thể:

Thứ nhất, xử phạt vi phạm hành chính chính là việc áp dụng trách nhiệm hành chính đối với đối tượng vi phạm hành chính theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định Chủ thể có thẩm quyền áp dụng các chế tài xử phạt hành chính hoặc các biện pháp xử lý hành chính khác là những chức danh thuộc cơ quan hành chính nhà nước do pháp luật quy định cụ thể Trong khi đó, chủ thể áp dụng các chế tài pháp lý khác đối với đối tượng vi phạm pháp luật có thể là Toà

án (đối với vi phạm pháp luật hình sự, dân sự) hoặc thủ trưởng cơ quan nhà

nước có thẩm quyền trong việc quản lý và sử dụng cán bộ, công chức (đối với vi phạm pháp luật của cán bộ, công chức)

Thứ hai, đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính bao gồm cá nhân, tổ chức đã cố ý hoặc vô ý vi phạm pháp luật về quản lý nhà nước Như vậy, đối tượng bị áp dụng xử phạt vi phạm hành chính có thể là cá nhân hoặc tổ chức đã thực hiện vi phạm hành chính

Thứ ba, việc xử phạt vi phạm hành chính được thực hiện theo một trình

tự, thủ tục riêng do pháp luật hành chính quy định Hiện nay, trình tự thủ tục xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp xử lý hành chính khác được quy định trong Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002 và Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh này ban hành năm 2008, Luật xử lý vi phạm hành chính 2012 Các loại xử lý vi phạm pháp luật khác cũng theo trình

tự, thủ tục riêng tương ứng đối với mỗi loại xử lý vi phạm pháp luật

Thứ tư, cơ sở pháp lý của xử phạt vi phạm hành chính là các hành vi vi phạm hành chính được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật (đối với việc xử phạt vi phạm hành chính) và các quy định pháp luật về đối tượng áp dụng các biện pháp xử lý hành chính khác được quy định trong Luật xử lý vi phạm hành chính và các nghị định của Chính phủ quy định chế độ áp dụng các biện pháp này Đối với việc xử lý các loại vi phạm pháp luật khác thì cơ sở pháp

lý để áp dụng chế tài trách nhiệm pháp lý cũng khác nhau Ví dụ, đối với việc xử

lý vi phạm pháp luật hình sự thì cơ sở pháp lý là Bộ luật hình sự Đối với việc

xử lý vi phạm pháp luật dân sự thì cơ sở pháp lý chủ yếu là Bộ luật dân sự và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan Đối với việc xử lý kỷ luật cán bộ công chức thì cơ sở pháp lý là Luật công chức, viên chức và các nghị định của Chính phủ và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan

1.1.3 Ý nghĩa của hoạt động áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả

- Đối với người tiêu dùng

Người tiêu dùng đang là đối tượng trực tiếp và bị thiệt hại về nhiều mặt từ việc mua và sử dụng hàng giả Trước hết là thiệt hại về kinh tế Nhờ có biện pháp chế tài là hệ thống pháp luật giúp người tiêu dùng an tâm hơn khi chọn mua các sản phẩm, hạn chế mối nguy mua phải những hàng hóa có khả năng ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng của người sử dụng là những hàng hóa không đảm bảo chất lượng, hàng có nguy cơ cháy nổ cao, đặc biệt là các mặt hàng như dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm Tăng động lực kích cầu, kích thích sự cạnh tranh của các doanh nghiệp qua đó thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế

- Đối với doanh nghiệp

Doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh chân chính không còn là đối tượng phải chịu thiệt hại nhất về kinh tế do tệ nạn hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền Sở hữu trí tuệ gây ra Hàng giả làm giảm uy tín thương hiệu của nghiệp sản xuất, kinh doanh chân chính, làm lu mờ hình ảnh của nhãn hiệu nổi tiếng, gây mất lòng tin đối với người tiêu dùng

Tạo động lực sáng tạo về trí tuệ của các doanh nghiệp nói riêng và của xã hội nói chung; doanh nghiệp hăng hái trong công việc, tạo ra nhiều sản phẩm mới đáp ứng nhu cầu xã hội

- Đối với quản lý kinh tế - xã hội

Hệ thống pháp luật xử phạt vi phạm hành chính làm giảm thiểu vấn nạn sản xuất, buôn bán hàng giả tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và thu hút đầu tư

để phát triển kinh tế - xã hội Đặc biệt là thu hút đầu tư nước ngoài và thực hiện những cam kết song phương hoặc đa phương về sở hữu trí tuệ Kỷ cương pháp luật được thực thi nghiêm minh, Nhà nước tăng nguồn thuế, tạo môi trường an bình

