Quản lý hoạt động đoàn thanh niên cộng sản hồ chí minh trường trung học phổ thông huyện tuyên hóa tỉnh quảng bình

Vai trò của hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong công tác giáo dục toàn diện ở trường THPT .... 50 2.2.2.1.Thực trạng nhận thức về vai trò của hoạt động Đoàn Thanh niên C

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

HỒ ĐỨC TÂM

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN

HỒ CHÍ MINH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

HUYỆN TUYÊN HÓA TỈNH QUẢNG BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGHỆ AN - 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

HỒ ĐỨC TÂM

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN

HỒ CHÍ MINH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

HUYỆN TUYÊN HÓA TỈNH QUẢNG BÌNH

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

MÃ SỐ: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS HÀ VĂN HÙNG

NGHỆ AN - 2018

LỜI CẢM ƠN

Luận văn khoa học này được hoàn thành với sự giúp đỡ và hướng dẫn tận tình của các cô giáo, thầy giáo là giảng viên ở Đại học Vinh, các cô giáo, thầy giáo ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, Ban chấp hành huyện Đoàn Tuyên Hóa, đội ngũ cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh các cơ sở Đoàn trực thuộc huyện Đoàn Tuyên Hóa, cùng với sự nỗ lực học hỏi, nghiên cứu của bản thân trong thời gian học tập tại trường Đại học Vinh

Trước hết, tôi xin gửi lời cảm ơn trân trọng tới Ban Giám hiệu và tập thể giảng viên trường Đại học Vinh đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành chương trình học tập và có được những kiến thức, kỹ năng cần thiết để nghiên cứu, thực hiện luận văn

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới Phó Giáo sư- Tiến sĩ Hà Văn Hùng, người đã tận tâm, nhiệt tình hướng dẫn khoa học và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện các nhiệm vụ của đề tài

Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí Ban thường vụ huyện Đoàn Tuyên Hóa, cùng các đồng chí lãnh đạo, các cán bộ quản lý, giáo viên và các em học sinh trong các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình

Sau cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn quan tâm giúp đỡ, cổ vũ, động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn này

Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót, những hạn chế Tác giả kính mong nhận được những ý kiến góp ý, của quý thầy cô và đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn

Xin trân trọng cảm ơn!

Nghệ An, tháng 7 năm 2018

Tác giả

Hồ Đức Tâm

iv

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 4

3 Khách thể, đối tượng nghiên cứu 4

3.2 Đối tượng nghiên cứu 4

4 Giả thuyết khoa học 4

5 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu 4

5.1 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

5.2 Phạm vi nghiên cứu 5

6 Phương pháp nghiên cứu 5

6.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận 5

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn 5

6.3 Nhóm phương pháp xử lý số liệu thu được 6

7 Những đóng góp của luận văn 6

7.1 Về phương diện lý luận 6

7 2 Về phương diện thực tiễn 6

8 Cấu trúc Luận văn 6

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI Error! Bookmark not defined

1.1 Tổng quan về nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined 1.2 Một số khái niệm cơ bản liên quan tới đề tài.Error! Bookmark not defined

1.2.1 Quản lý Error! Bookmark not defined

1.2.1.3 Quản lý nhà trường Error! Bookmark not defined

1.2.2 Biện pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt động Đoàn Thanh niên

Cộng sản Hồ Chí Minh: Error! Bookmark not defined

1.2.2.1 Biện pháp Error! Bookmark not defined 1.2.2.2 Biện pháp quản lý Error! Bookmark not defined

v 1.2.2.3 Chất lượng Error! Bookmark not defined 1.2.2.4 Chất lượng giáo dục Error! Bookmark not defined 1.2.2.5 Quản lý chất lượng Error! Bookmark not defined 1.2.2.6 Nâng cao chất lượng hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí

Minh Error! Bookmark not defined

1.3 Một số vấn đề về quản lý hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí

Minh ở trường THPT Error! Bookmark not defined.6

1.3.1 Sơ lược về tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí MinhError! Bookmark not

defined.7

1.3.2 Đoàn viên Error! Bookmark not defined 1.3.3.1 Vị trí của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh 19 1.3.3.2 Phương pháp hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

trong nhà trường THPT Error! Bookmark not defined

1.3.3.3 Mối quan hệ giữa tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh với

các tổ chức trong và ngoài nhà trường Error! Bookmark not defined

1.3.3.4 Vai trò của hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong

công tác giáo dục toàn diện ở trường THPT Error! Bookmark not defined

1.3.2 Một số đặc điểm tâm lý nhân cách điển hình của thanh niên học sinh

THPT Error! Bookmark not defined

1.3.2.2 Đặc điểm hoạt động học tập Error! Bookmark not defined 1.3.2.3 Sự phát triển ý thức Error! Bookmark not defined 1.3.2.4 Đời sống tình cảm Error! Bookmark not defined 1.3.2.5 Sự hình thành thế giới quan Error! Bookmark not defined 1.3.3 Nội dung quản lý hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở

trườngTHPT Error! Bookmark not defined

1.4 Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở các trường THPT Huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình

Error! Bookmark not defined

vi 1.4.2 Căn cứ vào thực tiễn hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và công tác quản lý hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

ở các trường THPT Huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng BìnhError! Bookmark not defined

1.5 Cơ sở nghiên cứu xây dựng các biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở trường THPT huyện Tuyên Hóa,

tỉnh Quảng Bình Error! Bookmark not defined

1.5.1.Cơ sở pháp lý của công tác Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

trong nhà trường THPT Error! Bookmark not defined

1.5.2 Định hướng phát triển giáo dục và đào tạo giai đoạn 2015 đến 2020 của

tỉnh Quảng Bình và của huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình Error! Bookmark not defined

1.5.2.1 Mục tiêu chung Error! Bookmark not defined 1.5.2.2 Mục tiêu cụ thể Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 Error! Bookmark not defined Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐOÀN THANH NIÊN

CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH Ở CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN TUYÊN

HÓA, TỈNH QUẢNG BÌNH 29

2.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, KT -XH và GD - ĐT của huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình 30 2.1.1 Vài nét về đặc điểm tự nhiên, kinh tế-xã hội hội huyện Tuyên Hóa 30 2.1.2 Đặc điểm giáo dục của huyện Tuyên Hóa 32 2.2.1 Khái quát tình hình hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

và quản lý hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình hiện nay 33 2.2.1.1 Cơ cấu tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong nhà trường THPT 34 2.2.1.2 Số lượng, chất lượng ĐVTN, chất lượng Chi đoàn Thanh niên Cộng

vii sản Hồ Chí Minh, Đoàn trường 35 2.2.1.3 Trình độ, năng lực BCH Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh 43 2.2.1.4 Chất lượng hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình 45 2.2.2 Thực trạng hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và quản

lý hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình hiện nay 50 2.2.2.1.Thực trạng nhận thức về vai trò của hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và quản lý hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình trong công tác giáo dục toàn diện của nhà trường 51 2.2.2.2.Thực trạng thực hiện các nội dung và hình thức hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và quản lý hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản

Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình 52 2.2.2.3 Thực trạng năng lực cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình 55 2.2.2.4 Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và quản lý hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình 58 2.2.2.5 Thực trạng sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng và Đoàn cấp trên đối với hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và quản lý hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình 60 2.2.2.6 Thực trạng sự phối kết hợp giữa tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản

Hồ Chí Minh với các lực lượng giáo dục khác ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình 61 2.2.2.7 Thực trạng công tác kiểm tra, giám sát đối với hoạt động Đoàn Thanh

viii niên Cộng sản Hồ Chí Minh và quản lý hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản

Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình 63

2.2.3 Đánh giá thực trạng hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và quản lý hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình hiện nay 64

2.2.3.1 Ưu điểm và hạn chế 64

2.2.3.2 Nguyên nhân của những hạn chế 66

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 68

Chương 3 MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH Ở CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN TUYÊN HÓA, TỈNH QUẢNG BÌNH 69

