Quản lý việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện ở trường trung học phổ thông huyện đức hòa, tỉnh long an

Một trong những nguyên nhân cơ bản là do thiếu nhất quán trong môi trường giáo dục ở nhà trường, gia đình, cộng đồng; ở từng nhà trường phổ thông vẫn còn nhiều bất cập về cơ sở vật chất,

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

NGUYỄN NGỌC ANH HIẾU

QUẢN LÝ VIỆC XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC AN TOÀN,

LÀNH MẠNH, THÂN THIỆN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN ĐỨC HÒA,

TỈNH LONG AN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGHỆ AN, 2018

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

NGUYỄN NGỌC ANH HIẾU

QUẢN LÝ VIỆC XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC AN TOÀN,

LÀNH MẠNH, THÂN THIỆN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN ĐỨC HÒA,

TỈNH LONG AN

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS NGUYỄN THỊ MỸ TRINH

NGHỆ AN, 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu và dẫn chứng đưa ra trong luận văn là hoàn toàn trung thực và không sao chép từ bất kỳ một công trình nào

Nghệ An, tháng 05 năm 2018

Tác giả

Nguyễn Ngọc Anh Hiếu

Xin chân thành cảm ơn tới Hiệu trưởng, các đồng nghiệp, học sinh các Trường THPT Huyện Đức Hòa, tỉnh Long An đã giúp đỡ, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt thời gian đi học và thực hiện luận văn

Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Người hướng dẫn khoa học - PGS.TS Nguyễn Thị Mỹ Trinh, đã tận tình hướng dẫn, trực tiếp chỉ bảo cho tôi những kiến thức khoa học và những lời khuyên nhủ chân tình để tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp này

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới các Thầy, Cô trong Hội đồng chấm luận văn tốt nghiệp thạc sĩ đã dành thời gian đọc, góp ý, phản biện cho luận văn

Cho tôi được gửi lời tri ân tới bạn bè và những thành viên thân yêu trong gia đình - những người luôn gần gũi, ủng hộ tôi trong suốt khóa học và thực hiện luận văn, là động lực, là chỗ dựa tinh thần cho tôi phấn đấu

Trong quá trình học tập và nghiên cứu, mặc dù bản thân đã rất cố gắng song luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế, kính mong các thầy giáo, cô giáo và các đồng nghiệp quan tâm, góp ý để luận văn được hoàn thiện hơn

Một lần nữa, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành sâu sắc và lời chúc sức khoẻ, hạnh phúc, thành đạt tới tất cả mọi người

Nghệ An, tháng 05 năm 2018

Tác giả

Nguyễn Ngọc Anh Hiếu

MỤC LỤC

Trang

TRANG BÌA PHỤ

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT vii

DANH MỤC BẢNG viii

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ VIỆC XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC AN TOÀN, LÀNH MẠNH, THÂN THIỆN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 6

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Các nghiên cứu về xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện ở trường trung học phổ thông 6

1.1.2 Các nghiên cứu về quản lý xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện ở trường trung học phổ thông 10

1.2 Một số khái niệm công cụ 13

1.2.1 Môi trường giáo dục; Môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện 13

1.2.2 Xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện 14

1.2.3 Quản lý việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện 14

1.2.4 Giải pháp quản lý việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện 16

1.3 Xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong trường trung học phổ thông 16

1.3.1 Đăc điểm sinh lý, tâm lý của học sinh trung học phổ thông 16

1.3.2 Tầm quan trọng của việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong trường trung học phổ thông 21

1.3.3 Mục tiêu, nội dung xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh,

thân thiện trong trường trung học phổ thông 21

1.3.4 Các tiêu chí cơ bản đánh giá kết quả xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong trường trung học phổ thông 26

1.4 Quản lý việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong trường trung học phổ thông 28

1.4.1 Lập kế hoạch xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong trường trung học phổ thông 28

1.4.2 Tổ chức hiện kế hoạch xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong trường trung học phổ thông 28

1.4.3 Chỉ đạo thực hiện kế hoạch xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong trường trung học phổ thông 29

1.4.4 Kiểm tra, đánh giá kết quả xây dựng môi trường giáo dục dục an toàn, lành mạnh, thân thiện 31

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong trường trung học phổ thông 32

1.5.1 Yếu tố chủ quan 32

1.5.2 Yếu tố khách quan 36

Kết luận chương 1 37

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VIỆC XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN ĐỨC HÒA, TỈNH LONG AN 38

2.1 Tổ chức nghiên cứu thực trạng 38

2.1.1 Mục đích khảo sát 38

2.1.2 Nội dung khảo sát thực trạng 38

2.1.3 Đối tượng khảo sát và địa bàn khảo sát 39

2.1.4 Phương pháp khảo sát 39

2.2 Sơ lược về tình hình phát triển kinh tế - xã hội và giáo dục Trung học phổ thông của huyện Đức Hòa, tỉnh Long An 40

2.2.1 Tình hình phát triển kinh tế - xã hội 40

2.2.2 Tình hình giáo dục Trung học phổ thông của huyện Đức Hoà 42

2.3 Thực trạng xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân

thiện ở các trường trung học phổ thông huyện Đức Hòa, tỉnh Long An 43

2.3.1 Nhận thức của học sinh và giáo viên trung học phổ thông về tầm quan trọng của môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện ở các trường trung học phổ thông huyện Đức Hòa tỉnh Long An 43

2.3.2 Đánh giá của học sinh và giáo viên trung học phổ thông về tính an toàn, lành mạnh, thân thiện của môi trường giáo dục ở các trường trung học phổ thông huyện Đức Hòa tỉnh Long An 43

2.4 Thực trạng quản lý việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, lành mạnh ở các trường trung học phổ thông huyện Đức Hòa tỉnh Long An 52

2.4.1 Thực trạng lập kế hoạch xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, lành mạnh 52

2.4.2 Thực trạng tổ chức, chỉ đạo thực hiện các hoạt động xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, lành mạnh 53

2.4.3 Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, lành mạnh 54

2.4.4 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, lành mạnh 55

2.5 Đánh giá chung về thực trạng 56

2.5.1 Hạn chế 57

2.5.2 Nguyên nhân 58

Kết luận chương 2 59

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP QUẢN LÝ VIỆC XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC AN TOÀN, THÂN THIỆN, LÀNH MẠNH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN ĐỨC HÒA TỈNH LONG AN 60

3.1 Nguyên tắc đề xuất giải pháp 60

3.2 Một số giải pháp quản lý xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, lành mạnh ở các trường trung học phổ thông huyện Đức Hòa tỉnh Long An 61

3.2.1 Tổ chức bồi dưỡng nhận thức, nâng cao năng lực cho các đối tượng có liên quan về công tác xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân

thiên 61

3.2.2 Chỉ đạo đưa nội dung xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện vào kế hoạch phát triển giáo dục của nhà trường 64

3.2.3 Xây dựng quy chế phân cấp và phối hợp quản lý việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện giữa các tổ chức, bộ phận, cá nhân đối với từng lớp, các khu vực 67

3.2.4 Tham mưu, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng ngoài nhà trường trong xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện ở các nhà trường trung học phổ thông 68

3.2.5 Chỉ đạo, giám sát và hỗ trợ các hoạt động xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện theo kế hoạch 70

3.2.6 Kiểm tra, đánh giá khách quan việc xây dựng môi trường giáo dục và làm tốt công tác thi đua, khen thưởng cho các tổ chức, bộ phận, cá nhân có thành tích trong công tác quản lý 73

3.2.7 Mối quan hệ giữa các giải pháp 75

3.3 Thăm dò tính cần thiết, tính khả thi của các giải pháp đề xuất 76

3.3.1 Mục đích khảo nghiệm 76

3.3.2 Nội dung và phương pháp khảo nghiệm 76

3.3.3 Đối tượng khảo nghiệm 77

3.3.4 Kết quả khảo nghiệm 78

Kết luận chương 3 80

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 82

TÀI LIỆU THAM KHẢO 86 PHỤ LỤC PL1

DANH MỤC BẢNG

Trang

Bảng 2.1 Đối tượng khảo sát 39

Bảng 2.2 Nhận thức về tầm quan trọng của môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện ở các trường trung học phổ thông 43

Bảng 2.3 Kết quả khảo sát CBQL và GV về cơ sở vật chất 44

Bảng 2.4 Kết quả khảo sát ý thức, thái độ tích cực tham gia hoạt động và học tập của CBQL, GV 46