Các nguồn thu lợi bất chính có được từ hoạt động kinh doanh hàng giả được giảm thiểu, xóa bỏ gia tăng chênh lệch giữa người giàu và người nghèo, hạn chế các tệ nạn xã hội có cơ hội phát triển

1.2 Nội dung áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành

vi kinh doanh hàng giả của cơ quan quản lý thị trường

1.2.1 Về thẩm quyền áp dụng xử phạt vi phạm hành chính đối với kinh doanh

hàng giả

Cơ quan hành chính, gồm cả người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính, chính là chủ thể áp dụng biện pháp hành chính Về bản chất, đó là việc cơ quan quản lý Nhà nước nằm trong hệ thống hành pháp dùng sức mạnh của quyền lực Nhà nước để ra những quyết định mệnh lệnh hành chính đơn phương buộc người vi phạm hành chính phải thực hiện quyết định hành chính đó Hành

vi vi phạm hành chính bị xử lý thông qua quyết định của cơ quan hành chính có thẩm quyền

Ngoài các quyết định hành chính xử lý vi phạm hành của người có thẩm quyền thuộc các cơ quan hành chính, biện pháp hành chính trong thực thi bao gồm cả các quyết định, thủ tục nhằm bảo đảm việc thi hành các quyết định hành chính đó Trong trường hợp cần thiết, người có thẩm quyền có thể ra các quyết định áp dụng biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử phạt hành chính, nhằm bảo vệ chứng cứ hoặc duy trì các điều kiện vật chất của tổ chức, cá nhân vi phạm

Trong thời hạn nhất định, nếu đối tượng bị áp dụng quyết định xử phạt hành chính không tự giác thực hiện quyết định đó thì sẽ bị cưỡng chế thi hành Người có thẩm quyền xử phạt có quyền ra quyết định cưỡng chế thi hành quyết định xử lý hành chính đối với cá nhân, tổ chức vi phạm, và trong trường hợp cần thiết có thể yêu cầu tổ chức tín dụng, ngân hàng nơi tổ chức, cá nhân mở tài khoản thực hiện việc thanh toán các khoản tiền phạt theo quyết định xử phạt

Do vậy, theo quy định của pháp luật hiện hành những chủ thể có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh hàng giả [19] gồm:

+ Thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp: Chủ tịch Ủy ban

nhân dân cấp xã, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã

+ Thẩm quyền của Công an nhân dân, Hải quan, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển và Thanh tra chuyên ngành

+ Thẩm quyền của Quản lý thị trường đối với hoạt động kiểm tra và xử lý

vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh hàng giả phải thực hiện theo quy định của pháp luật về trình tự, thủ tục luật định

Trong thực hiện công tác chống hàng giả cần có sự phối hợp giữa các ban ngành, đồng thời thường xuyên tổ chức các đoàn thanh kiểm tra liên ngành và

xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm Đứng trước mối nguy đó, nhà nước đã thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và

hàng giả hay còn được gọi là Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia là cơ quan trực thuộc

Chính phủ Việt Nam với nhiệm vụ về phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả [33] Ban Chỉ đạo là cơ quan liên ngành gồm các Bộ ngành và các cơ quan có liên quan Tất cả các thành phố trực thuộc trung ương và cấp tỉnh đều có Ban Chỉ đạo cấp tương đương Đứng đầu Ban Chỉ đạo là Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ Là lực lượng chức năng đã làm công tác tuyền truyền vận động Nhân dân không tham gia, tiếp tay, giúp sức cho buôn lậu; mạnh dạn

tố giác tội phạm về buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mại Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả ở địa phương do Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố làm Trưởng Ban với thành phần tương ứng với Ban Chỉ đạo 389 quốc gia Đơn vị Thường trực Ban Chỉ đạo 389 tỉnh, thành phố có nhiệm vụ tham mưu, giúp lãnh đạo UBND tỉnh, thành phố chỉ đạo công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và sản xuất- kinh doanh hàng giả; phối hợp với các Sở, ngành liên quan; theo dõi, kiểm tra, đôn đốc các cơ quan, đơn vị có chức năng; xây dựng chương trình, kế hoạch cụ thể và triển khai thực hiện; tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh và Ban Chỉ đạo 389 quốc gia các nội dung liên quan đến công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn tỉnh, thành phố

1.2.2 Về thủ tục xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả của cơ quan quản lý thị trường

Xử phạt vi phạm hành chính là việc người có thẩm quyền xử phạt áp dụng hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính [30]

