Nâng cao vai trò lãnh đạo của đảng ủy cấp xã trong xây dựng nông thôn mới huyện lộc hà, tỉnh hà tĩnh

Việc triển khai các nghị quyết của Trung ương và sự vận dụng vào điều kiện cụ thể của các xã chưa tốt; vai trò của đảng viên thiếu tiên phong trong lãnh đạo xây dựng NTM trên địa bàn; sự

PHAN ĐÌNH CƯƠNG

NÂNG CAO VAI TRÒ LÃNH ĐẠO CỦA

ĐẢNG ỦY CẤP XÃ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI HUYỆN LỘC HÀ, TỈNH HÀ TĨNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ

PHAN ĐÌNH CƯƠNG

NÂNG CAO VAI TRÒ LÃNH ĐẠO CỦA

ĐẢNG ỦY CẤP XÃ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI HUYỆN LỘC HÀ, TỈNH HÀ TĨNH

Chuyên ngành: Chính trị học

Mã số: 8.31.02.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ

Người hướng dẫn khoa học:

PGS, TS ĐINH TRUNG THÀNH

Nghệ An – Tháng 7 năm 2018

Tôi xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến các thầy giáo, cô giáo trong khoa giáo dục chính trị cùng tập thể các thầy cô giáo trong Trường Đại học Vinh đã nhiệt tình giảng dạy và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập tại Trường, tôi cũng xin chân thành cảm ơn đến PGS, TS Đinh Trung Thành, giảng viên Trường Đại học Vinh đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo, giúp đỡ tôi thực hiện và hoàn thành luận văn Xin chân thành cảm ơn đến gia đình, bạn bè

đã luôn động viên tôi trong quá trình học tập và thực hiện luận văn

MỤC LỤC

A MỞ ĐẦU……… ….1

1 Lý do chọn đề tài ……… 1

2 Mục đích nghiên cứu……… ……5

3 Nhiệm vụ, nghiên cứu ………5

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu……… 5

5 Cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu ………5

6 Những đóng góp về khoa học……….6

7 Kết cấu luận văn……….6

Chương 1 ……… 7

VAI TRÒ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ỦY CẤP XÃ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI………7

1.1 Chức năng, nhiệm vụ của Đảng ủy cấp xã 7

1.2 Xây dựng nông thôn mới và vai trò lãnh đạo của đảng ủy cấp xã trong xây dựng nông thôn mới……… ………11

1.3 Sự cần thiết tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong xây dựng nông thôn mới 26

Chương 2 34

THỰC TRẠNG VAI TRÒ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ỦY CẤP XÃ Ở HUYỆN LỘC HÀ, TỈNH HÀ TĨNH TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI 34

2.1 Những nhân tố ảnh hưởng đến sự lãnh đạo của đảng ủy cấp xã trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh 34

2.2 Thực trạng vai trò lãnh đạo của đảng ủy cấp xã ở huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh trong xây dựng nông thôn mới thời gian qua 39

Chương 3 63

QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO VAI TRÒ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ỦY CẤP XÃ Ở HUYỆN LỘC HÀ, TỈNH HÀ TĨNH TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI HIỆN NAY 63

xây dựng nông mới ở huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh ………63 3.2 Giải pháp nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng ủy cấp xã trong lãnh đạo xây dựng nông thôn mới ở huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh ………68

C KẾT LUẬN ……… …100

D DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 102

CNH Công nghiệp hóa

A MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Xây dựng nông thôn mới (NTM) là vấn đề có ý nghĩa quan trọng đối với chiến lược phát triển quốc gia, đảm bảo cho đất nước phát triển nhanh và bền vững Từ thực tiễn, Đảng và Nhà nước ta ngày càng quan tâm chú ý tới phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn, xây dựng NTM trong tổng thể sự phát triển chung của đất nước

Xây dựng NTM là nhiệm vụ có tầm quan trọng chiến lược của huyện Lộc

Hà, tỉnh Hà Tĩnh Những năm qua, các Đảng ủy cấp xã ở huyện đã lãnh đạo việc xây dựng NTM đạt nhiều kết quả đáng khích lệ Nhưng trước yêu cầu của thực tiễn, sự lãnh đạo của các Đảng ủy cấp xã đối với sự phát triển nông thôn và xây dựng NTM nhìn chung còn nhiều hạn chế về nội dung và phương thức nên kết quả, hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo chưa cao Chưa có sự phân định rõ giữa sự lãnh đạo của cấp ủy với sự quản lý của chính quyền và quyền tự chủ của các tổ chức kinh tế, vẫn còn tình trạng bao biện, ỷ lại, nhiều chủ trương không được thể chế hóa và tổ chức thực hiện kịp thời Việc triển khai các nghị quyết của Trung ương và sự vận dụng vào điều kiện cụ thể của các xã chưa tốt; vai trò của đảng viên thiếu tiên phong trong lãnh đạo xây dựng NTM trên địa bàn; sự lãnh đạo của các tỉnh uỷ và sự quan tâm của chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể trong hệ thống chính trị đối với xây dựng NTM chưa được thường xuyên, đúng mức; việc tổ chức lại sản xuất ở nông thôn chưa tốt; công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ nhìn chung chưa đáp ứng yêu cầu; trong lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện Nghị quyết của Đảng về xây dựng NTM có nơi,

có lúc chưa nghiêm minh, xây dựng NTM ở mỗi địa phương và trên địa bàn các tỉnh còn nhiều khuyết điểm, yếu kém; có nơi, có lúc phương thức, quy trình lãnh đạo của các Đảng uỷ đối với xây dựng NTM chưa xác định rõ, nhiều nghị quyết thực hiện chưa đảm bảo quy trình, nhất là nội dung trong các bước chuẩn

bị chưa tốt; do đó, chất lượng một số nghị quyết chưa cao, dẫn đến kết quả thực hiện Nghị quyết hạn chế

Để đẩy nhanh tiến độ và nâng cao hiệu quả xây dựng nông thôn mới tại Lộc Hà thời gian tới, một vấn đề có ý nghĩa then chốt là phải nâng cao năng lực lãnh đạo của cấp ủy các xã trong công tác này Chỉ trên cơ sở năng lực của cấp

ủy xã được nâng cao thì việc cụ thể hóa các nghị quyết của Đảng, của Huyện ủy mới sát đúng với đặc thù tình hình của từng xã; việc tổ chức thực hiện mới được thực hiện đồng bộ và toàn diện; quần chúng nhân dân mới tìm được những người thực sự “đứng mũi chịu sào”, đi đầu và gương mẫu trong phong trào Vì

vậy, việc chọn vấn đề: "Nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng ủy cấp xã trong

xây dựng NTM huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh " làm đề tài luận văn có ý nghĩa

lý luận và thực tiễn sâu sắc

Xuất phát từ tầm quan trọng công tác lãnh đạo của Đảng ủy cấp xã trong xây dựng NTM nhưng năm qua đã có nhiều công trình nghiên cứu có liên quan tới chủ đề nghiên cứu Có thể tổng hợp trong một số hình thức như sau:

Sách:

Benedict J.tria kerrkvliet, Jamesscott Nguyễn Ngọc và Đỗ Đức Định

(2000) “Một số vấn đề về nông nghiệp, nông dân nông thôn ở các nước và Việt Nam”, NXB Hà Nội;

Đặng Kim Sơn, Trần Công Thắng, Đỗ Liên Hương, Võ Thị Thanh Tâm,

Phạm Thị Kim Dung, (Đồng chủ biên), (2014), “Đổi mới chính sách nông nghiệp Việt Nam, bối cảnh, nhu cầu và triển vọng”, NXB Nông nghiệp, Hà Nội

Đỗ Tiến Sâm (2008): Vấn đề tam nông ở Trung Quốc: thực trạng và giải pháp NXB Từ điển bách khoa, Hà Nội;

Hoàng Chí Bảo (Chủ biên) (2005): Hệ thống chính trị ở cơ sở nông thôn nước ta hiện nay, NXB Lý luận chính trị, Hà Nội;

Lưu Văn Sùng (2004): Một số kinh nghiệm điển hình về phát triển nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, NXB Chính trị Quốc gia, Hà

Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội;

Phan Văn Sáu và Hồ Văn Thông (2003): Thực hiện quy chế dân chủ cơ

sở và xây dựng chính quyền cấp xã ở nước ta hiện nay NXB Chính trị Quốc

gia, Hà Nội;

Vũ Văn Phúc “Xây dựng nông thôn mới - những vấn đề lý luận và thực tiễn” (2014) NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội;

Luận án, luận văn

“Các tỉnh ủy vùng đồng bằng sông Hồng lãnh đạo đẩy nhanh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn giai đoạn hiện nay” (2012) Luận án tiến sĩ khoa học chính trị, chuyên ngành Xây dựng Đảng Cộng sản Việt

Nam của Nguyễn Thị Tố Uyên, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ

Chí Minh, Hà Nội

“Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp (1996 - 2006)” Luận án Tiến sĩ (2011) của Đặng Kim Oanh, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh;

“Sự lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng trong việc thực thi quyền lực của nhân dân ở nông thôn đồng bằng sông Cửu Long” (2007) Luận án tiến sĩ khoa

học chính trị, chuyên ngành Xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam của Lê Tấn Lập, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội

“Xu hướng phát triển của kinh tế hộ nông dân trong kinh tế thị trường ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long” (2000) Luận án tiến sĩ của Nguyễn Văn

Chiển, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh;

Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã vùng nông thôn đồng bằng song Cửu Long hiện nay (2000) Luận án tiến sĩ lịch sử, chuyên ngành Xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam của Phạm Công Khâm, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội;

Các bài báo khoa học

“Chương trình xây dựng thí điểm mô hình nông thôn mới - Những kết quả bước đầu và một số kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn” (2012) của đồng chí Trương Tấn Sang - Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước, Trưởng Ban chỉ đạo Chương trình xây dựng nông thôn mới, tạp chí Tuyên giáo điện tử ngày 20-3;

“Ngổn ngang nông thôn mới- Bài học từ Trung Quốc”, Báo điện tử Kinh

tế nông thôn, www.kinhtenongthon.com.vn, cập nhật 01/7/2010; “Phát huy vai trò chủ thể của người dân trong xây dựng nông thôn mới”,

tapchicongsan.org.vn, ngày 10/2/2016

“Nhìn lại hơn 3 năm thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới: kết quả và một số bài học kinh nghiệm” (2014) củaVũ Văn Ninh, Tạp chí Cộng sản chuyên đề cơ sở, số 94 (tháng 10), tr 8-14;

“Phát huy vai trò của giai cấp nông dân và Hội Nông dân Việt Nam trong xây dựng nông thôn mới” (2014) của Hoàng Phó Dân, Tạp chí Cộng sản chuyên đề cơ sở, số 94 (tháng 10), tr.15-19;

Các công trình này cung cấp thêm những cơ sở thực tiễn cho việc nâng cao hiệu quả của việc lãnh đạo, quản lý thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM

Những kết quả nghiên cứu về mặt lý luận của các nhà khoa học đi trước

là những cơ sở lý luận quan trọng được kế thừa, tiếp thu có chọn lọc để xây dựng, luận giải những vấn đề lý luận, đề xuất giải pháp về tăng cường vai trò lãnh đạo của các Đảng uỷ cấp xã ở đối với xây dựng NTM ở huyện Lộc Hà, tỉnh

Hà Tĩnh

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn, đánh giá đúng thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân, đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao vai trò lãnh đạo của các Đảng ủy cấp xã trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Lộc Hà, tĩnh Hà Tĩnh

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Hệ thống hóa cơ sở lý luận về vai trò lãnh đạo của đảng ủy cấp xã trong xây dựng NTM

Phân tích, đánh giá thực trạng vai trò lãnh đạo của đảng ủy cấp xã ở huyện Lộc Hà trong xây dựng nông thôn mới

Đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực lãnh đạo của các đảng ủy cấp xã

ở huyện Lộc Hà, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới hiện nay

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: vai trò lãnh đạo của đảng ủy cấp xã trong xây

dựng nông thôn mới

Phạm vi không gian, thời gian: vai trò lãnh đạo của đảng ủy cấp xã

trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh từ năm 2011 đến nay

5 Cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn được tiến hành trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về vai trò lãnh đạo của Đảng nói chung, đối với xây dựng NTM nói riêng

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận án được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh đồng thời sử dụng các phương pháp: lịch sử và lôgíc, phân tích - tổng hợp, thống kê, so sánh, khảo sát, tổng kết thực tiễn

- Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho việc học tập và nghiên cứu

về xây dựng Đảng ở các Trung tâm bồi dưỡng

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được bố cục trong 3 chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận về vai trò lãnh đạo của Đảng ủy cấp xã trong xây dựng NTM

Chương 2: Thực trạng vai trò lãnh đạo của Đảng ủy cấp xã ở huyện Lộc

Hà, tỉnh Hà Tĩnh trong xây dựng NTM

Chương 3: Quan điểm và giải pháp nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng

ủy cấp xã ở huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh trong xây dựng NTM hiện nay

B NỘI DUNG

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ỦY

CẤP XÃ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI 1.1 Chức năng, nhiệm vụ của Đảng ủy cấp xã

Chức năng của Đảng ủy cấp xã

Đảng ủy xã là hạt nhân chính trị, lãnh đạo thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; lãnh đạo thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước và quản lý đô thị trên địa bàn; xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở vững mạnh, phường, thị trấn giàu đẹp, văn minh; không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, động viên nhân dân làm tròn nghĩa vụ đối với Nhà nước

Nhiệm vụ của Đảng ủy cấp xã

Một là, lãnh đạo nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng:

- Lãnh đạo chính quyền thực hiện các chủ trương, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội theo nghị quyết của đại hội đảng bộ xã và của cấp trên; tạo môi trường thuận lợi để khuyến khích các thành phần kinh tế và hộ gia đình phát triển sản xuất kinh doanh, dịch vụ đúng chính sách, pháp luật của Nhà nước, tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người lao động; không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; động viên nhân dân làm tròn nghĩa vụ đối với Nhà nước; xây dựng xã giàu đẹp, văn minh

- Lãnh đạo chính quyền thực hiện đúng chức năng quản lý hành chính nhà nước và công tác quản lý đô thị trên địa bàn; thực hiện nhiệm vụ xây dựng cơ sở hạ tầng theo quy hoạch; chăm lo phát triển sự nghiệp văn hoá, giáo dục, y tế, bảo vệ môi trường, thực hiện tốt các chính sách xã hội, xoá đói, giảm nghèo

- Lãnh đạo xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở, thực hiện tốt phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”; giám sát mọi hoạt động ở cơ sở theo đúng đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; mở rộng dân chủ đi đôi với tăng cường kỷ luật, kỷ cương; kịp thời giải quyết những vướng mắc phát sinh trong cộng đồng dân cư ở cơ sở theo đúng luật pháp, không để tích tụ mâu thuẫn trở thành điểm nóng, không để xảy ra tình trạng khiếu kiện tập thể, vượt cấp hoặc lợi dụng dân chủ để làm mất ổn định chính trị trên địa bàn

- Lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ quốc phòng toàn dân và chính sách hậu phương quân đội, giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội; đề cao tinh thần cảnh giác cách mạng, bảo vệ nội bộ, bảo vệ tài sản của Nhà nước, của tập thể, tính mạng và tài sản của nhân dân; ngăn chặn và đẩy lùi các tệ nạn xã hội, nhất là ma tuý, mại dâm

Hai là, lãnh đạo công tác tư tưởng:

- Thường xuyên giáo dục, bồi dưỡng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng, đạo đức, tác phong Hồ Chí Minh và phát huy truyền thống yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội trong các tầng lớp nhân dân, nhất và trong thanh niên, thiếu niên; xây dựng tình đoàn kết, gắn bó, thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau; xây dựng môi trường văn hoá lành mạnh ở khu dân cư và trong từng gia đình, chú trọng tuyên truyền và nhân rộng gương người tốt, việc tốt, các nhân tố tích cực trên mọi lĩnh vực

- Tuyên truyền, vận động làm cho nhân dân hiểu và chấp hành đúng đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các nhiệm vụ của địa phương; kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân để giải quyết và báo cáo lên cấp trên

- Lãnh đạo cán bộ, đảng viên và nhân dân đấu tranh chống các quan điểm sai trái, những hành vi nói, viết và làm trái với đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; chống tư tưởng cơ hội, thực dụng, cục

bộ, bè phái, gia trưởng, bảo thủ và các hủ tục lạc hậu, mê tín, dị đoan; phòng, chống sự suy thoái về đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên

Ba là, lãnh đạo công tác tổ chức, cán bộ:

- Lãnh đạo xây dựng chính quyền, các tổ chức trong hệ thống chính trị, các đơn vị kinh tế, sự nghiệp ở cơ sở vững mạnh; xây dựng và thực hiện quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, tích cực tạo nguồn cán bộ tại chỗ, từng bước trẻ hoá đội ngũ cán bộ, công chức phường, thị trấn

- Cấp uỷ xây dựng quy chế về công tác tổ chức, cán bộ; nhận xét, đánh giá, bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật, đãi ngộ đối với cán bộ thuộc quyền; quản lý và kiểm tra việc thực hiện chính sách đối với cán bộ ở cơ sở theo phân cấp; giới thiệu người đủ tiêu chuẩn, có tín nhiệm trong tổ chức đảng và nhân dân để bầu vào các chức danh chủ chốt của hội đồng nhân dân, uỷ ban nhân dân, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân theo luật định và điều lệ của mỗi tổ chức

- Cấp uỷ đề xuất ý kiến trong việc lựa chọn, giới thiệu cán bộ tham gia vào các cơ quan lãnh đạo của Đảng, chính quyền, đoàn thể nhân dân ở cấp trên

và cán bộ chủ chốt ở cơ sở do cấp trên quản lý

Bốn là, lãnh đạo Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân:

- Lãnh đạo xây dựng Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân ở xã vững mạnh, thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ theo luật định và điều lệ của mỗi đoàn thể Thực hiện tốt các chính sách về dân tộc, tôn giáo của Đảng và Nhà nước, xây dựng khối đoàn kết toàn dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thi đua thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ được giao

- Lãnh đạo Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân tham gia xây dựng, bảo vệ đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các nhiệm vụ của địa phương, trước hết là những chủ trương, chính

sách về xây dựng và quản lý đô thị, giải quyết việc làm và các chính sách xã hội khác

Năm là, xây dựng tổ chức đảng:

- Đề ra chủ trương, nhiệm vụ và biện pháp xây dựng đảng bộ, chi bộ trong sạch, vững mạnh, gắn với xây dựng, củng cố hệ thống chính trị ở cơ sở; nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và đội ngũ đảng viên, nhất là việc phát hiện và đấu tranh chống tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí và các biểu hiện tiêu cực khác; chú trọng xây dựng và nâng cao chất lượng lãnh đạo của các chi bộ, tổ đảng ở tổ dân phố, khu dân cư Thực hiện đúng nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ, chế

