Thực hiện pháp luật về đảm bảo trật tự ATGTĐB Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật ATGTĐB là một dạng cụ thể của thực hiện pháp luật, thông qua các hành vi hành động hoặc khô
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
NGUYỄN TRẦN TOÀN
THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ ĐẢM BẢO TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CỦA SỞ GIAO THÔNG VẬN TẢI TỈNH
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
NGUYỄN TRẦN TOÀN
THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ ĐẢM BẢO TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG
BỘ CỦA SỞ GIAO THÔNG VẬN TẢI TỈNH LONG AN
Chuyên ngành: Lý luận lịch sử nhà nước và pháp luật
Mã số: 8.38.01.06
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Người hướng dẫn khoa học: TS.LS Nguyễn Trọng Hải
Nghệ An, 2018
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Để có thể hoàn thành đề tài luận văn thạc sĩ một cách hoàn chỉnh, bên cạnh sự nỗ lực cố gắng của bản thân còn có sự hướng dẫn nhiệt tình của quý Thầy Cô, cũng như sự động viên ủng hộ của gia đình và bạn bè trong suốt thời gian học tập nghiên cứu và thực hiện luận văn thạc sĩ
Xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn đến Thầy TS LS Nguyễn Trọng Hải người đã hết lòng giúp đỡ và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi hoàn thành luận văn này Xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn đến toàn thể quý thầy cô trong khoa Luật - Trường Đại học Vinh đã tận tình truyền đạt những kiến thức quý báu cũng như tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho tôi trong suốt quá trình học tập nghiên cứu và cho đến khi thực hiện đề tài luận văn
Xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn đến Sở Giao thông vận tải tỉnh Long
An, Ban Quản lý dự án công trình giao thông Long An, Ban An toàn giao thông tỉnh Long An đã không ngừng hỗ trợ và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi trong suốt thời gian nghiên cứu và thực hiện luận văn
Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn đến gia đình, các anh chị và các bạn đồng nghiệp đã hỗ trợ cho tôi rất nhiều trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu
và thực hiện đề tài luận văn thạc sĩ một cách hoàn chỉnh
Nghệ An, ngày tháng năm 2018
Nguyễn Trần Toàn
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công
bố trong bất kỳ công trình nào khác
Tác giả
Nguyễn Trần Toàn
Trang 5Trang lót bìa
Mục lục
MỞ ĐẦU 1 Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC ĐẢM BẢO TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG
BỘ 8
1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của thực hiện pháp luật về đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ 8 1.2 Nội dung thực hiện pháp luật về đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ 20 1.3 Các yếu tố bảo đảm thực hiện pháp luật về ATGT 24
Chương 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ ĐẢM BẢO TRẬT
TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CỦA SỞ GIAO THÔNG VẬN TẢI TỈNH LONG AN 30
2.1 Khái quát về hệ thống giao thông đường bộ và cơ cấu tổ chức của Sở Giao thông Vận tải tỉnh Long An 30 2.2 Thực tiễn thực hiện pháp luật về đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ của
Sở Giao thông Vận Tải tỉnh Long An 38 2.3 Những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân trong thực hiện pháp luật về đảm bảo trật tự ATGTĐB của Sở Giao thông Vận tải tỉnh Long An 45
Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ VIỆC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ ĐẢM BẢO TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CỦA SỞ GIAO THÔNG VẬN TẢI TỈNH LONG AN 52
3.1 Quan điểm thực hiện pháp luật về đảm bảo trật tự ATGTĐB của Sở Giao thông Vận tải tỉnh Long An 52 3.2 Các giải pháp nâng cao hiệu quả việc thực hiện pháp luật về đảm bảo trật tự ATGTĐB của Sở Giao thông Vận tải tỉnh Long An 55
KẾT LUẬN 73 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 75
Trang 6ATGT An toàn giao thông
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Hiện nay, vấn đề tai nạn giao thông đường bộ đang là vấn đề quan tâm của nhiều quốc gia trên thế giới Theo báo cáo về cải thiện an toàn giao thông đường bộ toàn cầu thì gánh nặng to lớn mang tính toàn cầu hiện nay là tử vong
do TNGTĐB, mỗi năm có khoảng 1,25 triệu người chết và 50 triệu người bị thương do TNGTĐB, mà rất nhiều người trong số đó phải chịu thương tật suốt đời Trong đó, hiện nay TNGTĐB trở thành nguyên nhân tử vong hàng đầu và hơn 90% số người tử vong do TNGTĐB xảy ra ở các nước có thu nhập thấp và thu nhập trung bình Ở các quốc gia này những nạn nhân phải chịu hậu quả nhiều nhất là những người đi bộ, người đi xe đạp, những người sử dụng mô tô hai bánh hoặc ba bánh và những hành khách sử dụng các phương tiện giao thông công cộng không an toàn Mỗi năm các nước này phải chịu thiệt hại đến hơn 60
tỷ USD do tai nạn giao thông; chi phí này vượt quá tổng số vốn hỗ trợ phát triển
và chiếm từ 1,5 - 2% tổng sản phẩm quốc nội, vì vậy sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của các quốc gia này
Ở Việt Nam hiện nay, TNGT, đặc biệt là TNGTĐB đã gây ra những thiệt hại to lớn về người, tài sản của Nhà nước và nhân dân và đang là vấn đề xã hội hết sức bức xúc, nghiêm trọng Thực tế hiện nay nhiều người tham gia giao thông ý thức chấp hành chưa nghiêm, nhiều người vi phạm pháp luật trật tự an toàn giao thông (ATGT) rất ngang nhiên mà không bị xử lý hoặc xử lý không nghiêm Dẫn đến tình trạng giao thông kém phát triển, tai nạn thường xuyên tăng cả về số vụ tai nạn và số lượng người bị thương và tử vong, tạo ra gánh nặng lớn cho xã hội
Để kiềm chế TNGT, đòi hỏi phải có sự tham gia của toàn xã hội, nhất là các cơ quan nhà nước từ Trung ương đến địa phương, chính quyền các cấp, các
tổ chức, các đoàn thể và mỗi người tham gia giao thông đều phải có trách nhiệm
Trang 8tham gia đảm bảo trật tự ATGT Chỉ có như vậy thì các quy định của pháp luật
về đảm bảo trật tự ATGT mới đi vào cuộc sống một cách thiết thực
Long An là một tỉnh thuộc vùng đồng bằng sông Cửu Long, Việt Nam Trung tâm của tỉnh Long An hiện nay là thành phố Tân An, cách trung tâm thành phố Hồ Chí Minh 50km theo đường Quốc lộ 1A Long An là tỉnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và là cửa ngõ nối liền Đông Nam Bộ với khu vực đồng bằng sông Cửu Long, nhất là có chung đường ranh giới với thành phố Hồ Chí Minh bằng hệ thống giao thông như tuyến Quốc lộ 1A, Quốc
lộ 50 Tỉnh được xem là thị trường tiêu thụ hàng hóa nông sản lớn nhất của bằng sông Cửu Long Dân số nông thôn chiếm 70%, là nơi tập trung nhiều trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và cũng là nơi có nhiều khu, cụm công nghiệp như: Đại học kinh tế công nghiệp Long An, Trường cao đẳng
sư phạm, Trường trung học y tế, Cụm công nghiệp Tân Đô, Khu công nghiệp Tân Đức… và là vựa lúa lớn nhất của cả nước Vì thế, mỗi năm Long An thu hút khoảng trên 200 nghìn thanh niên ở hầu hết các tỉnh về học tập, lao động Điều kiện cơ sở vật chất đang trong giai đoạn xây dựng hoàn thiện, dân trí còn thấp, công tác tuyên truyền vận động chưa được quan tâm, tình trạng sử dụng rượu bia nhiều Những điều kiện trên cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng vi phạm pháp luật trong lĩnh vực giao thông đường bộ ở Long An Những năm qua, chính quyền địa phương đã triển khai nhiều biện pháp tích cực nhằm ngăn chặn những vi phạm xảy ra nhưng tình trạng vi phạm pháp luật trong lĩnh vực GTĐB xảy ra rất nhiều và nghiêm trọng gây ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã
hội của tỉnh Với những lý do trên, việc nghiên cứu đề tài “Thực hiện pháp luật
về đảm bảo trật tự toàn giao thông đường bộ của Sở Giao thông Vận tải tỉnh Long An” là vấn đề cần thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Ở nước ta trong những năm gần đây, vấn đề thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB đang được đặt ra và là nhiệm vụ cấp bách của