Vậy có thể hiểu rằng xử phạt vi phạm hành chính thực hiện bởi những người có thẩm quyền dựa trên các quy định pháp luật hiện hành để thực hiện biện pháp xử lý hành chính đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm hành chính Việc xử phạt vi phạm hành chính được tiến hành dựa theo những nguyên tắc, trình tự, thủ tục được quy định trong các văn bản pháp luật hiện hành về xử phạt

vi phạm hành chính do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành và áp dụng

Khi xác định rõ ràng và có căn cứ đối với hành vi vi phạm phải xứ lý vi phạm hành chính trong kinh doanh hàng giả, thì cơ quan chức năng sẽ tiến hành theo trình tự của pháp luật hiện hành, cụ thể như sau:

1.2.2.1 Về thủ tục xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả

Thủ tục xử phạt gồm các bước như sau:

Một là, Buộc chấm dứt hành vi vi phạm hành chính: được người có thẩm

quyền đang thi hành công vụ áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính đang diễn ra nhằm chấm dứt ngay hành vi vi phạm Buộc chấm dứt hành vi vi phạm hành chính được thực hiện bằng văn bản hoặc hình thức khác theo quy định của pháp luật (Điều 55 Luật XLVPHC năm 2012) Ví dụ: Trưởng đoàn thanh, kiểm tra có quyền áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính đang diễn ra nhằm chấm dứt ngay hành vi vi phạm (san chiết băng đĩa lậu giả, sản xuất nón giả thương hiệu )

Hai là, Lập biên bản, hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính:

- Việc xử phạt vi phạm hành chính có lập biên bản phải được người có thẩm quyền xử phạt lập thành hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính Hồ sơ bao gồm biên bản vi phạm hành chính, quyết định xử phạt hành chính, các tài liệu, giấy tờ

có liên quan và phải được đánh bút lục Hồ sơ phải được lưu trữ theo quy định của pháp luật về lưu trữ (Theo Điều 57 Luật XLVPHC năm 2012)

- Biên bản vi phạm hành chính phải ghi rõ ngày, tháng, năm, địa điểm lập biên bản; họ, tên, chức vụ người lập biên bản; họ, tên, địa chỉ, nghề nghiệp của người vi phạm hoặc tên, địa chỉ của tổ chức vi phạm; giờ, ngày, tháng, năm, địa điểm xảy ra vi phạm; hành vi vi phạm; biện pháp ngăn chặn vi phạm hành chính

và bảo đảm việc xử lý; tình trạng tang vật, phương tiện bị tạm giữ; lời khai của người vi phạm hoặc đại diện tổ chức vi phạm; nếu có người chứng kiến, người

bị thiệt hại hoặc đại diện tổ chức bị thiệt hại thì phải ghi rõ họ, tên, địa chỉ, lời khai của họ; quyền và thời hạn giải trình về vi phạm hành chính của người vi phạm hoặc đại diện của tổ chức vi phạm; cơ quan tiếp nhận giải trình

Trường hợp người vi phạm, đại diện tổ chức vi phạm không có mặt tại nơi

vi phạm hoặc cố tình trốn tránh hoặc vì lý do khách quan mà không ký vào biên bản thì biên bản phải có chữ ký của đại diện chính quyền cơ sở nơi xảy ra vi phạm hoặc của hai người chứng kiến

Biên bản vi phạm hành chính phải được lập thành ít nhất 02 bản, phải được người lập biên bản và người vi phạm hoặc đại diện tổ chức vi phạm ký; trường hợp người vi phạm không ký được thì điểm chỉ; nếu có người chứng kiến, người

bị thiệt hại hoặc đại diện tổ chức bị thiệt hại thì họ cùng phải ký vào biên bản; trường hợp biên bản gồm nhiều tờ, thì những người được quy định tại khoản này phải ký vào từng tờ biên bản Nếu người vi phạm, đại diện tổ chức vi phạm, người chứng kiến, người bị thiệt hại hoặc đại diện tổ chức bị thiệt hại từ chối ký thì người lập biên bản phải ghi rõ lý do vào biên bản

Biên bản vi phạm hành chính lập xong phải giao cho cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính 01 bản; trường hợp vi phạm hành chính không thuộc thẩm

quyền hoặc vượt quá thẩm quyền xử phạt của người lập biên bản thì biên bản phải được chuyển ngay đến người có thẩm quyền xử phạt để tiến hành xử phạt Trường hợp người chưa thành niên vi phạm hành chính thì biên bản còn được gửi cho cha mẹ hoặc người giám hộ của người đó (theo Điều 58 Luật XLVPHC năm 2012)

Ba là, Xác minh tình tiết của vụ việc vi phạm hành chính: Tăng nặng hay

giảm nhẹ;