Bảng 2.5 Kết quả khảo sát ý thức trách nhiệm của CBQL, giáo viên, nhân viên về thực hiện chuẩn mực và giá trị cốt lõi của nhà trường 47

Bảng 2.6 Kết quả khảo sát mối quan hệ giữa các thành viên trong tập thể nhà trường; giữa GV-HS 48

Bảng 2.7 Kết quả khảo sát CBQL và GV về hoạt động xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện 49

Bảng 2.8 Kết quả khảo sát học sinh về nhận định môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện 50

Bảng 2.9 Kết quả khảo sát CBQL và GV về lập kế hoạch xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, lành mạnh 52

Bảng 2.10 Kết quả khảo sát CBQL và GV về tổ chức, chỉ đạo thực hiện các hoạt động môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, lành mạnh 53

Bảng 2.11 Kết quả khảo sát CBQL và GV về kiểm tra, đánh giá kết quả việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, lành mạnh 54

Bảng 2.12 Kết quả khảo sát CBQL và GV về các yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, lành mạnh 55

Bảng 3.1 Đối tượng khảo sát 77

Bảng 3.2 Kết quả khảo sát tính cần thiết của các giải pháp 78

Bảng 3.3 Kết quả khảo sát tính khả thi của các giải pháp 79

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm, chăm lo đến sự nghiệp giáo dục, đào tạo Đại hội đại biểu Đảng cộng sản Việt Nam toàn quốc lần thứ VI đã xác định “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu” Đại hội đại biểu Đảng cộng sản Việt Nam toàn quốc lần thứ IX tiếp tục khẳng định vị trí “Quốc sách hàng đầu” của giáo dục đào tạo và “Phát triển giáo dục, đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá;

là điều kiện để phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững” Đại hội Đảng lần thứ XII xác định: “Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo theo hướng mở, hội nhập, xây dựng xã hội học tập, phát triển toàn diện năng lực, thể chất, nhân cách, đạo đức, lối sống, ý thức tôn trọng pháp luật và trách nhiệm công dân ”

Vào ngày 20/02/1990, Việt Nam là nước đầu tiên ở châu Á và là nước thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước Quốc tế về Quyền trẻ em Ngay sau

ký cam kết, Nhà nước ta đã ban hành một hệ thống các văn bản pháp luật cũng như xây dựng hệ thống tổ chức bộ máy từ trung ương đến cơ sở bảo đảm cho sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em được thực hiện ngày càng

có hiệu quả Năm 2016 Luật trẻ em được ban hành thay thế Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em năm 2004 với mục đích tạo khuôn khổ pháp lý

Có thể nhận thấy Luật Trẻ em 2016 đã tạo ra hành lang pháp lý quan trọng cho công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, thúc đẩy việc thực hiện ngày càng tốt hơn những quyền cơ bản của trẻ em mà Việt Nam là một trong các quốc gia phê chuẩn Công ước về Quyền trẻ em của Liên hợp quốc Để thực hiện Luật trẻ em trong lĩnh vực giáo dục, ngày 17/7/2017 Chính phủ ban hành Nghị định 80/2017/NĐ-CP quy định về môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường

Qua nghiên cứu lý luận cho thấy: Muốn nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho người học phải có môi trường giáo dục tích cực đảm bảo các đặc tính cơ bản: an toàn, thân thiện, lành mạnh Xây dựng môi trường giáo dục tích cực là trách nhiệm không chỉ của nhà trường mà của cả gia đình, cộng đồng và xã hội Trong bối cảnh Hội nhập, Việt Nam có sự phát triển mạnh mẽ và tích cực về kinh tế, văn hóa, xã hội Tuy nhiên, sự mở cửa mạnh

mẽ, cùng với sự phát triển nóng của nền kinh tế cũng tạo ra những ảnh hưởng tiêu cực đến giáo dục thế hệ trẻ Chưa có giai đoạn nào mà thế hệ trẻ lại chịu tác động đan xen cùng một lúc giữa cái tốt và cái xấu, giữa cái thiện và cái ác, giữa giá trị tinh thần và vật chất, như hiện nay, vì vậy, nếu thiếu hệ thống phẩm chất và năng lực được hình thành chắc chắn trong môi trường giáo dục

an toàn, thân thiện, lành mạnh thì thanh thiếu niên rất dễ bị chao đảo trước những cám dỗ của cuộc sống

Huyện Đức Hòa, tỉnh Long An có sự phát triển kinh tế mạnh mẽ với nhiều khu/cụm công nghiệp Dân số đông và yêu cầu xã hội ngày càng cao đối với giáo dục học sinh các cấp Được sự chỉ đạo sát sao của tổ chức Đảng, chính quyền các cấp nên giáo dục của địa phương đạt những thành công nhất định, tuy nhiên, chất lượng giáo dục chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển

KT, XH của huyện nhà Một trong những nguyên nhân cơ bản là do thiếu nhất quán trong môi trường giáo dục ở nhà trường, gia đình, cộng đồng; ở từng nhà trường phổ thông vẫn còn nhiều bất cập về cơ sở vật chất, hoạt động giáo dục, yếu về văn hóa giao tiếp… làm cho môi trường giáo dục ở từng nhà trường chưa hỗ trợ tích cực cho dạy học và giáo dục phát triển toàn diện của học sinh Rất cần có những nghiên cứu đánh giá đúng thực trạng và đề xuất được các giải pháp xây dựng môi trường giáo dục đảm bảo an toàn, lành mạnh, thân thiện trong các nhà trường phổ thông

Từ những lý do trên, bản thân là CBQL của cơ sở giáo dục, tôi đã lựa

chọn đề tài nghiên cứu: “Quản lý việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện ở trường trung học phổ thông huyện Đức Hòa, tỉnh Long An”

2 Mục đích nghiên cứu

Xác định một số giải pháp quản lý việc xây dựng môi trường giáo dục

an toàn, lành mạnh, thân thiện ở các trường trung học phổ thông huyện Đức Hòa tỉnh Long An, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông của huyện nhà

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Vấn đề quản lý xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện ở trường trung học phổ thông

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Giải pháp quản lý việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện ở các trường trung học phổ thông huyện Đức Hòa tỉnh Long An

4 Giả thuyết khoa học

Nếu đề xuất và thực hiện được các giải pháp quản lý có cơ sở khoa học, phù hợp với thực tiễn và có tính khả thi thì sẽ xây dựng thành công môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, lành mạnh ở các trường THPT huyện Đức Hòa, tỉnh Long An, góp phần tích cực đến chất lượng giáo dục toàn diện học sinh

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của quản lý việc xây dựng môi trường

giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện ở trường trung học phổ thông

5.2 Nghiên cứu thực trạng quản lý việc xây dựng môi trường giáo dục

an toàn, lành mạnh, thân thiện ở các trường trung học phổ thông huyện Đức Hòa tỉnh Long An

5.3 Đề xuất một số giải pháp quản lý việc xây dựng môi trường giáo

dục an toàn, lành mạnh, thân thiện ở các trường trung học phổ thông huyện Đức Hòa tỉnh Long An

6 Phạm vi nghiên cứu của đề tài

- Chủ thể quản lý trong đề tài: Hiệu trưởng các trường THPT huyện Đức Hòa tỉnh Long An

- Các trường THPT được chọn khảo sát, đó là: Trường THPT Đức Hòa, Trường THPT Hậu Nghĩa, Trường THPT Võ Văn Tần

- Thời gian khảo sát thực trạng và thăm dò ý kiến đánh giá về các giải pháp được đề xuất năm học 2017-2018

7 Phương pháp nghiên cứu

Quá trình thực hiện đề tài tác giả sử dụng và kết hợp các nhóm phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Đề tài sử dụng các phương pháp: Phân tích - tổng hợp, phân loại -

hệ thống hóa, khái quát hoá các nội dung lý luận trong các tài liệu có liên quan để xây dựng khung lý luận phục vụ nghiên cứu đề tài

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

7.3 Phương pháp xử lý thông tin

Xử lý bằng thống kê toán học, phần mềm tin học trong nghiên cứu

đề tài

8 Đóng góp của luận văn

Luận văn góp phần làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện ở trường trung học phổ thông huyện Đức Hòa, tỉnh Long An, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý nhằm đảm bảo tốt hơn môi trường giáo dục ở cả 3 đặc tính: an toàn, lành mạnh, thân thiện, tạo điều kiện nâng cao chất lượng dạy học