Trang 9Đảng, Nhà nước, các tổ chức xã hội và mọi công dân Thực hiện pháp luật trên một số lĩnh vực đã có những công trình nghiên cứu như:
- “Thực hiện pháp luật trong hoạt động của lực lượng Công an nhân dân
để bảo vệ trật tự, an toàn xã hội ở nước ta hiện nay”, Luận án phó tiến sĩ Luật
học của Đỗ Tiến Triển, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, 1996
- “Thực hiện pháp luật về hòa giải ở cơ sở ở tỉnh Bình Thuận hiện nay -
Thực trạng và giải pháp”, Luận văn thạc sĩ Luật học của Lê Trung Quân, Học
viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, 2004
Riêng trong lĩnh vực GTĐB, đã có rất nhiều công trình khoa học nghiên cứu về các khía cạnh khác nhau như:
- Luận văn thạc sĩ Luật học: “Tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa
trong lĩnh vực giao thông đường bộ ở nước ta hiện nay”, của Nguyễn Huy
Bằng, bảo vệ tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, 2001
- Luận văn thạc sĩ Luật học (2005): “Tăng cường quản lý nhà nước bằng
pháp luật trên lĩnh vực giao thông đường bộ ở Việt Nam hiện nay”, của Dương
Quốc Hoàng, bảo vệ tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
- Luận văn thạc sĩ Luật học: “Pháp chế xã hội chủ nghĩa trong lĩnh vực
giao thông đường bộ ở tỉnh Lào Cai hiện nay”, của Ngô Thị Nhung, bảo vệ tại
học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, 2008
- Luận văn thạc sĩ Luật học: “Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo
trật tự an toàn giao thông đường bộ”, của Nguyễn Quang Huy, bảo vệ tại
Trường Đại học quốc gia Hà Nội, 2010
Sách của nhóm tác giả Trần Văn Luyện, Trần Sơn và Nguyễn Văn Chính
(đồng chủ biên): Trật tự an toàn giao thông đường bộ - Thực trạng và giải pháp,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2003 Sách đã phân tích khái niệm trật tự ATGTĐB, thực trạng và giải pháp bảo đảm thực trạng ATGTĐB Khái niệm trật
tự ATGTĐB mà các tác giả cuốn sách đưa ra có giá trị tham khảo đối với việc thực hiện đề tài luận văn
Trang 10- Một số bài viết của các nhà khoa học đăng trên các tạp chí có liên quan đến đề tài, chủ yếu là trên Tạp chí Giao thông vận tải, Tạp chí Quản lý nhà nước, nghiên cứu quản lý nhà nước lĩnh vực GTVT, giao thông đô thị dưới góc
độ của ngành luật hành chính, đáng chú ý là các công trình sau:
+ Nguyễn Thủy Anh: “Đổi mới quản lý nhà nước về giao thông công
cộng trong đô thị lớn ở nước ta”, Tạp chí Quản lý nhà nước, số 5/2003
+ Lê Ngọc Tiến: “Giáo dục pháp luật - biện pháp quan trọng trong giảm
thiểu tai nạn giao thông đường bộ”, Tạp chí GTVT, số 7/2004
+ Hoàng Thị Kim Quế: “Văn hóa pháp luật giao thông, những giá trị
chân - thiện - mỹ - ích”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 4/2010
Từ nội dung của các công trình khoa học trên cho thấy đề tài luận văn không trùng lặp, là đề tài mới thuộc chuyên ngành lý luận và lịch sử nhà nước
và pháp luật Tuy vậy, các công trình nghiên cứu nêu trên là nguồn tài liệu quý giá để tác giả tham khảo trong việc thực hiện đề tài này
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
3.1 Mục đích của luận văn
Mục đích nghiên cứu của luận văn là tìm hiểu thực trạng và đề xuất một
số giải pháp nhằm góp phần nâng cao hoạt động thực hiện pháp luật về đảm bảo trật tự ATGTĐB trên địa bàn tỉnh Long An trong giai đoạn hiện nay
3.2 Nhiệm vụ của luận văn
Để thực hiện mục đích trên, luận văn có những nhiệm vụ sau:
- Làm sáng tỏ những vấn đề lý luận của thực hiện pháp luật về đảm bảo trật tự ATGTĐB và gắn liền vào cuộc sống thực tiễn, là biện pháp cơ bản để thực hiện mục tiêu giảm thiểu các vi phạm pháp luật nói chung và vi phạm pháp luật trong lĩnh vực GTĐB ở tỉnh Long An nói riêng
- Đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về đảm bảo trật tự ATGTĐB trên địa bàn tỉnh Long An trong thời gian qua, bao gồm cả những mặt đã làm
Trang 11được, những mặt chưa làm được, xác định nguyên nhân của những kết quả đạt được và những hạn chế, thiếu sót, từ đó rút ra những kinh nghiệm thực tiễn
- Trên cơ sở thực trạng thực hiện pháp luật về đảm bảo trật tự ATGT trên địa bàn tỉnh Long An, Sở Giao thông Vận tải Long An đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thực hiện pháp luật trong lĩnh vực này
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Về đối tượng nghiên cứu: luận văn nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn nhằm tạo ra cơ sở và đề xuất các giải pháp trong việc thực hiện pháp luật nhằm đảm bảo trật tự ATGTĐB qua thực tế tỉnh Long An
Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB là vấn đề rộng và được thông qua các hình thức: tuân thủ pháp luật, thi hành pháp luật, sử dụng pháp luật và áp dụng pháp luật về đảm bảo trật tự ATGTĐB Nhưng chủ yếu vẫn là hình thức tuân thủ pháp luật và áp dụng pháp luật, do đó tuân thủ pháp luật và áp dụng pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB được xác định là đối tượng nghiên cứu chính của luận văn
- Phạm vi vấn đề nghiên cứu chủ yếu tập trung làm rõ việc thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB của Sở Giao thông vận tải Long
An và việc thực hiện pháp luật về đảm bảo trật tự ATGTĐB của người tham gia giao thông trong phạm vi tỉnh Long An
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Cơ sở lý luận
Luận văn được nghiên cứu dựa trên lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật; bám sát đường lối, chủ trương của Đảng về thực hiện pháp luật, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa gắn với việc quản lý xã hội bằng pháp luật nhằm xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở các nội dung về thực hiện pháp luật
Trang 125.2 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu của luận văn là phương pháp duy vật biện chứng của triết học Mác - Lênin theo quan điểm phát triển, toàn diện, lịch sử, cụ thể Ngoài ra, luận văn còn kết hợp các phương pháp như: lôgíc, phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh, khảo sát
6 Đóng góp mới về khoa học của luận văn
Luận văn là công trình khoa học nghiên cứu vấn đề thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB ở một địa phương cụ thể Vì vậy, có thể coi những vấn đề sau đây là những đóng góp mới về khoa học của luận văn:
- Xây dựng khái niệm thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB
- Khái quát được những đặc thù của việc thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB
- Đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB trên các mặt tổ chức, hoạt động và quản lý nhà nước và ý thức của người dân Từ đó, luận văn đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB trên địa bàn tỉnh Long
An
7 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của luận văn
Thông qua việc làm rõ thực trạng của vấn đề thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB trên địa bàn tỉnh Long An làm phong phú thêm các vấn đề lý luận chung về thực hiện pháp luật trong thực tế hiện nay và trong lĩnh vực cụ thể - lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB
Luận văn là tài liệu tham khảo có giá trị cho việc tổ chức, thực hiện pháp luật trong lĩnh vực ATGTĐB ở tỉnh Long An
8 Kết cấu của luận văn
Luận văn ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung của luận văn gồm 3 chương:
Trang 13Chương 1: Một số vấn đề lý luận về thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ
Chương 2: Thực trạng thực hiện pháp luật về đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ của Sở Giao thông Vận tải tỉnh Long An
Chương 3: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ của Sở Giao thông Vận tải tỉnh Long An
Trang 14
Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC ĐẢM BẢO TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ
1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của thực hiện pháp luật về đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ
1.1.1 Các khái niệm có liên quan
1.1.1.1 Giao thông đường bộ