Bốn là, Xác định giá trị tang vật vi phạm hành chính để làm căn cứ xác

định khung tiền phạt, thẩm quyền xử phạt;

Năm là, Xem xét giải trình của tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm: Giải

trình phải được gửi bằng văn bản có xác nhận của cá nhân tổ chức đại diện theo quy định của pháp luật đến người có thẩm quyền xử phạt; Tùy theo mức độ vi phạm sẽ chuyển hồ sơ vụ vi phạm có dấu hiệu tội phạm để truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc chuyển hồ sơ vụ vi phạm để xử phạt hành chính;

Sáu là, Ra quyết định vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm hành

chính: Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính phải ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày lập biên bản vi phạm hành chính Đối với vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp mà không thuộc trường hợp giải trình hoặc đối với vụ việc thuộc trường hợp giải trình theo quy định thì thời hạn ra quyết định xử phạt tối đa là 30 ngày kể từ ngày lập biên bản Trường hợp vụ việc đặc biệt nghiêm trọng, có nhiều tình tiết phức tạp và thuộc trường hợp giải trình theo quy định mà cần có thêm thời gian để xác minh, thu thập chứng cứ thì người có thẩm quyền đang giải quyết vụ việc phải báo cáo thủ trưởng trực tiếp của mình bằng văn bản để xin gia hạn; việc gia hạn phải bằng văn bản, thời hạn gia hạn không được quá 30 ngày;

Bảy là, Gửi/Giao quyết định xử phạt vi phạm hành chính đến cá nhận, tổ

chức vi phạm để thi hành

Các tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu sẽ được xử lý theo quy định

1.2.2.2 Về các hình thức áp dụng xử phạt vi phạm hành chính trong kinh doanh hàng giả

Quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong kinh doanh hàng giả có các biện pháp xử lý sau:

(i) Hình thức xử phạt chính: phạt tiền

(ii) Hình thức xử phạt bổ sung:

- Tịch thu tang vật vi phạm;

- Tịch thu phương tiện được sử dụng để sản xuất hàng giả;

- Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn (tùy theo hành vi vi phạm mà sẽ có thời hạn cụ thể, ví dụ: thời hạn từ 01 tháng đến

03 tháng hoặc lâu hơn) trong trường hợp vi phạm nhiều lần hoặc tái phạm;

- Đình chỉ một phần hoặc toàn bộ hoạt động sản xuất vi phạm; hoặc đình chỉ hoạt động kinh doanh hàng hóa, dịch vụ vi phạm (đối với hành vi kinh doanh) có thời hạn (tùy theo hành vi vi phạm mà sẽ có thời hạn cụ thể)

(iii) Các biện pháp khắc phục hậu quả:

Tùy theo hành vi vi phạm mà sẽ có các biện pháp khắc phục hậu quả kèm theo, cụ thể như:

- Buộc tiêu huỷ vật phẩm, hàng hoá vi phạm;

- Buộc thu hồi tiêu hủy hàng hóa giả đang lưu thông trên thị trường;

- Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm;

- Buộc đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc buộc tái xuất hàng giả đối với hành vi nhập khẩu hàng giả;

- Buộc phân phối hoặc sử dụng vào mục đích phi thương mại với điều kiện không làm ảnh hưởng đến khả năng khai thác thương mại bình thường của chủ

sở hữu quyền sở hữu trí tuệ

1.2.2.3.Về những hành vi kinh doanh hàng giả bị xử phạt vi phạm hành chính

Kinh doanh hàng giả luôn hết sức đa dạng và tinh vi Trước hết cần tìm hiểu thế nào là sản xuất, buôn bán hàng giả để thấy được bản chất của hoạt động hàng giả

- Sản xuất hàng giả, được hiểu là hành vi làm (tạo) ra những sản phẩm, hàng hoá có nhãn hàng hoá, nhãn hiệu hàng hoá, kiểu dáng công nghiệp, nguồn gốc, xuất xứ hàng hoá giống như những sản phẩm, hàng hoá được Nhà nước cho phép sản xuất, nhập khẩu và tiêu thụ trên thị trường, gây nhầm lẫn hoặc để lừa dối khách hàng hoặc làm ra những sản phẩm hàng hoá giả chất lượng hoặc công dụng

- Buôn bán hàng giả, được hiểu là hành vi mua hàng biết rõ là hàng giả với giá rất rẻ và dùng các thủ đoạn gian dối để bán cho khách hàng với giá của hàng thật

Những sản phẩm hàng hoá có một trong những dấu hiệu sau đây được coi

là hành vi kinh doanh hàng giả [8] như sau:

- Hàng giả chất lượng hoặc công dụng: Hàng hoá không có giá trị sử dụng hoặc có giá trị sử dụng không đúng như bản chất tự nhiên, tên gọi, công dụng của nó; Hàng hoá đưa thêm tạp chất, phụ gia không được phép sử dụng làm thay dổi chất lượng; không có hoặc có ít dược chất, có chứa dược chất khác với tên dược chất ghi trên nhãn hoặc bao bì, không có hoặc không đủ hoạt chất, chất hữu hiệu không đủ gây nên công dụng; có hoạt chất, chất hữu hiệu khác với tên hoạt chất, chất hữu hiệu ghi trên bao bì; Hàng hoá không đủ thành phần nguyên liệu hoặc bị thay thế bằng những nguyên liệu, phụ tùng khác không đảm bảo chất lượng so với tiêu chuẩn chất lượng hàng hoá đã công bố, gây hậu quả xấu đối với sản xuất, sức khoẻ người, động vật, thực vật hoặc môi sinh, môi trường; Hàng hoá thuộc danh mục tiêu chuẩn bắt buộc áp dụng mà không thực hiện gây hậu quả xấu đối với sản xuất, sức khoẻ người, động vật, thực vật hoặc môi sinh, môi trường; Hàng hoá chưa được chứng nhận phù hợp tiêu chuẩn mà sử dụng

giấy phép chứng nhận hoặc dấu phù hợp tiêu chuẩn (đối với danh mục hàng hoá bắt buộc)

- Giả về nhãn hiệu hàng hoá, kiểu dáng công nghiệp, nguồn gốc, xuất xứ hàng hoá: Hàng hoá có nhãn hiệu hàng hoá trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu hàng hoá của người khác đang được bảo hộ cho cùng loại hàng hoá kể cả nhãn hiệu hàng hoá đang được bảo hộ theo các Điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia mà không được phép của chủ nhãn hiệu; Hàng hoá có nhãn hiệu hoặc có bao bì mang nhãn hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với tên thương mại được bảo hộ hoặc với tên gọi xuất xứ hàng hoá được bảo hộ; Hàng hoá, bộ phận hàng hoá có hình dáng bên ngoài trùng với kiểu dáng công nghiệp đang được bảo hộ mà không được phép của chủ kiểu dáng công nghiệp; Hàng hoá có dấu hiệu giả mạo về chỉ dẫn nguồn gốc, xuất xứ hàng hoá gây hiểu sai lệch về nguồn gốc, nơi sản xuất, nơi đóng gói, lắp ráp hàng hoá

- Giả về nhãn hàng hoá: Hàng hoá có nhãn hàng hoá giống hệt hoặc tương

tự với nhãn hàng hoá của cơ sở khác đã công bố; Những chỉ tiêu ghi trên nhãn hàng hoá không phù hợp với chất lượng hàng hoá nhằm lừa dối người tiêu dùng; Nội dung ghi trên nhãn bị cạo, tẩy xoá sửa đổi, ghi không đúng thời hạn sử dụng

để lừa dối khách hàng

- Các loại ấn phẩm đã in sử dụng vào việc sản xuất, tiêu thụ hàng giả: Các loại đề can, tem sản phẩm, nhãn hàng hoá, mẫu nhãn hiệu hàng hoá, bao bì sản phẩm có dấu hiệu vi phạm như: trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hàng hoá cùng loại, với nhãn hiệu hàng hoá, kiểu dáng công nghiệp, tên gọi xuất xứ hàng hoá được bảo hộ; Các loại hoá đơn, chứng từ, chứng chỉ, tem, vé, tiền, ấn phẩm có giá trị như tiền, ấn phẩm và sản phẩm văn hoá giả mạo khác

1.2.2.4 Về đối tượng bị áp dụng xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả

Hành vi kinh doanh hàng giả sẽ xâm phạm đến chính sách quản lý thị trường của nhà nước đồng thời xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp, tính

trung thực, sự hoạt động đúng đắn của các chủ thể sản xuất kinh doanh (chân chính, hàng thật) và đến lợi ích của người tiêu dùng

- Cá nhân gồm cả hộ kinh doanh phải đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật; hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối và những người bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động, làm dịch vụ

có thu nhập thấp không phải đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật

- Tổ chức gồm cả tổ chức kinh tế là các doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư; Hợp tác xã, Liên hiệp Hợp tác

xã được thành lập theo Luật Hợp tác xã; các tổ chức kinh tế khác được thành lập

và hoạt động theo quy định của pháp luật và các đơn vị kinh doanh trực thuộc của các tổ chức kinh tế nói trên

Trường hợp hành vi vi phạm hành chính do tổ chức thực hiện thì phạt tiền gấp hai lần mức tiền phạt quy định đối với cá nhân (được quy định cụ thể trong luật)