9 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung của luận văn được cấu trúc thành 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý việc xây dựng môi trường giáo

dục an toàn, lành mạnh, thân thiện ở trường trung học phổ thông

Chương 2: Thực trạng quản lý việc xây dựng môi trường giáo dục ở

các trường trung học phổ thông huyện Đức Hòa, tỉnh Long

An

Chương 3: Giải pháp quản lý việc xây dựng môi trường giáo dục an

toàn, lành mạnh, thân thiện ở các trường trung học phổ thông huyện Đức Hòa tỉnh, Long An

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ VIỆC XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG

GIÁO DỤC AN TOÀN, LÀNH MẠNH, THÂN THIỆN

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

sự tương tác giữa người học và GV, có thể có ảnh hưởng to lớn đến học tập cho tất cả người học” (Timothy C Clapper, 2010) [[20], tr.34] “Các nhà giáo dục ở các trường dành cho HS nghèo mà có thành tích cao đã từ lâu thừa nhận tầm quan trọng của việc cung cấp một môi trường học đường và trường học lành mạnh, an toàn và hỗ trợ” (William H Parrett, Kathleen M Budge, 2012) [[20], tr.32]

Các nguyên tắc xây dựng MTGD an toàn, thân thiện theo UNICEF (2006) đó là: [[20], tr.45]

(a) Bắt đầu từ đứa trẻ: mỗi đứa trẻ cần được xem xét một cách rõ ràng, đầy đủ về đặc điểm, nhu cầu, Tình trạng sức khoẻ và dinh dưỡng cũng như bất kỳ áp lực nào từ sự phân biệt như giới tính, tôn giáo, tình trạng kinh tế

(b) Sự khỏe mạnh của trẻ em: Trường học không thể đảm bảo sức khoẻ của trẻ những cũng không nên làm sức khỏe của người học xấu đi Môi trường học tập không lành mạnh và không an toàn sẽ dẫn đến những tổn thương và bệnh tật Vì vậy, cần cung cấp nước sạch và các phòng vệ sinh phù hợp là bước cơ bản đầu tiên trong quá trình tạo ra môi trường học tập lành

mạnh, thân thiện với trẻ em Các yếu tố quan trọng khác gồm thiết lập và thực thi các quy tắc trong môi trường học tập: không có ma túy, rượu và thuốc lá, loại bỏ tiếp xúc với vật liệu độc hại, cung cấp đủ số lượng ghế được thiết kế tiện dụng, ánh sáng đầy đủ, cơ hội luyện tập thể chất và giải trí, và đảm bảo thiết bị trợ giúp, các điều kiện thích hợp cho việc cho ăn học đường, các can thiệp liên quan đến sức khoẻ khác như tẩy giun, bổ sung vi chất dinh dưỡng, phòng ngừa sốt rét…

(c) An toàn cho trẻ: cơ sở vật chất trường học phải đảm bảo ở vị trí an toàn cho trẻ, đảm bảo điện lưới trường học Môi trường cần thiết kế để đáp ứng nhu cầu cơ bản của trẻ: cần cung cấp nước sạch để uống và rửa tay, và đưa giới tính vào hệ thống bằng cách có riêng biệt nhà vệ sinh cho nam và nữ Trường phải xác định và loại bỏ nguyên nhân gây thương tích trong trường học và đảm bảo rằng các thiết bị hỗ trợ trường hợp khẩn cấp phải luôn được duy trì và sẵn sàng, có quy trình xử lý các trường hợp khẩn cấp và thực hành ứng phó khẩn cấp Sự thân thiện trong trường học được thúc đầy thông qua sự tham gia của trẻ vào các hoạt động chung làm cho trường sạch đẹp thân thiện hơn và duy trì bền vững chúng

(d) Bảo vệ trẻ em: là môi trường mà trẻ không bị đe dọa hoặc khiến trẻ không cảm thấy được chào đón Môi trường thân thiện, bảo vệkhông chỉ có lợi cho học tập mà trẻ có thể chơi và tương tác lành mạnh Các hành vi quấy rối và phản xã hội, lạm dụng, bắt nạt, bóc lột tình dục phải bị loại bỏ Trẻ cần được bảo vệ ngay ở nhà, trên đường đến trường Giáo viên và phụ huynh can thiệp, giải quyết các tình huống này bao gồm kỷ luật không bạo lực cũng như thiết lập và thực thi các quy tắc hành vi bảo vệ trẻ em khỏi quấy rối tình dục, lạm dụng, bạo lực, bắt nạt, trừng phạt thể xác, kỳ thị, phân biệt đối xử Chú ý đến các nhóm trẻ có hoàn cảnh khó khăn như: trẻ đường phố, trẻ lao động

sớm, trẻ em DTTS, trẻ em di cư,… Đặc biệt chú ý tới trẻ mồ côi, trẻ bị tổn thương do HIV

UNICEF đồng thời cũng rất quan tâm đến việc làm thế nào để đánh giá được một nhà trường là thân thiện hay không Tài liệu hướng dẫn cho các nhà quản lý chương trình (UNICEF, 2006) [[20], tr.40] đã chỉ ra 5 khía cạnh cụ thể của trường học thân thiện cần phải tiến hành đánh giá, đó là: sự hòa nhập; tính hiệu quả; sức khỏe, sự an toàn và bảo vệ; sự thân thiện về giới; sự tham gia của học sinh, gia đình và cộng đồng

Ngoài ra, CRS (2010) nêu rõ môi trường thân thiện cũng cần là môi trường hoà nhập theo đó mọi trẻ em có thể thấy bản thân mình, gia đình và văn hoá của cộng đồng mình ở trong các chương trình học, sách giáo khoa, tranh ảnh và tất cả các học liệu mà các em tiếp cận Trong môi trường này, các em có cảm giác thân thuộc và tự hào về văn hoá và cội nguồn của dân tộc mình Điều này sẽ giúp các phát triển và hình thành “cái tôi” và lòng “tự tôn”,

tự tin trong các quan hệ và giao tiếp xã hội.Trong “Bộ công cụ Hướng dẫn xây dựng các mối quan hệ tôn trọng, bình đẳng trong trường học” (Unesco, Unicef, Ungei, Plan, UN, Unite phối hợp xây dựng, 2016) đặc biệt nhấn mạnh đến các hoạt động giáo dục được tổ chức nhằm giúp nâng cao kiến thức và quan điểm tích cực, kĩ năng của người học liên quan đến xây dựng quan hệ công bằng, không bạo lực trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau Các hoạt động được thiết kế có mối quan hệ logic: (1) Cung cấp từ ngữ và khái niệm; (2) Cung cấp kiến thức và khuyến khích tư duy phản biện về cấu trúc giới; (3) Tăng cường thái độ trợ giúp xã hội; (4) Khuyến khích học sinh hành động; (5) Ủng hộ sự trao quyền xã hội; (6) Phát triển kĩ năng và chiến lược [[20], tr.29-35]

Tài liệu Strategies for Creating a Safe and Supportive Learning Environment, (www.cee.ucdavis.edu © Regents of the University of California) bàn về cách tạo ra môi trường lớp học lành mạnh, thân thiện đó là:

- Hướng dẫn và đưa ra quy định cụ thể trong các buổi thảo luận trong lớp học

- Giải thích cho học sinh cách việc trình bày quan điểm và đánh giá người khác một cách hợp tác, tích cực

- Tạo điều kiện cho tương tác trong lớp học

- Cung cấp các cơ hội cho học sinh chia sẻ ý tưởng và tham gia theo nhiều cách (Thảo luận nhóm nhỏ, nhóm lớn)

- Không phải tất cả học sinh cảm thấy thoải mái khi tham gia thảo luận toàn bộ lớp học, vì vậy hãy cân nhắc việc trao đổi và tham gia cần thiết của

GV với học sinh trong những tình huống cụ thể

Các hoạt động để xây dựng MTGD thân thiện trong lớp học

Đề cập đến chủ đề xây dựng môi trường dạy và học hiệu quả, nghiên cứu của OECD (2009) dựa trên các kết quả của Khảo sát quốc tế về dạy và học (TALIS) chỉ ra những khía cạnh cần tập trung, đó là con người (GV và CBQL) và hoạt động sư phạm, gồm: bồi dưỡng chuyên môn cho GV; niềm tin

và thái độ của GV; đánh giá và phản hồi đối với GV; đánh giá của nhà trường; thực tiễn giảng dạy; sự lãnh đạo và phong cách quản lý của trường; và môi trường kỉ luật của lớp học