Khi nói đến giao thông là ta phải hiểu là nói đến việc đi lại từ nơi này đến nơi khác của người và các phương tiện chuyên chở
Giao thông là đòi hỏi có tính tất yếu, cần thiết của quá trình phát triển đời sống xã hội ở mỗi thời đại và mỗi quốc gia Sự phát triển của giao thông mang tính lịch sử và phụ thuộc vào trình độ phát triển của kinh tế, khoa học - công nghệ nhất định Lịch sử phát triển của xã hội loài người có thể nói từ khi còn sơ khai đến xã hội văn minh ngày nay đều gắn bó chặt chẽ với hoạt động giao thông mà trước hết GTĐB, sau đó phát triển các loại hình giao thông khác như giao thông đường thủy; giao thông đường sắt; giao thông đường không
Theo Luật GTĐB năm 2008 thì định nghĩa “đường bộ gồm đường, cầu đường bộ, hầm đường bộ, bến phà đường bộ” Như vậy, GTĐB có thể được hiểu
là việc đi lại từ nơi này đến nơi khác của người và phương tiện chuyên chở trên đường, cầu đường bộ, hầm đường bộ, bến phà qua sông, suối nối đường bộ
GTĐB là một hiện tượng xã hội có xu hướng biến động (phát triển) mạnh
mẽ ở hầu hết các quốc gia GTĐB và phát triển GTĐB đang được xem xét ở nhiều góc độ kinh tế - xã hội, chính trị dưới sự tác động của sự phát triển khoa học kĩ thuật tiên tiến Dưới góc độ luật học, GTĐB đang đặt ra các vấn đề pháp
lí sau đây:
Thứ nhất, GTĐB là một nhu cầu tự nhiên của xã hội con người Nhưng
những cá thể con người không thể tự lo để thỏa mãn như cầu của mình (mà ai cũng có nhu cầu như vậy tuy ở những mức độ khác nhau) Đặc biệt là với nhu
Trang 15cầu của nền kinh tế thị trường chỉ có nhà nước mới có thể có khả năng tổ chức,
có tiềm lực kinh tế và là chủ sở hữu đất đai mới có thể xây dựng kết cấu hạ tầng GTĐB Trách nhiệm này mang tính pháp lý được quy định trong chức năng nhiệm vụ của nhà nước
Thứ hai, các quan hệ xã hội diễn ra trong lĩnh vực GTĐB là đối tượng
quản lý của nhà nước Nhà nước kiểm soát, hướng dẫn, điều chỉnh các quan hệ
xã hội để các quan hệ xã hội này diễn ra trong vòng trật tự
Thứ ba, các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực GTĐB diễn ra bởi
nhiều chủ thể với mục đích kinh tế, xã hội, quốc phòng an ninh khác nhau Như các loại quan hệ xã hội khác cần được đinh chế hóa, quy phạm hóa và tiến tới pháp điển hóa Các quan hệ xã hội trong lĩnh vực GTĐB cũng vậy, kết quả của quá trình định chế hóa, quy phạm hóa, pháp điển hóa là Luật GTĐB năm 2001
ra đời điều chỉnh các quan hệ giao thông trong lĩnh vực GTĐB và hiện nay là Luật GTĐB năm 2008 và các văn bản hướng dẫn thi hành
Theo Từ điển Bách khoa Công an nhân dân thì:
Trật tự an toàn giao thông đường bộ là hệ thống các mối quan hệ xã hội được hình thành và điều chỉnh bởi các quy phạm pháp luật trong lĩnh vực giao thông vận tải công cộng mà mọi người tham gia giao thông phải tuân theo để
Trang 16đảm bảo hoạt động giao thông thông suốt, trật tự an toàn, hạn chế thấp nhất tai nạn giao thông, gây thiệt hại về người và tài sản [35, tr.130]
Như vậy, trật tự ATGTĐB được hiểu là:
+ Hoạt động giao thông được điều chỉnh bằng một hệ thống quy phạm pháp luật bắt buộc mọi chủ thể tham gia giao thông phải tuyệt đối tuân theo
+ Hạn chế thấp nhất TNGT xảy ra, bảo đảm an toàn cho người và tài sản khi tham gia giao thông
+ Hạn chế ùn tắc giao thông, đảm bảo giao thông được tiện lợi, có hiệu quả, tiết kiệm được cước phí vận chuyển, thời gian trên đường
+ Đảm bảo được yêu cầu mỹ quan giao thông đô thị, chống ô nhiễm môi trường
1.1.1.3 Thực hiện pháp luật
Để thực hiện được việc quản lý xã hội, Nhà nước phải ban hành ra pháp luật nhằm điều chỉnh quan hệ xã hội trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội Nhưng quản lý nhà nước chỉ được đánh giá là có hiệu quả khi pháp luật ban hành ra phải đi vào cuộc sống, hay nói cách khác pháp luật phải được thực hiện trong thực tế Trong thực tế cuộc sống hiện đại, thực hiện pháp luật là hoạt động không thể thiếu và thậm chí là hoạt động cực kì quan trọng vì nó có vai trò hiện thực hóa các quy định của pháp luật biến các quy định ấy từ văn bản thành các
xử sự thực tế hợp pháp của các chủ thể khi tham gia vào những quan hệ pháp luật cụ thể Thông qua hoạt động thực hiện pháp luật mục đích của nhà nước khi ban hành pháp luật được hiện thực hóa, nhờ đó nhà nước có thể điều hành và quản lý xã hội, có thể thiết lập và giữ gìn trật tự xã hội trong những lĩnh vực nhất định Do tầm quan trọng như vậy mà thực hiện pháp luật trở thành một trong những khái niệm cơ bản của khoa học pháp lý, được đề cập đến trong các giáo trình Lý luận chung về nhà nước và pháp luật của các cơ sở đào tạo luật học
Trang 17Thực hiện pháp luật là hoạt động tiếp nối sau khi văn bản pháp luật được ban hành nhằm làm cho các qui định của pháp luật đi vào cuộc sống và trở thành quy tắc xử sự của các chủ thể pháp luật Để hiểu rõ hơn, sâu hơn và chính xác hơn khái niệm thực hiện pháp luật, trước hết chúng ta tìm hiểu một số quan điểm khác nhau về thực hiện pháp luật
Theo giáo trình Lý luận Nhà nước và Pháp luật của Trường Đại học Vinh:
“Thực hiện pháp luật là hoạt động của con người đưa pháp luật vào cuộc sống (“vật chất hóa” pháp luật), nhằm đem lại cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, an toàn cho nhân dân [7, tr.324]
Theo giáo trình Lý luận chung về nhà nước và pháp luật của Viện Nhà nước và Pháp luật - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh: “Thực hiện pháp luật là quá trình hoạt động có mục đích làm cho những quy định của pháp luật trở thành hiện thực trong cuộc sống, tạo ra cơ sở pháp lý cho hoạt động thực tế của các chủ thể pháp luật” [19, tr.270]
Theo Tiến sĩ Nguyễn Minh Đoan: “Thực hiện pháp luật là một quá trình hoạt động có lý trí và có ý chí của các chủ thể pháp luật làm cho những quy định của pháp luật đi vào cuộc sống nhằm đạt được những mục đích nhất định vì lợi ích của mỗi thành viên, cũng như của cả cộng đồng xã hội [17, tr 14]
Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Hồi: “Thực hiện pháp luật là hành vi (hành động hoặc không hành động) hợp pháp của chủ thể có năng lực hành vi pháp luật” [21, tr.16]
Các định nghĩa trên đều có quan niệm tương đối đồng nhất về những nội dung cơ bản, đó là: Thực hiện pháp luật là hoạt động có mục đích nhằm thực hiện những yêu cầu của pháp luật, thực hiện pháp luật là hoạt động thực tế, hợp pháp của các chủ thể pháp luật làm cho những quy định của pháp luật trở thành hiện thực trong cuộc sống Tuy nhiên, cũng có sự khác nhau trong các định nghĩa trên
Trang 18Như vậy, thực hiện pháp luật là một quá trình hoạt động có mục đích làm cho những quy định của pháp luật đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật
1.1.1.4 Thực hiện pháp luật về đảm bảo trật tự ATGTĐB
Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật ATGTĐB là một dạng cụ thể của thực hiện pháp luật, thông qua các hành vi hành động hoặc không hành động của các chủ thể khác nhau nhằm đưa các quy định pháp luật về GTĐB vào cuộc sống, trở thành hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể, góp phần làm phong phú thêm hoạt động thực hiện pháp luật trong các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội Từ những quan điểm về thực hiện pháp luật nói chung và pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB nói riêng đã được trình bày ở trên, theo tác giả có thể hiểu:
Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB là quá trình hoạt động có mục đích của cơ quan, đơn vị, tổ chức và cá nhân làm cho các quy định của pháp luật về giao thông đường bộ được thực hiện trong thực tế cuộc sống nhằm mục đích đảm bảo trật tự an toàn giao thông và đảm bảo trật tự an toàn xã hội
Như vậy, nói tới thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB là nói tới quá trình hoạt động hợp pháp của các cơ quan nhà nước và trách nhiệm thực hiện pháp luật một cách thường xuyên, thống nhất, tự giác và nghiêm chỉnh của các cơ quan, tổ chức và cá nhân trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB
Với số lượng lớn các quy phạm pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB, sự phong phú về nội dung của các quy phạm và sự đa dạng về chủ thể thực hiện pháp luật nên việc thực hiện pháp luật trong lĩnh vực này cũng rất khác nhau, bao gồm cả 4 hình thức: Tuân thủ pháp luật, chấp hành (thi hành) pháp luật, sử dụng pháp luật và áp dụng pháp luật
Trang 191.1.2 Đặc điểm, vai trò của thực hiện pháp luật về đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ
Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB là một dạng
cụ thể của thực hiện pháp luật nên nó vừa có những đặc điểm, vai trò chung của thực hiện pháp luật, vừa có những đặc điểm, vai trò riêng, mang tính đặc thù Đây chính là những dấu hiệu đặc trưng mà nhờ nó có thể phân biệt được thực hiện pháp luật trong lĩnh vực này với các dạng thực hiện pháp luật cụ thể khác
1.1.2.1 Đặc điểm của thực hiện pháp luật về đảm bảo trật tự ATGTĐB
- Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ vừa mang tính quyền lực nhà nước vừa mang tính cộng đồng:
Trong quan hệ giao thông hay cụ thể trong việc đảm bảo trật tự ATGTĐB thì việc thực hiện pháp luật của các chủ thể rất đa dạng Dưới góc độ cơ quan quản lý thì để điều chỉnh các quan hệ giao thông thì các cơ quan nhà nước phải ban hành các quy phạm pháp luật mang tính bắt buộc chung đối với mọi chủ thể tham gia giao thông và đảm bảo cho các quy định đó được đảm bảo thực hiện nghiêm chỉnh Điều đó chỉ có thể làm được khi nhà nước sử dụng quyền lực cao nhất của mình để đảm bảo thực hiện bằng nhiều cách kể cả là cưỡng chế
Quyền lực nhà nước được thể hiện thông qua việc quản lý bằng pháp luật Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình, các cơ quan được sử dụng quyền lực của mình để quản lý các lĩnh vực của đời sống xã hội trong đó có lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB Theo pháp luật hiện hành thì các cơ quan quản lý về GTĐB bao gồm: Bộ GTVT, Bộ Công an và Ủy ban nhân dân các cấp Nhiệm vụ
cụ thể của từng cơ quan này được quy định cụ thể trong Luật GTĐB năm 2008 Hoạt động quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động GTĐB được thể hiện ở các mặt:
Một là, ban hành pháp luật và các văn bản điều chỉnh các quan hệ xã hội
trong lĩnh vực GTĐB
Trang 20Hai là, tổ chức thực hiện các văn bản đã ban hành Trong quá trình thực
hiện các cơ quan nhà nước và cán bộ công chức phải hoạt động đúng chức trách, công vụ của mình theo pháp luật quy định
Tuy nhiên việc thực hiện pháp luật nói chung cũng như việc thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB nói riêng có sự tham gia của các chủ thể khác nhau và họ tham gia thực hiện là vì mục đích đảm bảo trật tự
an toàn xã hội Thực hiện để bảo vệ quyền lợi và trách nhiệm của mình và quyền lợi chung của cả cộng đồng và xã hội Vì vậy việc thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB không chỉ là trách nhiệm của nhà nước mà còn là nhiệm vụ cũng như sự cộng tác của các đoàn thể trong xã hội Sự góp sức của tất
cả mọi thành phần trong xã hội
- Đặc điểm về đối tượng điều chỉnh của pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ:
Phạm vi điều chỉnh của pháp luật về GTĐB là các quan hệ phát sinh trong hoạt động GTĐB Hoạt động GTĐB là hoạt động của con người, đa số là hoạt động liên quan đến phương tiện và sử dụng phương tiện giao thông trên đường
bộ nhằm đáp ứng nhu cầu công tác, học tập, sản xuất, kinh doanh, đi lại của các tầng lớp nhân dân và doanh nghiệp
Như vậy, đối tượng điều chỉnh của pháp luật về trật tự ATGTĐB là các quan hệ phát sinh trong hoạt động GTĐB liên quan đến nhiều hoạt động khác nhau của con người Thông qua việc điều chỉnh các quan hệ đó, nhà nước với tư cách là chủ thể quản lý, thực hiện việc tổ chức, định hướng và kiểm soát hoạt động GTĐB, bảo đảm cho các hoạt động đó có trật tự
Nội dung của pháp luật GTĐB: Luật GTĐB (năm 2008) - bộ phận cốt lõi của pháp luật GTĐB thể hiện tập trung những nội dung căn bản của pháp luật GTĐB, với các nội dung sau: quy định các quy tắc GTĐB, các điều kiện bảo đảm GTĐB của kết cấu hạ tầng, phương tiện và người tham gia GTĐB, các điều kiện bảo đảm hoạt động vận tải đường bộ Cụ thể là những vấn đề sau:
Trang 21+ Các quy định chung, gồm quy định về nguyên tắc bảo đảm ATGTĐB;
về chính sách pháp luật trên lĩnh vực GTĐB, về tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật GTĐB; trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các thành viên trong bảo đảm trật tự ATGTĐB; các hành vi nghiêm cấm, trong đó có 15 hành
vi mà việc vi phạm sẽ gây hậu quả không chỉ phá vỡ trật tự ATGTĐB, mà còn làm thiệt hại về tính mạng, tài sản, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
+ Các quy định về quy tắc GTĐB Đây là nội dung trọng yếu của Luật GTĐB, gồm các quy tắc trong các hoạt động giao thông cụ thể, như quy tắc đối với người điều khiển phương tiện trong các loại đường và địa bàn cụ thể, quy tắc
về tổ chức và điều khiển giao thông, xử lý TNGT
+ Các quy tắc về kết cấu hạ tầng GTĐB;
+ Các quy định về phương tiện tham gia GTĐB;
+ Các quy định về người điều khiển phương tiện GTĐB;
+ Các quy định về vận tải đường bộ;
+ Các quy định quản lý nhà nước về GTĐB Ngoài ra, Luật GTĐB còn có quy định việc khen thưởng và xử lý vi phạm, điều khoản thi hành
- Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ được biểu hiện chủ yếu ở hành vi tuân thủ pháp luật giao thông đường bộ:
Hoạt động đảm bảo trật tự ATGTĐB là trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, tổ chức và mọi công dân đặc biệt là hành động thường xuyên của tất cả mọi người khi tham gia giao thông trên mạng lưới đường bộ Do tính chất của các loại hoạt động giao thông nên vấn đề trật tự và an toàn luôn được đặt lên hàng đầu (các phương tiện giao thông là nguồn nguy hiểm cao độ đối với con người và xã hội) Chính vì vậy nhà nước đã ban hành nhiều văn bản pháp luật đề điều chỉnh các hành vi của các chủ thể tham gia Đó chính là các hành vi hợp pháp trong hoạt động GTĐB bao gồm: Hành vi tham gia giao thông; hành vi
Trang 22điều khiển hoạt động giao thông; hành vi tổ chức quản lý các điều kiện đảm bảo hoạt động GTĐB; hành vi xây dựng công trình, cung cấp phương tiện vật chất cho hoạt động GTĐB; hành vi kiểm tra, kiểm soát, xử lý vi phạm pháp luật về GTĐB
Khác với một số lĩnh vực hoạt động khác, hành vi trong lĩnh vực GTĐB diễn ra hàng ngày với số lượng rất lớn của đông đảo các đối tượng khác nhau Hành vi này có thể tốt lên hoặc xấu đi theo thời gian, có thể biểu hiện khác nhau theo không gian và đối tượng khác nhau Điều này đặt ra vấn đề phải có giải pháp tác động thường xuyên, liên tục và toàn diện, vừa tác động vào số đông vừa có sự phân loại đối tượng để có giải pháp phòng ngừa cá biệt Từ đó tạo thành hành vi thực tế hợp pháp của đông đảo các chủ thể tham gia giao thông ở mọi lúc mọi nơi
- Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ chịu ảnh hưởng nhiều từ những yếu tố tác động mang tính chất cản trở:
Những yếu tố chủ quan tác động đến hoạt động thực hiện pháp luật của các chủ thể thì rất nhiều ví dụ như: thói quen, cơ sở hạ tầng, ý thức, môi trường,
sự vi phạm của chính cơ quan nhà nước
Một trong những đặc trưng của việc thực hiện pháp luật trong lĩnh vực giao thông là sự hiện hữu của các yếu tố phi kinh tế, chủ quan bao gồm: tính cách, tập quán, nếp sống, thói quen; tố chất đạo đức, cách cư xử của các cá nhân Những yếu tố này có ảnh hướng mạnh mẽ đến ý thức và hành vi pháp luật, đạo đức của những người tham gia giao thông và kể cả của những nhà quản lý Thực
tế cho thấy, các thói quen chen lấn, tính cách liều lĩnh, “liều mình như chẳng có”, bất cẩn… là một lực cản nặng nề đến trật tự, ATGT, gây nên nhiều hậu quả xấu Tính cách con người có ảnh hưởng đến ý thức, hành vi đạo đức và pháp luật Vì vậy, hiện nay ngoài việc đặt ra các quy định trong việc đảm bảo trật tự ATGT, thì những yếu tố như trên cũng là một trong những đặc trưng của hành vi