Người thực hiện hành vi kinh doanh hàng giả có thể bị pháp luật chế tài bằng biện pháp xử lý vi phạm hành chính hoặc xử lý hình sự tùy theo tính chất, mức độ của hành vi vi phạm

Luật xử lý vi phạm hành chính trong công tác chống hàng giả đã có những tác động tích cực, là hồi chuông cảnh báo cho những trường hợp vi phạm qua đó góp phần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, tập huấn công tác chống nạn hàng giả Các công tác kiểm tra, thanh tra và phối hợp trong quản lý nhà nước được chú trọng và tăng cường, là cơ sở pháp lý rõ ràng để cơ quan chức năng thực thi nhiệm vụ được giao

1.2.3 Về thời hạn xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả

Thời hạn xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng giả hiện tại gồm thời hạn ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính và ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính như sau:

Theo LXLVPHC năm 2012 (Điều 28, Điều 61, Điều 63, Điều 66) có quy định rõ thời hạn ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính, cụ thể:

Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính phải ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày lập biên bản vi phạm hành chính

Đối với vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp mà không thuộc trường hợp giải trình hoặc đối với vụ việc thuộc trường hợp giải trình thì thời hạn ra quyết định

xử phạt tối đa là 30 ngày lập biên bản gồm:

(i) Đối với trường hợp giải trình bằng văn bản, cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính phải gửi văn bản giải trình cho người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong thời hạn không quá 05 ngày, kể từ ngày lập biên bản vi phạm hành chính

Trường hợp vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp thì người có thẩm quyền có thể gia hạn thêm không quá 05 ngày theo đề nghị của cá nhân, tổ chức vi phạm

Cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính tự mình hoặc uỷ quyền cho người đại diện hợp pháp của mình thực hiện việc giải trình bằng văn bản

(ii) Đối với trường hợp giải trình trực tiếp, cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính phải gửi văn bản yêu cầu được giải trình trực tiếp đến người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong thời hạn 02 ngày làm việc, kể từ ngày lập biên bản vi phạm hành chính

Người có thẩm quyền xử phạt phải thông báo bằng văn bản cho người vi phạm về thời gian và địa điểm tổ chức phiên giải trình trực tiếp trong thời hạn

05 ngày, kể từ ngày nhận được yêu cầu của người vi phạm

Người có thẩm quyền xử phạt tổ chức phiên giải trình trực tiếp và có trách nhiệm nêu căn cứ pháp lý và tình tiết, chứng cứ liên quan đến hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả dự kiến áp dụng đối với hành vi vi phạm Cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính, người đại diện hợp

pháp của họ có quyền tham gia phiên giải trình và đưa ra ý kiến, chứng cứ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình

Việc giải trình trực tiếp được lập thành biên bản và phải có chữ ký của các bên liên quan; trường hợp biên bản gồm nhiều tờ thì các bên phải ký vào từng tờ biên bản Biên bản này phải được lưu trong hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính và giao cho cá nhân, tổ chức vi phạm hoặc người đại diện hợp pháp của họ 01 bản

1.2.4 Về đảm bảo thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả của cơ quan quản lý thị trường

Theo quy định tại Điều 70 LXLVPHC năm 2012, trong thời hạn 02 ngày làm việc, kể từ ngày ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính có lập biên bản, người có thẩm quyền đã ra quyết định xử phạt phải gửi cho cá nhân, tổ chức bị

xử phạt, cơ quan thu tiền phạt và cơ quan liên quan khác (nếu có) để thi hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính được giao trực tiếp hoặc gửi qua bưu điện bằng hình thức bảo đảm và thông báo cho cá nhân, tổ chức bị xử phạt biết

Đối với trường hợp quyết định được giao trực tiếp mà cá nhân, tổ chức vi phạm cố tình không nhận quyết định thì người có thẩm quyền lập biên bản về việc không nhận quyết định có xác nhận của chính quyền địa phương và được coi là quyết định đã được giao

Đối với trường hợp gửi qua bưu điện bằng hình thức bảo đảm, nếu sau thời hạn 10 ngày, kể từ ngày quyết định xử phạt đã được gửi qua đường bưu điện đến lần thứ ba mà bị trả lại do cá nhân, tổ chức vi phạm cố tình không nhận; quyết định xử phạt đã được niêm yết tại nơi cư trú của cá nhân, trụ sở của tổ chức bị

xử phạt hoặc có căn cứ cho rằng người vi phạm trốn tránh không nhận quyết định xử phạt thì được coi là quyết định đã được giao

