Thực hiện Chỉ thị số 07-CT/TW, ngày 23 tháng 11 năm 1996 của Bộ Chính trị khóa VIII về “tăng cường công tác xây dựng Đảng và các đoàn thể nhân dân trong các doanh nghiệp tư nhân, công
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Tôi xin chân thành bày tỏ lòng cảm ơn quý thầy, cô giáo Trường Đại học Vinh
đã giảng dạy, truyền đạt kiến thức; cảm ơn Phòng Đào tạo sau Đại học của Đại học Kinh tế Công nghiệp Long An và lãnh đạo Ban Tổ chức Tỉnh ủy Long An đã tạo điều kiện tốt nhất giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này; chân thành cảm ơn tất cả các bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã giúp đỡ tạo điều kiện tốt trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn thạc sĩ
Xin chân thành cảm ơn sâu sắc thầy PGS.TS Trần Viết Quang đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ trong suốt thời gian thực hiện đề tài, cũng như chỉ dẫn, góp ý giúp tôi hoàn chỉnh luận văn thạc sĩ
Trong thời gian nghiên cứu đề tài cũng là quá trình vận dụng giữa lý luận và
thực tiễn trong công tác “Nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng trong các doanh
nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn Tỉnh Long An giai đoạn hiện nay”;
đây vừa là quá trình học tập, đồng thời cũng vừa là kết quả nghiên cứu nhằm phục
vụ công tác của bản thân trong thời gian tới
Do thời gian và kiến thức có hạn nên luận văn không trách khỏi những hạn chế thiếu sót, bản thân rất mong nhận được sự giúp đỡ của giáo viên hướng dẫn, quý thầy cô và Hội đồng bảo vệ Luận văn để bản thân tiếp thu và hoàn thiện đề tài được tốt hơn nhằm vận dụng có hiệu quả trong thực tế trên địa bàn Tỉnh Long An
Xin chân thành cảm ơn!
Long An, ngày 30 tháng 6 năm 2018
Học viên
Trần Đức Trọng
Trang 4MỤC LỤC
A MỞ ĐẦU
B NỘI DUNG Chương 1: CƠ SỞ LÝ LU N VỀ CHẤT LƯỢNG TỔ CHỨC CƠ SỞ
ĐẢNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP NGOÀI KHU VỰC NHÀ
NƯỚC
1.1 Một số khái niệm cơ bản
1.2 Vị trí, vai trò, chức năng và nhiệm vụ của tổ chức cơ sở đảng trong
các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước
1.3 Sự cần thiết nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng và tiêu chí đánh
giá chất lượng của tổ chức cơ sở đảng
Kết luận chương 1 Chương 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG TỔ CHỨC CƠ SỞ
ĐẢNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP NGOÀI KHU VỰC NHÀ
NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LONG AN
2.1 Khái quát về các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn
tỉnh Long An và các tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp
2.2 Thực trạng chất lượng tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp
ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn tỉnh Long An
2.3 Đánh giá về chất lượng của các tổ chức cơ sở đảng trong các doanh
nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn tỉnh Long An
Trang 5Chương 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG TRONG CÁC DOANH
NGHIỆP NGOÀI KHU VỰC NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH
LONG AN
3.1 Quan điểm về nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng trong các
doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn tỉnh Long An
3.2 Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng trong
các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn tỉnh Long An
2 Phụ lục 02: Tình hình tổ chức Đảng, đoàn thể chính trị- xã hội trong các
doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn tỉnh Long An
3 Phụ lục 03: Kết quả đánh giá, phân loại tổ chức cơ sở đảng và đảng
viên trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn tỉnh
Trang 6A MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Phát huy lợi thế là tỉnh thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long, vừa là 1 trong 8 tỉnh vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, được xác định là vùng kinh tế động lực có vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế Việt Nam Trong những năm qua, Đảng bộ và chính quyền tỉnh Long An đã nhanh chóng cụ thể hóa đường lối chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước hết sức năng động, thông thoáng, nhằm thu hút các thành phần kinh tế nhất là kinh tế tư nhân và vốn đầu tư nước ngoài mạnh dạn đầu tư và phát triển nhanh, góp phần trong việc giải quyết hàng ngàn việc làm cho người lao động, nguồn thu ngân sách; nhất là góp phần tích cực trong sự tăng trưởng GDP của Tỉnh Thực hiện Chỉ thị số