Trang 23vi phạm GTĐB cũng như ý thức thực hiện pháp luật của người tham gia giao thông Việc chấp hành Luật GTĐB cũng bị chi phối bởi hành vi của các cơ quan nhà nước cũng như các chủ thể có thẩm quyền Bằng việc nhiều hành vi vi phạm không được xử lý nghiêm hoặc cũng có rất nhiều hành vi không bị xử phạt do các mối quan hệ với người có thẩm quyền
1.1.2.2 Vai trò của thực hiện pháp luật về đảm bảo trật tự ATGTĐB
- Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ có vai trò quyết định trong công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ:
Phần lớn các TNGTĐB ở nước ta xảy ra là do từ phía người tham gia giao thông Ngay cả nguyên nhân về phương tiện hay công trình suy cho cùng cũng xuất phát từ con người hay nói cách khác là nguyên nhân có tính xã hội chứ không phải nguyên nhân tự nhiên, nguyên nhân bệnh lý là chính như một số lĩnh vực khác Đã là nguyên nhân từ xã hội thì phải tìm giải pháp từ chính xã hội vì thực tế đã chứng minh rằng không có gì hữu hiệu bằng pháp luật Bởi vậy việc ban hành pháp luật và thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB sẽ đảm bảo cho GTĐB được trật tự an toàn Việc ban hành pháp luật
để điều chỉnh quan hệ pháp luật GTĐB chưa chắc đã đảm bảo được ATGT mà còn phải thông qua hoạt động thực hiện pháp luật, tức là đưa các quy định về ATGTĐB vào trong thực tế trở thành hành vi hợp pháp của các chủ thể
- Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ có vai trò phát triển kinh tế - xã hội:
Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB trực tiếp phát huy vai trò của GTĐB trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, sinh hoạt của người dân Suy cho cùng, tất cả mọi người đều phải tham gia GTĐB đều có nhu cầu đi lại Do vậy thực hiện tốt pháp luật về đảm bảo trật tự ATGTĐB sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội, bởi có trật tự ATGTĐB thì giao thông mới thông suốt, thuận lợi, an toàn, bảo đảm được sự
Trang 24lưu chuyển hàng hóa, phương tiện, lao động giữa các vùng miền, bảo đảm sự phân bổ hợp lý lực lượng sản xuất, kết nối thị trường trong nước thành một thể thống nhất, giữa thị trường trong nước với thị trường nước ngoài, giữa sản xuất với tiêu thụ, tạo ra môi trường đầu tư an toàn, thuận tiện, thúc đẩy sự phát triển văn hóa, giáo dục, y tế, nâng cao chất lượng sống của người dân, từng bước xóa
bỏ sự phân cách giữa thành thị và nông thôn, tạo ra những điều kiện thuận lợi cho quá trình đô thị hóa, gắn liền với công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Trong điều kiện đổi mới, phát huy vai trò của ngành GTVT luôn là sự quan tâm của Đảng Trong chiến lược phát triển GTVT đến năm 2020, Đảng và Nhà nước ta đã xác định: GTVT là một bộ phận quan trọng trong kết cấu hạ tầng, cần đầu tư phát triển trước một bước với tốc độ nhanh, theo phương châm
đi tắt, một số công trình đi ngay vào hiện đại hóa, nhằm tạo tiền đề, làm động lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội
- Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ nhằm đảm bảo trật tự an toàn xã hội:
Sử dụng pháp luật GTĐB làm công cụ để thực hiện tác động quản lý, các chủ thể có thẩm quyền quản lý nhà nước trong lĩnh vực GTĐB hướng tới mục tiêu làm sao đảm bảo cho mọi hoạt động GTĐB được trật tự, an toàn, nhanh chóng thuận lợi, thông suốt và mỹ quan môi trường, hạn chế thấp nhất các vi phạm pháp luật GTĐB, hạn chế ùn tắc GTĐB, kiềm chế TNGTĐB, ngăn ngừa thiệt hại do TNGTĐB gây ra Có như thế, trật tự ATGTĐB mới được đảm bảo
Như vậy, trật tự ATGT có đảm bảo thì mới góp phần đảm bảo trật tự an toàn xã hội, Bởi lẽ trật tự ATGTĐB là một phần của trật tự an toàn xã hội Hoạt động GTĐB diễn ra ở mọi nơi, mọi lúc, liên quan đến mọi tầng lớp dân cư, mọi chủ thể trong xã hội, cho nên đảm bảo trật tự ATGTĐB là điều kiện góp phần để đảm bảo trật tự an toàn xã hội Trật tự ATGTĐB được đảm bảo tức là giao thông được thông suốt, tài sản, tính mạng, mọi lợi ích chính đáng khác của
Trang 25những chủ thể tham gia giao thông được đảm bảo, người dân có cuộc sống yên lành, ổn định, nhu cầu đi lại, phát triển kinh tế… được thuận lợi Do vậy trật tự
an toàn xã hội được giữ vững Khi trật tự an toàn xã hội được đảm bảo vững chắc là cơ sở, là điều kiện để giữ vững trật tự ATGTĐB, nâng cao việc thực hiện pháp luật của mọi công dân trong xã hội
- Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ đảm bảo an ninh quốc phòng:
Ngoài việc đảm bảo phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo trật tự an toàn xã hội Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB còn nhằm đảm bảo an ninh quốc phòng Bởi lẽ, một hệ thống đường bộ thông suốt, an toàn, trật tự, liên tục, thuận lợi là mục tiêu của việc thực hiện pháp luật trong lĩnh vực GTĐB, đồng thời nó cũng là một cơ sở vật chất kỹ thuật quan trọng cho an ninh, quốc phòng
- Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực giao thông đường bộ nhằm thúc đẩy giao lưu, hội nhập khu vực và quốc tế:
Với xu thế hội nhập hiện nay không chỉ giao thông nói chung mà GTĐB nói riêng là cầu nối giao lưu giữa các vùng các khu vực với nhau Bởi vậy phát triển giao thông là một nhu cầu tất yếu của sự phát triển giao lưu hợp tác giữa các nước các khu vực Để GTĐB thực sự là động lực thúc đẩy giao lưu hội nhập khu vực và quốc tế thì quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực giao thông và đảm bảo thực hiện pháp luật trong lĩnh vực GTĐB cần phải được tăng cường Ngoài ra cần có sự phối hợp của các cấp, các ngành thường xuyên liên tục kiểm tra xử lí đảm bảo trật tự ATGTĐB coi ATGTĐB là yếu tố góp phần cho sự thành công của yêu cầu hội nhập quốc tế và khu vực
Hơn nữa, làn sóng toàn cầu hóa đã diễn ra mạnh mẽ, thúc đẩy quá trình hội nhập quốc tế, khiến cho không một quốc gia nào có thể đứng ngoài xu thế
đó Tuy nhiên, có những nước trở thành bị động, bị làn sóng toàn cầu hóa cuốn hút với những hậu quả khó lường Đối với nước ta, Đảng chủ trương thực hiện
Trang 26chủ động hội nhập quốc tế, trọng tâm là hội nhập kinh tế quốc tế nhằm khai thác tối đa các nguồn đầu tư nước ngoài, tham gia chủ động vào thị trường quốc tế, giảm thiểu những mặt trái, mặt tiêu cực, nhất là giảm thiểu các thua thiệt trong làm ăn kinh tế cũng như những độc hại của lối sống văn hóa phương Tây Để bảo đảm điều đó đòi hỏi Đảng, Nhà nước phải chuẩn bị những tiền đề cần thiết, trong đó có những tiền đề pháp lý, tiền đề kinh tế, nhất là năng lực cạnh tranh quốc tế của các doanh nghiệp Việt Nam, mà tiền đề quan trọng là phải xây dựng, phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật, nhất là xây dựng, phát triển hệ thống GTĐB, bảo đảm sự tiếp nối của hệ thống này với hệ thống GTĐB của các nước trong khu vực Một hệ thống GTĐB như vậy sẽ không chỉ góp phần thúc đẩy đầu tư nước ngoài mà còn bảo đảm cho Nhà nước thực hiện được sự kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ mọi hoạt động kinh tế, bảo đảm an ninh kinh tế bảo đảm chủ quyền, lợi ích kinh tế của quốc gia
1.2 Nội dung thực hiện pháp luật về đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ
1.2.1 Chủ thể thực hiện pháp luật về đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ
Thực hiện pháp luật là hành vi xử sự của con người được tiến hành phù hợp với yêu cầu của các quy phạm pháp luật trong khi đó, pháp luật được nhà nước ban hành mang tính bắt buộc chung, sự thực hiện pháp luật của các chủ thể không phụ thuộc vào ý chí chủ quan của bất kỳ cá nhân, tổ chức nào Vì thế, thực hiện pháp luật do nhiều chủ thể khác nhau tiến hành theo nhiều cách thức khác nhau
Chủ thể thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB đa dạng, phong phú bởi lẽ quan hệ giao thông là quan hệ chủ yếu của con người
Nó là một trong những nhu cầu sinh hoạt cũng như hoạt động chính của con người Vì vậy, không một ngành nào, cấp nào đảm đương riêng rẽ được nhiệm
vụ thực hiện, các chủ thể đó được quy định trong luật GTĐB và các văn bản do
Trang 27các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành Trong luật GTĐB đã chỉ rõ: bảo đảm trật tự, ATGTĐB là trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân
Như vậy, chủ thể thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB bao gồm:
Một là, chủ thể là cá nhân bao gồm: công dân Việt Nam; người nước
ngoài, người không có quốc tịch nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú, đi lại trên lãnh thổ Việt Nam
Hai là, chủ thể là pháp nhân, tổ chức bao gồm: Nhà nước là chủ thể đặc
biệt, chỉ có nhà nước mới có chức năng ban hành chính sách, pháp luật và thiết lập bộ máy tổ chức tương ứng để thực hiện nhiệm vụ đảm bảo trật tự ATGTĐB, chỉ có nhà nước mới có đủ sức mạnh để thực hiện thống nhất quản lý về công tác đảm bảo trật ATGTĐB và thực hiện hợp tác quốc tế về lĩnh vực này Nhà nước thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB thông qua các
cơ quan nhà nước (Quốc hội, Chính phủ, Bộ, các cơ quan ngang bộ, các cơ quan thuộc Chính phủ, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các cấp, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, các trường học…); đơn vị lực lượng vũ trang (Bộ quốc phòng, Bộ công an, Bộ tư lệnh hải quân, Bộ tư lệnh Bộ đội biên phòng, Bộ chỉ huy quân sự địa phương, công an các địa phương…); các tổ chức kinh tế (doanh nghiệp nhà nước, công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, hợp tác xã…); các tổ chức chính trị, tổ chức xã hội, tổ chức chính trị - xã hội, các hội nghề nghiệp (Mặt trận Tổ quốc, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, Tổ chức công đoàn, Hội Nông dân Việt Nam, Hội Luật gia…); các tổ chức nước ngoài nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam
1.2.2 Quản lý nhà nước về đảm bảo trật tự ATGTĐB
Quản lý nhà nước bằng pháp luật về trật tự ATGTĐB dựa trên cơ sở pháp
lý trực tiếp là pháp luật về ATGT Việc ban hành pháp luật, tổ chức thực hiện và
xử lý vi phạm pháp luật về GTĐB là toàn bộ nội dung quản lý Pháp luật về
Trang 28GTĐB được hiểu là tổng thể các quy phạm pháp luật, có nguồn là các văn bản quy phạm pháp luật, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành theo những hình thức, trình tự, thủ tục luật định để điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong hoạt động GTĐB
Trong nội dung các quy định quản lý nhà nước về GTĐB có các quy định
về trách nhiệm quản lý nhà nước về GTĐB, khẳng định Chính phủ thống nhất quản lý về GTĐB, trách nhiệm của các bộ, ngành liên quan và Ủy ban nhân dân các cấp, và về thanh tra GTĐB
Những nội dung trên của quản lý nhà nước về GTĐB rất rộng, liên quan đến nhiều lĩnh vực pháp luật khác nhau, không chỉ là các quy phạm pháp luật thuộc phần riêng của luật hành chính, mà cả các quy phạm pháp luật về tổ chức nhà nước, pháp luật dân sự, các văn bản pháp luật phục vụ hội nhập quốc tế Vì thế, phạm vi nghiên cứu của luận văn chỉ giới hạn trong các quy định liên quan đến trật tự ATGTĐB, và chủ yếu là các quy định về hoạt động GTĐB của người và phương tiện giao thông cũng như những vấn đề liên quan nhằm bảo đảm an toàn GTĐB
Những quy định quản lý nhà nước về GTĐB gồm các nội dung sau: Xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chính sách đầu tư phát triển GTĐB; xây dựng và chủ động thực hiện chương trình quốc gia về ATGTĐB và các biện pháp bảo đảm GTĐB thông suốt, an toàn cũng như tổ chức thực hiện; ban hành các văn bản bản quy phạm pháp luật về GTĐB; tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật về GTĐB; tổ chức quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng GTĐB; đăng ký, cấp, thu hồi biển số, phương tiện GTĐB; cấp, thu hồi giấy chứng nhận chất lượng, an toàn kỹ thuật, về bảo vệ môi trường của phương tiện GTĐB; quản lý đào tạo, sát hạch lái xe, cấp, đổi, thu hồi giấy phép lái xe; tổ chức nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ về GTĐB, đào tạo cán bộ và công nhân viên
kỹ thuật GTĐB; thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm pháp luật về GTĐB; hợp tác quốc tế về GTĐB
Trang 29- Công tác tuyên truyền: Tổ chức tốt công tác tuyên truyền, phổ biến,giáo dục pháp luật tạo ý thức chấp hành tốt những quy định của pháp luật về trật tự ATGT trong an toàn xã hội Ban ATGT tỉnh đảm bảo đủ tài liệu tuyên truyền trong nhân dân
- Công tác kiểm tra xử lý: Tăng cường các hoạt động kiểm tra của lực lượng cảnh sát giao thông và thanh tra giao thông Kiên quyết xử lý nghiêm khắc những trường hợp cố tình vi phạm luật giao thông Phát động các chiến dịch tuần tra, kiểm soát trên địa bàn, đặc biệt là các tuyến quan trọng điểm phức tạp có nguy cơ xảy ra TNGT cao
- Quản lý hạ tầng giao thông: Chỉ đạo các cấp,các nghành, các địa phương
tổ chức giải tỏa dứt điểm các trường hợp lấn chiếm hành lang ATGT, tổ chức thực hiện giai đoạn 2 kế hoạch giải tỏa hành lang ATGT đường bộ,đường sắt theo Quyết định số 1856/QĐ-TTG ngày 27/12/2007 của Thủ tướng Chính phủ Đẩy nhanh tiến độ xử lý các điểm đen về ATGT, bổ sung các công trình phụ trợ phòng ngừa ATGT trên các đèo dốc, đường cong nguy hiểm, khảo sát nghiên cứu tăng cường các biển báo tín hiệu GTĐB trên các vị trí có nguy cơ ATGT cao Tổ chức tốt việc đảm bảo ATGT tại các vị trí thi công, cải tạo, nâng cấp đường
- Tổ chức quản lý vận tải:
Làm tốt công tác quản lý chất lượng phương tiện vận tải, nâng cao chất lượng an toàn kỹ thuật của phương tiện, kiên quyết xử lý và nghiêm cấm lưu hành xe không đảm bảo tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật, xe tự chế, xe hết niên hạn
sử dụng
Nâng cao chất lượng đào tạo sát hạch cấp giấy phép lái xe, giáo dục đội ngũ lái xe có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp giỏi về chuyên môn nghiệp vụ,thực hiện nghiêm bắt buộc học và kiểm tra lại kiến thức pháp luật về GTĐB trước khi trả giấy phép lái xe cho đối tượng lái xe vi phạm luật GTĐB
Trang 30Tăng cường giáo dục đạo đức, ý thức cho đội ngũ lái xe vận tải hành khách công cộng Duy trì bắt buộc đội mũ bảo hiểm với người đi xa mô tô, xe gắn máy
- Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về ATGT:
Kiện toàn tổ chức ban ATGT theo hướng nâng cao trách nhiệm quyền hạn trong tổ chức phối hợp, quan tâm tổ chức phát triển đội ngũ tuyên truyền viên trong công tác trật tự ATGT
Đảm bảo kinh phí cho các hoạt động về trật tự ATGT, tăng cường trang thiết bị phục vụ công tác tuần tra, kiểm soát
1.3 Các yếu tố bảo đảm thực hiện pháp luật về ATGTĐB
Trên thực tế không phải lúc nào và ở đâu việc thực hiện pháp luật đều đúng với yêu cầu và đòi hỏi đó Về mặt thực tiễn khi đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật chúng ta cần tìm hiểu các nguyên nhân vì sao pháp luật không được thực hiện nghiêm minh, thống nhất, song về mặt lý luận cần đi sâu nghiên cứu có những yếu tố nào tạo ra khả năng bảo đảm thực hiện pháp luật trong thực tiễn, bảo đảm cho pháp luật đi vào cuộc sống
1.3.1 Chất lượng của văn bản pháp luật, hệ thống pháp luật
Muốn cho pháp luật được thực hiện trong thực tiễn, trước hết, bản thân văn bản pháp luật nói riêng và hệ thống pháp luật nói chung phải có chất lượng cao Đánh giá chất lượng của hệ thống pháp luật, văn bản pháp luật lâu nay thường được đề cập đến các tiêu chí sau đây:
- Tính đồng bộ, thống nhất: đồng bộ, thống nhất trong nội dung của văn bản pháp luật không trái với Hiến pháp, nội dung các văn bản pháp luật không chồng chéo, mâu thuẫn
- Phù hợp giữa nội dung và hình thức văn bản
- Phù hợp với thực tiễn, có tính khả thi
- Bảo đảm ổn định tương đối
- Chất lượng kỹ thuật lập pháp: sử dụng ngôn ngữ diễn đạt
Trang 311.3.2 Các yếu tố liên quan đến tổ chức thực hiện pháp luật
Công tác tuyên truyền, giáo dục, phổ biến, giải thích, hướng dẫn thực hiện pháp luật: mỗi hoạt động nêu trên có nội dung công tác riêng nhưng đều có liên quan chặt chẽ với nhau, trong mỗi hoạt động đều có ý nghĩa, tác dụng, ảnh hưởng của hoạt động khác Chẳng hạn, trong hoạt động giáo dục pháp luật cũng
có ý nghĩa tuyên truyền, phổ biến pháp luật, ngược lại trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật cũng có ý nghĩa, tác dụng giáo dục pháp luật v.v