3.1 Nguyên tắc xây dựng các biện pháp 69

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 69

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 69

3.1.3 Nguyên tắc bảo đảm tính hiệu quả 69

3.1.4 Nguyên tắc bảo đảm tính khả thi 70

3.2 Một số biện pháp quản lý hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình 70

3.2.1 Nâng cao nhận thức cho các lực lượng giáo dục và ĐVTN về vai trò của hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và quản lý hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh 70

3.2.1.2 Nội dung 70

3.2.1.3 Cách tiến hành biện pháp 71

3.2.1.4 Điều kiện thực hiện biện pháp 72

3.2.2 Thực hiện tốt việc xây dựng kế hoạch cho hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh 72

3.2.2.1 Mục tiêu: 72

3.2.2.2 Nội dung biện pháp: 73

ix

3.2.2.3 Cách tiến hành biện pháp 73

3.2.2.4 Điều kiện thực hiện biện pháp 74

3.2.3 Tăng cường công tác lãnh chỉ đạo của cấp ủy và Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp trên đối với hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong nhà trường 74

3.2.3.1 Mục tiêu: 74

3.2.3.2 Nội dung biện pháp: 75

3.2.3.3 Cách tiến hành biện pháp: 76

3.2.3.4 Điều kiện thực hiện biện pháp: 76

3.2.4 Đổi mới công tác lựa chọn, quy hoạch, bồi đưỡng cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Nâng cao chế độ, chính sách đãi ngộ, khen thưởng kịp thời cho cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh 77

3.2.4.2 Nội dung biện pháp: 77

3.2.4.3 Cách tiến hành biện pháp: 78

3.2.4.4 Điều kiện thực hiện biện pháp: 81

3.2.5 Đa dạng hóa nội dung, phương thức hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong nhà trường và nâng cao chất lượng sinh hoạt Chi đoàn 81

3.2.5.2 Nội dung biện pháp: 82

3.2.5.3 Cách tiến hành biện pháp: 83

3.2.5.4 Điều kiện thực hiện biện pháp: 87

3.2.6 Tăng cường cơ sở vật chất và quỹ thời gian cho hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và quản lý hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh 87

3.2.6.1 Mục tiêu: 87

3.2.6.2 Nội dung biện pháp: 87

3.2.6.3 Cách tiến hành biện pháp: 88

3.2.6.4 Điều kiện thực hiện biện pháp: 89

x 3.2.7 Xây dựng quy chế phối kết hợp giữa tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng

sản Hồ Chí Minh với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường 89

3.2.7.2 Nội dung biện pháp: 90

3.2.7.3 Cách tiến hành biện pháp: 90

3.2.7.4 Điều kiện thực hiện biện pháp: 92

3.2.8 Thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát các hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh 92

3.2.8.2 Nội dung biện pháp: 93

3.2.8.3 Cách tiến hành biện pháp: 93

3.2.8.4 Điều kiện thực hiện biện pháp: 95

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp đã đề xuất 95

3.4 Kết quả thăm dò tính cấp thiết và tính khả thi của đề tài 95

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 99

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 101

1 Kết luận 98

2 Kiến nghị 102

2.1 Đối với Chính phủ 102

2.2 Đối với Bộ Giáo dục & Đào tạo, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh: 103

2.3 Đối với Tỉnh Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Quảng Bình 103

2.4 Đối với Huyện Đoàn Tuyên Hóa 103

2.5 Đối với cấp ủy, Ban giám hiệu và các tổ chức trong nhà trường ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa 104

2.6 Đối với cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh các trường THPT huyện Tuyên Hóa 104

2.7 Đối với Đoàn viên 105

TÀI LIỆU THAM KHẢO 106

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1: Số lượng chi đoàn ở 4 trường THPT huyện Tuyên Hóa qua các năm học 2014 - 2015 đến năm học 2016 - 2017 35 Bảng 2.2: Số lượng, chất lượng ĐVTN ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình 37 Bảng 2.3: Chất lượng các chi Đoàn chi Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa tỉnh Quảng Bình 38 Bảng 2.4: Phân loại các tổ chức cơ sở Đoàn trên địa bàn huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình năm 2016 39 Bảng 2.5: Phân loại các tổ chức cơ sở Đoàn trên địa bàn huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình năm 2017 41 Bảng 2.6: Trình độ BCH Đoàn trường ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình 44 Bảng 2.7: Nhận thức của Cán bộ - giáo viên - ĐVTN về vai trò của hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và quản lý hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong nhà trường THPT 51 Bảng 2.8: Mức độ thực hiện các nội dung hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa 52 Bảng 2.9: Mức độ thực hiện các hình thức tổ chức hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa 54 Bảng 2.10: Ý kiến đánh giá về năng lực hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh của các Cán bộ Đoàn ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa 55 Bảng 2.11: Ý kiến đánh giá về công tác cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa 56 Bảng 2.12: Ý kiến đánh giá về cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và quản lý hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa 58

Bảng 2.13: Ý kiến đánh giá về sự lãnh đạo của Đảng ủy và Đoàn cấp trên đối với hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và quản lý hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa 61 Bảng 2.14: Ý kiến đánh giá về sự phối kết hợp giữa tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh với các lực lượng giáo dục khác ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình 62 Bảng 2.15: Ý kiến đánh giá về công tác kiểm tra, giám sát đối với hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và quản lý hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình 63 Bảng 3.1 Kết quả thăm dò về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp

đã đề xuất 98

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Sự nghiệp giáo dục đào tạo có vị trí quan trọng trong chiến lược xây dựng con người, chiến lược phát triển KT-XH của đất nước Có thể kh ng định r ng: không có giáo dục thì không có bất cứ sự phát triển nào đối với con người, đối với kinh tế, văn hoá Lực lượng có vai trò quan trọng quyết định chất lượng giáo dục là đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục Xác định rõ vai trò to lớn đó, trong những năm học gần đây, cụ thể hóa các chủ trương của Đảng và Nhà nước, ngành Giáo dục luôn nêu cao tinh thần đổi mới quản lý giáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và thể hiện rõ qua chủ đề của từng năm học Muốn đạt được được mục tiêu giáo dục, đòi hỏi phải có sự nỗ lực của tất cả các lực lượng giáo dục trong nhà trường Trong các lực lượng giáo dục trong nhà trường Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đóng một vai trò rất quan trọng

Ở các trường THPT, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh được hoạt động theo Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Điều lệ Đoàn kh ng định: Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam, do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện” Điều này phản ánh đầy đủ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là một

tổ chức thanh niên Cộng sản mang tính tiên tiến của giai cấp công nhân và tính quần chúng rộng rãi của thanh niên Việt Nam thông qua việc mở rộng các hoạt động có tính chất xã hội, mỗi đoàn viên và tổ chức cơ sở Đoàn thể hiện tính tiên tiến, vai trò nòng cốt của mình trong phong trào thanh niên và các của thanh niên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là Đội dự bị tin cậy của Đảng, thường xuyên bổ sung lực lượng trẻ cho Đảng, Nhà nước và các ngành Đoàn TNCS Hồ Chí Minh luôn luôn xác định nhiệm vụ của mình là đội quân xung kích cách mạng tích cực tham gia xây dựng Đảng và là người kế tục trung thành sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và của Bác Hồ Đoàn TNCS

Hồ Chí Minh là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên, tạo môi trường

đưa Thanh niên vào các hoạt động giúp học tập rèn luyện và phát triển nhân cách, năng lực của người lao động mới phù hợp với yêu cầu của xã hội hiện nay Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là người đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tuổi trẻ Chức năng này kh ng định rõ tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức của thanh niên, vì thanh niên Vì vậy, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là một bộ phận quan trọng trong đồng nhà trường, bộ phận này là lực lượng có vai trò quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong các nhà trường trung học phổ thông