Cá nhân, tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính phải chấp hành quyết định

xử phạt trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận quyết định xử phạt vi phạm hành chính; trường hợp quyết định xử phạt vi phạm hành chính có ghi thời hạn

thi hành nhiều hơn 10 ngày thì thực hiện theo thời hạn đó (Điều 73 LXLVPHC năm 2012)

Trong đó thời hiệu thi hành quyết định vi phạm hành chính (Điều 74 LXLVPHC năm 2012) là:

- Thời hiệu thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính là 01 năm, kể

từ ngày ra quyết định, quá thời hạn này thì không thi hành quyết định đó nữa, trừ trường hợp quyết định xử phạt có hình thức xử phạt tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả thì vẫn phải tịch thu tang vật, phương tiện thuộc loại cấm lưu hành, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả trong trường hợp cần thiết để bảo vệ môi trường, bảo đảm giao thông, xây dựng và an ninh trật tự, an toàn xã hội

- Trong trường hợp cá nhân, tổ chức bị xử phạt cố tình trốn tránh, trì hoãn thì thời hiệu nói trên được tính kể từ thời điểm chấm dứt hành vi trốn tránh, trì hoãn

Khi cá nhân, tổ chức vi phạm cố tình trốn tránh, trì hoãn, không tự nguyện chấp hành quyết định xử phạt thi hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính thì sẽ bị áp dụng biệp pháp cưỡng chế thi hành theo quy định tại Điều 86 LXLVPHC năm 2012

1.3 Các điều kiện đảm bảo cho việc áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả của cơ quan quản lý thị trường

Lực lượng Quản lý thị trường là lực lượng chuyên trách của Nhà nước thực hiện chức năng phòng, chống, xử lý các hành vi kinh doanh hàng hóa nhập lậu; sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm, hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ; hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; hành vi vi phạm pháp luật về chất lượng, đo lường, giá, an toàn thực phẩm và gian lận thương mại; hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng [32]

Quản lý thị trường được tổ chức từ trung ương đến huyện; có chức năng

kiểm tra, kiểm soát thị trường, đấu tranh chống các hành vi vi phạm pháp luật

trong hoạt động thương mại ở thị trường trong nước

Các điều kiện đảm bảo Quản lý thị trường thực thi nhiệm vụ bao gồm:

- Về cơ sở vật chất [3], [4], [32]:

Lực lượng Quản lý thị trường được trang bị, sử dụng công cụ hỗ trợ, ô tô,

xe mô tô phân khối lớn, tàu, xuống cao tốc, phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ và trang thiết bị chuyên dụng hiện đại

Lực lượng Quản lý thị trường được cấp thống nhất biển hiệu, cấp hiệu, phù hiệu, cờ hiệu, trang phục và các trang thiết bị cần thiết khác

Tại các địa phương sẽ có các đội Quản lý thị trường thường trực, chịu trách nhiệm trực tiếp thực thi nhiệm vụ ở các tuyến thành phố, xã, phưỡng, thị trấn trực thuộc tỉnh quản lý Đồng thời chịu trách nhiệm với cơ quan quản lý cấp trên

- Về hệ thống quy phạm pháp luật: ngành Quản lý thị trường hoạt động dựa trên các văn bản pháp luật hiện hành được nhà nước quy định bao gồm: Luật, pháp lệnh, Nghị định, Thông tư

- Về phối hợp trong công tác [14], [21], [34]:

Trong thực hiện phối hợp liên ngành Quan hệ phối hợp hoạt động phải được thực hiện theo nguyên tắc kịp thời, hiệu quả; quá trình phối hợp không gây khó khăn, phiền hà hoặc kéo dài thời gian trong kiểm tra, xử lý hàng hóa buôn

lậu, gian lận thương mại và hàng giả; Việc trao đổi thông tin tội phạm, Điều tra, thực hiện các biện pháp công tác nghiệp vụ phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả phải bảo đảm quy định về chế độ bảo mật

Việc phối hợp trong công tác phải tuân thủ nguyên tắc: Tuân thủ quy định của pháp luật; Phân định rõ trách nhiệm của cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao; Bảo đảm việc phối hợp đồng

bộ, thống nhất, chặt chẽ, kịp thời, không chồng chéo và có hiệu quả; Nội dung phối hợp phải được bảo mật theo quy định của pháp luật; Việc yêu cầu phối hợp phải thể hiện bằng văn bản của Thủ trưởng cơ quan có thẩm quyền