độ tự phê bình và phê bình; thực hiện có nền nếp và nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng, nhất là sinh hoạt chi bộ, bảo đảm tính lãnh đạo, tính giáo dục và tính chiến đấu

- Giáo dục, rèn luyện đội ngũ đảng viên nêu cao vai trò tiền phong, gương mẫu, phấn đấu trở thành người lao động giỏi, công dân mẫu mực; nghiêm chỉnh chấp hành và vận động, thuyết phục nhân dân chấp hành nghị quyết của tổ chức đảng, quyết định của chính quyền và chương trình hành động của các đoàn thể nhân dân Cấp uỷ xây dựng kế hoạch và tạo điều kiện cho đảng viên thực hiện nhiệm vụ học tập, không ngừng nâng cao trình độ về mọi mặt

- Cấp uỷ xây dựng kế hoạch, biện pháp quản lý, phân công nhiệm vụ và tạo điều kiện để đảng viên hoàn thành nhiệm vụ được giao Làm tốt công tác động viên, khen thưởng, kỷ luật đảng viên; xử lý nghiêm, kịp thời những cán

bộ, đảng viên vi phạm Điều lệ Đảng, pháp luật của Nhà nước

- Làm tốt công tác tạo nguồn và phát triển đảng viên, bảo đảm về tiêu chuẩn và quy trình, chú trọng đối tượng là đoàn viên thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh và những người lao động giỏi, có uy tín trong quần chúng

- Xây dựng cấp uỷ và bí thư cấp uỷ bảo đảm tiêu chuẩn về phẩm chất, năng lực, thực sự là trung tâm đoàn kết, hoạt động có hiệu quả, được đảng viên

và nhân dân tín nhiệm Định kỳ hằng năm, cấp uỷ tổ chức để quần chúng tham gia, góp ý xây dựng Đảng; bí thư cấp uỷ cơ sở, chủ tịch hội đồng nhân dân, chủ tịch uỷ ban nhân dân tự phê bình trước đại diện của nhân dân và chịu trách nhiệm khi để xảy ra quan liêu, tham nhũng, lãng phí ở địa phương

- Cấp uỷ thường xuyên kiểm tra tổ chức đảng và đảng viên chấp hành Điều lệ, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, pháp luật của Nhà nước và Quy định của

Bộ Chính trị về những điều đảng viên không được làm Phối hợp với các tổ chức, cơ sở đảng trên địa bàn và các tổ chức, cơ sở đảng có đảng viên, cán bộ, công chức đang cư trú trên địa bàn thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các nhiệm vụ của địa phương

1.2 Nội dung, phương thức lãnh đạo của đảng ủy cấp xã trong xây dựng nông thôn mới

1.2.1 Xây dựng nông thôn mới: khái niệm, nội dung, sự cần thiết và tiêu chí đánh giá

Xây dựng nông thôn mới

Nông thôn mới khác với nông thôn truyền thống hiện nay Xây dựng NTM là cuộc cách mạng và cuộc vận động lớn để cộng đồng dân cư ở nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mình khang trang, sạch đẹp; phát triển sản xuất toàn diện (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ); có nếp sống văn hoá, môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo; thu nhập, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao Nông thôn mới hiện nay được hiểu

là nông thôn được cải tạo, xây dựng, phát triển lên trình độ mới cao hơn hẳn về chất so với nông thôn cũ NTM là nông thôn có kinh tế phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của cư dân nông thôn được nâng cao; nông thôn phát triển theo quy hoạch, có kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội hiện đại, môi trường sinh thái được bảo vệ; dân trí được nâng cao, bản sắc văn hóa dân tộc được giữ gìn và phát huy; an ninh tốt, quản lý dân chủ; chất lượng hệ thống chính trị được nâng cao Như vậy, NTM là nông thôn được quy hoạch lại, có hệ thống cơ sở hạ tầng

đồng bộ, hiện đại; sản xuất, dịch vụ, giáo dục phát triển; đời sống vật chất của nhân dân no ấm, đời sống văn hóa, tinh thần phát triển phong phú giàu bản sắc dân tộc; an ninh trật tự ổn định; môi trường trong sạch, tươi đẹp Có thể quan niệm: Xây dựng NTM là tổng thể các hoạt động, các mặt công tác của cả HTCT

và toàn thể nhân dân, trước hết là các tầng lớp nhân dân ở nông thôn, dưới sự lãnh đạo của các cấp ủy địa phương để cải tạo, đổi mới toàn diện nông thôn; từ khâu quy hoạch, xây dựng, phát triển, hoàn thiện đồng bộ hệ thống cơ sở hạ tầng, HTCT cơ sở nông thôn; thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa, giáo dục, xã hội, an ninh, quốc phòng; nâng cao thu nhập, đời sống mọi mặt cho cư dân nông thôn, làm thay đổi nông thôn hiện nay thành nông thôn XHCN năng động, phát triển, văn minh, hiện đại Xây dựng NTM là trách nhiệm của cả HTCT, của toàn thể nhân dân, của các tầng lớp nhân dân ở nông thôn, trong đó các cấp ủy đảng, chính quyền chịu trách nhiệm chính trong việc vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng vào xây dựng NTM, từng bước CNH, HĐH nông nghiệp và nông thôn nhằm thúc đẩy nền kinh tế phát triển, tạo việc làm, tăng thu nhập cho nông dân, tạo tiền đề để giải quyết có hiệu quả và vững chắc những vấn đề chính trị và xã hội, đưa nông thôn tiến lên văn minh, hiện đại

Xây dựng NTM đòi hỏi phải xây dựng quy hoạch sản xuất, tổ chức lại sản xuất theo hướng hiện đại, có đường giao thông đi lại thuận tiện, có điều kiện tiếp cận các dịch vụ nâng cao dân trí và chăm sóc sức khỏe, làm cho nhân dân biết làm nhiệm vụ bảo vệ và phát huy phong tục tập quán tốt đẹp, sống đoàn kết thương yêu và tương trợ lẫn nhau Xây dựng nông thôn được như vậy mới góp phần thúc đẩy sản xuất nông nghiệp ở nông thôn, vừa làm cho bộ mặt nông thôn

có sự đổi mới, làm cho sự khác biệt giữa nông thôn và thành thị từng bước giảm bớt; động viên nông dân tích cực xây dựng quyền làm chủ đất nước Xây dựng NTM là nhiệm vụ trọng đại trong tiến trình hiện đại hoá đất nước; xây dựng toàn diện xã hội khá giả thì nhiệm vụ nặng nề nhất, gian khổ nhất là ở nông thôn Tăng cường hiện đại hoá phải giải quyết thoả đáng quan hệ giữa công

nghiệp và nông nghiệp, giữa thành thị và nông thôn Xây dựng xã hội nông thôn dân chủ theo định hướng XHCN hài hoà phải thúc đẩy KT-XH nông thôn tiến

bộ toàn diện Do số dân nông thôn trong vùng đông nên chỉ có phát triển kinh tế nông thôn, làm cho nông dân được sống sung túc, mới có thể đảm bảo toàn thể nông dân được hưởng thành quả phát triển KT-XH

Nội dung xây dựng nông thôn mới

Xây dựng nông thôn mới không phải chỉ nhằm xây dựng con đường, kênh mương, trường học, hội trường… mà cái chính là qua cách làm này sẽ tạo cho người nông dân hiểu rõ được nội dung, ý nghĩa và thúc đẩy họ tự tin, tự quyết, đưa ra sáng kiến, tham gia tích cực để tạo ra một nông thôn mới năng động hơn Phải xác định rằng, đây không phải là đề án đầu tư của Nhà nước mà là việc người dân cần làm, để cuộc sống tốt hơn, Nhà nước chỉ hỗ trợ một phần

Căn cứ vào điều kiện thực tế của từng thôn về tiềm năng, lợi thế, năng lực của cán bộ, khả năng đóng góp của nhân dân… hướng dẫn để người dân bàn bạc đề xuất các nhu cầu và nội dung hoạt động của đề án Xét trên khía cạnh tổng thể, những nội dung sau đây là trọng tâm trong xây dựng mô hình nông thôn mới

1 Đào tạo nâng cao năng lực phát triển cộng đồng

– Nâng cao năng lực cộng đồng trong việc quy hoạch, thiết kế, triển khai thực hiện, quản lý, điều hành các chương trình, dự án trên địa bàn thôn

– Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cơ sở và đội ngũ cán bộ các cấp về phát triển nông thôn bền vững

– Nâng cao trình độ dân trí của người dân

– Phát triển mô hình câu lạc bộ khuyến nông thôn để giúp nhau ứng dụng TBKT vào sản xuất, phát triển ngành nghề, dịch vụ để giảm lao động nông nghiệp

2 Tăng cường và nâng cao mức sống cho người dân

– Quy hoạch lại các khu dân cư nông thôn, với phương châm: Giữ gìn tính truyền thống, bản sắc của thôn, đồng thời đảm bảo tính văn minh, hiện đại, đảm bảo môi trường bền vững

– Cải thiện điều kiện sinh hoạt của khu dân cư: Ưu tiên những nhu cầu cấp thiết nhất của cộng đồng dân cư để triển khai thực hiện xây dựng: Đường làng, nhà văn hoá, hệ thống tiêu thoát nước…