Các hoạt động để xây dựng MTGD an toàn trong lớp học được một số nhà nghiên cứu (Spencer J Salend, 2011) nêu ra, đó là: (1) Đồng ý/ thống nhất các quy tắc và thủ tục trong tương lai; (2) Sử dụng các dịch vụ và can thiệp dựa vào cộng đồng và trường học; (3) Tạo ra một môi trường học tập

ấm áp, an toàn và có sự hỗ trợ của cộng đồng; (4) Hiểu và giải quyết sự đa dạng của trẻ; (5) Cung cấp một chương trình giảng dạy tương tác có ý nghĩa

và một loạt các chiến lược giảng dạy cá nhân; (6) Dạy kỹ năng xã hội và tự

chủ; (7) Đánh giá tác động của hệ thống đối với người học, nhà giáo dục, gia đình và cộng đồng và sửa đổi nó dựa trên những dữ liệu này

1.1.2 Các nghiên cứu về quản lý xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện ở trường trung học phổ thông

Trong những năm gần đây, quan điểm về đổi mới, phát triển Giáo dục

và Đào tạo đã được Đảng ta đề ra từ Đại hội toàn quốc lần thứ VI và ngày càng cụ thể, hoàn thiện để sát hợp với thực tiễn và tiếp tục được khẳng định trong báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI (2011) Ngày 14/05/2011 Bộ Chính trị khóa XI ban hành chỉ thị số 03-CT/TW về tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Một trong những nội dung chủ yếu của Chỉ thị đó là “Coi trọng việc giáo dục đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ” [[19], tr.2] Phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” được phát động vào đầu năm học 2008-2009 của Bộ GD&ĐT (Chỉ thị số 40/2008/CT-BGDĐT, ngày 22/7/2008) Ban chấp hành trung ương khóa VII đã khẳng định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, thể hiện tầm cao và chiều sâu về trình độ phát triển của một dân tộc, là sự kết tinh những giá trị tốt đẹp trong quan hệ giữa người với người, với xã hội

và với thiên nhiên Đây là một trong những bước đi đầu tiên tiếp cận hiện đại trong giáo dục, đó là xây dựng văn hóa nhà trường, vì vậy quản lý xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện ở nhà trường được nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu với nhiều khía cạnh khác nhau:

* Quản lý văn hóa nhà trường:

(1) Phạm Quang Huân (2007), Văn hóa tổ chức, hình thái cốt của văn hóa nhà trường, Kỷ yếu Hội thảo VH học đường do Viện NCSP, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội [24]

(2) Lê Thị Ngoãn (2009), Xây dựng văn hóa nhà trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Định, Luận văn Thạc sĩ khoa học QLGD, Đại học Thái Nguyên[29]

(3) Nguyễn Thị Minh Nguyệt (2011), Văn hóa nhà trường và xây dựng văn hóa nhà trường nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, Kỷ yếu Hội thảo

“Khoa học trẻ” khoa Quản lý giáo dục, trường Đại học Sư phạm Hà Nội[30]

(4) Hứa Thị Hoàn (2012), Biện pháp quản lý xây dựng văn hóa nhà trường của Hiệu trưởng các trường trung học phổ thông huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn, Luận văn Thạc sĩ khoa học QLGD, Đại học Sư phạm Hà Nội[23]

- Nguyễn Thị Lan Anh (2012), Biện pháp xây dựng văn hóa nhà trường của hiệu trưởng các trường trung học cơ sở huyện Thanh Thủy tỉnh Phú Thọ, Luận văn Thạc sĩ khoa học QLGD, Đại học Sư phạm Hà Nội [1]

* Quản lý xây dựng tập thể sư phạm tích cực gồm các đề tài:

(1) Luận văn thạc sĩ của tác giả Lê Thị Ái Liên với đề tài “Xây dựng môi trường sư phạm tích cực để phát triển đội ngũ giảng viên chuyên ngành ở các trường đại học Sân khấu - Điện ảnh”; Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh Luận văn đã đề cập và phân tích rõ tầm quan trọng, tình hình thực tiễn, những khó khăn và hạn chế cũng như tính đặc thù của việc phát triển đội ngũ giảng viên chuyên ngành tại các trường đại học Sân khấu - Điện ảnh Qua đó, đề xuất một số giải pháp chủ yếu trong việc xây dựng môi trường sư phạm tích cực để phát triển đội ngũ giảng viên chuyên ngành ở các cơ sở đào tạo về sân khấu - điện ảnh [27]

(2) Tác giả Dương Đức Tân với đề tài “Những biện pháp quản lý của hiệu trưởng đối với việc xây dựng tập thể sư phạm tích cực ở các trường trung học phổ thông tỉnh Quảng Ngãi” đã bước đầu xây dựng được một số biện pháp có tính khả thi cho các trường phổ thông của tỉnh Quảng Ngãi [38]

(3) Tác giả Đỗ Thị Thu Hiền với luận văn Thạc sĩ chuyên ngành quản

lý giáo dục về “Biện pháp xây dựng tập thể sư phạm tích cực tại trường Đại học thể dục thể thao Đà Nẵng” đã làm rõ, phân tích, đánh giá thực trạng xây dựng tập thể sư phạm hiện nay ở trường Đại học Thể dục Thể thao Đà Nẵng, qua đó đề xuất các biện pháp quản lý công tác xây dựng tập thể sư phạm tích cực nhằm góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của trường Đại học Thể dục Thể thao Đà Nẵng [21]

* Quản lý xây dựng môi trường giáo dục thân thiện

(1) Tác giả Hà Thu Hiền (2011) với đề tài “Biện pháp quản lý xây dựng trường học thân thiện" của hiệu trưởng trường Trung học cơ sở Quận Đống

Đa - Hà Nội” Trong luận văn, tác giả đã xác định cơ sở lý luận của Quản lý xây dựng trường học thân thiện; Khảo sát, đánh giá thực trạng nhận thức và việc làm của cán bộ quản lý trường và giáo viên về việc xây dựng trường học thân thiện và quản lý việc xây dựng trường học thân thiện ở Quận Đống Đa,

Hà Nội Đề xuất những biện pháp Quản lý xây dựng trường học thân thiện của Hiệu trưởng trường THCS[22]

(2) Tác giả Trần Thị Loan với đề tài “Giải pháp quản lý xây dựng môi trường thân thiện trong các trường tiểu học ở quận Ngũ Hành Sơn, thành phố

Đà Nẵng” Luận văn đã trình bày cơ sở lý luận, thực trạng và giải pháp quản

lý xây dựng môi trường thân thiện trong các trường tiểu học mang tính cần thiết và khả thi cao [28]

(3) Tác giả Đinh Ngọc Thông với đề tài “Giải pháp quản lý xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh ở các trường phổ thông thành phố Bắc Giang” Qua luận văn, tác giả đã nêu bật được thực trạng hiện nay và đề xuất các giải pháp quản lý xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh ở các trường phổ thông Bắc Giang [40]

Nhìn chung vẫn chưa có đề tài nào đi sâu vào quản lý việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện ở trường trung học phổ thông Đề tài của tác giả thực hiện có sự kế thừa và phát triển từ kết quả nghiên cứu của các đề tài trước có liên quan

1.2 Một số khái niệm công cụ

1.2.1 Môi trường giáo dục; Môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện

Theo Nghị định 80/ NĐ-CP “Quy định về Môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện và phòng chống Bạo lực học đường” của Thủ tướng Chính phủ ký ban hành ngày 7/7/2017[17], thì:

- Môi trường giáo dục là tất cả các điều kiện về vật chất và tinh thần

có ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục, học tập, rèn luyện và phát triển của người học

- Môi trường giáo dục an toàn là môi trường giáo dục mà người học được bảo vệ, không bị tổn hại về thể chất và tinh thần

- Môi trường giáo dục lành mạnh là môi trường giáo dục không có tệ nạn xã hội, không bạo lực; người học, cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên có lối sống lành mạnh, ứng xử văn hóa

- Môi trường giáo dục thân thiện là môi trường giáo dục mà người học được tôn trọng, đối xử công bằng, bình đẳng và nhân ái; được phát huy dân chủ và tạo điều kiện để phát triển phẩm chất và năng lực