Theo phân cấp quản lý, chức năng, nhiệm vụ thì Quản lý thị trường là đơn

vị chủ trì, phối hợp với cơ quan chức năng các cấp thực thi công tác quản lý thị trường trong cả nước; hướng dẫn, kiểm tra, kiểm soát việc thực hiện các quy định của pháp luật về hoạt động kinh doanh, lưu thông hàng hóa, xuất khẩu, nhập khẩu, các hoạt động thương mại, dịch vụ thương mại trên thị trường; chống, đầu cơ, găm hàng, kinh doanh hàng nhập lậu, hàng giả và các vi phạm về giá, ghi nhãn hàng hóa, sản xuất, sở hữu trí tuệ và các hành vi kinh doanh vi phạm pháp luật khác trên thị trường nội địa; kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi

vi phạm theo quy định của pháp luật

Tiểu kết chương 1

Hiện nay hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng có mặt ở rất nhiều phân khúc của thị trường, từ các cửa hàng tạp hóa trên các phiên chợ vùng sâu, vùng

xa đến hè phố các đô thị, thậm chí len lỏi, trà trộn vào cả những siêu thị cao cấp

ở những đô thị lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh nhằm “thử thách” mức

độ sành sỏi của khách hàng Tình trạng sản xuất, buôn bán hàng giả đang ngày càng gia tăng, không chỉ về số vụ việc, mà cả về quy mô và mức độ gây hại cho người sử dụng Việc sử dụng hàng giả sẽ làm ảnh hưởng đến sức khỏe, tài chính của người tiêu dùng, làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng đến tính minh bạch của thị trường Do hàng giả có những biểu hiện như đa dạng về mẫu mã, giá cả và phong phú cả về chủng loại nên dễ dàng gây thiệt hại về kinh tế cho người dân, nó còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người tiêu dùng

Vì thế, cần phải có biện pháp chế tài, ổn định thị trường, ngăn chặn các hành sai trái thì sự ra đời của Luật xử phạt vi phạm hành chính, cụ thể: các Nghị định xử phạt trong hoạt động kinh doanh hàng giả đó không chỉ là cơ sở, công

cụ quy định về hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả,

xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; Mà còn động lực thúc đẩy ý thức tuân thủ và chấp hành pháp luật, giảm thiểu vấn nạn hàng giả trong tình hình hiện nay

Do đó chương đầu tiên của luận văn tập trung nghiên cứu các khái niệm để

có cái nhìn khái quát chung về lĩnh vực hàng giả, đồng thời làm nổi bật lên ý nghĩa của việc áp dụng pháp luật xử lý vi phạm hành chính trong hoạt động kinh doanh hàng giả, cũng như các nhân tố chính giúp đảm bảo cho việc thực thi việc

áp dụng pháp luật đạt thắng lợi

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH ĐỐI VỚI HÀNH VI KINH DOANH HÀNG GIẢ CỦA CHI CỤC

QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG TỈNH TIỀN GIANG

2.1 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh hàng giả ở tỉnh Tiền Giang

2.1.1 Khái quát chung về điều kiện kinh tế - xã hội tỉnh Tiền Giang

Tiền Giang có 11 huyện, thành phố, thị xã (8 huyện, 01 thành phố, 02 thị xã) và 169 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó, thành phố Mỹ Tho là đô thị loại

1, hầu hết các chợ lớn, nhỏ được hình thành theo khu vực hành chính và các cụm dân cư từ khắp thành thị đến nông thôn Dân số tỉnh Tiền Giang khoảng trên 1,7 triệu người với trên 40.000 cơ sở kinh doanh, đa số đều chấp hành tốt các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tuy nhiên vẫn còn một số ít vì chạy theo lợi nhuận dẫn đến vi phạm pháp luật đặc biệt trong động thương mại

Tiền Giang là địa bàn không có biên giới trên bộ, nhưng có tuyến biển, có khu công nghiệp, Cảng Mỹ Tho và các tuyến giao thông thủy - bộ thông suốt đi các tỉnh miền Tây với Thành phố Hồ Chí Minh Tiền Giang có diện tích tự nhiên

là 2.481,77 km2, chiếm khoảng 6% diện tích Đồng bằng sông Cửu Long, 8,1% diện tích Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, 0 7% diện tích cả nước [43]

So với các tỉnh biên giới thì tình hình buôn bán hàng giả, hàng nhái trên địa bàn tỉnh không phổ biến công khai Tuy nhiên, do là địa bàn trung chuyển hàng hóa giữa các tỉnh đi Thành phố Hồ Chí Minh (trung tâm kinh tế trọng điểm) và ngược lại nên vẫn còn tình trạng sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng nhái, hàng lậu, đã lợi dụng địa bàn Tiền Giang để vận chuyển, tập kết hàng hóa nhằm thu lợi nhuận bất hợp pháp

2.1.2 Khái quát về Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Tiền Giang