– Cải thiện nhà ở cho các hộ nông dân: Tăng cường thực hiện xoá nhà tạm, nhà tranh tre nứa, hỗ trợ người dân cải thiện nhà ở, nhà vệ sinh, chuồng trại chăn nuôi, hầm biogas cho khu chăn nuôi…

3 Hỗ trợ người dân phát triển sản xuất hàng hoá, dịch vụ nâng cao thu

nhập

Căn cứ vào các điều kiện cụ thể của mỗi thôn để xác định một cơ cấu kinh

tế hợp lý, có hiệu quả, trong đó:

– Sản xuất nông nghiệp: Lựa chọn tập trung phát triển cây trồng, vật nuôi

là lợi thế, có khối lượng hàng hoá lớn và có thị trường, đồng thời đa dạng hoá sản xuất nông nghiệp trên cơ sở phát huy khả năng về đất đai, nguồn nước và nhân lực tại địa phương

– Cung ứng các dịch vụ sản xuất và đời sống như: Cung ứng vật tư, hàng hoá, nước sạch cho sinh hoạt, nước cho sản xuất, điện, tư vấn kỹ thuật chuyển giao tiến bộ khoa học, tín dụng…

– Hỗ trợ trang bị kiến thức và kỹ năng bố trí sản xuất, thay đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi hợp lý

– Củng cố, tăng cường quan hệ sản xuất, tư vấn hỗ trợ việc hình thành và hoạt động của các tổ chức: Tổ hợp tác, khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư… tạo mối liên kết bốn nhà trong sản xuất, chế biến, và tiêu thụ sản phẩm

4 Xây dựng nông thôn gắn với phát triển ngành nghề nông thôn tạo việc

làm phi nông nghiệp

– Đối với những thôn chưa có nghề phi nông nghiệp: Để phát triển được ngành nghề nông thôn cần tiến hành “cấy nghề” cho những địa phương còn

“trắng” nghề

– Đối với những thôn đã có nghề: Củng cố tăng cường kỹ năng tay nghề cho lao động, hỗ trợ công nghệ mới, quảng bá và mở rộng nghề, hỗ trợ xử lý môi trường, hỗ trợ tư vấn thị trường để phát triển bền vững

5 Hỗ trợ xây dựng cơ sở vật chất hạ tầng phục vụ sản xuất

– Tư vấn hỗ trợ quy hoạch giao thông, thuỷ lợi nội đồng, chuyển đổi ruộng đất, khuyến khích tích tụ ruộng đất để phát triển kinh tế trang trại với nhiều loại hình thích hợp

– Hỗ trợ xây dựng mặt bằng cụm công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, làng nghề, chế biến sau thu hoạch, giao thông, thuỷ lợi nội đồng

6 Xây dựng nông thôn gắn với quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường ở

nông thôn

Vấn đề bảo vệ tài nguyên, bảo vệ môi trường từ việc quản lý nguồn cấp nước, thoát nước đến quản lý thu gom rác thải ở nông thôn cũng đã trở nên đáng báo động Đã đến lúc cơ quan địa phương cần có những biện pháp quản lý môi trường địa phương mình như: Xây dựng hệ thống xử lý rác thải, tuyên truyền nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho người dân, xây dựng hệ thống quản lý môi trường ở khu vực mình một cách chặt chẽ

7 Phát triển cơ sở vật chất cho hoạt động văn hoá, phát huy bản sắc văn

hoá dân tộc ở nông thôn

Thông qua các hoạt động ở nhà văn hoá làng, những giá trị mang đậm nét quê đã được lưu truyền qua các thế hệ, tạo nên những phong trào đặc sắc mang hồn quê Việt Nam riêng biệt, mộc mạc – chân chất – thắm đượm tình quê hương

Xã hội hoá các hoạt động văn hoá ở nông thôn, trước hết xuất phát từ xây dựng làng văn hoá, nhà văn hoá làng và các hoạt động trong nhà văn hoá làng Phong trào này phải được phát triển trên diện rộng và chiều sâu

Căn cứ vào từng điều kiện cụ thể mà vai trò của từng nội dung đối với mỗi địa phương là khác nhau, tuy nhiên những nội dung trên cần được song song thực hiện, tạo điều kiện cho sự phát triển đồng bộ, toàn diện trong một mô hình nông thôn mới

Sự cần thiết phải xây dựng nông thôn mới

Do kết cấu hạ tầng nội thôn (điện, đường, trường, trạm, chợ, thủy lợi, còn nhiều yếu kém, vừa thiếu, vừa không đồng bộ); nhiều hạng mục công trình đã xuống cấp, tỷ lệ giao thông nông thôn được cứng hoá thấp; giao thông nội đồng

ít được quan tâm đầu tư; hệ thống thuỷ lợi cần được đầu tư nâng cấp; chất lượng lưới điện nông thôn chưa thực sự an toàn; cơ sở vật chất về giáo dục, y tế, văn hoá còn rất hạn chế, mạng lưới chợ nông thôn chưa được đầu tư đồng bộ, trụ sở

xã nhiều nơi xuống cấp Mặt bằng để xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn đạt chuẩn quốc gia rất khó khăn, dân cư phân bố rải rác, kinh tế hộ kém phát triển

Do sản xuất nông nghiệp manh mún, nhỏ lẻ, bảo quản chế biến còn hạn chế, chưa gắn chế biến với thị trường tiêu thụ sản phẩm; chất lượng nông sản chưa đủ sức cạnh tranh trên thị trường Chuyển dịch cơ cấu kinh tế, ứng dụng khoa học công nghệ trong nông nghiệp còn chậm, tỷ trọng chăn nuôi trong nông nghiệp còn thấp; cơ giới hoá chưa đồng bộ

Do thu nhập của nông dân thấp; số lượng doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn còn ít; sự liên kết giữa người sản xuất và các thành phần kinh

tế khác ở khu vực nông thôn chưa chặt chẽ Kinh tế hộ, kinh tế trang trại, hợp tác xã còn nhiều yếu kém Tỷ lệ lao động nông nghiệp còn cao, cơ hội có việc làm mới tại địa phương không nhiều, tỷ lệ lao động nông lâm nghiệp qua đào tạo thấp; tỷ lệ hộ nghèo còn cao

Do đời sống tinh thần của nhân dân còn hạn chế, nhiều nét văn hoá truyền thống đang có nguy cơ mai một (tiếng nói, phong tục, trang phục…); nhà ở dân

cư nông thôn vẫn còn nhiều nhà tạm, dột nát Hiện nay, kinh tế – xã hội khu vực nông thôn chủ yếu phát triển tự phát, chưa theo quy hoạch

Do yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước, cần 3 yếu tố chính: đất đai, vốn và lao động kỹ thuật Qua việc xây dựng nông thôn mới sẽ triển khai quy hoạch tổng thể, đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa

Tiêu chí Nông thôn mới

Quyết định 1980/QĐ-TTg ngày 17/10/2016 của Thủ tướng chính phủvề việc ban hành được ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016 - 2020 Bộ tiêu chí là căn cứ để xây dựng nội dung Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới;

Bộ tiêu chí gồm 5 nhóm với 19 tiêu chí - là cụ thể hoá các định tính của nông thôn mới Việt Nam giai đoạn 2016 - 2020

Nhóm 1: Quy hoạch - 1 tiêu chí

Nhóm 2: Hạ tầng kinh tế - xã hội - 8 tiêu chí

Nhóm 3: Kinh tế và tổ chức sản xuất - 4 tiêu chí

Nhóm 4: Văn hoá – Xã hội – Môi trường - 4 tiêu chí

Nhóm 5: Hệ thống chính trị - 2 tiêu chí

Một xã đạt đủ 19 tiêu chí là đạt tiêu chuẩn NTM

Căn cứ vào Bộ tiêu chí Quốc gia, các Bộ ngành liên quan đều xây dựng quy chuẩn của ngành, chủ yếu là các tiêu chuẩn kỹ thuật cho các công trình hạ tầng, để áp dụng khi xây dựng Nông thôn mới

Riêng đối với Hà Tĩnh ngoài 19 tiêu chí xây dựng NTM theo quy định của Chính phủ thì tỉnh Hà Tĩnh còn bổ sung thêm tiêu chí thứ 20 là tiêu chí Khu dân

cư kiểu mẫu, vườn mẫu

1.2.2 Nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng ủy cấp xã trong xây dựng nông thôn mới

1.2.2.1 Nội dung đảng ủy cấp xã lãnh đạo xây dựng nông thôn mới

Đại từ điển tiếng Việt (do Nguyễn Như Ý chủ biên, xuất bản năm 1999) định nghĩa: “Lãnh đạo là dẫn dắt, tổ chức phong trào theo đường lối cụ thể” [48, tr.979] Từ khái niệm trên cho thấy “lãnh đạo” có những điểm sau:

Thứ nhất, lãnh đạo là hoạch định chủ trương, đường lối, có nghĩa là xác

định các nội dung, nhiệm vụ cần phải làm, những yêu cầu, mục đích cần đạt trong một thời kỳ hay một giai đoạn; là nêu các quan điểm, nguyên tắc và các phương sách tiến hành để đạt mục tiêu Tất cả đều nhằm điều khiển, định hướng hành động cho các đối tượng lãnh đạo trong quá trình thực hiện mục đích

Thứ hai, lãnh đạo là quá trình tổ chức thực hiện các chủ trương đường lối

đã xác định Đó là qúa trình cụ thể lãnh đạo tổ chức, dẫn dắt động viên, hướng mọi nỗ lực của khách thể vào việc thực hiện các mục đích đã xác định Chủ thể