07-CT/TW, ngày 23 tháng 11 năm 1996 của Bộ Chính trị (khóa VIII) về “tăng
cường công tác xây dựng Đảng và các đoàn thể nhân dân trong các doanh nghiệp
tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần tư nhân (gọi tắt là doanh nghiệp tư nhân) và các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài” và Kết luận số 80-
KL/TW, ngày 29 tháng 7 năm 2010 của Ban Bí thư (khóa X) “về tiếp tục đẩy mạnh
thực hiện Chỉ thị số 07-CT/TW của Bộ Chính trị (khóa VIII) trong tình hình mới”;
trong thời gian qua, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Long An đã chỉ đạo hệ thống chính trị các cấp tập trung đẩy mạnh công tác xây dựng Đảng, đoàn thể nhân dân, nâng cao chất lượng tổ chức, đội ngũ cán bộ, đảng viên trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn Tỉnh Qua đó, bước đầu đã đạt được một số kết quả hết sức khả quan, tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước đã từng bước phát huy được vai trò là hạt nhân chính trị lãnh đạo người lao động; tuyên truyền, vận động chủ doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc chính sách, pháp
Trang 7luật, nghĩa vụ đối với Nhà nước; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động; góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả sản xuất, kinh doanh
Tuy nhiên, chất lượng hoạt động của tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn tỉnh Long An vẫn còn nhiều hạn chế cần nhanh chóng khắc phục Một số tổ chức đảng trong doanh nghiệp vẫn còn lúng túng về phương thức hoạt động, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu chưa cao, sinh hoạt chi bộ chưa đúng định kỳ, chậm đổi mới trong phương thức lãnh đạo và nội dung sinh hoạt; phân công công tác và quản lý đảng viên thiếu chặt chẽ, bất cập; công tác giáo dục, bồi dưỡng ít được quan tâm Nhìn chung, vai trò tổ chức đảng trong doanh nghiệp còn mờ nhạt Từ đó, làm suy giảm niềm tin của nhân dân (công nhân lao động) đối với Đảng; ảnh hưởng đến sự lãnh đạo của Đảng trên lĩnh vực kinh tế nói chung và nhất là đối với thành phần kinh tế ngoài khu vực nhà nước
Thời gian qua, đã có những bài viết, công trình nghiên cứu được công bố, đăng tải trên các sách, báo, tạp chí nói về công tác xây dựng Đảng, trong đó có nội dung nâng cao chất lượng tổ chức đảng, cụ thể: “Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc đẩy mạnh công cuộc đổi mới, sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển”, Nông Đức Mạnh, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 5 năm 2006; “Vận dụng tư tưởng của Lênin về Đảng cầm quyền vào công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng ta trong thời kỳ đổi mới” GS-TS Dương Xuân Ngọc, Tạp chí Lý luận Chính trị, số 6 năm 2006; “Vấn đề đảng viên
và phát triển đảng viên trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”, Mạch Quang Thắng (chủ biên), Trần Duy Hưng, Đỗ Xuân Tuất, NXB Lao Động -
Hà Nội 2006; “Phát triển đảng viên trong doanh nghiệp tư nhân” Nguyễn Công
Huyên, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 3 năm 2006; “Kinh nghiệm phát triển đảng
Trang 8viên trong doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài” Minh Hoàng, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 11 năm 2006
Những năm gần đây, có một số đề tài luận văn nghiên cứu liên quan đến chất lượng tổ chức đảng ở các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước đã được công bố, như: Nguyễn Tiến Doanh, Luận văn Thạc sỹ Khoa học chính trị (2009), “Phát triển tổ chức đảng trong các doanh nghiệp tư nhân ở tỉnh Phú Thọ giai đoạn hiện nay”, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia, Hà Nội;