Như vậy, môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện có thể coi

là tất cả các điều kiện về vật chất và tinh thần trong môi trường ở trường, lớp đảm bảo an toàn về thể chất và tinh thần, khuyến khích và tạo cơ hội cho người học tham gia tích cực vào các hoạt động giáo dục, học tập, rèn luyện và

hỗ trợ người học phát triển theo nhu cầu, hứng thú và khả năng của bản thân

1.2.2 Xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện

Xây dựng là một quy trình thiết kế và thi công nên các cơ sở hạ tầng hoặc công trình, nhà ở Hoạt động xây dựng khác với hoạt động sản xuất ở chỗ sản xuất tạo một lượng lớn sản phẩm với những chi tiết giống nhau, còn xây dựng nhắm tới những sản phẩm tại những địa điểm dành cho từng đối tượng khách hàng riêng biệt

Xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện là quá trình thiết kế và thực hiện các hoạt động nhằm tạo ra một môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, đáp ứng tốt nhu cầu và khả năng khác nhau của người học, góp phần tích cực vào nâng cao chất lượng toàn diện cho học sinh

1.2.3 Quản lý việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện

1.2.3.1 Quản lý

QL là một khái niệm rất rộng, nó được sử dụng trong nhiều lĩnh vực hoạt động xã hội khác nhau Do đó khi nói về QL, các nhà khoa học đã có nhiều khái niệm khác nhau và tư tưởng QL cũng khác nhau

Theo Từ điển Tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học (2004) thì: “QL là

trông coi, giữ gìn theo những yêu cầu nhất định Là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những điều kiện nhất định” [[21], tr.772]

Tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2010) cho rằng:

“QL là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra” [[11], tr.9]

Theo tác giả Trần Kiểm (2003) thì: “QL là nhằm phối hợp nỗ lực của

nhiều người, sao cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành những thành tựu của xã hội QL là những tác động của chủ thể QL trong việc huy động, phát

huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, phối hợp các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất” [[20], tr.15]

Còn theo tác giả Đặng Quốc Bảo thì: “QL là một quá trình tác động

gây ảnh hưởng của chủ thể QL đến khách thể QL nhằm đạt được mục tiêu chung” [[4], tr.176]

Trên cơ sở đó, ta có thể đi đến một quan điểm chung về QL như sau:

“Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn lực, các thời cơ của tổ chức để đạt được mục tiêu đề ra”

1.2.3.1 Quản lý việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện

Quản lý việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện là hệ thống tác động có hướng đích của chủ thể quản lý (Hiệu trưởng nhà trường) đến các cá nhân, tổ chức, các mối quan hệ và các hoạt động trong nhà trường thông qua việc thực hiện các chức năng quản lý nhằm thực hiện thành công mục tiêu xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, góp phần tích cực vào nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh phổ thông

Quản lý xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện đòi hỏi người quản lý nhà trường phải thực hiện đầy đủ các chức năng cơ bản của quản lý đối với vấn đề xây dựng môi trường giáo dục, đó là:

+ Phải có kế hoạch cụ thể về xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện

+ Tổ chức huy động được đông đảo các lực lượng tham gia xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện

+ Chỉ đạo công tác xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện một cách thường xuyên, liên tục, có hiệu quả thiết thực

+ Phải kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm để có những phương pháp giải quyết vấn đề nảy sinh một cách sát thực và có hiệu quả

Như vậy quản lí xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện là hoạt động có mục đích với các giải pháp khoa học của người quản lí đến các hoạt động giáo dục nhằm xây dựng môi trường giáo dục có tác động tích cực đến chất lượng giáo dục toàn diện

1.2.4 Giải pháp quản lý việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện

“Giải pháp” có nghĩa là “Cách thức giải quyết một vấn đề cụ thể nào đó”

Giải pháp quản lý việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện là cách thức mà chủ thể quản lý tác động vào đối tượng quản

lý (các cá nhân, tổ chức và mối quan hệ, các hoạt động bên trong nhà trường) nhằm đạt được mục tiêu xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong kế hoạch đề ra

1.3 Xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong trường trung học phổ thông

1.3.1 Đăc điểm sinh lý, tâm lý của học sinh trung học phổ thông [18]

Lứa tuổi học sinh THPT là thời kì hoàn thiện bản thân, đạt được sự trưởng thành về cơ thể, các đặc điểm giới tính gần như đã hoàn thiện cả về hình thái, cấu trúc và chức năng cơ thể

Ở thời kì này, sự gia tăng về chiều cao và cân nặng dần chậm lại Sự phát triển thể chất bước vào thời kì hài hòa và cân đối Đây là thời kì thể lực sung mãn nhất trong cả đời người Các em sẽ ít bị bênh tật hơn, các phản xạ

và hành động thường nhanh nhẹn, gấp rút hơn, và làm được những việc nặng

mà có khi người trưởng thành còn không làm được Nhìn chung ở tuổi này các em có sức khỏe và sức chịu đựng tốt hơn tuổi thiếu niên Sự phát triển thể chất ở lứa tuổi này sẽ có ảnh hưởng đến sự phát triển tâm lý và nhân cách đồng thời nó còn ảnh hưởng tới sự lựa chọn nghề nghiệp sau này của các em

- Đánh giá về bản thân:

Cũng như muốn biết trông mình ra sao các em còn muốn biết mình như thế nào, có phẩm chất gì, mọi người nhìn nhận mình ra sao? Các em tự đánh giá mình với chủ kiến rõ ràng cộng thêm sự đối chiếu với các chuẩn mực xã hội, không còn lặp lại ý kiến của người lớn như trước nữa Tuy nhiên, do nhận thức chưa hoàn thiện, nên sự đánh giá chưa được khái quát, chưa thực sự chính xác và khách quan Hơn nữa, lứa tuổi này, các em không còn ý thức về cái tôi của mình nữa, mà còn biết nghĩ tới mọi người xung quanh mình Vì các em nhận thức được vị trí xã hội của mình đã thay đổi, và vai trò của mình cũng thay đổi theo Các em sẽ cố gắng làm một cái gì đó để ghi công mình vào xã hội Đó là nhu cầu và là một yếu tố quan trọng của sự tự xác định về mặt đạo đức - xã hội của các em, quy định các hành vi tu dưỡng của các em Tuy nhiên, do ít dựa vào ý kiến của người khác, nên không phải bao giờ cũng phù hợp với cái thực của mình có Một số em đánh giá quá cao bản thân gây nên tính tự cao, kiêu căng, coi thường người khác, nhưng một khi đã quyết tâm cao vào một việc nào đó mà lại thất bại, từ đó lại xuất hiện sự tiêu cực về đánh giá bản thân Hoặc cũng có một số em đánh giá mình quá thấp, xem

mình bất tài vô dụng, điều này cũng ảnh hưởng không nhỏ tới tâm lý và các mối quan hệ của các em Các em còn tự đánh giá mình bằng cách so sánh, đối chiếu ý kiến đánh giá của người xung quanh về bản thân Các em rất coi trọng các đánh giá của người lớn Vì thế khi đánh giá của người lớn không đúng hoặc không thống nhất giữa lời nói và hành động sẽ tạo ra sự tổn thất lớn về niềm tin trong các em

- Về tình bạn:

Tình bạn ở độ tuổi này được nâng lên mức cao hơn so với lứa tuổi THCS Khái niệm bạn cũng được định nghĩa lại, đó là người cùng tính cách, cùng sở thích, và là người mà mình có thể tin tưởng để trút bầu tâm sự Các

em luôn cố gắng tìm một cái tôi nào đó ở bên ngoài bạn thân mình Đó chính

là người bạn mà họ mong đợi Các em xem bạn mình là người có thể chia sẻ tất cả những điều thầm kín, những cảm xúc, rung động đầu đời của mình Tuy nhiên có sự khác biệt giữa các bạn nam và bạn nữ Nhu cầu tình bạn thân mật của bạn nữ xuất hiện sớm hơn các bạn nam Và tình bạn tuổi THPT rất đẹp

mà đầy cảm xúc Các em cũng có nhu cầu kết bạn khác giới hơn bởi vì giữa những người khác giới có một sự đồng điệu riêng, cũng có những xúc cảm riêng giống như tình yêu vậy

- Về tình yêu:

Ở độ tuổi này, các cảm xúc giới tính đã trở nên rõ rệt và ổn định hơn Các dấu hiệu để nhận biết về tình yêu THPT là sự quan tâm, để ý, mong muốn được giúp đỡ người mình yêu, luôn muốn bên cạnh bạn và muốn làm người mình yêu vui… Trong lĩnh vực cảm xúc giới tính thì các em gái thường biểu hiện sớm hơn và rõ hơn các em trai, ít lúng túng hơn và ít xung đột hơn Các em trai thường có biểu hiện muộn hơn, khó khăn, lúng túng hơn Nói chung, tình yêu tuổi THPT là một tình yêu lành mạnh, và có thể nói là đẹp

nhất Cho nên người trưởng thành và xã hội không nên can thiệp hay ngăn cản tình cảm của các em Mà hãy đưa ra những lời tư vấn hợp lý để các em vượt qua những khó khăn trong tình yêu và không ảnh hưởng tới việc học tập

so với các lứa tuổi trước đó, thậm chí trở thành niềm đam mê của các em Năng lực nhận thức của các em cũng phát triển ở mức độc cao và đa dạng Nhiều em đã bộc lộ tài năng của mình qua một số lĩnh vực nào đó Các em cũng bắt đầu có sự lựa chọn môn học gây hứng thú cho mình, và môn học phù hợp với nhành nghề của mình Các bạn nam thường thiên về trí tuệ trừu tượng, logic nên sẽ chọn những bộ môn liên quan đến tư duy nhiều như các môn tự nhiên, còn các bạn nữ lại thiên về tư duy sự kiện, nên sẽ hứng thú với với các môn xã hội Do phải làm việc với lượng tri thức lớn so với THCS nên các em THPT phát triển nhanh về tính sáng tạo và phân tích Các em có thể độc lập đưa ra lý luận của mình, không nhất nhất là đồng tình với giáo viên,

có khi còn biện luận cho ý kiến của mình Và ở độ tuổi này, tư duy đã đạt tới mức độ trưởng thành

- Trong gia đình:

Các em được tự quyết nhiều vấn đề quan trọng liên quan tới chình bản thân mình như việc yêu đương, học tập, thi cử và chọn nghề nghiệp trong tương lai Hơn nữa, các em còn được tham gia thảo luận, góp ý vào những việc hệ trọng của gia đình, như một người trưởng thành trong gia đình Sự can thiệp của người lớn không còn ý nghĩa quyết định như trước nữa, mà người

lớn đối với các em là những người góp ý và đưa ra lời khuyên, và quyết định cuối cùng như thế nào vẫn phụ thuộc vào các em Các em cũng thấy được quyền hạn và trách nhiệm của bản thân đối với gia đình Có thể nói rằng cuộc sống của các em trong độ tuổi này là vừa học tập vừa lao động

- Trong nhà trường:

Ở nhà trường, học tập vẫn là hoạt động chủ đạo nhưng tính chất và mức

độ thì phức tạp và cao hơn hẳn so với tuổi thiếu niên Đòi hỏi các em tự giác, tích cực độc lập hơn, phải biết cách vận dụng tri thức một cách sáng tạo Các kiến thức sẽ rất trừu tượng, cần sự tư duy và tập trung cao hơn Ở giai đoạn này, tư duy của các em nam thường phát triển ở các môn tự nhiên, còn các em

nữ thì chủ yếu phát triển ở các môn xã hội Nếu không có sự tự giác cao trong học tập, thì việc bị tụt lại phía sau là điều không tránh khỏi Sự nổi trội hay

mờ nhạt khi bước vào độ tuổi này sẽ có nhiều thay đổi so với các độ tuổi trước đó Nhà trường lúc này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng vì nội dung học tập không chỉ nhằm trang bị tri thức và hoàn chỉnh tri thức mà còn có tác dụng hình thành thế giới quan và nhân sinh quan cho các em

- Trong xã hội:

Xã hội đã giao cho lứa tuổi học sinh THPT quyền công dân, quyền tham gia mọi hoạt động bình đẳng như người lớn Các em được được hưởng quyền lợi và trách nhiệm dân sự Tất cả các em đã có suy nghĩ về việc chọn nghề Khi tham gia vào hoạt động xã hội các em được tiếp xúc với nhiều tầng lớp xã hội khác nhau, quan hệ xã hội được mở rộng, các em có dịp hòa nhập

và cuộc sống đa dạng phức tạp của xã hội giúp các em tích lũy vốn kinh nghiệm sống để chuẩn bị cho cuộc sống tự lập sau này

Nói chung, ở độ tuổi này, các em mang vóc dáng của người lớn và không còn phụ thuộc nhiều vào người lớn nữa Trong quan hệ với người lớn, một mặt các em luôn được nhắc nhở mình là người lớn, phải chứng tỏ các

phẩm chất tâm sinh lý và nhân cách của người lớn, phải thể hiện được trách nhiệm của mình, mặt khác, các em vẫn bị đối xử như trẻ em, vẫn phải làm theo một số yêu cầu của người lớn Đây là mâu thuẫn lớn nhất đối với các em trong giai đoạn này

1.3.2 Tầm quan trọng của việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong trường trung học phổ thông

Môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện quyết định sự tồn tại và phát triển của nhà trường, tạo động lực cho dạy tốt - học tốt Môi trường thân thiện còn làm tăng hiệu quả các hoạt động giáo dục, tạo nên những nét đặc trưng cho trường học Đối với HS, môi trường thân thiện tạo điều kiện cho các em phát triển toàn diện Môi trường thân thiện tạo ra sự thay đổi ở

GV cả phẩm chất đạo đức và năng lực tạo ra những ảnh hưởng tích cực đến quá trình phát triển của HS

Môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện ảnh hưởng đến trạng thái tâm lý của tập thể, có vai trò vô cùng to lớn đến trạng thái sức khỏe, tinh thần và năng suất lao động của từng cá nhân và hiệu suất lao động của tập thể Tâm trạng tích cực làm con người sung sức hơn, thông minh hơn, nhân ái hơn và cảm thấy say mê hơn với công việc Tâm trạng tiêu cực làm cho cá nhân có những trạng thái tâm lý ngược lại như hay cáu gắt, thái độ bất cầnkém sáng suốt, làm trì trệ công việc Từ đó, thông qua cơ chế lây lan làm ảnh hưởng xấu đến trạng thái tâm lý chung của tập thể Khi được làm việc, học tập trong môi trường an toàn, thân thiện sẽ tạo cho GV, HS trạng thái an tâm, tự tin dạy và học tốt

1.3.3 Mục tiêu, nội dung xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong trường trung học phổ thông

1.3.3.1 Mục tiêu, yêu cầu xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong trường trung học phổ thông

Mục tiêu xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong trường THPT là nhằm tạo điều kiện vật chất và tinh thần thuận lợi nhất cho hoạt động dạy và học phát triển của HS, góp phần tạo nên chất lượng giáo dục toàn diện cho người học

Môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện giúp học sinh được học tập, rèn luyện trong môi trường lành mạnh, an toàn, tránh được những bất trắc, nguy hiểm đe dọa Môi trường học tập có đầy đủ các điều kiện về CSVC đảm bảo các quyền tự nhiên thiết yếu của con người: đủ nước sạch, ánh sáng, phòng y tế, nhà vệ sinh, sân chơi, bãi tập, không gian cây xanh,… tạo điều kiện cho học sinh khi đến trường được an toàn, thân thiện, vui vẻ

Môi trường học tập tạo lập sự bình đẳng giới, bình đẳng giữa các học sinh thuộc các dân tộc khác nhau, không có sự phân biệt, kỳ thị giàu nghèo, học sinh khuyết tật Chú trọng kỹ năng sống, giáo dục trẻ hòa nhập, giáo dục cho học sinh biết rèn luyện thân thể, biết tự bảo vệ sức khỏe, biết sống khỏe mạnh, an toàn Phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh trong học tập và các hoạt động xã hội một cách phù hợp và hiệu quả Tăng cường

sự tham gia một cách hứng thú của học sinh trong các hoạt động giáo dục trong nhà trường và tại cộng đồng, với thái độ tự giác, chủ động và ý thức

Môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện là môi trường mà ở

đó là nơi huy động sức mạnh tổng hợp của các lực lượng trong và ngoài nhà trường có sự tham gia của học sinh, thầy cô giáo, cha mẹ học sinh, của chính quyền, các tổ chức đoàn thể, các đơn vị kinh tế và nhân dân địa phương nơi trường đóng cùng đồng lòng, đồng sức xây dựng nhà trường, xây dựng môi trường học tập tốt nhất cho học sinh được nuôi dưỡng ước mơ và phát triển