ở đây có thể là một người, hay một tổ chức, một tập thể lãnh đạo Còn khách thể, cũng có thể là một người, một tổ chức hoặc là một giai cấp, một dân tộc Tổ chức và con người, có thể là chủ thể trong mối quan hệ này, nhưng lại là khách thể trong mối quan hệ khác

Vì vậy, bản chất của lãnh đạo, hiểu theo nghĩa chung nhất, là quá trình tác động có định hướng, có mục đích giữa con người với con người, giữa tổ chức với cá thể và giữa tổ chức với tổ chức, nhằm huy động tiềm năng sáng tạo, sự

nỗ lực của khách thể vào việc giải quyết mâu thuẫn, tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phong trào tiến lên vì lợi ích chung đã xác định Lãnh đạo là một trong những chức năng hoạt động xã hội của con người, nhằm đạt được mục đích nào đó trong sản xuất, trong đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc, trong đấu tranh xã

hội nói chung Do đó, lãnh đạo mang đậm dấu ấn chủ quan của chủ thể Tuỳ theo động cơ, mục đích của chủ thể, trình độ, chất lượng của chủ thể (như: truyền thống, kinh nghiệm, tri thức, năng lực thực tiễn ) sẽ hình thành cách lãnh đạo khác nhau và kết quả đạt được sẽ không giống nhau, thậm chí trái ngược nhau Thực tế cho thấy, có lãnh đạo dân chủ, thiết thực, có lãnh đạo quan liêu, áp đặt, có lãnh đạo khách quan, hợp quy luật, sát thực tế, có lãnh đạo bất chấp quy luật, xa rời thực tế Về giác độ này, V.I.Lênin và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có những chỉ dẫn quan trọng

Các đảng ủy cấp xã lãnh đạo xây dựng NTM thực chất là một hệ thống các hoạt động của các cấp ủy tác động có định hướng, có mục đích vào hệ thống chính trị, toàn xã hội, nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp để xây dựng nông thôn phát triển toàn diện Trước hết là đề ra quan điểm, chủ trương, nghị quyết về lãnh đạo thực hiện các nội dung, yêu cầu Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM Các đảng ủy đóng vai trò là người lãnh đạo tổ chức việc triển khai quán triệt và thực hiện đường lối, chủ trương, đường lối xây dựng NTM theo quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Nếu xét về bản chất, các đảng ủy lãnh đạo xây dựng NTM là quá trình các đảng ủy tiến hành các hoạt động về chính trị, tư tưởng, tổ chức để tác động, định hướng cho các tổ chức, lực lượng có trách nhiệm tiến hành xây dựng NTM Nếu xét theo nội dung, nhiệm vụ lãnh đạo thì đó là quá trình xác định và thực hiện nội dung, phương thức các cấp ủy ở cơ sở lãnh đạo xây dựng NTM

Nội dung các Đảng ủy cấp xã lãnh đạo xây dựng nông thôn mới

Căn cứ chức năng, nhiệm vụ của các Đảng ủy cấp xã và nội dung Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM giai đoạn 2010-2020, đồng thời căn

cứ vào các tiêu chí xây dựng NTM được Thủ tướng Chính phủ quy định, có thể xác định các nội dung lãnh đạo xây dựng NTM của các Đảng ủy cấp xã gồm:

Một là, Đảng ủy cấp xã lãnh đạo xây dựng quy hoạch NTM phù hợp với

điều kiện tự nhiên, KT-XH của địa phương Trong xây dựng NTM, công tác

quy hoạch xây dựng NTM là công việc mang tính tiền đề, có tầm quan trọng trước mắt cũng như lâu dài đối với việc xây dựng NTM Nội dung của công tác lập quy hoạch xây dựng NTM liên quan chủ yếu đến quy hoạch xây dựng, quy hoạch sản xuất và quy hoạch sử dụng đất Trong giai đoạn trước mắt công tác quy hoạch là cơ sở cho việc lập các Đề án xây dựng NTM theo 19 tiêu chí quốc gia về xây dựng NTM do Chính phủ ban hành Về mặt lâu dài công tác quy hoạch là cơ sở hoạch định đường lối trong xây dựng phát triển nông thôn theo đúng tinh thần Nghị quyết 26 của Ban Chấp hành Trung ương khóa X

Hai là, Đảng ủy cấp xã lãnh đạo tổ chức, xây dựng và huy động các

nguồn lực để đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng KT-XH ở nông thôn, phát huy tiềm năng, thế mạnh của địa phương trong xây dựng NTM Xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng, đặc biệt là hệ thống giao thông, thông tin liên lạc Đây là tiền đề quan trọng để phát triển nông nghiệp và kinh tế nông thôn hiện nay Cơ

sở hạ tầng được phát triển và hiện đại sẽ tạo điều kiện mở rộng sự giao lưu kinh

tế, xã hội giữa nông thôn và thành thị, giữa các vùng với nhau; kích thích kinh

tế hàng hóa phát triển đồng đều, mở rộng thị trường trong nước và gắn được thị trường trong nước với thị trường thế giới, phục vụ tốt các nhu cầu đòi hỏi phát triển kinh tế nói chung và phát triển nông nghiệp, nông thôn nói riêng

Ba là, Đảng ủy cấp xã lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn,

trọng tâm là chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động nông nghiệp, nông thôn Tái cơ cấu ngành nông nghiệp là một chủ trương lớn Công việc này cần

sự tham gia của cả hệ thống chính trị, toàn dân và huy động cả các chuyên gia

tư vấn Đặc biệt, trong giai đoạn khủng hoảng, nông nghiệp là cứu cánh cho nền kinh tế Riêng với vấn đề tái cấu trúc nông nghiệp, các tỉnh ủy tập trung lãnh đạo việc lựa chọn các ngành hàng có lợi thế để phát huy (như lúa gạo, cá da trơn, tôm sú, cây ăn quả ); phát triển các ngành hàng theo chuỗi từ sản xuất đến chế biến và lưu thông; chọn các công đoạn mấu chốt cần đột phá để xử lý;

sử dụng KH-CN và cải tiến quản lý; phát huy sức mạnh liên kết của nông dân, thu hút đầu tư của doanh nghiệp Tiếp tục giải phóng lực lượng sản xuất, tập

trung đất đai lại, thu hút vốn về nông thôn và đưa khoa học kỹ thuật vào ruộng đồng Bên cạnh đó, tháo gỡ vướng mắc về quan hệ sản xuất là liên kết các hộ nông dân vào HTX, sắp xếp lại các doanh nghiệp nhà nước, đưa doanh nghiệp

về nông thôn để chuyển đổi cơ cấu, tạo liên kết dọc trong chuỗi ngành hàng Hình thành các vùng chuyên canh Trong đó, cần xây dựng các điểm hạt nhân

để chế biến nông sản, tăng giá trị cho sản phẩm hỗ trợ cho vùng chuyên canh; cung cấp dịch vụ, đưa khoa học kỹ thuật vào để tăng giá trị; phải xử lý ngay các vướng mắc hiện tại trong sản xuất nông nghiệp… Thực hiện tốt các chính sách khuyến khích các thành phần kinh tế đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, tạo môi trường thuận lợi để hình thành và phát triển kinh tế trang trại, HTX và doanh nghiệp nông thôn, nhất là doanh nghiệp chế biến nông, lâm, thuỷ sản, cơ khí phục vụ nông nghiệp Khuyến khích các doanh nghiệp liên kết, liên doanh, hợp đồng cung ứng vật tư và tiêu thụ nông sản cho nông dân và HTX Chuyển đổi lao động nông thôn theo các ngành hàng, chuyên môn hóa lao động nông dân; phát triển hiệp hội ngành hàng bằng xây dựng lực lượng tư nhân vững mạnh và hỗ trợ phát triển kinh tế hợp tác của nông dân; phát triển cộng đồng nông thôn

Bốn là, Đảng ủy cấp xã lãnh đạo phát triển sự nghiệp giáo dục, đào tạo, y

tế, văn hóa, an sinh xã hội, nước sạch, bảo vệ môi trường sinh thái ở nông thôn Tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ, chuẩn hóa đội ngũ giáo viên Đặc biệt quan tâm tới bậc học mầm non, nhà trẻ cả về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên Chấn chỉnh thị trường lao động, phát triển nguồn tài nguyên nhân lực Chú trọng đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng NTM; động viên, khuyến khích và có cơ chế ưu đãi để thu hút số học sinh, sinh viên có thành tích học tập tốt, có trình độ cao về địa phương công tác Xây dựng

và phát triển văn hóa nông thôn theo hướng văn minh, hiện đại trên cơ sở bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, là nhiệm vụ quan trọng trong giai đoạn hội nhập quốc tế Để xây dựng ấp văn hóa, các địa phương lãnh đạo làm tốt việc chăm lo phát triển kinh tế, giảm tỷ lệ hộ nghèo, nâng cao mức sống cho người

dân và tạo lập được các thiết chế văn hóa phục vụ sinh hoạt cộng đồng Trong điều kiện phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa, quy mô sản xuất lớn cần phải chú trọng đến việc xử lý môi trường thì mới phát triển được nền nông nghiệp bền vững