Lê Anh Nam, Luận văn Thạc sỹ Khoa học chính trị (2009), “Chất lượng tổ chức đảng trong các doanh nghiệp tư nhân ở thành phố Hà Nội giai đoạn hiện nay”, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia, Hà Nội ; Nguyễn Văn Quý, Luận văn Thạc
sỹ Khoa học chính trị (2009), “Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở khu chế xuất và khu công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn hiện nay”, Học viện Chính trị Quốc gia
Hồ Chí Minh, Hà Nội; Lê Thanh Nhã, Luận văn Thạc sỹ Khoa học chính trị (2015),
“Nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức cơ sở đảng ở các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp trong giai đoạn hiện nay”, Trường Đại học Vinh; Ngô Văn Vỹ, Luận văn Thạc sỹ Khoa học chính trị (2016),
“Nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn hiện nay”, Trường Đại học Vinh
Từ các cách tiếp cận khác nhau, những công trình nêu trên đã nghiên cứu và
đề xuất nhiều giải pháp củng cố, nâng cao chất lượng, năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước; là cơ sở phục vụ việc học tập cũng như nghiên cứu xây dựng luận văn thạc sỹ khoa học, chuyên ngành Chính trị học Tuy nhiên, những kết quả nghiên cứu trên vẫn chỉ là
Trang 9bước đầu và chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu một cách hệ thống, chuyên sâu về các giải pháp có tính khả thi và thiết thực liên quan đến công tác nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn tỉnh Long An giai đoạn hiện nay
Vấn đề đặt ra là phải nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước để nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các đảng bộ, chi bộ cơ sở trong các doanh nghiệp, đáp ứng yêu cầu, nhiệm
vụ trong tình hình mới Đây là vấn đề hết sức cấp thiết, cần phải được nghiên cứu
cả về lý luận và thực tiễn để tìm ra phương hướng, giải pháp thích hợp, cụ thể và có tính khả thi Với những lý do trên và nhận thức được tầm quan trọng của sự kiện,
chúng tôi chọn vấn đề “Nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng trong các doanh
nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn tỉnh Long An giai đoạn hiện nay”
làm đề tài luận văn Thạc sỹ khoa học, chuyên ngành Chính trị học
2 Mục đích nghiên cứu
Từ cơ sở lý luận, thực trạng chất lượng tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn tỉnh Long An, luận văn đề xuất quan điểm, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ một số vấn đề lý luận về chất lượng tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước
- Khảo sát, đánh giá thực trạng chất lượng tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn tỉnh Long An
Trang 10- Đề xuất quan điểm và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn tỉnh Long An
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là tổ chức cơ sở đảng và chất lượng tổ chức
cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu chất lượng tổ chức cơ sở đảng, bao gồm đảng
bộ, chi bộ cơ sở trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn tỉnh Long An từ năm 2015 đến năm 2017 Phương hướng và giải pháp xây dựng, nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn tỉnh Long An từ nay đến năm 2020
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Cơ sở phương pháp luận
Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng về đảng cầm quyền, cũng như
về xây dựng và chỉnh đốn Đảng và những kết quả nghiên cứu liên quan đến đề tài
5.2 Các phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng các phương pháp như: phân tích, tổng hợp, so sánh, điều tra xã hội học, khái quát hóa, v.v
6 Những đóng góp mới của đề tài
Luận văn góp phần hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn; đề ra những giải pháp phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương, từng bước nâng
Trang 11cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn tỉnh Long An
Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo các cấp ủy đảng trong việc chỉ đạo, hướng dẫn công tác xây dựng Đảng, đoàn thể trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn tỉnh Long An Đồng thời, luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu, học tập bộ môn
Chính trị học
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn được kết cấu thành 3 chương