Hiện nay, với những thời cơ và thách thức mà đặc điểm thời đại đem lại cho chúng ta thì điều đáng lo ngại là mặt trái của cơ chế thị trường đã và đang tác động mạnh mẽ tới nguồn nhân lực nhất là thế hệ trẻ đối tượng có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất, hơn lúc nào hết nó đặt lên vai ngành giáo dục trọng trách vô cùng nặng nề Bên cạnh đó các công tác Đoàn và phong trào thanh niên trường học ở nhiều địa phương bộc lô nhiều yếu kém như nhận định của nghị lần thứ

7 BCH TW khóa X: Việc đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh chưa theo kịp sự phát triển của tình hình thanh niên; khả năng chi phối và ảnh hưởng của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong thanh niên chưa sâu rộng, tỷ lệ tập hợp thanh niên thấp, tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh chưa cao Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhiều địa phương chưa phối hợp chặt chẽ, chưa tạo được sức mạnh tổng hợp trong công tác thanh niên, sự kết hợp giữa gia đình – nhà trường - xã hội trong giáo dục thanh niên còn hạn chế” Hiệu quả công tác giáo dục của Đoàn chưa cao, chưa đến được các đối tượng thanh niên chậm tiến; Đoàn chưa tận dụng hết các cơ hội, chưa phát huy hết sức mạnh của các lực lượng xã hội và các nguồn lực trong công tác giáo dục thanh niên Phương thức giáo dục của Đoàn chậm đổi mới, chưa đáp ứng được nhu cầu, tâm lý của đoàn viên, thanh niên” Báo cáo chính trị Đại Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XI cũng chỉ rõ: Các hoạt động giáo dục thanh thiếu nhi nhiều nơi còn hình thức,

chưa theo kịp yêu cầu của thực tiễn, đặc điểm phát triển và sự biến động của tình hình thanh thiếu nhi…Công tác giáo dục đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh thiếu nhi chưa đáp ứng yêu cầu của tình hình mới”, Một số chương trình, nội dung hoạt động có biểu hiện dàn trải, hình thức, thiếu hấp dẫn, mới chỉ thu hút một bộ phận đoàn viên tích cực, thanh niên tiên tiến tham gia, kết quả thiếu tính bền vững Hiệu quả triển khai một số phong trào thi đua không

rõ nét, thiếu tính thường xuyên Chất lượng, hiệu quả công tác giới thiệu việc làm cho thanh niên chưa cao Công tác nắm bắt, định hướng và kết nối các đội hình tình nguyện, nhóm thanh niên ngoài Đoàn còn chậm.” Vì vậy, hướng tới cần: Tạo bước chuyển biến mới về chất lượng tổ chức và hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh; phát triển các loại hình tổ chức tập hợp thanh niên nh m tăng tỷ lệ thanh niên được tập hợp; thu hẹp cơ sở yếu kém, tăng tỷ lệ thanh niên vào Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn TNCS

Hồ Chí Minh, nhất là cán bộ chuyên trách có phẩm chất đạo đức, trình độ, năng lực, gương mẫu, có khả năng vận động, đoàn kết, tập hợp thanh niên Bảo đảm

đủ số lượng cán bộ đoàn chuyên trách theo quy định”

Ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa trong những năm qua, cùng với nhà trường, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, có vai trò quan trọng trong quá trình giáo dục lý tưởng cách mạng, giáo dục định hướng giá trị, tạo môi trường đưa thanh niên vào các hoạt động giúp học tập rèn luyện và phát triển nhân cách, năng lực cho ĐVTN học sinh Đồng thời, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cũng là người đại diện quyền lợi, bảo đảm lợi ích hợp pháp, chính đáng và tạo điều kiện cho ĐVTN học sinh đạt được hoài bão ước mơ trong cuộc sống Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị xã hội của ĐVTN gần gũi, nắm rõ tâm tư, nguyện vọng, nhu cầu, lợi ích của ĐVTN Tuy nhiên, hiện nay hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở trường các trường THPT Huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình chất lượng còn thấp, hoạt động còn mang tính hình thức, chưa đạt hiệu quả mong muốn Thực trạng này có nhiều nguyên nhân, trong đó

nguyên nhân chính vẫn là do chưa có những biện pháp quản lý hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh một cách hợp lý Vì vậy, để hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình có hiệu quả thiết thực trong quá trình giáo dục ĐVTN học sinh, việc tìm ra những biện pháp quản lý có cơ sở khoa học và có tính khả thi là việc làm rất cần thiết

Với ý nghĩa đó, chúng tôi đã chọn đề tài nghiên cứu “Quản lý hoạt

động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình”

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Các biện pháp quản lý hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các trường THPT Huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình

4 Giả thuyết khoa học

Nếu đề xuất và áp dụng được một số biện pháp quản lý có cơ sở khoa học và

có tính khả thi thì sẽ nâng cao chất lượng hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình

5 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu

5.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về biện pháp quản lý hoạt động Đoàn TNCS

Hồ Chí Minh ở các trường THPT

5.1.2 Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở

các trường THPT Huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình

5.1.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các trường THPT Huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình

5.2 Phạm vi nghiên cứu

Chúng tôi giới hạn phạm vi nghiên cứu là các biện pháp quản lý hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các trường THPT Huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình nh m nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong điều kiện hiện nay

Đề tài được triển khai nghiên cứu tại 4 trường THPT trong huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình

6 Phương pháp nghiên cứu

Trong đề tài này, chúng tôi đã sử dụng và phối hợp các phương pháp nghiên cứu sau:

6.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận

Nghiên cứu các văn kiện, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước; các văn bản

về lãnh đạo và quản lý; điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và các tài liệu có liên quan nh m xây dựng hoặc chuẩn hóa các khái niệm, các thuật ngữ, chỉ ra các cơ sở lý luận; thực hiện các phán đoán và suy luận, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa các tri thức đã có, chỉ ra các yếu tố quản lý có ảnh hưởng đến việc nâng cao chất lượng hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp trò chuyện, phỏng vấn: Tiến hành khảo sát thực tế tại các trường THPT thông qua trò chuyện với CBQL, CB Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, đoàn viên trong lĩnh vực đang nghiên cứu

- Phương pháp điều tra: Trên cơ sở xây dựng hệ thống những câu hỏi theo chủ định của tác giả, tác giả thu thập số liệu chứng minh thực trạng hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và quản lý hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình

- Phương pháp chuyên gia: b ng việc xây dựng hệ thống các câu hỏi về tính cần thiết và tính khả thi của những giải pháp gửi tới các chuyên gia (CBQL,

CB Đoàn TNCS Hồ Chí Minh các trường THPT, các đồng chí lãnh đạo, BCH Huyện Đoàn,…), xin ý kiến của các chuyên gia về tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp quản lý được đề xuất

6.3 Nhóm phương pháp xử lý số liệu

B ng cách sử dụng một số thuật toán học thống kê, các phần mềm tin học ứng dụng trong nghiên cứu giáo dục nh m xử lý các kết quả điều tra, phân tích kết quả nghiên cứu, đồng thời để đánh giá mức độ tin cậy của phương pháp điều tra

7 Những đóng góp của luận văn:

7.1 Về phương diện lý luận

Góp phần hệ thống hóa và phát triển lý luận về quản lý quá trình hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong nhà trường THPT

7 2 Về phương diện thực tiễn

- Phát hiện thực trạng quản lý chất lượng hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình cả về biểu hiện tích cực và những hạn chế của nó trong quá trình giáo dục

- Đề xuất và bước đầu ứng dụng một số biện pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong nhà trường

- Rút ra được những kết luận và đề xuất một số kiến nghị cần thiết trong việc đổi mới quản lý hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình

8 Cấu trúc Luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, luận văn gồm có 3 chương

- Chương 1: Cơ sở lý luận của đề tài quản lý hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở các trường THPT Huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình

- Chương 2: Thực trạng quản lý chất lượng hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở các trường THPT Huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình hiện nay

- Chương 3: Một số biện pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH

Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Thanh niên là một bộ phận rất quan trọng của xã hội , giữ vị trí và vai trò hàng đầu trong dựng nước và giữ nước C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin đều coi thanh niên là một lực lượng cách mạng hùng hậu, có vai trò quan trọng trong cách mạng và xem xét vấn đề thanh niên luôn gắn bó với giai cấp công nhân và Đảng tiên phong C.Mác kh ng định: "Do những quy luật phát triển khách quan của xã hội, thanh niên bao giờ cũng giữ vai trò quan trọng trong việc kế thừa và phát triển những thành tựu của người đi trước"[1]