Các Đảng ủy cấp xã lãnh đạo thực hiện có hiệu quả các chủ trương, biện pháp bảo vệ an ninh, trật tự khu vực nông thôn Tiếp tục ban hành quy ước, hương ước ở các ấp về đảm bảo an ninh, trật tự, phòng chống các tệ nạn xã hội

và các hủ tục lạc hậu Nâng cao cảnh giác cách mạng trước hoạt động “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, bọn phản động Tập trung giải quyết các vụ, việc tranh chấp, khiếu kiện phức tạp nếu có; các vụ việc liên quan đến

an ninh nông thôn Kìm chế và giảm các loại tội phạm, vi phạm pháp luật, tai nạn giao thông, tai nạn lao động nghiêm trọng ở khu vực nông thôn

Năm là, Đảng ủy cấp xã lãnh đạo xây dựng hệ thống chính trị cơ sở nông

thôn vững mạnh, giữ vững quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội ở nông thôn Xây dựng HTCT cơ sở vững mạnh toàn diện là một trong 19 tiêu chí NTM Để phát huy hơn nữa vai trò của HTCT cấp cơ sở trong xây dựng NTM, các tỉnh ủy tập trung lãnh đạo thực hiện tốt việc nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân về vai trò của HTCT cấp cơ sở trong xây dựng NTM; đổi mới phương thức hoạt động và mối quan hệ giữa các thành viên trong HTCT cấp cơ sở; đổi mới và hoàn thiện chính sách tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và đãi ngộ đối với đội ngũ cán bộ cấp cơ sở, đặc biệt là đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác xây dựng NTM; tăng cường công tác chỉ đạo, kiểm tra, giám sát, làm tốt công tác đánh giá xếp loại và thi đua, khen thưởng

1.2.2.2 Phương thức các Đảng ủy cấp xã lãnh đạo xây dựng nông thôn mới

Theo nghĩa thông thường, “phương thức” là phương pháp và hình thức tiến hành, “phương pháp” là cách thức tiến hành để có hiệu quả cao [48, tr.1352-1353] Có thể nói gọn lại, “phương thức” là cách thức và hình thức tiến

hành công việc để có hiệu quả cao, đó là phương thức đúng đắn, phù hợp với công việc Ngoài nghĩa chung đó, về phương thức lãnh đạo của Đảng đã được nhiều nhà khoa học luận bàn, song đáng chú ý hơn là cuốn sách “đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng” do Trần Đình Nghiêm chủ biên Các tác giả cho rằng: phương thức lãnh đạo của Đảng là hệ thống các hình thức, phương pháp, biện pháp, quy trình, lề lối làm việc, tác phong công tác mà Đảng sử dụng nhằm làm cho đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng được thực hiện

có hiệu quả cao nhất trong cuộc sống [33, tr.201]

Như vậy, phương thức lãnh đạo của Đảng theo quan điểm của các tác giả thì rất đa dạng, phong phú gắn với các cấp ủy, tổ chức đảng, gắn với tập thể, cá nhân, gắn với đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và đặc biệt là nó gắn chặt với nội dung lãnh đạo của Đảng Phương thức lãnh đạo của Đảng quan hệ rất chặt chẽ với nội dung lãnh đạo của Đảng Nội dung lãnh đạo của Đảng chi phối, quy định và ràng buộc phương thức lãnh đạo của Đảng Từ đây có thể quan niệm: phương thức lãnh đạo xây dựng NTM của các Đảng ủy cấp xã là hệ thống các hình thức, phương pháp, biện pháp, quy trình mà các Đảng ủy cấp xã sử dụng để tác động vào các cơ quan, tổ chức và từng người dân ở nông thôn nhằm thực hiện tốt những nội dung lãnh đạo xây dựng NTM của các Đảng ủy cấp xã trong từng thời kỳ Phương thức lãnh đạo xây dựng NTM của các Đảng ủy cấp xã quan hệ mật thiết với nội dung lãnh đạo xây dựng NTM của các Đảng ủy cấp xã và chịu sự quy định, chi phối, ràng buộc bởi nội dung lãnh đạo đạo xây dựng NTM Song nó là yếu tố rất quan trọng để nội dung lãnh đạo xây dựng NTM thành hiện thực Ngoài ra, phương thức lãnh đạo xây dựng NTM của các Đảng ủy cấp xã còn phụ thuộc vào trình

độ, năng lực lãnh đạo xây dựng NTM của các Đảng ủy cấp xã , trực tiếp là năng lực, trình độ xây dựng NTM của đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ chủ chốt; đồng thời phụ thuộc vào điều kiện, hoàn cảnh hoạt động của Đảng ủy cấp xã và tình hình mọi mặt của địa phương; phụ thuộc vào cơ cấu tổ chức bộ máy của các đơn vị trực tiếp hoạt động ở nông thôn, trong lĩnh vực nông nghiệp và trình độ,

năng lực của nguồn nhân lực hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp Bởi vậy, chọn phương thức lãnh đạo xây dựng NTM của các Đảng ủy cấp xã phải xuất phát từ những điều đã nêu trên

Căn cứ Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (bổ sung phát triển năm 2011), Nghị quyết Trung ương năm (khoá X) về tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của HTCT và căn cứ nhiệm vụ chính trị của các Đảng ủy cấp xã, xuất phát từ thực tiễn lãnh đạo xây dựng NTM của các Đảng ủy cấp xã những năm qua, trong giai đoạn hiện nay các Đảng ủy cấp xã lãnh đạo xây dựng NTM thông qua các phương thức:

Một là, lãnh đạo bằng chủ trương, nghị quyết, phương hướng, mục tiêu,

giải pháp, trình tổng thể phát triển KT-XH, xây dựng NTM của các địa phương Đây là phương thức lãnh đạo cơ bản, phổ biến nhất, xuất phát từ vai trò, bản chất sự lãnh đạo, là cách phổ biến nhất để Đảng ủy cấp xã chuyển tải và tổ chức thực hiện quan điểm, chủ trương, chính sách xây dựng NTM Các Đảng ủy cấp

xã cần đặc biệt quan tâm đến chất lượng các nghị quyết, chỉ thị, chương trình hành động liên quan đến xây dựng NTM, bảo đảm khách quan, toàn diện và có

cơ sở khoa học, thể hiện nội dung lãnh đạo sâu sát, hoạch định được các mục tiêu và nhiệm vụ lớn trong từng giai đoạn phù hợp với nguồn lực của địa phương Đồng thời có phương hướng, giải pháp chỉ đạo thiết thực để tháo gỡ những khó khăn, tồn tại trong sản xuất nông nghiệp; có những chỉ đạo định hướng về ban hành cơ chế, chính sách phát triển nông nghiệp, nông thôn

Hai là, lãnh đạo bằng công tác tư tưởng, công tác tuyên truyền, vận động,

thuyết phục của tổ chức đảng và các tổ chức khác trong hệ thống chính trị Công tác tuyên truyền là nhiệm vụ của toàn Đảng, của cả HTCT, nhằm xây dựng Đảng vững mạnh toàn diện về chính trị, tư tưởng, đạo đức, văn hoá, lãnh đạo thắng lợi sự nghiệp CNH, HĐH đất nước và hội nhập quốc tế Thông qua công tác tuyên truyền, các Đảng ủy cấp xã thường xuyên quan tâm giáo dục lý luận

chính trị, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, giáo dục lòng yêu nước, truyền thống cách mạng của dân tộc, lòng nhân ái, thuỷ chung, tinh thần uống nước nhớ nguồn, công tác tuyên truyền cần gắn chặt lý luận với thực tiễn Tuyên truyền ác phong trào thi đua yêu nước, xoá đói, giảm nghèo, làm giàu chính đáng, khuyến nông, khuyến học, khuyến tài v.v và về chủ trương xây dựng NTM

Ba là, Đảng ủy cấp xã lãnh đạo thông qua hệ thống tổ chức đảng và đội

ngũ cán bộ, đảng viên Sự gương mẫu của mỗi cán bộ, đảng viên, nói đi đôi với làm chính là cơ sở để tạo dựng niềm tin chính trị trong quần húng, nhân dân Xây dựng NTM là trách nhiệm của tổ chức đảng các cấp và toàn thể cán bộ, đảng viên Thông qua qua tổ chức đảng và vai trò tiên phong của đội ngũ đảng viên, nhất là tổ chức đảng và đảng viên trong các tổ chức, lực lượng trực tiếp tham gia xây dựng NTM là một cách thức lãnh đạo cơ bản của các Đảng ủy cấp

xã đối với xây dựng NTM

Bốn là, Đảng ủy cấp xã lãnh đạo thông qua Ban chỉ đạo chương trình xây

dựng NTM và các tổ chức trong hệ thống chính trị các cấp ở địa phương nhất là thông qua chính quyền Thông qua việc lãnh đạo Ban chỉ đạo chương trình xây dựng NTM và xây dựng hệ thống chính trị, các tổ chức, lực lượng tham gia xây dựng NTM; đào tạo và lãnh đạo công tác đào tạo đội ngũ cán bộ phục vụ sự nghiệp xây dựng NTM; bố trí cán bộ của Đảng trong các tổ chức chính quyền

và hệ thống chính trị, các tổ chức nòng cốt, chuyên trách tham gia xây dựng NTM để bảo đảm triển khai thực hiện đúng đường lối, chủ trương của Đảng, nghị quyết của Đảng ủy cấp xã về xây dựng NTM Các Đảng ủy cấp xã lãnh đạo chính quyền trên địa bàn phát huy vai trò quản lý nhà nước, thực hiện các chủ trương của Đảng về xây dựng NTM, xây dựng và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến xây dựng NTM, từ đó triển khai chủ trương của Đảng, của Đảng ủy cấp xã về xây dựng NTM đến tất cả các ngành, các cấp và toàn dân để thực hiện