Các hoạt động tuyên truyền, giáo dục, phổ biến, giải thích, hướng dẫn thực hiện pháp luật có vai trò tạo tiền đề cho việc thực hiện pháp luật Những hoạt động này cung cấp tri thức, hiểu biết về pháp luật, xây dựng tình cảm, thái
độ đúng đắn đối với pháp luật; làm cho các chủ thể nhận thức được quyền, nghĩa
vụ, trách nhiệm, hình dung được hành vi xử sự nào là đúng đắn Việc bỏ ra 4 tháng để tuyên truyền, phổ biến về cấm pháo (Chỉ thị 406/TTg của Thủ tướng Chính phủ), hàng tháng trời vận động, tuyên truyền về đội mũ bảo hiểm là những ví dụ sinh động về vai trò của công tác này trong thực hiện pháp luật
Xử lý nghiêm minh, kịp thời mọi vi phạm pháp luật
1.3.3 Trình độ phát triển kinh tế, cơ sở hạ tầng
Trình độ phát triển kinh tế, cơ sở hạ tầng của một đất nước cũng là yếu tố ảnh hưởng đến việc bảo đảm thực hiện pháp luật, tạo ra tất yếu kinh tế, kỹ thuật bắt buộc phải tuân thủ pháp luật Trong điều kiện sản xuất nhỏ một người tự mình thực hiện tất cả các công đoạn của quá trình lao động tạo ra sản phẩm thì
dễ tùy tiện vì không có gì ràng buộc anh ta, nhưng trong dây chuyền và quy trình sản xuất công nghiệp, mỗi người chỉ đảm nhiệm một khâu của quá trình sản xuất thì bắt buộc phải tuân theo những quy định, tiêu chuẩn nhất định Trình
độ phát triển cao của lực lượng sản xuất đặt ra yêu cầu và rèn giũa tác phong công nghiệp thói quen tuân thủ các quy định Như vậy trình độ phát triển kinh tế
- xã hội tạo ra tất yếu kinh tế - kỹ thuật, rèn giũa tác phong, lối sống tuân thủ pháp luật Mặt khác, trình độ phát triển kinh tế và cơ sở hạ tầng còn tạo ra cơ sở
Trang 32vật chất cần thiết và điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức thực hiện pháp luật Bất
kỳ một văn bản pháp luật nào khi triển khai thực hiện cũng đòi hỏi những chi phí cần thiết cho việc tuyên truyền, phổ biến, in ấn tài liệu, biểu mẫu, tổng hợp
và phổ biến thông tin có liên quan v.v Trình độ phát triển kinh tế - xã hội giao thông, thông tin liên lạc tạo thuận lợi cho các hoạt động nêu trên
1.3.4 Trình độ văn hóa, ý thức pháp luật
Pháp luật có được nhận thức đầy đủ và tự giác thi hành hay không phụ thuộc vào trình độ văn hóa và ý thức pháp luật của công dân Thực tiễn cho thấy nhiều trường hợp vi phạm pháp luật, không chấp hành, tuân thủ pháp luật là do trình độ văn hóa thấp, thiếu hiểu biết pháp luật của một bộ phận nhân dân Tuy vậy, vẫn còn một bộ phận công dân có trình độ văn hóa nhất định, hiểu biết pháp luật nhưng đạo đức, nhân cách thấp kém nên vẫn cố tình vi phạm pháp luật, có những hành vi xử sự không đúng với yêu cầu của pháp luật Nhưng nhìn chung trong một xã hội phát triển, trình độ văn hóa của nhân dân ngày càng được nâng cao sẽ tạo cơ sở thực hiện giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức pháp luật của nhân dân Nhờ có trình độ văn hóa nhất định mới có thể tiếp thu, nhận thức nâng cao hiểu biết về pháp luật, xây dựng tình cảm, lòng tin vào pháp luật và chuyển hóa thành hành vi tích cực thực hiện theo yêu cầu của pháp luật Mặt khác, trình
độ văn hóa, ý thức pháp luật của nhân dân được nâng cao tạo cơ sở thuận lợi để nhân dân tham gia các hoạt động giám sát và phản biện xã hội đối với quá trình thực hiện pháp luật của các cơ quan nhà nước, cán bộ công chức nhà nước góp phần bảo đảm thực hiện pháp luật đúng đắn trong toàn xã hội
1.3.5 Trình độ, năng lực, phẩm chất chính trị, đạo đức của đội ngũ cán
bộ, công chức
Trình độ, năng lực quản lý và phẩm chất chính trị đạo đức của cán bộ, công chức là những yếu tố quyết định bảo đảm thực hiện pháp luật đúng đắn có hiệu quả Trình độ, năng lực yếu kém, lại thiếu trách nhiệm, thiếu chủ động trong việc triển khai thực hiện các văn bản pháp luật hiện hành thì pháp luật - dù
Trang 33có đúng đắn - cũng chỉ nằm trên giấy Thực trạng yếu kém trong quản lý môi trường, quản lý an toàn lương thực, thực phẩm và nhiều lĩnh vực khác trong thời gian gần đây rõ ràng là do trình độ, năng lực quản lý yếu kém và trách nhiệm thực thi pháp luật của cán bộ, công chức các ngành chức năng và chính quyền địa phương, cơ sở Đối với cán bộ, công chức trong các cơ quan tư pháp nếu trình độ năng lực yếu kém sẽ tác động trực tiếp đến việc áp dụng pháp luật dẫn đến oan sai, bỏ lọt tội phạm, xét xử thiếu công minh Thực hiện pháp luật nghiêm minh là yêu cầu đối với tất cả các chủ thể thực hiện pháp luật, nhưng đối với cán bộ của các cơ quan tư pháp việc thực hiện pháp luật nghiêm minh có yêu cầu khắt khe hơn vì thực hiện pháp luật nghiêm minh hay không nghiêm minh của đội ngũ cán bộ này trực tiếp ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân
1.3.6 Yếu tố kinh phí, vật chất bảo đảm thực hiện pháp luật
Thực hiện pháp luật theo yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền đòi hỏi phải có những chi phí và điều kiện vật chất nhất định Những chi phí này bao gồm chi phí cho công tác phổ biến, tuyên truyền, giáo dục pháp luật; chi phí cho các cơ quan nhà nước tổ chức triển khai thực hiện pháp luật, xử lý vi phạm pháp luật Kinh phí và điều kiện vật chất phục vụ cho các hoạt động này do ngân sách Nhà nước chi trả Mức độ chi phí và điều kiện vật chất cần thiết cho việc thực hiện các văn bản pháp luật cũng rất khác nhau Có những văn bản pháp luật đòi hỏi mức độ kinh phí và điều kiện vật chất không lớn, trái lại có những văn bản pháp luật, nếu triển khai thực hiện đòi hỏi kinh phí và điều kiện vật chất rất lớn Chẳng hạn, thực hiện pháp luật về thi hành án phạt tù phải chi phí rất lớn cho việc xây dựng cơ sở cải tạo, giam giữ, chế độ ăn, ở cho người thi hành án phạt tù v.v hoặc khi thay đổi chế độ lương, phụ cấp cho cán bộ, công chức cũng đòi hỏi ngân sách Nhà nước phải chi những khoản lớn v.v ở nhiều nước khi ban hành văn bản pháp luật ngoài việc dành thời gian cho công tác phổ biến, tuyên truyền đến đối tượng hữu quan, họ còn tính toán cụ thể chi phí cho việc
Trang 34tuyên truyền, phổ biến, tổ chức thực hiện, xử lý vi phạm ở nước ta cũng có một
số văn bản thực hiện được yêu cầu đó
Các yếu bảo đảm thực hiện pháp luật nêu trên nếu được xây dựng hoàn thiện, phát triển sẽ là điều kiện lý tưởng bảo đảm thực hiện pháp luật Nhưng điều đó không có nghĩa là phải hội đủ và ở một mức độ hoàn thiện cao của các yếu tố đó mới bảo đảm cho pháp luật được thực hiện Các yếu tố bảo đảm thực hiện pháp luật ngoài tác động tổng thể có tính hệ thống, nền tảng, cơ sở, điều kiện bảo đảm thực hiện pháp luật còn có tác động độc lập tương đối có tính cộng hưởng của từng yếu tố Vì vậy trong những không gian và thời gian xác định, đối với những lĩnh vực cụ thể, vẫn đủ điều kiện bảo đảm cho pháp luật được thực hiện Đương nhiên tính vững chắc, ổn định, tự giác cao của việc thực hiện pháp luật ở các chủ thể trong điều kiện các yếu tố nêu trên chưa đầy đủ, hoàn thiện sẽ không bằng trong điều kiện các yếu tố bảo đảm thực hiện pháp luật đã phát triển, hoàn thiện ở trình độ cao Chỉ khi nào các yếu tố bảo đảm thực hiện pháp luật phát triển, hoàn thiện ở trình độ cao mới bảo đảm việc thực hiện pháp luật trong toàn xã hội cũng như ở từng chủ thể hoàn toàn tự giác, thực hiện pháp luật nghiêm minh, thống nhất, trở thành giá trị đạo đức trong xã hội
Trang 35Kết luận chương 1 Xây dựng pháp luật là hoạt động quan trọng, sống còn đối với mỗi quốc gia, ảnh hưởng lớn đến sự ổn định và phát triển của đất nước Tuy nhiên, vấn đề không phải là ban hành nhiều luật, mà quan trọng là thực hiện chúng, đưa chúng vào thực tế đời sống
Pháp luật trong lĩnh vực GTĐB là một bộ phận cấu thành nên hệ thống pháp luật Việt Nam, bao gồm tổng thể những quy phạm pháp luật do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành, điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong các hoạt động liên quan đến GTĐB cũng như công tác đảm bảo trật tự ATGTĐB
Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB là quá trình hoạt động có mục đích của cơ quan, đơn vị, tổ chức, gia đình và cá nhân làm cho các quy định của pháp luật về đảm bảo trật tự ATGTĐB được thực hiện trong thực tế cuộc sống nhằm mục đích đảm bảo trật tự an toàn xã hội Việc phân tích