Trong diễn văn Đại III toàn Nga của Đoàn Thanh niên cộng sản Nga Lênin cho r ng: tương lai của chủ nghĩa cộng sản thuộc về thanh niên và chính thanh niên là người xây dựng chủ nghĩa cộng sản Chính vì vậy, nếu không lôi cuốn được toàn thể thanh niên vào sự nghiệp xây dựng xã hội mới thì công cuộc xây dựng chủ nghĩa cộng sản sẽ không thể đi đến thành công” Với vai trò hết sức quan trọng đó, Đoàn thanh niên phải trở thành một trường học, nơi giáo dục mọi người từ khi còn nhỏ để trở thành những người cộng Và chính giáo dục thanh niên là hoạt động trung tâm, là nhiệm vụ quan trọng nhất của Đoàn” Người còn viết: …Chúng ta phải chuẩn bị cho thanh niên như thế nào

để cho họ biết xây dựng đến cùng và hoàn thiện triệt để cái sự nghiệp mà chúng

ta đã bắt đầu” [19, tr 357] V.I.Lênin đã chỉ rõ: Các đồng chí phải tự tiến hành giáo dục thành những người Cộng sản Hồ Chí Minh Đoàn thanh niên Cộng sản

Hồ Chí Minh phải là một đội xung kích, một đội ngũ mà ở đó mọi đoàn viên đều

có tinh thần chủ động và quyết tâm cao.” [19, tr381]

Những tư tưởng của Lênin về vai trò, nhiệm vụ của thanh niên và Đoàn Thanh niên cộng sản đã được Đảng cộng sản Việt Nam nắm vững và vận dụng sáng tạo vào công tác vận động thanh niên trong tiến trình cách mạng Việt Nam Đảng ta đã coi công tác thanh niên là một nhiệm vụ chiến lược của Đảng và luôn

tin tưởng, kỳ vọng ở thanh niên và tổ chức Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc Trong quá trình lãnh đạo Đảng ta luôn đánh giá đúng vị trí, vai trò quan trọng của thanh niên và công tác thanh niên trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc Nghị quyết Trung ương 4 khóa VII về công tác thanh niên trong thời kỳ đổi mới kh ng định: Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước theo con đường xã hội chủ nghĩa hay không phần lớn tùy thuộc vào lực lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ thanh niên Công tác thanh niên

là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng” Nghị quyết Trung ương 7 khóa X Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên” tiếp tục kh ng định: Thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, một trong những nhân tố quan trọng quyết định tương lai, vận mệnh dân tộc; là lực lượng chủ yếu trên nhiều lĩnh vực, đảm nhận những công việc đòi hỏi hy sinh, gian khổ, sức khỏe và sáng tạo Thanh niên là độ tuổi sung sức nhất về thể chất và phát triển trí tuệ, luôn năng động, sáng tạo, muốn tự

kh ng định mình Từ khi đổi mới đến nay, Đảng ta đã ban hành 3 nghị quyết chuyên đề về công tác thanh niên Ngày 9/2/1991, Bộ Chính trị ban hành Nghị

quyết số 25 – NQ/TW về đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với

công tác thanh niên Nghị quyết có tầm quan trọng đặc biệt, là điểm khởi đầu

cho đường lối đổi mới của Đảng về công tác thanh niên thời kỳ đổi mới Năm

1993, Nghị quyết nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VII

được ban hành đã kh ng định “Công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân

tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng” Đây

là bước chuyển biến có tính đột phá, căn bản trong nhận thức, chủ trương của Đảng đối với công tác thanh niên Tháng 7/2008, Ban Chấp hành Trung ương

Đảng ban hành Nghị quyết số 25 – NQ/TW về Tăng cường sự lãnh đạo của

Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá Nghị quyết tiếp tục kh ng định vai trò to lớn và quan trọng của thanh

niên đối với tương lai của dân tộc và tiền đồ của cách mạng Việt Nam: “Thanh

niên là rường cột của nước nhà, chủ nhân tương lai của đất nước…là nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, nhập quốc tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội ”.[29]

Kế thừa những di sản tư tưởng của C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin, Hồ Chí Minh đã phát triển sáng tạo các luận điểm mác-xít về vai trò thanh niên, phong trào thanh niên và xây dựng Đoàn Thanh niên cộng sản ở Việt Nam Gắn thanh niên với vận mệnh của dân tộc, Hồ Chí Minh, trong nhiều bài nói và viết của mình đã luận giải một cách thuyết phục r ng: "Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh, một phần lớn

là do các thanh niên” Chủ tịch Hồ Chí Minh trong suốt cuộc đời hoạt động của mình, Người đã luôn quan tâm đến việc giáo dục cho thanh niên; Tháng 1 năm

1946, trong thư gửi thanh niên và nhi đồng toàn quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết :"Một năm khởi đầu từ mùa xuân Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội "[21]

Là một lãnh tụ vĩ đại, có tầm nhìn xa trông rộng, hơn ai hết, Người thấu hiểu vai trò vô cùng to lớn của tầng lớp thanh niên trong sự nghiệp cách mạng, trong công cuộc bảo vệ, xây dựng, kiến thiết nước nhà Để phát huy vai trò và sức mạnh của tuổi trẻ thì phải tiến hành giáo dục thanh niên một cách toàn diện

và chu đáo Do ý thức một cách sâu sắc về vấn đề này nên trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hết sức quan tâm dìu dắt thế hệ trẻ, dành cho họ một sự quan tâm thích đáng Ngay từ những ngày đầu bôn ba cứu nước, để giáo dục, thuyết phục và tập hợp thanh niên, Người đã lập

ra tổ chức Việt Nam Thanh niên cách mạng Trước lúc đi xa, trong "Di chúc"

thiêng liêng, Người còn ân cần căn dặn:"Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa "hồng" vừa "chuyên"

Liên quan đến vấn đề nghiên cứu còn có một số Nghiên cứu về tổ chức

hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong nhà trường như: "Một

số giải pháp quản lý hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở trường Đại học Quảng Nam" của tác giả Nguyễn Văn Trường năm 2010;

"Những giải pháp quản lý nâng cao chất lượng công tác thanh niên ở các trường cao đ ng tỉnh Vĩnh Long" của tác giả Nguyễn Thị Tuyết Minh năm 2010; nhưng việc tìm kiếm những biện pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình chưa có công trình nghiên cứu

1.2 Một số khái niệm cơ bản liên quan tới đề tài

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục và quản lý nhà trường

1.2.1.1 Quản lý

Quản lý là một khái niệm rộng lớn, bao gồm nhiều lĩnh vực, các nhà quản

lý kinh tế thiên về quản lý nền sản xuất xã hội các nhà quản lý nhà nước thiên

về quản lý các hoạt động xã hội theo pháp luật, các nhà quản lý giáo dục thiên

về quản lý mọi hoạt động giáo dục và đào tạo trong xã hội nh m đạt được những mục tiêu đã định Tùy theo góc độ tiếp cận khác nhau mà khái niệm quản

lý được các nhà khoa học định nghĩa trong các công trình nghiên cứu khoa học của mình

Theo tác giả Trần Hữu Cát và Đoàn Minh Duệ: Quản lý là hoạt động thiết yếu nảy sinh khi con người hoạt động tập thể, là sự tác động của chủ thể vào

khách thể, trong đó quan trọng nhất là khách thể con người, nh m thực hiện các

mục tiêu chung của tổ chức”[5] Theo tác giả Đặng Quốc Bảo và tập thể tác giả: Quản lý là một quá trình tác động gây ảnh hưởng của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nh m đạt được mục tiêu chung” Một cách tiếp cần khác của nhóm các nhà khoa học quản lý người Mỹ Harold Koontz, cyzil O’Đomell, Heiuz Weihrich: Quản lý là một hoạt động đảm bảo phối hợp những nổ lực cá nhân nh m đạt được mục đích của nhóm [15]