Năm là, Đảng ủy cấp xã lãnh đạo thông qua xây dựng các mô hình thí

điểm, các điển hình NTM, sơ kết, tổng kết và nhân rộng điển hình tiên tiến Bằng việc định kỳ sơ kết, tổng kết thực tiễn, đánh giá kết quả thực hiện chương trình để rút kinh nghiệm và phổ biến nhân rộng những mô hình, cách làm hiệu quả Đồng thời có giải pháp khắc phục kịp thời các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện Từ đó có những bổ sung, đóng góp các lý luận mới về xây dựng NTM

Sáu là, Đảng ủy cấp xã lãnh đạo xây dựng NTM thông qua công tác kiểm

tra, giám sát Đây cũng là phương thức lãnh đạo quan trọng không thể thiếu để các Đảng ủy cấp xã lãnh đạo thực hiện nội dung xây dựng NTM Kiểm tra, giám sát là những chức năng, là phương thức, là khâu không tách rời quy trình lãnh đạo của Đảng, bởi vì, không kiểm tra coi như không lãnh đạo Nhờ kiểm tra, giám sát cấp ủy nắm được tình hình thực tế và đề ra chủ trương, nghị quyết, giải pháp cho lĩnh vực xây dựng NTM Vì vậy, để lãnh đạo tốt xây dựng NTM theo đúng định hướng của Đảng, nghị quyết của các Đảng ủy cấp xã phải kiểm tra, giám sát thường xuyên Đồng thời phát huy tốt vai trò của chính quyền và

Ban chỉ đạo các cấp trong công tác chỉ đạo, kiểm tra tại cơ sở

1.3 Sự cần thiết nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng ủy cấp xã trong xây dựng nông thôn mới

1.3.1 Sự lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng là nhân tố quyết định trong xây dựng nông thôn mới

Xây dựng nông thôn mới là một chủ trương có tính chiến lược của Đảng

và Nhà nước ta nhằm xây dựng nông thôn có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ; hệ thống chính trị ở nông thôn dưới sự lãnh đạo

của Đảng được tăng cường, đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và xây dựng, bảo vệ tổ quốc

Các tổ chức đảng, nhất là ở cơ sở, các chi bộ thôn, xóm đã phát huy tốt vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội, các đoàn thể quần chúng, tập hợp, huy động sức dân xây dựng nông thôn mới Các chi, đảng bộ khu vực nông thôn luôn coi trọng đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và đội ngũ đảng viên Cấp ủy các cấp có nhiều cách làm sáng tạo, nhiều giải pháp phát huy vị trí vai trò, trách nhiệm của chi bộ, đảng viên ở cơ sở; gần dân, nắm bắt tâm tư nguyện vọng của nhân dân để kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc từ cơ sở, những vấn

đề nhân dân quan tâm, đặc biệt là trong quá trình xây dựng nông thôn mới

1.3.2 Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nông nghiệp, nông dân, nông thôn nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn và khá toàn diện

Sau hơn năm năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, với sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị cùng với sự đồng thuận của nhân dân, với nhiều cách làm cụ thể, sáng tạo, nông nghiệp, nông thôn nước

ta đã có nhiều khởi sắc, đạt được những thành tựu khá toàn diện và to lớn, bộ mặt nông thôn có nhiều thay đổi, đời sống vật chất và tinh thần của người nông dân ngày càng được cải thiện Quá trình triển khai, thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới đã có sự vào cuộc tích cực, chủ động của các cấp, các ngành và nhân dân và tạo ra sức lan tỏa mạnh mẽ Nhìn một cách tổng thể, người nông dân không chỉ ở các xã được chọn xây dựng điểm mà hầu hết các

xã, thôn bản, đã và đang tạo ra một diện mạo nông thôn mới hiện đại, văn minh Thực hiện xây dựng nông thôn mới đã giải quyết được những vấn đề cấp thiết trước mắt của người dân nông thôn như đường - trường - điện - trạm và các thiết chế văn hóa, làm nền tảng cho phát triển Đặc biệt, nhiều địa phương đã xây dựng được mô hình sản xuất theo hướng hàng hóa và thị trường, thay đổi tư duy

và tạo ra một tư duy mới, cách làm mới cho người nông dân: thực sự chuyên nghiệp trong sản xuất, sản xuất mang tính bền vững lâu dài

1.3.3 Tăng cường sự lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng xuất phát từ thực tiễn lãnh đạo xây dựng nông thôn mới của các cấp ủy Đảng còn nhiều tồn tại, nhiều vấn đề đặt ra cần quan tâm

Các tổ chức đảng, chi bộ nông thôn thực tế có gì khó khăn, vướng mắc và cách tháo gỡ như thế nào để phát huy hơn nữa vai trò của tổ chức đảng, cấp ủy trong quy hoạch sản xuất nông nghiệp (xây dựng vùng trồng trọt, chăn nuôi tập trung theo hướng sản xuất hàng hóa, phát triển ngành nghề nông thôn) để vừa giải quyết việc làm và thu nhập ổn định cho nông dân, vừa bảo đảm vệ sinh môi trường và nhất là an ninh trật tự xã hội nông thôn; vai trò của tổ chức đảng trong

tổ chức, huy động sức dân đóng góp xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn (đóng góp tiền, sức lao động, xây dựng điện, đường, trường, trạm, giao thông, thủy lợi nội đồng); trong vận động nhân dân thực hiện chủ trương chuyển đổi cơ cấu sản xuất; trong giải quyết các điểm nóng nảy sinh bởi những bất cập trong quản lý,

sử dụng đất; các cấp ủy đảng, chi bộ lãnh đạo như thế nào trong việc chăm lo đời sống văn hóa nông thôn để bảo đảm sự hài hòa giữa phát triển kinh tế gắn với xây dựng đời sống văn hóa mới; giữa phát triển công nghiệp dịch vụ gắn với bảo tồn, giữ gìn nét đẹp truyền thống văn hóa của mỗi làng, xã (xây dựng các thiết chế văn hóa, thực hiện nếp sống mới trong việc cưới, việc tang, bài trừ các

tệ nạn xã hội) Đó là những vấn đề, thách thức trong quá trình xây dựng nông thôn mới hiện nay

Bên cạnh đó, những nhiệm vụ trọng tâm về xây dựng, củng cố tổ chức đảng và xây dựng nông thôn mới ở nhiều địa phương còn nhiều bất cập, hạn chế, chậm được khắc phục Nguyên tắc tập trung dân chủ, chế độ tự phê bình và phê bình có nơi, có lúc còn xem nhẹ Tình trạng quan liêu xa thực tiễn, nói nhiều làm ít, nói không đi đôi với làm, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm của một

bộ phận cán bộ chủ chốt, đảng viên nông thôn vẫn còn diễn ra ở một số cơ sở

Những nhiệm vụ trọng tâm về xây dựng củng cố tổ chức đảng và xây dựng nông thôn mới ở nhiều địa phương hiện nay còn nhiều bất cập, hạn chế, chậm được khắc phục… Xây dựng nông thôn mới là một chương trình lớn, yêu cầu phải có nguồn lực không nhỏ, nhưng điểm xuất phát của nhiều địa phương còn thấp kém, đòi hỏi quá trình tổ chức, thực hiện phải năng động, sáng tạo, trong khi năng lực lãnh đạo của nhiều tổ chức đảng còn yếu và lúng túng, chưa đáp ứng mục tiêu, yêu cầu của chương trình

1.3.4 Tăng cường sự lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng trong xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của các cấp

Tiếp tục đẩy mạnh việc thực hiện Nghị quyết số 26, bảo đảm đúng lộ trình xây dựng nông thôn mới theo Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020; để kinh tế, xã hội nông thôn phát triển, mấu chốt là phải

có sự lãnh đạo hiệu quả, nhất quán, quyết liệt, triệt để của các cấp ủy đảng với những cách làm sáng tạo, phù hợp với điều kiện thực tiễn của cơ sở Bởi lẽ, tổ chức cơ sở đảng là nền tảng, hạt nhân chính trị ở cơ sở, là tổ chức gần dân, sát dân, nên dễ dàng nắm bắt những tâm tư, nguyện vọng, tình cảm, suy nghĩ của người dân Theo đó, việc tập trung củng cố, xây dựng tổ chức cơ sở đảng và chi

bộ nông thôn trong sạch, vững mạnh về tư tưởng, năng lực tổ chức, điều hành lãnh đạo, chỉ đạo để hoàn thành tốt các nhiệm vụ chính trị và phát triển kinh tế -

xã hội, đẩy nhanh tiến độ xây dựng nông thôn mới ở các địa phương là nhiệm

vụ quan trọng

Để nâng cao năng lực lãnh đạo, phát huy vai trò của tổ chức đảng trong xây dựng nông thôn mới, cần tập trung triển khai thực hiện đồng bộ một số nhiệm

vụ và giải pháp chủ yếu sau:

Một là, nâng cao năng lực định hướng của tổ chức cơ sở đảng, đây cũng là

một nhiệm vụ căn bản trong việc xây dựng và thực hiện chương trình nông thôn mới Bởi xây dựng nông thôn mới không chỉ ở việc thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng ở nông thôn mà còn là cơ hội để kiện toàn

bộ máy quản lý cơ sở, trong đó có các tổ chức cơ sở đảng

Cấp ủy, tổ chức đảng chọn ra cho mình một hướng đi, cách tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương mình Không làm ồ ạt, không nên cố làm cho đủ các tiêu chí, không nên chạy theo phong trào, cố ép phải đạt cho đủ các tiêu chí, càng không nên coi nông thôn mới là một danh hiệu, mà cái chính là lãnh đạo, chỉ đạo làm thế nào để khai thác, phát huy được các tiêu chí