Chương 1: Cơ sở lý luận về chất lượng tổ chức cơ sở đảng trong các doanh
nghiệp ngoài khu vực nhà nước
Chương 2: Thực trạng chất lượng tổ chức cơ sở đảng trong các doanh
nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn tỉnh Long An
Chương 3: Quan điểm và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở
đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn tỉnh Long An
Trang 12B NỘI DUNG Chương 1
CƠ SỞ LÝ LU N VỀ CHẤT LƯỢNG TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG TRONG
CÁC DOANH NGHIỆP NGOÀI KHU VỰC NHÀ NƯỚC
1.1 Một số khái niệm cơ bản
1.1.1 Tổ chức cơ sở đảng
Khái niệm về tổ chức: Trong xây dựng Đảng cũng như trong quá trình điều
hành, quản lý đất nước, Đảng ta từ lâu đã nhận thức sâu sắc được vị trí, vai trò cũng như tầm quan trọng của tổ chức và công tác tổ chức Từ thực tiễn cách mạng Nga, V.I.Lênin đã rút ra kết luận "Trong cuộc đấu tranh giành chính quyền, giai cấp vô sản không có vũ khí nào khác hơn là tổ chức’’ [40 ; tr.481] và khi đã giành được chính quyền, toàn bộ nhiệm vụ của đảng cầm quyền là "… tổ chức, tổ chức và tổ
chức" [41; tr.297]
Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã nghiên cứu, phát triển và vận dụng sáng tạo những nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện thực tế nước ta; trong đó
có lĩnh vực hoạt động hết sức quan trọng là xây dựng tổ chức và đề ra các giải pháp
tổ chức thực hiện phù hợp với tập quán, truyền thống dân tộc và điều kiện thực tế của cách mạng Việt Nam Trong từng thời kỳ kháng chiến và kiến quốc, xây dựng
và phát triển đất nước, ngoài việc đề ra phương hướng, nhiệm vụ cách mạng đúng đắn, Người và Đảng ta đã dành nhiều công sức cho việc xây dựng đảng lãnh đạo và các tổ chức quản lý, đoàn thể nhân dân xung quanh Đảng, xây dựng chính quyền cách mạng và hệ thống các tổ chức doanh nghiệp, sự nghiệp từ trên xuống dưới Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V của Đảng đã khẳng định: “Tổ chức
là một khâu quyết định đối với việc thực hiện thắng lợi đường lối, chính sách của
Trang 13Đảng” [23; tr.143] Đồng chí Lê Duẩn đã từng định nghĩa: “Tổ chức, nói rộng ra là
cơ cấu tồn tại của sự vật, hiện tượng Sự vật và hiện tượng không thể tồn tại mà không có một hình thức liên kết nhất định các yếu tố thuộc nội dung Vì vậy, tổ chức là thuộc tính của bản thân các sự vật và hiện tượng” [21; tr.28]
Theo Từ điển Tiếng Việt: “Tổ chức là sắp xếp, bố trí cho thành một chỉnh
thể, có một cấu tạo, một cấu trúc và những chức năng chung nhất định” [58; tr.1293] Định nghĩa trên có ý nghĩa triết học sâu sắc, bao quát cả phần tự nhiên
và xã hội loài người Trong xã hội loài người có con người (cộng đồng) là có tổ chức Vì vậy, tổ chức là hình thức tập hợp, liên kết các thành viên trong xã hội (cá nhân, tập thể) nhằm đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng, lợi ích của các thành viên, cùng nhau hành động vì lý tưởng, mục tiêu chung Trong xã hội hiện đại, các tổ chức thường được chia ra: tổ chức chính trị, tổ chức chính tri - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức tôn giáo, tổ chức kinh tế, văn hóa, vũ trang… Nhà nước quản lý về tổ chức và hoạt động của các tổ chức trong xã hội bằng pháp luật
Tổ chức vừa là sản phẩm của con người, vừa là chủ thể quy định con người, điều khiển hành vi của con người và phát triển những phẩm chất, năng lực cần thiết cho chính con người; là một chỉnh thể trong đó các bộ phận, các hệ thống hoạt động trong quan hệ chặt chẽ với nhau tác động lẫn nhau cùng phát triển phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện, hoàn cảnh xã hội tương ứng trong từng giai đoạn cụ thể Trong đời sống xã hội, có nhiều tổ chức khác nhau như tổ chức Đảng, tổ chức Nhà nước, tổ chức kinh tế, văn hóa, xã hội, quân sự… Có thể nói, tổ chức là do con người lập ra nhằm liên kết và phát huy khả năng, sức mạnh của từng cá nhân, bộ phận riêng lẻ thành sức mạnh tổng hợp
Công tác tổ chức của Đảng là sự xây dựng, kiện toàn các mối quan hệ trong
tổ chức Đảng từ cơ sở đến toàn Đảng, hình thành hệ thống tổ chức, tạo nên một