Những định nghĩa trên tuy có khác nhau về cách diễn đạt, nhưng có chung những nội dung cơ bản, đó là quản lý bao gồm các điều kiện sau:

- Phải có chủ thể quản lý (người quản lý, tổ chức quản lý)

- Phải cú đối tượng bị quản lý (người hoặc tập thể)

- Phải cú mục tiờu và một quỹ đạo cho cả đối tượng và chủ thể quản lý Mục tiờu này là căn cứ để chủ thể tạo ra cỏc tỏc động

Theo quan điểm hiện nay, quản lý được định nghĩa rừ hơn: Quản lý là quỏ trỡnh đạt đến mục tiờu của tổ chức b ng cỏch vận dụng cỏc hoạt động (chức năng): kế hoạch hoỏ, tổ chức chỉ đạo và kiểm tra với hệ thống thụng tin quản lý Như vậy, quản lý là sự tỏc động cú tổ chức, cú định hướng của chủ thể quản lý (người quản lý, tổ chức quản lý) lờn khỏch thể quản lý (đối tượng quản lý) về cỏc mặt văn hoỏ, xó hội , kinh tế, b ng hệ thống cỏc luật lệ, chớnh sỏch, cỏc nguyờn tắc

và biện phỏp cụ thể nh m tạo ra mụi trường cho sự phỏt triển của đối tượng (đối tượng cú thể quy mụ toàn cầu, khu vực, quốc gia, ngành đơn vị, con người cụ thể)

Bản chất của quỏ trỡnh quản lý thể hiện qua cỏc chức năng ở sơ đồ sau:

1.2.1.2 Quản lý giỏo dục

Cũng như khỏi niệm quản lý, khỏi niệm quản lý giỏo dục cú nhiều cỏch hiểu: Tỏc giả Nguyễn Quốc Chớ: QLGD thực hiện chức năng ổn định, duy trỡ đào tạo đỏp ứng nhu cầu hiện hành của nền KT-XH, QLGD nh m phối hợp với cỏc ngành, cỏc lực lượng xó hội tiến hành cụng tỏc xó hội hoỏ giỏo dục, huy động cỏc nguồn lực và hợp tỏc quốc tế trong lĩnh vực giỏo dục – đào tạo QLGD thực hiện những nhiệm vụ này thụng qua việc thực hiện 4 chức năng: Lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra” [6] Theo M.I.Kụnđakốp: Quản lý giỏo dục là tập hợp những biện phỏp khoa học nhất nh m bảo đảm sự vận hành bỡnh thường của cơ quan trong hệ thống giỏo dục để tiếp tục phỏt triển, mở rộng hệ thống cả về số lượng cũng như chất lượng [33] Tỏc giả Thỏi Văn Thành cho r ng: Quản lý giỏo dục n m trong quản lý văn hoỏ –

Lập

kế hoạch

Chỉ đạo

tinh thần Quản lý hệ thống giáo dục có thể xác định là tác động của hệ thống có

kế hoạch, có ý nghĩa và hướng đích của chủ thể ở các cấp khác nhau đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ Bộ giáo dục đến Trường học) nh m mục đích đảm bảo việc hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ trên cơ sở nhận thức và vận dụng những quy luật chung của xã hội cũng như các quy luật của quá trình giáo dục, của sự phát triển thể lực và tâm lý trẻ em

Từ những định nghĩa trên, có thể hiểu: QLGD có đặc điểm là gồm chủ thể quản

lý và đối tượng bị quản lý, QLGD là quản lý việc đào tạo con người, việc hình thành

và hoàn thiện nhân cách, việc tái sản xuất nguồn lực người Đối tượng quản lý ở đây

là những ai nhận sự giáo dục và đào tạo Quản lý việc giáo dục và đào tạo con người

là loại hình quản lý khó khăn nhất, phức tạp nhất QLGD luôn có khả năng thích nghi tức là luôn biến đổi: Khi đối tượng quản lý mở rộng về quy mô thì chủ thể quản

lý cũng có thể tiếp tục quản lý có hiệu quả b ng cách đổi mới quá trình quản lý thông qua các cấp trung gian

1.2.1.3 Quản lý nhà trường

Theo tác giả Phạm Minh Hạc: Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới đạt mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh ”[10] Tác giả Trần Kiểm cho

r ng: Quản lý trường học có thể hiểu là một hệ thống những tác động sư phạm hợp lý

và có hướng đích của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, học sinh và các lực lượng

xã hội trong và ngoài nhà trường nh m huy động và phối hợp sức lực, trí tuệ của họ vào mọi mặt hoạt động của nhà trường hướng vào việc hoàn thành có chất lượng và hiệu quả mục tiêu dự kiến ”

Từ các định nghĩa về quản lý trường học đã nêu, chúng ta có thể thấy r ng: Quản lý nhà trường thực chất là hệ thống tác động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý lên tất cả các nguồn lực nh m đẩy mạnh hoạt động của nhà trường theo nguyên lý giáo dục Trong đó, hoạt động trọng tâm hoạt động dạy học

1.2.2 Biện pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh:

1.2.2.1 Biện pháp

Theo định nghĩa của từ điển Tiếng Việt: Biện pháp là cách làm, cách giải quyết một vấn đề cụ thể (ví dụ: Biện pháp hành chính; Biện pháp kỹ thuật…)

Theo tác giả Bùi Văn Quân: Biện pháp được hiểu là cách làm, cách giải quyết một công việc, một vấn đề cụ thể Trong hoạt động, biện pháp là yếu tố hợp thành phương pháp, phụ thuộc vào phương pháp Trong nhiều tình huống cụ thể, biện pháp và phương pháp có thể chuyển hoá lẫn nhau Lúc này biện pháp được sử dụng tương ứng với khái niệm thủ thuật thực hiện phương pháp”.[4]

Như vậy: Biện pháp mang tính cụ thể và ở diện hẹp, nó nghiêng về cách làm của một cá nhân hoặc một cơ sở

1.2.2.2 Biện pháp quản lý

Biện pháp quản lý là cách làm, cách giải quyết một vấn đề cụ thể của chủ thể quản lý tác động lên khách thể quản lý nh m đạt hiệu quả quản lý mong muốn Biện pháp quản lý là cách làm cụ thể của chủ thể quản lý sử dụng để giải quyết những nhiệm vụ cụ thể trong những tình huống cụ thể, môi trường cụ thể Tính hiệu quả của quản lý phụ thuộc vào sự lựa chọn đúng các biện pháp tác động vào tổ chức

1.2.2.3 Chất lượng

Có nhiều quan điểm khác nhau về chất lượng:

Theo từ điển Tiếng Việt Chất lượng là tổng thể những tính chất thuộc tính cơ bản của sự việc (sự vật) làm cho sự việc (sự vật) này phân biệt với sự việc(sự vật) khác”, là: cái làm nên phẩm chất, giá trị của sự vật” [18]Theo tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN – ISO 8402)”, Chất lượng là tập hợp các đặc tính của một thực thể (Đối tượng) tạo cho thực thể (đối tượng) đó khả năng thoả mãn nhu cầu đã nêu ra hoặc nhu cầu tiềm ẩn” Theo định nghĩa của ISO 9000-2000: Chất lượng là mức độ đáp ứng các yêu cầu của một tập hợp các đặc tính vốn

có, trong đó yêu cầu được hiểu là nhu cầu mong đợi đã được công bố, ngầm hiểu hay bắt buộc Vì vậy, khi xem xét khái niệm Chất lượng” chúng ta nên xem xét ở khía cạnh khác nhau

Ngoài ra, chất lượng còn được hiểu là: Mức hoàn thiện, là đặc trưng so sánh hay đặc trưng tuyệt đối, các dữ kiện, các thông số cơ bản” là” Tiềm năng của một sản phẩm hay dịch vụ nh m thoã mãn nhu cầu người sử dụng”, có thể nói chất lượng là khái niệm động và đa chiều nên có rất nhiều cách tiếp cận khác nhau