ấy để phục vụ cho phát triển nông nghiệp, nông thôn phát triển ổn định, bền vững Muốn làm được điều đo, cần đào tạo, bồi dưỡng năng lực định hướng, chỉ đạo và làm gương của từng đảng viên và tổ chức cơ sở đảng

Đổi mới nội dung lãnh đạo của cấp ủy các cấp từ xã đến chi bộ thôn, xóm, cần xác định đúng nội dung lãnh đạo, bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng trong xây dựng nông thôn mới, đồng thời xác định rõ nội dung trọng tâm cần tập trung lãnh đạo, tránh dàn trải

Hai là, tăng cường công tác giáo dục tư tưởng, chính trị, tạo ra sự thống

nhất về nhận thức, trước hết là trong cấp ủy, lãnh đạo chính quyền và các đoàn thể ở địa phương và nhân dân về mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng, những yêu cầu, tiêu chí đặt ra theo Bộ tiêu chí quốc gia đối với nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới ở địa phương, đơn vị mình phụ trách Coi đây là nhiệm vụ thường xuyên, xuyên suốt của chương trình, đồng thời tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân

và huy động sức mạnh toàn dân cùng tham gia Bởi vì, khi người dân được bàn

bạc, thấy công việc có lợi cho thôn, xã cũng là có lợi cho mình thì có được sự đồng thuận, nhất trí cao và tích cực tham gia

Cấp ủy đảng, chính quyền và các đoàn thể cần tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, thuyết phục người dân tham gia, ủng hộ chủ trương xây dựng nông thôn mới, phát huy nội lực, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân xây dựng nông thôn mới Cùng với đó, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và đẩy mạnh công tác tuyên truyền phong trào xây dựng nông thôn mới tới toàn thể cán

bộ, đảng viên và nhân dân Kết hợp tuyên truyền với cam kết thực hiện các tiêu chí trong khả năng của các hộ gia đình và cộng đồng dân cư; đồng thời vận động các nhà tài trợ, các gia đình tiếp cận các nguồn vốn để thực hiện các tiêu chí

Ba là, từng cấp ủy, tổ chức đảng tiếp tục phát huy vai trò lãnh đạo trong ổn

định và phát triển sản xuất, giữ vững kỷ cương, bảo đảm an ninh chính trị, nâng cao thu nhập của người dân Nông dân cần được hướng dẫn và hỗ trợ phát triển sản xuất Cấp ủy, chính quyền các cấp hướng dẫn để nông dân từ chưa biết đến biết và giỏi trong cách làm ăn, sản xuất, gắn với vấn đề bảo vệ môi trường; xây dựng nông thôn mới với đô thị hóa và bảo tồn, giữ gìn văn hóa truyền thống, bảo đảm an ninh xã hội Đặc biệt coi trọng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ

cơ sở đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới Đây cũng là khâu trọng yếu để nâng cao năng lực lãnh đạo của tổ chức đảng khu vực nông thôn

Bốn là, đổi mới nội dung và phương thức sinh hoạt chi bộ theo hướng thiết

thực, phù hợp với điều kiện và tình hình thực tiễn mới ở cơ sở Trong sinh hoạt chi bộ, nội dung xây dựng nông thôn mới phải được xác định là một trong những vấn đề trọng yếu của công tác lãnh đạo, coi đó là một trong những tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động của tổ chức đảng trong tình hình mới Chi bộ, đảng bộ cơ sở cần xây dựng nghị quyết chuyên đề về xây dựng nông thôn mới, chương trình hoạt động cụ thể để thực hiện các tiêu chí của Bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới đề ra; Đổi mới việc ra nghị quyết và tổ chức thực hiện nghị

quyết, qua đó chỉ đạo chính quyền, các đoàn thể và các chi bộ, đảng bộ trực thuộc thực hiện tốt chương trình xây dựng nông thôn mới; về vai trò lãnh đạo phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị và toàn dân trong xây dựng nông thôn mới

Năm là, cấp ủy cấp trên tiếp tục tổ chức, rà soát, đánh giá lại các tổ chức

đảng yếu kém để có phương án củng cố, kiện toàn xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh; đi sâu vào từng loại hình chi bộ để chỉ đạo, nhân điển hình tiên tiến về đổi mới, nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị tư tưởng, đổi mới nội dung sinh hoạt và hoạt động, gắn với việc “ tiếp tục đẩy mạnh việc học tập tư tưởng và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”; xây dựng quy trình, tiêu chí cụ thể đánh giá cấp ủy cơ sở trong lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng nông thôn mới ở cơ sở Kiểm tra chặt chẽ, nghiêm túc việc phân tích, đánh giá chất lượng tổ chức đảng và đảng viên hằng năm để dần khắc phục trình trạng né tránh, nể nang, kịp thời uốn nắn những lệch lạc, tạo niềm tin trong quần chúng nhân dân

Sáu là, tăng cường công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị

đáp ứng yêu cầu lãnh đạo thực hiện Chương trình nông thôn mới Tổ chức đảng, cấp ủy cần phát huy mạnh mẽ vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể trong hệ thống chính trị trong việc thực hiện nghị quyết của Đảng bộ xã về xây dựng nông thôn mới Cần tạo điều kiện để các đoàn thể chính trị, xã hội tham gia vào việc thực hiện các chương trình, dự án khuyến nông, dạy nghề, hỗ trợ việc làm, dịch vụ, vốn, vật tư nông nghiệp, chuyển giao tiến bộ khoa học, kỹ thuật cho nông dân Tiếp tục phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng dân cư trong xây dựng nông thôn mới

Kết luận chương 1

Xây dựng nông thôn mới là một chủ trương có tính chiến lược của Đảng

và Nhà nước ta nhằm xây dựng nông thôn có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ; hệ thống chính trị ở nông thôn dưới sự lãnh đạo

nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và xây dựng, bảo vệ tổ quốc

Tuy nhiên, xây dựng NTM là một chương trình lớn, yêu cầu phải có nguồn lực không nhỏ Quá trình tổ chức thực hiện phải năng động, sáng tạo, trong khi năng lực lãnh đạo của nhiều tổ chức đảng chưa đáp ứng được yêu cầu, công tác triển khai còn lúng túng Để tiếp tục đẩy mạnh việc thực hiện Nghị quyết số 26, bảo đảm đúng lộ trình xây dựng NTM theo Bộ tiêu chí quốc gia đã được Chính phủ ban hành, cần có sự nhận thức toàn diện, sâu sắc hơn, sự vào cuộc quyết liệt hơn, với những cách làm sáng tạo của các tổ chức đảng Vì vậy phát huy vai trò tổ chức đảng trong xây dựng nền nông nghiệp toàn diện theo hướng hiện đại, phát triển mạnh công nghiệp và dịch vụ ở nông thôn; vai trò của

tổ chức đảng, của chi bộ trong huy động sức dân xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn; chăm lo xây dựng đời sống văn hóa nông thôn; nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng; xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững

mạnh là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng

Chương 2 THỰC TRẠNG VAI TRÒ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ỦY CẤP XÃ

Ở HUYỆN LỘC HÀ, TỈNH HÀ TĨNH TRONG

XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI 2.1 Những nhân tố ảnh hưởng đến sự lãnh đạo của đảng ủy cấp xã trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh

2.1.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh trong bối cảnh xây dựng nông thôn mới

2.1.1.1 Điều kiện tự nhiên

Huyện Lộc Hà được thành lập theo Nghị định số 20/NĐ-CP, ngày 07/02/2007 của Chính phủ (công bố vào ngày 08/3/2007) trên cơ sở sáp nhập 07

xã vùng Hạ Can của huyện Can Lộc và 06 xã vùng Biển Cửa của huyện Thạch

Hà Vượt qua khó khăn, Đảng bộ, chính quyền, nhân dân huyện Lộc Hà đã nỗ

lực xây dựng quê hương ngày càng phát triển

Trải dài từ Chân Tiên (điểm cuối cùng của dãy núi Hồng Lĩnh) đến núi Nam Giới, phía Bắc giáp huyện Nghi Xuân, phía Tây và phía Nam giáp các huyện Can Lộc, Thạch Hà và thành phố Hà Tĩnh, phía Đông là biển, Lộc Hà không chỉ được biết đến là một vùng non nước hữu tình mà còn là vùng đất có truyền thống lịch sử, văn hóa, cách mạng Với nhiều danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử văn hóa như đền thờ Mai Thúc Loan, đền thờ Chiêu Trưng Đại vương Lê Khôi, chùa Chân Tiên, chùa Kim Dung, đình Đỉnh Lự, núi Bằng Sơn,… mỗi tên đất, tên người đã mang trong đó niềm tự hào Chính vì thế, việc hình thành huyện mới Lộc Hà là cơ sở để phát huy tiềm năng của vùng đất này

2.1.1.2 Tình hình kinh tế - xã hội

Đi lên từ bao bộn bề khó khăn của ngày đầu mới thành lập, đặc biệt là xuất phát điểm về kinh tế - xã hội còn thấp, tỷ lệ hộ nghèo cao, đội ngũ cán bộ vừa thiếu vừa chưa có kinh nghiệm, kết cấu hạ tầng hầu như chưa có gì… Thực