Yêu cầu về kết quả xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong trường THPT thể hiện ở:

+ Học sinh: Tự giác, tích cực học tập, rèn luyện; tích cực khám phá, trải nghiệm tương tác với GV, với bạn bè để đạt thành tích học tập tốt nhất HS đoàn kết biết quan tâm, giúp đỡ bạn bè; biết kính thầy, kính trọng người lớn tuổi; yêu trường, yêu lớp Các em được tôn trọng, thừa nhận; cảm thấy thoải mái, vui vẻ, ham học

+ Giáo viên: Giỏi chuyên môn; sáng tạo trong dạy học; gần gũi, vị tha, yêu thương, tôn trọng, công bằng, cởi mở và chấp nhận các nhu cầu, hoàn cảnh khác nhau của học sinh; gương mẫu, có uy tín và ảnh hưởng tốt đối với học sinh; thân ái, tôn trọng, hỗ trợ, chia sẻ với đồng nghiệp; phối hợp chặc chẽ với CMHS, cộng đồng trong việc chăm sóc, giáo dục học sinh

+ CBQL: Trung thực, thẳng thắn, dân chủ, chân thành, quan tâm đến tâm tư, tình cảm, nguyện vọng của cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh

+ Nhà trường: cùng chính quyền địa phương và cộng đồng phối hợp chặc chẽ để tạo môi trường giáo dục tốt nhất

1.3.3.2 Nội dung xây dựng môi trường học tập an toàn, lành mạnh, thân thiện bao gồm:

a) Xây dựng môi trường vật chất an toàn, lành mạnh, thân thiện trong nhà trường

Không gian vật lý an toàn, thân thiện: trường lớp xanh, sạch, đẹp an toàn và thân thiện (luôn đảm bảo vệ sinh, chăm sóc các bồn hoa cây cảnh Chú ý trang trí không gian lớp học: Góc thiên nhiên, góc học tập Tăng cường các khẩu hiệu, pa nô vừa có tính thẩm mĩ lại vừa có tính tuyên truyền giáo dục)

Cơ sở vật chất đầy đủ tiện nghi cho việc học tập của học sinh, xây dựng thư viện/ phòng đọc thân thiện, phòng học đủ ánh sáng và thuận lợi cho việc học tập của học sinh Nhà trường đảm bảo an toàn về vệ sinh, nước uống và tránh xa những nơi có tiếng ồn Hiệu trưởng phải thường xuyên huy động mọi

nguồn lực trong và ngoài nhà trường nhằm đảm bảo thông tin tốt nhất cho học sinh trong môi trường an toàn, hiệu quả

b) Xây dựng môi trường tinh thần an toàn, lành mạnh, thân thiện

b.1 Các quan hệ xã hội lành mạnh, thân thiện

Nhà quản lý tôn trọng và lắng nghe, hỗ trợ, chia sẻ với giáo viên những khó khăn trong dạy học, giáo dục học sinh và cuộc sống đời thường, chia sẻ với đồng nghiệp và CMHS tầm nhìn và sứ mạng của nhà trường

Giáo viên chia sẻ với học sinh những khó khăn trong học tập, rèn luyện Quan hệ thân thiện, lành mạnh giữa tập thể sư phạm, nhất là các thầy,

cô với học sinh theo phương châm: “Tất cả vì học sinh thân yêu”

Giáo viên chia sẻ với đồng nghiệp kinh nghiệm giảng dạy, giáo dục học sinh và những khó khăn trong cuộc sống, tạo nên môi trường làm việc cộng đồng trách nhiệm với triết lý vì sự tiến bộ của học sinh, người học là lý do tồn tại của nhà trường

Trong quan hệ quản lý tài chính, hành chính phải thực thi và thực hiện bằng được quy chế dân chủ ở cơ sở: trong sáng, công khai, minh bạch đối với mọi thành viên trong nhà trường

b.2 Dạy và học hiệu quả, lựa chọn nội dung giáo dục lành mạnh, có ích cho cuộc sống hiện tại và định hướng nghề nghiệp tương lai của học sinh,

sử dụng phương pháp dạy học thân thiện, hình thức hấp dẫn, tạo hứng thú thích học

b.3 Tổ chức hoạt động giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện

Chú trọng đưa vào các hoạt động vui chơi, các trò chơi dân gian, tìm hiểu và chăm sóc di tích lịch sử hay các hoạt động ngoại khóa nhằm tạo ra mối quan hệ gắn kết giữa người học với cộng đồng, giữa con người với cảnh vật, giữa người học với người học

Tổ chức các hoạt động văn nghệ, thể thao một cách thiết thực, khuyến khích sự tham gia chủ động, tự giác của học sinh; tổ chức các trò chơi dân gian thông qua đó giúp học sinh rèn luyện kỹ năng sống, kỹ năng ứng xử hợp

lý với các tình huống trong cuộc sống, sinh hoạt Thông qua tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp giúp học sinh ứng xử có văn hóa, loại bỏ bạo lực và tệ nạn xã hội trong học đường, củng cố mở rộng đào sâu tri thức, rèn

kỹ năng sống

Tạo điều kiện học sinh được tham gia các hoạt động trong nhà trường một cách chủ động, để các em được bộc lộ quan điểm, thái độ và tình cảm của mình trước các vấn đề của cuộc sống, lao động, học tập Giúp các em rèn luyện các kỹ năng và hình thành quan hệ tốt trong giao tiếp với thầy cô

và bạn bè Tổ chức những hoạt động như hội thảo về phương pháp học tập, hay các cuộc thi tìm hiểu để học sinh có cơ hội trải nghiệm và khảng định năng lực cá nhân

b.4 Tham mưu và phối hợp trong xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện ngoài nhà trường

Sự vào cuộc của chính quyền, các ban ngành, đoàn thể địa phương, của cộng đồng dân cư đối với các hoạt động giáo dục của nhà trường

Công tác chăn lo bồi dưỡng thế hệ trẻ của địa phương Chú trọng đầu tư các điểm vui chơi, các hoạt động văn hóa, văn nghệ thể thao, các câu lạc bộ,

tổ chức sinh hoạt Đoàn - Đội khu dân cư

Phong tục tập quán, nếp sinh hoạt khu dân cư và hương ước làng, bản tốt đẹp cần được duy trì và thu hút học sinh tham gia, đặc biệt là huy động được các em tham gia các công trình công cộng, bảo vệ môi trường, chăm sóc các di tích văn hóa của địa phương

Sự phối kết hợp thường xuyên, hiệu quả giữa nhà trường, gia đình và

xã hội Trong đó đặc biệt đề cao vai trò gia đình, là môi trường học tập quan trọng của học sinh

1.3.4 Các tiêu chí cơ bản đánh giá kết quả xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong trường trung học phổ thông

Theo Nghị định 80/2017/NĐ-CP Quy định về môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường, ngày 17 tháng

7 năm 2017 của Chính phủ trình bày các tiêu chí cơ bản đánh giá kết quả xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong trường THPT

cụ thể như sau:

A Yêu cầu về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, đồ dùng

1 Cơ sở vật chất của cơ sở giáo dục bảo đảm các yêu cầu sau:

a) Có khuôn viên, cổng trường, biển tên trường, tường rào, hàng rào, sân vườn, cây xanh bảo đảm an toàn, vệ sinh, phù hợp cảnh quan, môi trường thân thiện;

b) Có sân chơi, bãi tập, khu để xe phù hợp và thân thiện với người học; c) Có khối phòng học, phòng học bộ môn, phòng phục vụ học tập bảo đảm đủ ánh sáng, thoáng mát, có bàn ghế phù hợp với người học Có khu nhà

ăn, nhà nghỉ đối với các cơ sở giáo dục tổ chức bán trú, nội trú;

d) Có công trình vệ sinh, nước sạch và các công trình xây dựng khác bảo đảm an toàn, thân thiện, dễ tiếp cận, phù hợp với nhu cầu đa dạng của người sử dụng

2 Thiết bị dạy học, đồ dùng của cơ sở giáo dục bảo đảm phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi của người học; được sắp xếp và sử dụng an toàn, hợp lý, dễ tiếp cận