1.2.2.4 Chất lượng giáo dục

Theo Từ điển Giáo dục học: chất lượng giáo dục là tổng hòa những phẩm chất và năng lực được tạo nên trong quá trình giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng cho người học so với thang chuẩn giá trị của nhà nước hoặc của xã hội Chất lượng giáo dục có tính lịch sử cụ thể và luôn luôn tùy thuộc vào điều kiện xã hội đương thời, trong đó có các thiết chế, chính sách và lực lượng tham gia giáo dục…”

Từ định nghĩa: Chất lượng là sự phù hợp với mục tiêu” ở trên, có thể xem chất lượng giáo dục là sự phù hợp với mục tiêu giáo dục” Mục tiêu giáo dục là những yêu cầu của xã hội đối với con người mà các nhà trường cần phải đáp ứng

Chất lượng giáo dục thường được xác định và đánh giá bởi những tiêu chí trong các lĩnh vực như: Cơ tiếp cận, sự nhập học, tỉ lệ tham dự học tập, tỉ lệ lưu ban, bỏ học; mức độ thông thạo của đọc, viết và tính toán; kết quả các bài kiểm tra; tỉ lệ đầu tư cho giáo dục trong ngân sách nhà nước…

1.2.2.5 Quản lý chất lượng

Quản lý chất lượng là tập hợp hoạt động của chức năng quản lý chung để xác định chính sách chất lượng, mục đích, trách nhiệm và thực hiện chúng qua các biện pháp như lập kế hoạch chất lượng, kiểm soát chất lượng, đảm bảo chất lượng và cải tiến chất lượng trong khuôn khổ hệ chất lượng

Quản lý chất lượng là tất cả mọi hoạt động trong chức năng quản lý tổng

quát nh m xác định các mục tiêu của chính sách và trách nhiệm liên quan đến chất lượng; đồng thời triển khai những chính sách và trách nhiệm này b ng các phương tiện như kế hoạch chất lượng, các quy trình chất lượng, kiểm soát chất lượng, đánh giá chất lượng và cải thiện chất lượng, tất cả n m trong một hệ thống chất lượng

Tiêu chuẩn Việt Nam về chất lượng TCVN-5814-94” đã xác định: Quản lý chất lượng là tập hợp những hoạt động của chức năng quản lý chung, xác định chính sách chất lượng, mục đích, trách nhiệm và thực hiện chúng thông qua các biện pháp như lập kế hoạch chất lượng, điều khiển và kiểm soát chất lượng, đảm bảo chất lượng và cải tiến chất lượng trong khuôn khổ hệ thống chất lượng” Theo đó, khái niệm quản lý chất lượng được xem xét ở những tiêu chí sau:

- Thứ nhất: Quản lý chất lượng bao gồm hệ thống các biện pháp, phương pháp nh m đảm bảo chất lượng sản phẩm, thỏa mãn nhu cầu khách hàng với hiệu quả kinh tế - xã hội cao nhất

- Thứ hai: Quản lý chất lượng được tiến hành ở tất cả quá trình hình thành chất lượng sản phẩm theo chu kỳ sống: Nghiên cứu, thiết kế- sản xuất- tiêu dùng

1.2.2.6 Nâng cao chất lượng hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

Nâng cao chất lượng hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

là nhiệm vụ chiến lược, xây dựng lực lượng quyết định cho công cuộc phát triển KT-XH đất nước và sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc XHCN

Nâng cao chất lượng hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

là nâng cao chất lượng đoàn viên, chất lượng chi Đoàn, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cơ sở và nâng cao chất lượng chính trị, tư tưởng, chất lượng các hoạt động Đoàn và hiệu quả thực tế của các phong trào thanh niên

Việc nâng cao chất lượng hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phải bám sát với nhiệm vụ chính trị trọng tâm của Đảng ủy, Nhà trường và các tổ chức Đoàn cấp trên Như thế tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh sẽ nhận đươc sự hỗ trợ nhiều mặt của Đảng ủy, BGH và các tổ chức khác như vậy mới có phương hướng hành động đúng đắn và mang lại hiệu quả thiết thực

1.3 Một số vấn đề về quản lý hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở trường THPT

1.3.1 Sơ lược về tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam do Đảng Cộng sản Hồ Chí Minh Việt Nam và Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đoàn bao gồm thanh niên tiên tiến, phấn đấu vì mục tiêu,

lý tưởng của Đảng là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội , dân giàu, nước mạnh, xã hội công băng, dân chủ, văn minh…”, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng Cộng sản Việt Nam, là đội quân xung kích cách mạng, là trường học XHCN của thanh niên, đại diện chăm lo và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tuổi trẻ… là lực lượng nòng cốt chính trị trong phong trào thanh niên và trong các tổ chức thanh niên Việt Nam Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là thành viên của hệ thống chính trị, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp

và Pháp luật của nước CHXHCN Việt Nam Đoàn phối hợp với các cơ quan nhà nước, các đoàn thể và các tổ chức xã hội hội, các tập thể lao động và gia đình chăm lo giáo dục, đào tạo và bảo vệ thanh, thiếu nhi; tổ chức cho đoàn viên, thanh niên tích cực tham gia vào việc quản lý Nhà nước và xã hội hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh được tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ.” [11]

+ Hệ thống tổ chức của Đoàn được tổ chức từ Trung ương xuống cơ sở

+ Cấp cơ sở gồm Đoàn cơ sở và Chi đoàn cơ sở

+ Cấp Huyện và tương đương

+ Cấp Tỉnh và tương đương

+ Cấp Trung ương

Chi đoàn là nền tảng của Đoàn được thành lập theo địa bàn dân cư, theo ngành nghề, theo đơn vị học tập, công tác, lao động, nơi cư trú và đơn vị cơ sở trong lực lượng vũ trang nhân dân

Chi đoàn là tổ chức tế bào của Đoàn là hạt nhân nòng cốt đoàn kết, tập hợp thanh, thiếu nhi” [11]

Chi đoàn hay đoàn cơ sở có nhiệm vụ sau:

+ Đại diện, chăm lo và bảo vệ lợi ích chính đáng của cán bộ, đoàn viên, thanh thiếu niên nhi đồng

+ Tổ chức các hoạt động, tạo môi trường giáo dục, rèn luyện đoàn viên, thanh thiếu nhi nh m góp phần thực hiện nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội , quốc phòng, an ninh của địa phương, đơn vị

+ Phối hợp với chính quyền, các đoàn thể và các tổ chức kinh tế, xã hội làm tốt công tác thanh niên, chăm lo xây dựng Đoàn; tích cực xây dựng cơ sở Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở địa bàn dân cư, tham gia xây dựng, bảo vệ Đảng và chính quyền.” [11]

CB Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cơ sở có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong sự tồn tại và phát triển của tổ chức cơ sở Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Sự hấp dẫn của tổ chức cơ sở Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đối với đoàn viên, Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh viên phụ thuộc chủ yếu vào sự năng động, sáng tạo của đội ngũ CB Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Chính đội ngũ này là những người quyết định việc nội dung và phương thức hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cho phù hợp với nhiệm vụ chính trị của địa phương, đơn vị và nhu cầu, nguyện vọng, đặc điểm tâm lý của các đối tượng thanh niên ở cơ sở

Người CB Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cơ sở là người

thường xuyên tiếp cận với đoàn viên vì vậy cần phải hiểu và nắm được tâm tư, nguyện vọng, mặt mạnh, mặt yếu và những khó khăn của họ, từ đó có biện pháp

cụ thể, hiệu quả trong công tác TN Xuất phát từ đó mà người CB Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cơ sở giữ vai trò hết sức quan trọng trong việc đại diện cho quyền lợi, lợi ích chính đáng của TN cầu nối giữa ĐVTN với các tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

CB Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cơ sở là người trực tiếp tuyên truyền, vận động thanh niên, đồng thời vừa là người thủ lĩnh của thanh niên, chịu trách nhiệm tổ chức các hoạt động, phát động các phong trào TN, thông qua đó tạo môi trường giáo dục đoàn kết tập hợp TN Vì vậy CB tốt hay kém là yếu tố quyết định phong trào ở cơ sở mạnh hay yếu, đúng như Bác Hồ đã

kh ng định CB nào phong trào ấy”