cơ sở lý luận về thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm bảo trật tự ATGTĐB ở chương 1 là nền tảng để đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về đảm bảo trật
tự ATGTĐB của Sở GTVT ở tỉnh Long An tại chương 2
Trang 36Chương 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ ĐẢM BẢO TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CỦA SỞ GIAO THÔNG VẬN TẢI
TỈNH LONG AN 2.1 Khái quát về hệ thống giao thông đường bộ và cơ cấu tổ chức của
Sở Giao thông Vận tải tỉnh Long An
2.1.1 Khái quát về hệ thống GTĐB
Trang 37Long An có vị trí hết sức thuận lợi với việc tiếp giáp trung tâm kinh tế TP.HCM, có đường biên giới với Campuchia, tiếp giáp các tỉnh miền Tây Nam
Bộ và có tuyến đường Quốc lộ 1 đi qua, đây là tuyến đường huyết mạch giao thương hàng hóa giữa các tỉnh miền Tây Nam Bộ với TP.HCM
Hệ thống giao thông kết nối tỉnh Long An với khu vực khá hoàn chỉnh, bao gồm đường bộ lẫn đường thủy.Các tuyến quốc lộ như Quốc lộ 1A với 30km chiều dài, Quốc lộ 62, Quốc lộ 50, đường N2, Tỉnh lộ 10, Đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Trung Lương
Các tuyến đường bộ kết nối các khu công nghiệp ở Long An đến thành phố Hồ Chí Minh thường xuyên được bảo trì nâng cấp đảm bảo khả năng vận tải hàng hóa bằng xe container có tải trọng lớn đến các cảng và khu vực
Đến tháng 5/2013, toàn tỉnh Long An có gần 5.824km đường giao thông
bộ, trong đó đường cao tốc và quốc lộ hơn 217km, gồm: đường cao tốc Sài Gòn
- Trung Lương, các quốc lộ: I, 50, 62 và N2 Tỉnh được Trung ương (TW) uỷ thác quản lý 77km quốc lộ 62 Đường tỉnh quản lý có hơn 904km, gồm 65 tuyến đường theo tên cũ, 50 tuyến theo tên mới (đường tỉnh được ký hiệu ĐT và kèm theo số hiệu từ 816 đến 839, có thêm chữ B,C,D,E phía sau để chỉ các đường nhánh hoặc đường có hướng tuyến tương tự, Vd: ĐT.816 là tuyến đường từ Ngã
tư Bình Nhựt, Bến Lức, giáp Quốc lộ I đến xã Bình Hoà Nam, Đức Huệ giáp với ĐT.839, trong đó: đường bê tông nhựa (BTN) hơn 86km, đường láng nhựa hơn 391km, đường bê tông xi măng (BTXM) 1,45 km và đường cấp phối hơn 425km
Đường huyện, xã quản lý có hơn 4.700km, trong đó đường các huyện, thành phố quản lý (kể cả đường đô thị) có tổng chiều dài gần 1.279km, trong đó đường BTN hơn 142km, đường láng nhựa 269km, đường BTXM gần 30km, đường cấp phối hơn 747km và đường đất còn khoảng 90km Đường đô thị có hơn 386km, trong đó bê tông nhựa hơn 122km, láng nhựa hơn 106km, bê tông
xi măng hơn 18km, cấp phối hơn 130km và đường đất còn khoảng 9km
Trang 38Đường xã quản lý có hơn 3.423km, trong đó láng nhựa gần 43km, bê tông xi măng hơn 306km, đường gạch, đá 31km, cấp phối gần 1.840 km và đường đất còn hơn 1.203km
Toàn tỉnh có 942chiếc cầu/32.601m, trong đó cầu bê tông cốt thép (có 672chiếc/23.156m, cầu thép có 193chiếc/6.419m; cầu treo 8chiếc/848m; cầu gỗ
69 chiếc/2.178m
Từ năm 2010 đến nay, toàn tỉnh đã tăng thêm gần 800km đường mới, trong đó đường tỉnh có thêm 100km, đường huyện xã quản lý tăng thêm 700km Đáng chú ý là đường tỉnh được nhựa hoá đã tăng thêm hơn 190km Đường huyện xã quản lý được nhựa hoá và bê tông hoá đã tăng thêm hơn 790km
Trong lĩnh vực xây dựng giao thông nông thôn, các địa phương trong tỉnh cũng đã huy động được hơn 1.605 tỷ đồng vốn xây dựng đường sá, cầu cống, trong đó ngân sách Trung ương hỗ trợ gần 97 tỷ; ngân sách tỉnh hỗ trợ hơn
355 tỷ; ngân sách huyện hơn 638 tỷ; ngân sách xã hơn 205 tỷ; tổ chức, doanh nghiệp đóng góp hơn 10 tỷ và nhân dân đóng góp gần 298 tỷ Đã xây dựng mới
và nâng cấp được 2.423km đường, trong đó đường đô thị hơn 107km; đường huyện hơn 431km; đường xã hơn 1.011km; đường thôn (ấp) hơn 397km; đường ngõ, xóm hơn 476km Ngoài ra còn xây dựng được 603 cây cầu các loại với tổng chiều dài hơn 15.716m
Có khá nhiều xã điển hình nổi bật đã phát động tốt phong trào xây dựng giao thông nông thôn như:
- Xã Tuyên Bình, huyện Vĩnh Hưng: đã huy động được 18,691 tỷ đồng, trong đó vốn nhân dân đóng góp 10,854 tỷ; Xây dựng mới và nâng cấp được 33,61km đường và 09 cây cầu các loại với tổng chiều dài là: 304m
- Xã Long Trì, huyện Châu Thành: đã huy động được 12,329 tỷ đồng, trong đó vốn nhân dân đóng góp 5,397 tỷ; Xây dựng mới và nâng cấp được 23,67km đường và 06 cây cầu các loại với tổng chiều dài là: 87m
Trang 39- Xã Bình Hòa Nam, huyện Đức Huệ: đã huy động được 10,639 tỷ đồng, trong đó vốn nhân dân đóng góp 4,673 tỷ; Xây dựng mới và nâng cấp được 35,628km đường và 36 cây cầu các loại với tổng chiều dài là: 916m
- Xã Quê Mỹ Thạnh, huyện Tân Trụ: đã huy động được 7,940 tỷ đồng, trong đó vốn nhân dân đóng góp 4,331 tỷ; Xây dựng mới và nâng cấp được 21,03km đường
- Xã An Nhật Tân, huyện Tân Trụ: đã huy động được 6,373 tỷ đồng, trong
đó vốn nhân dân đóng góp 3,439 tỷ; Xây dựng mới và nâng cấp được 17,58km đường
- Xã Mỹ Lệ, huyện Cần Đước: đã huy động được 7,269 tỷ đồng, trong đó vốn nhân dân đóng góp 1,166 tỷ; Xây dựng mới và nâng cấp được 25,897km đường và 02 cây cầu các loại với tổng chiều dài là: 60m
Mặc dù từ năm 2010 đến nay, kinh phí đầu tư của ngân sách TW và tỉnh không nhiều, bình quân mỗi năm khoảng 500 tỷ, nhưng với nỗ lực huy động các nguồn lực ngoài ngân sách, đặc biệt là phong trào hiến đất làm đường giao thông nông thôn, người dân đóng góp toàn bộ hoặc một phần giá trị đất để nâng cấp,
mở rộng đường, doanh nghiệp ứng trước vốn đầu tư xây dựng đường, toàn tỉnh
đã huy động được hơn 1300 tỷ đồng
Cũng từ năm 2010 đến nay, TW đã đầu tư nhiều tuyến đường quan trọng trên địa bàn tỉnh Quốc lộ 50 đoạn qua Long An đã được nâng cấp, hoàn thiện Đặc biệt là 2 đoạn tuyến tránh qua Thị trấn Cần Giuộc và Cần Đước đã hoàn thành đưa vào sử dụng vào cuối năm 2012 Quốc lộ N2, đoạn Tân Thạnh-Mỹ An cũng sắp hoàn thành đưa vào sử dụng trong tháng 7 năm 2013 Các dự án Cầu
Mỹ Lợi, Đường Hồ Chí Minh, Âu Tàu Rạch Chanh, nạo vét tuyến đường thuỷ Bến Lức - Thủ Thừa - Rạch Chanh, nâng cấp Cầu An Thạnh (Bến Lức), xây dựng mới Cầu An Hoà (Thủ Thừa) và đường cao tốc Bến Lức-Long Thành cũng
đã được khởi động, giải phóng mặt bằng và khởi công xây dựng một số hạng mục
Trang 40Tuy vậy, đã quá nữa chặng đường của nhiệm kỳ Đại hội X Đảng bộ tỉnh Long An Nhìn lại những chỉ tiêu quan trọng của ngành GTVT, vẫn còn quá nhiều trăn trở Số km đường trải nhựa, các tuyến đường nông thôn được bê tông hoá, số lượng đường vào xóm ấp, khu dân cư sạch không lầy lội vào mùa mưa vẫn còn chưa nhiều theo mong muốn Số tuyến đường mở mới, số km đường được nâng cấp đạt chuẩn vẫn còn ít so với khả năng và tiềm lực
Để có thể đạt được kết quả theo mong muốn, ngoài nỗ lực của ngành GTVT, cũng rất cần sự cảm thông, ủng hộ của các cấp lãnh đạo và xã hội Ưu tiên bố trí các nguồn lực từ ngân sách nhà nước cho công trình giao thông; Tăng tính khả thi của các dự án giao thông phù hợp với điều kiện thực tiễn như: Điều chỉnh qui mô, trước hết, bảo đảm các tuyến đường tỉnh đủ 2 làn xe ô tô chạy với tốc độ 40-60km/giờ; Các tuyến đường huyện đáp ứng yêu cầu tối thiểu 1 làn xe
ô tô có đoạn tránh xe; Đường liên ấp có mặt đường bằng bê tông xi măng dầy tối thiểu 12cm, chiều rộng mặt đường từ 2,5m - 3,5m, có đoạn tránh xe; Tăng cường huy động vốn từ nguồn lực ngoài nhà nước, trong đó chú trọng nguồn lực
từ sức dân góp đất, góp công và có thể đóng góp kinh phí cho một phần vật liệu; Tạo điều kiện thật thuận lợi để thu hút nguồn vốn đầu tư từ doanh nghiệp, thông qua hình thức ứng trước kinh phí thi công xây dựng, thanh toán theo lộ trình và
kế hoạch dài hạn; Tạo sự đồng thuận cao từ người dân, thông qua các hội, đoàn thể dưới sự lãnh đạo thống nhất của cấp uỷ, hội đồng nhân dân, mặt trận tổ quốc
và chính quyền các cấp, là những biện pháp quan trọng và quyết định để ngành GTVT sớm hoàn thành các chỉ tiêu của nhiệm kỳ Đại hội X Đảng bộ tỉnh 2015-
2020
Ngành GTVT Long An sẽ tiếp tục nỗ lực nhiều hơn nữa để cho những tuyến đường trải dài đến mọi miền, mọi nhà, góp phần thúc đẩy kinh tế, xã hội, đảm bảo an ninh trật tự, an toàn giao thông của tỉnh nhà