Điều 4 Yêu cầu về tài liệu, học liệu giảng dạy

Đối với cơ sở giáo dục:

a) Tài liệu, học liệu giảng dạy và học tập phù hợp với mục tiêu, nội dung chương trình giáo dục; bảo đảm tính khoa học, tính sư phạm, tính nhân văn và tính thẩm mỹ; phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của người học; không

chứa đựng các yếu tố kích động bạo lực, khiêu dâm; không trái với văn hóa, lịch sử Việt Nam; không có định kiến giới, phân biệt đối xử;

b) Có tài liệu, học liệu về giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, giáo dục ý thức chấp hành pháp luật, giáo dục giới tính, phòng chống tai nạn thương tích, phòng chống xâm hại;

c) Có hệ thống công nghệ thông tin kết nối Internet và website đáp ứng yêu cầu dạy và học; được kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm nội dung an toàn, lành mạnh, phù hợp với độ tuổi người học

Điều 5 Hoạt động bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh,

thân thiện

Đối với cơ sở giáo dục

a) Bảo đảm an ninh trật tự; an toàn vệ sinh thực phẩm; an toàn phòng, chống tai nạn, thương tích; an toàn, phòng, chống cháy, nổ; an toàn phòng, chống thảm họa, thiên tai;

b) Xây dựng, công khai và thực hiện nghiêm túc bộ quy tắc ứng xử văn hóa trong cơ sở giáo dục có sự tham gia của người học;

c) Thiết lập kênh thông tin như hộp thư góp ý, đường dây nóng và các hình thức khác để tiếp nhận, xử lý các thông tin của người học; bảo mật cho người cung cấp thông tin;

d) Tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, hoạt động giáo dục kỹ năng sống, hoạt động ngoài giờ chính khóa, hoạt động xã hội, từ thiện vì cộng đồng, hoạt động vui chơi, giải trí, văn hóa, thể thao an toàn, lành mạnh, thân thiện, bình đẳng, phù hợp với độ tuổi, đặc điểm sinh lý, tâm lý của người học;

đ) Thực hiện công tác y tế trường học, công tác tư vấn, công tác trợ giúp người học;

e) Thường xuyên trao đổi thông tin với gia đình người học và cộng đồng trong việc bảo đảm an toàn tính mạng, thân thể, nhân phẩm, danh dự và

bí mật đời sống riêng tư của người học

1.4 Quản lý việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong trường trung học phổ thông

1.4.1 Lập kế hoạch xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong trường trung học phổ thông

Là định ra kế hoạch hoạt động xây dựng môi trường thân thiện, qua đó đảm bảo ngày càng tốt hơn đặc tính an toàn, lành mạnh, thân thiện, ảnh hưởng tích cực đến giáo dục phát triển toàn diện người học theo mục tiêu giáo dục THPT Để lập kế hoạch hoạt động xây dựng môi trường thân thiện cần:

Phân tích thực trạng hoạt động xây dựng môi trường dạy học trong năm học của ngành, trường, địa phương;

Xác định điều kiện nhân lực, vật lực, tài lực để xây dựng môi trường vật chất (khung cảnh sư phạm, các khối công trình, phòng học, CSVC, thiết

bị, phương tiện dạy học…), điều kiện xây dựng môi trường tinh thần (quan hệ ứng xử văn hóa, tôn trọng, dân chủ, bầu không khí tâm lí…);

Dự kiến các hoạt động phối hợp giữa nhà trường với lực lượng giáo dụcngoài nhà trường để triển khai các hoạt động xây dựng môi trường giáo dục, dạy học khuyến khích sự sáng tạo

1.4.2 Tổ chức hiện kế hoạch xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong trường trung học phổ thông

Vận dụng những ý tưởng mới nhất để đạt được sự cộng tác, hợp tác giữa người lãnh đạo với các thành viên, giữa các thành viên với nhau, giữa bộ phận này với bộ phận khác, giữa GV với HS

Tổ chức xây dựng kế hoạch chuyên môn của nhà trường: Kế hoạch chuyên môn là kế hoạch bộ phận trong hệ thống kế hoạch của nhà trường, trong đó gồm các mục tiêu có liên quan chặt chẽ với nhau, thống nhất với nhau bởi mục tiêu chung và hệ thống các biện pháp được xây dựng trước một giai đoạn nhất định nhằm thực hiện nhiệm vụ giáo dục đã được xác định Kế

hoạch chuyên môn là chương trình hành động của tập thể giáo viên được xây dựng trên cơ sở những nhiệm vụ chung của nhà trường

Xây dựng tổ chuyên môn: Việc tổ chức các tổ chuyên môn, hiệu trưởng căn cứ vào qui định của Điều lệ trường THPT và xem xét tình hình thực tế của cơ cấu đội ngũ giáo viên nhà trường Khi tổ chức các tổ chuyên môn, hiệu trưởng phải đảm bảo hoạt động của các bộ môn có hiệu quả nhất Hiệu trưởng

tổ chức các tổ chuyên môn theo từng môn học hoặc nhóm môn học; mỗi tổ chuyên môn có một tổ trưởng và một hoặc hai tổ phó điều khiển Điều quan trọng là hiệu trưởng chỉ định các tổ trưởng, tổ phó có đủ phẩm chất và năng lực để điều khiển hoạt động của tổ theo mục tiêu phấn đấu của nhà trường

1.4.3 Chỉ đạo thực hiện kế hoạch xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong trường trung học phổ thông

1.4.3.1 Chỉ đạo hoàn thiện cơ cấu tổ chức

(1) Không ngừng phát huy dân chủ trong công tác tổ chức: Phân quyền cho tổ chuyên môn trong phân công nhiệm vụ, biết lắng nghe dư luận và ý kiến đóng góp của các đoàn thể, của tập thể nhà trường

(2) Mỗi tổ chức trong nhà trường đều có chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn riêng, không chồng chéo trách nhiệm, nhiệm vụ của các tổ chức phải bao trùm đầy đủ các lĩnh vực hoạt động giáo dục của nhà trường và mọi tổ chức

có chung một mục tiêu là vì sự phát triển giáo dục của nhà trường

(3) Việc phân công, phân nhiệm cho các thành viên, tổ chức phải đảm bảo tính hợp lý, đúng người, đúng việc, phù hợp với năng lực, sở trường, điều kiện hoàn cảnh cụ thể của từng cá nhân

(4) Đặc biệt, trong phân công giao việc, cán bộ quản lý phải có niềm tin đối với người được giao việc, thường xuyên động viên, khích lệ và giúp đỡ kịp thời để họ tự tin vào năng lực bản thân và cố gắng cống hiến, phát huy hết năng lực của mình

(5) Thông qua bàn bạc dân chủ, công khai, phát huy trí tuệ của tập thể trong việc xây dựng quy chế phối hợp giữa các tổ chức, các cá nhân một cách hợp lý, sát thực tế

(6) Thực hiện tốt công tác huy hoạch cán bộ dự bị - dự nguồn, giáo viên cốt cán; trên cơ sở đó có kế hoạch bồi dưỡng ngắn hạn dài hạn hợp lý cho từng đối tượng cán bộ, giáo viên, nhân viên

(7) Chỉ đạo là chỉ huy, ra lệnh cho các bộ phận trong nhà trường thực hiện những nhiệm vụ để đảm bảo việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện diễn ra đúng hướng, đúng kế hoạch

(8) Để thực hiện kế hoạch xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện đã được xây dựng cần hình thành bộ phận quản lý, cơ chế hoạt động, báo cáo và các quy định có liên quan, đồng thời, các phương án dự kiến khai thác, phân bổ/ sử dụng nguồn lực theo yêu cầu của kế hoạch Chỉ đạo việc thực hiện kế hoạch chính là việc:

(9) Ra quyết định nhiệm vụ cụ thể cho các cá nhân, bộ phận và hướng dẫn họ thực hiện đúng kế hoạch Giám sát, hỗ trợ, động viên họ hoàn thành nhiệm vụ

1.4.3.2 Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ phải là việc thường xuyên

Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ là công việc mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên phải thực hiện liên tục, không ngừng Muốn làm tốt công tác bồi dưỡng người cán bộ quản lý cần thực hiện:

(1) Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng cho cán bộ, giáo viên trên cơ sở nội dung chương trình bồi dưỡng của Bộ GD& ĐT và các yêu cầu thực tế của nhà trường;

(2) Đảm bảo sinh hoạt chuyên môn đúng quy định, không ngừng nâng cao chất lượng sinh hoạt của tổ chuyên môn;

(3) Tạo điều kiện thuận lợi để tổ chuyên môn trực tiếp tổ chức và thực hiện nhiệm vụ bồi dưỡng cho các thành viên của tổ;