1.3.2 Đoàn viên

Đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là thanh niên Việt Nam tiên tiến, phấn đấu vì lý tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh có tinh thần yêu nước, tự cường dân tộc, có lối sống lành mạnh, cần kiệm, trung thực; gương mẫu trong học tập, lao động, hoạt động xã hội và bảo vệ Tổ quốc, gắn bó mật thiết với thanh niên; chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật của Nhà nước, quy ước của cộng đồng và Điều lệ Đoàn.” [11]

Theo Điều lệ Đoàn thì hiện nay Đoàn viên có tuổi đời từ 16 đến 30

1.3.3 Hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở trường THPT 1.3.3.1.Vị trí của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

Tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là thành viên trong hệ thống giáo dục của nhà trường, góp phần cùng nhà trường thực hiện tốt mục tiêu đào tạo

Đoàn trường hoạt động dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy Đảng nhà trường và Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp trên

Tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là nơi trực tiếp giáo dục, rèn luyện, thực hiện quyền làm chủ và bảo vệ quyền lợi chính đáng của

Đoàn viên thanh niên

1.3.3.2 Phương pháp hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong nhà trường THPT

- Đối với Đoàn trường:

+ Xây dựng chương trình kế hoạch công tác Đoàn Thanh niên Cộng sản

Hồ Chí Minh theo năm học và cụ thể b ng các kế hoạch tháng

+ Đưa hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh vào cơ chế hoạt động thống nhất của nhà trường, từ kế hoạch hoạt động hàng tháng đến việc đánh giá thi đua, xếp loại hoạt động chi Đoàn, Đoàn trường

+Tổ chức các phong trào của hành động gắn với nội dung học tập, giáo dục rèn luyện trong tháng cho ĐVTN

+ Xây dựng chi Đoàn thành những chi Đoàn mạnh, tập thể học tập, rèn luyện vì ngày mai lập nghiệp giữ nước”

- Đối với BCH Đoàn:

+ Chỉ đạo theo hệ thống từ trên xuống: Đoàn trường đến chi Đoàn để thực hiện nhiệm vụ chung và nề nếp công tác đoàn qua việc phổ biến công tác, kiểm tra, đánh giá, phân loại thi đua khen thưởng chi Đoàn theo tháng, học kỳ,

1.3.3.3 Mối quan hệ giữa tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh với các tổ chức trong và ngoài nhà trường

- Đối với Đảng bộ, chi bộ nhà trường:

+ Có trách nhiệm tiếp thu tuyệt đối, đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng

+ Thường xuyên báo cáo với chi ủy, Đảng ủy về tình hình phong trào Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh nhà trường hàng tháng

+ Xin ý kiến, chủ trương công tác đoàn từng tháng

Hồ Chí Minh

+ Đại diện cho ĐVTN Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh nhà trường tham gia vào các ban, đồng của nhà trường phản ánh tâm tư nguyện vọng của đoàn viên thanh niên, có ý kiến tham gia gia giải quyết các vấn đề liên quan đến ĐVTN

- Đối với Công đoàn và cha mẹ học sinh nhà trường:

Là những tổ chức quần chúng cùng chịu sự lãnh đạo và định hướng của Đảng ủy, Chi ủy nhà trường Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh nhà trường cần thường xuyên thông báo, bàn bạc để nắm chủ trương công tác của nhau, ủng hộ lẫn nhau và phối hợp tổ chức thực hiện một số phong trào gắn với nhiệm vụ chung Có thể tranh thủ vận động Công Đoàn, cha mẹ học sinh nhà trường trong việc hỗ trợ kinh phí hoạt động, các hoạt động chăm sóc ĐVTN vượt khó

- Đối với Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp trên: là các tổ chức cơ sở, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh nhà trường chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp trên đặc biệt trong

công tác lập kế hoạch, chỉ đạo thực hiện giám sát và kiểm tra đánh giá kết quả thực hiện các công tác Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong nhà trường

1.3.3.4 Vai trò của hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong công tác giáo dục toàn diện ở trường THPT

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, là một tổ chức xã hội trong nhà trường hoạt động theo điều lệ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh dưới sự chỉ đạo của cấp uỷ và BGH nhà trường Với tính năng động, xung kích và sáng tạo, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, luôn kh ng định vai trò tiên phong của mình trong mọi lĩnh

vực hoạt động của nhà trường

Là một thành viên trong Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đồng giáo dục của nhà trường, Đoàn TN, có nhiều thế mạnh trong việc phối hợp cùng các đoàn thể trong nhà trường để giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, pháp luật cũng như kỹ năng, thái độ nghề nghiệp cho học sinh

Trong xu thế mở” của giáo dục hiện đại, những kiến thức mang tính hàn lâm qua bài giảng của các thầy cô giáo là yếu tố cần” song chưa đủ” trong công tác giáo dục toàn diện Với tính chất đặc thù trong hoạt động của mình, tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong nhà trường có vai trò rất lớn trong các hoạt động giáo dục chính trị, truyền thống, đạo đức, lối sống; ý thức chấp hành pháp luật, kỹ năng sống và ý thức công dân trong HS Xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm của công tác Đoàn và phong trào thanh niên trường học, trên cơ sở chương trình công tác của Tỉnh Đoàn Huyện Đoàn các đoàn trường đã chủ động xây dựng kế hoạch hoạt động Trước hết là tăng cường phối hợp và vận dụng nhiều hình thức linh hoạt để tuyên truyền các chỉ thị nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước đến với HS, tổ chức các phong trào rèn luyện có ý nghĩa lớn tới chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của TN Đoàn đóng vai trò nòng cốt chính trị đối với tổ chức Công tác Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong các trường học là bộ phận quan trọng trong công tác giáo dục, đào tạo của các nhà trường Điều đó thể hiện:

+ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh có các hình thức giáo dục phù

hợp với nhiệm vụ chính trị, phù hợp với tình hình thực tế của đơn vị

+ Đoàn thực hiện nhiệm vụ định hướng chính trị, định hướng giá trị, hỗ trợ ĐVTN trong học tập, rèn luyện

+ Hình thức giáo dục thiết thực, bổ ích và phải tạo ra một sân chơi lành mạnh trong ĐVTN

+ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là trường học XHCN của thanh niên HS Đoàn tổ chức các phong trào hành động cách mạng thu hút đông đảo ĐVTN tham gia, qua đó giúp ĐVTN rèn luyện, trưởng thành; đồng thời, Đoàn và xây dựng hệ thống của mình từ cấp chi Đoàn trở lên thực sự là một tổ chức vững mạnh, tiên tiến để thực sự là môi trường, là trường học XHCN của ĐVTN

+ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp với các ngành, các cấp, các đoàn thể nhân dân để chăm lo, giáo dục, bồi dưỡng, đào tạo và phát huy ĐVTN

+ Phương thức giáo dục của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đảm bảo quyền lợi chính đáng cho ĐVTN b ng hoạt động cụ thể, tránh hình thức, đảm bảo tính chiều sâu

+ Phương thức giáo dục mang tính sáng tạo, đổi mới cách nghĩ cách làm, đảm bảo tính thiết thực theo phương châm "Nói đi đôi với làm"

Tóm lại, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Hồ Chí Minh Việt Nam sáng lập, có sứ mệnh quan trọng đối với thế

hệ trẻ nói chung và có vai trò quan trọng đối với việc giáo dục, hoàn thiện nhân cách cho ĐVTN

1.3.4 Một số đặc điểm tâm lý nhân cách điển hình của thanh niên học sinh

THPT

1.3.4.1 Đặc điểm phát triển trí tuệ

Ở HS THPT, tính chủ định phát triển mạnh ở các quá trình nhận thức, tri giác có mục đích đã đạt tới mức cao, quá trình quan sát chịu sự điều khiển của

hệ thống tín hiệu thứ hai nhiều hơn và không tách khỏi tư duy ngôn ngữ, ghi nhớ

có chủ định giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động trí tuệ Đồng thời, vai trò của ghi nhớ logic, ghi nhớ ý nghĩa ngày một tăng nên khả năng ghi nhớ của các em rất tốt

1.3.4.2 Đặc điểm hoạt động học tập

Hoạt động học tập ở HS THPT đòi hỏi tính chủ động, sáng tạo, tích cực

do khối lượng kiến thức mà các em phải tiếp thu nhiều hơn, đa dạng hơn Hoạt động học tập ở lứa tuổi này có sự phân hoá rõ rệt, thể hiện ở việc lựa chọn các môn học theo sở thích hay theo định hướng chọ nghề nghiệp sau này

1.3.4.3 Sự phát triển ý thức

Sự phát triển ý thức là một đặc điểm nổi bật trong sự phát triển nhân cách của học sinh THPT với những biểu hiện sau:

+ Các em chú ý nhiều hơn đến hình dáng bên ngoài của mình, hình ảnh

về thân thể là một thành tố quan trọng của sự tự ý thức của thanh niên mới lớn + Sự tự ý thức xuất phát từ hoạt động và các mối quan hệ trong tập thể, trong xã hội Các em hay ghi nhật ký, tự nhận thức về vị trí, vai trò của bản thân hiện tại và tương lai

+ Các em có khả năng đánh giá sâu sắc những phẩm chất, mặt mạnh, mặt yếu của những người cùng sống và chính mình Đồng thời, các em cũng có khuynh hướng độc lập trong việc phân tích, đánh giá bản thân Song việc tự đánh giá bản thân nhiều khi chưa khách quan, có thể sai lầm nên cần giúp đỡ khéo léo để các em hình thành một biểu tượng khách quan về nhân cách của mình

+ Học sinh THPT có nhu cầu tự giáo dục mạnh mẽ, các em đã tự ý thức, khao khát những giá trị mà mình cho là hữu ích với cuộc sống Những HS cuối cấp THPT luôn tự ý thức về nghề nghiệp tương lai và có ý thức tự phấn đấu, nỗ lực trong học tập để thực hiện ước mơ của mình

1.3.4.4 Đời sống tình cảm

Đời sống tình cảm của HS THPT rất phong phú, đặc biệt là tình bạn Các

em có nhu cầu lớn về tình bạn và đặt ra những nhu cầu cao trong tình bạn như sự chân thành, tin tưởng, đồng cảm, giúp đỡ lẫn nhau Tình bạn của các em mang tính xúc cảm cao, thường được lý tưởng hoá Mối quan hệ nam - nữ ở lứa tuổi này có sự phân hoá rõ rệt Do vậy, nhu cầu về tình bạn khác giới tăng ở một số

em, xuất hiện những dấu hiệu của một tình cảm mới: tình yêu Tình yêu ở HS THPT thường trong sáng, hồn nhiên, giàu cảm xúc và khá chân thành Vì vậy,

nhà trường cần phải giáo dục cho HS một tình yêu chân chính dựa trên cơ sở thông cảm, hiểu biết, tôn trọng và cùng có một mục đích, lý tưởng chung

Chúng ta cần tin tưởng, tạo điều kiện để các em phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo độc lập, giúp các em nâng cao tinh thần trách nhiệm của bản thân để tạo điều kiện thuân lợi cho sự phát triển nhân cách HS

Trong điều kiện hiện nay ở các trường THPT, quản lý chất lượng hoạt

động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là một trong những yêu cầu cấp

bách nh m đưa công tác TN lên tầm cao mới, ngang tầm với đòi hỏi của xã hội , với những nội dung:

- Nâng cao nhận thức về công tác Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

- Đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức công tác Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phù hợp với đối tượng

- Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

- Tăng cường điều kiện về cơ sở vật chất phục vụ cho công tác Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

- Cải cách chế dộ chính sạch về đãi ngộ, tiền lương, khen thưởng cho cán

bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và công tác - Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng và công tác phối, kết hợp với các đơn vị trong và ngoài nhà trường

- Thường xuyên rà soát, nắm bắt tình hình công tác Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và tình hình đoàn viên ở các trường hiện nay

1.4 Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở các trường THPT Huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình

1.4.1 Yêu cầu của mục tiêu giáo dục nói chung

Theo điều II Luật Giáo dục của nước Cộng hoà XHCN Việt Nam: Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội , hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”

Mục tiêu cụ thể của bậc THPT: Giáo dục THPT nh m giúp HS củng cố

và phát triển những kết quả của giáo dục THCS, hoàn thiện học vấn phổ thông

và những hiểu biết thông thường về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học đại học, cao đ ng, trung học chuyên nghiệp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động”

1.4.2 Căn cứ vào thực tiễn hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và công tác quản lý hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở các trường THPT Huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình

Hiện nay, do nhiều nguyên nhân khác nhau, những hành vi lệch chuẩn của ĐVTN đang có xu hướng gia tăng, như: vi phạm pháp luật, tệ nạn xã hội , gian lân trọng thi cử… Một bộ phận ĐVTN có biểu hiện lối sống hưởng thụ, xa hoa, lãng phí, lười lao động, thiếu ý thức rèn luyện, sống thờ ơ, vô cảm, vị kỷ; Thời gian gần đây bạo lực học đường đang là vấn đề nhức nhối của toàn xã hội , làm mất đi hình ảnh đẹp của ĐVTN

Ở các trường THPT huyện Tuyên Hóa trong những năm qua, cùng với nhà trường, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh có vai trò quan trọng trong quá trình giáo dục lý tưởng cách mạng, giáo dục định hướng giá trị, hình thành lối sống, hoàn thiện nhân cách cho ĐVTN- học sinh Đồng thời, Đoàn Thanh niên cũng là người đại diện quyền lợi, bảo đảm lợi ích hợp pháp, chính đáng và tạo điều kiện cho đoàn viên, thanh niên học sinh đạt được hoài bão ước mơ trong cuộc sống Đoàn TNCS Hồ Chí là tổ chức của TN, HS nên luôn luôn gần gũi, nắm rõ tâm

tư, nguyện vọng, nhu cầu, lợi ích của thanh niên HS Do đó tổ chức Đoàn Thanh

niên Cộng sản Hồ Chí Minh sẽ có vai trò, vị trí quan trọng trong việc giáo dục, định hướng giá trị cho thanh niên HS, giúp HS nhận rõ và xác lập cho mình những giá trị đúng đắn, bền vững

Tuy nhiên, hiện nay hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở các trường THPT Huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình vẫn chưa đạt hiệu quả mong muốn Thực trạng này có nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân chính vẫn là do chưa có những biện pháp quản lý hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh một cách hợp lý Vì vậy, để hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh các trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình có hiệu quả thiết thực trong quá trình giáo dục ĐVTN học sinh, việc tìm ra những biện pháp quản lý có cơ sở khoa học và có tính khả thi là việc làm rất cần thiết

1.5 Cơ sở nghiên cứu xây dựng các biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở trường THPT huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình

1.5.1 Cơ sở pháp lý của công tác Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong nhà trường THPT

- Căn cứ Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

- Căn cứ Nghị quyết nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X

về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy

mạnh CNH, HĐH

- Căn cứ vào các quan điểm, đường lối chủ trương của Đảng về công tác Thanh niên; các chương trình hành động của tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh; chương trình phối hợp giữa Trung ương Đoàn và Bộ Giáo dục và Đào tạo

1.5.2 Định hướng phát triển giáo dục và đào tạo giai đoạn 2015 đến 2020 của tỉnh Quảng Bình và của huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình

1.5.2.1 Mục tiêu chung

- Nghị quyết đại Đảng bộ tỉnh Quảng Bình lần thứ XVI nhiệm kỳ 2015 - 2020

đã quyết nghị: Thực hiện có hiệu quả chủ trương đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, gắn với phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao Quan tâm chất lượng giáo dục mũi nhọn, bảo đảm chất lượng giáo dục đại trà Nâng cao