Trang 14chỉnh thể thống nhất, có tính ổn định và bền vững Công tác tổ chức của Đảng bao gồm những quy định, những nguyên tắc tổ chức và hoạt động buộc tất cả mọi tổ chức Đảng, đội ngũ đảng viên của Đảng phải chấp hành để tạo nên sự thống nhất ý chí và hành động, bảo đảm giữ vững vai trò lãnh đạo, nâng cao năng lực lãnh đạo
và sức chiến đấu của Đảng
Tổ chức cơ sở đảng: Vị trí quan trọng trong hệ thống tổ chức của Đảng là
tổ chức cơ sở đảng Khái niệm tổ chức cơ sở đảng được nói đến lần đầu tiên tại Đại hội III của Đảng Công nhân Dân chủ - Xã hội Nga (ngày 25 tháng 4 năm 1905) Đại hội xác định: Mỗi tổ chức Đảng cho tới chi bộ công nhân cơ sở của Đảng phải được xác định thành phần và nhất định phải ổn định những mối liên hệ đều đặn với Trung ương Đồng thời, V.I Lênin chỉ rõ "Những điều kiện khách quan đòi hỏi
rằng những chi bộ công nhân phải làm cơ sở của Đảng’’ [42; tr 251-259]
Chủ tịch Hồ Chí Minh, Người sáng lập và rèn luyện Đảng ta, đã chỉ rõ Đảng ta có một tổ chức chặt chẽ, thống nhất từ Trung ương đến cơ sở, có mối liên
hệ mật thiết với quần chúng, vì vậy phải được thành lập, được tổ chức tại các đơn
vị cơ sở Người nhấn mạnh "Ở mỗi xưởng máy, hầm mỏ, xí nghiệp, cơ quan, trường học, đường phố, nông thôn, đại đội - có 3 đảng viên trở lên thì lập một chi
bộ " [45; tr.242]
Với tinh thần đó, khái niệm tổ chức cơ sở đảng được ghi rõ trong điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam và qua các kỳ đại hội có sự điều chỉnh và từng bước điều chỉnh về nội dung và ý nghĩa của nó Tại Điều 21 - Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam (khóa XII) ghi rõ:
1 Tổ chức cơ sở đảng (chi bộ cơ sở, đảng bộ cơ sở) là nền tảng của Đảng,
là hạt nhân chính trị ở cơ sở
Trang 152 Ở xã, phường, thị trấn có từ ba đảng viên chính thức trở lên, lập tổ chức
cơ sở đảng (trực thuộc cấp uỷ cấp huyện) Ở cơ quan, doanh nghiệp, hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp, đơn vị quân đội, công an và các đơn vị khác có từ ba đảng viên chính thức trở lên, lập tổ chức đảng (tổ chức cơ sở đảng hoặc chi bộ trực thuộc đảng uỷ cơ sở); cấp uỷ cấp trên trực tiếp xem xét, quyết định việc tổ chức đảng đó trực thuộc cấp uỷ cấp trên nào cho phù hợp; nếu chưa đủ ba đảng viên chính thức thì cấp uỷ cấp trên trực tiếp giới thiệu đảng viên sinh hoạt ở tổ chức cơ sở đảng thích hợp
3 Tổ chức cơ sở đảng dưới ba mươi đảng viên, lập chi bộ cơ sở, có các tổ đảng trực thuộc
4 Tổ chức cơ sở đảng có từ ba mươi đảng viên trở lên, lập đảng bộ cơ sở, có các chi bộ trực thuộc đảng uỷ
5 Những trường hợp sau đây, cấp uỷ cấp dưới phải báo cáo và được cấp uỷ cấp trên trực tiếp đồng ý mới được thực hiện:
Lập đảng bộ cơ sở trong đơn vị cơ sở chưa đủ ba mươi đảng viên
Lập chi bộ trực thuộc đảng uỷ cơ sở có hơn ba mươi đảng viên
Lập đảng bộ bộ phận trực thuộc đảng uỷ cơ sở [32; tr.35-37]
Trong bất kỳ giai đoạn cách mạng nào, Đảng ta luôn khẳng định tổ chức cơ sở đảng là nền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị ở đơn vị cơ sở “Mỗi chi bộ của Đảng, phải là hạt nhân lãnh đạo quần chúng ở cơ sở, đoàn kết chặt chẽ, liên hệ mật thiết với quần chúng, phát huy được trí tuệ và lực lượng vĩ đại của quần chúng” [47; tr.23] Như vậy, tổ chức cơ sở đảng gồm đảng bộ cơ sở hoặc chi bộ cơ sở, việc lựa chọn mô hình tổ chức nào (chi bộ cơ sở hoặc đảng bộ cơ sở) phụ thuộc vào số đảng viên chính thức và phải được cấp ủy cấp trên trực tiếp quyết định
Thực hiện đường lối đổi mới của đất nước, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và chính sách đối ngoại mở rộng của Đảng, nên
Trang 16ngoài các loại hình tổ chức cơ sở đảng được tổ chức trong các đơn vị hành chính (xã, phường, thị trấn), các đơn vị sự nghiệp (trường học, bệnh viện, viện), doanh nghiệp Nhà nước, cơ quan, đoàn thể, lực lượng vũ trang (quân đội, công an)… còn
có loại hình tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp vốn Nhà nước không còn chi phối (dưới 50%); gọi chung là loại hình tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước
1.1.2 Doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước
Doanh nghiệp: Tại Điều 4, Luật Doanh nghiệp được Quốc hội nước Cộng
hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI, kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2005 ghi rõ: “Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ
sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của phát luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh” [39; tr.18] Doanh nghiệp có những loại hình tổ chức kinh doanh sau: Công ty trách nhiệm hữu hạn, Công ty Cổ phần, Công ty hợp doanh và doanh nghiệp tư nhân thuộc mọi thành phần kinh tế (gọi
chung là doanh nghiệp), nhóm Công ty
Doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước: Tại Kết luận số 80-KL/TW, ngày 29
tháng 7 năm 2010 của Ban Bí thư nêu rõ: “Các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; các công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn có dưới 50% vốn Nhà nước; các doanh nghiệp thành lập theo Luật Hợp tác xã” gọi là doanh nghiệp ngoài khu vực Nhà nước [4; tr.1-2]
1.2 Vị trí, vai trò, chức năng và nhiệm vụ của tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước
Trang 171.2.1 Vị trí, vai trò của tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước
Vị trí, vai trò của tổ chức cơ sở đảng: Tại Điểm 1, Điều 21 Điều lệ Đảng
Cộng sản Việt Nam (khóa XII) đã xác định: “Tổ chức cơ sở đảng là nền tảng của
Đảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở” [33; tr.35]
Thứ nhất, tổ chức cơ sở đảng là nền tảng của Đảng: Xét trong hệ thống tổ
chức của Đảng, thì tổ chức cơ sở đảng là nền tảng, là gốc rễ của Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Chi bộ là gốc rễ của Đảng” và “Chi bộ là nền tảng của Đảng, của cách mạng…” Một cây không thể thiếu gốc rễ, một ngôi nhà không thể thiếu nền tảng, nền móng Điều đó nói lên vị trí, vai trò cực kỳ quan trọng của chi bộ với tư cách là tổ chức cơ sở đảng Tổ chức cơ sở đảng vừa là nơi trực tiếp thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước, đồng thời
là nơi góp phần phát triển hoàn thiện đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước
Là một thành viên trong hệ thống chính trị ở cơ sở, song tổ chức cơ sở đảng có vị trí, vai trò đoàn kết, lãnh đạo các tổ chức trong hệ thống chính trị ở cơ sở
Thứ hai, tổ chức cơ sở đảng là hạt nhân chính trị ở cơ sở: Đảng là một
thành viên của hệ thống chính trị, nhưng là thành viên giữ vị trí, vai trò lãnh đạo hệ thống đó, bảo đảm cho mọi hoạt động ở cơ sở theo đúng định hướng của Đảng Vị trí hạt nhân chính trị của tổ chức cơ sở đảng thể hiện vai trò đoàn kết và lãnh đạo toàn diện các tổ chức chính trị - xã hội ở cơ sở, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc
và chủ nghĩa xã hội, kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, kiên định nguyên tắc tập trung dân chủ Cơ sở đảng còn là nơi giáo dục, tổ chức, động viên quần chúng thực hiện có hiệu quả Cương lĩnh, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước Chi bộ cơ sở, đảng bộ cơ sở là trung tâm quy tụ,
Trang 18tập hợp được mọi lực lượng ở cơ sở thành một khối thống nhất ý chí và hành động, tạo sức mạnh tổng hợp thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị của cơ sở
Vị trí, vai trò của tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước : Trong điều kiện phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội
chủ nghĩa, chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế, tổ chức cơ sở đảng có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng Thông qua hoạt động hiệu quả của các tổ chức cơ sở đảng trong doanh nghiệp, cấp uỷ các cấp sẽ thực hiện được sự lãnh đạo của mình trên lĩnh vực kinh tế từ cơ sở, tức là trực tiếp lãnh đạo đối với hoạt động của doanh nghiệp và suy rộng ra là đối với nền kinh tế để đảm bảo đúng định hướng, vì đây là thành phần kinh tế có vị trí rất quan trọng và tồn tại khách quan, lâu dài trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, là thành phần kinh tế rất năng
động, nhưng cũng luôn tiềm ẩn nguy cơ chệch hướng xã hội chủ nghĩa
Là nơi trực tiếp lãnh đạo thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Theo đó, đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước, có được các doanh nghiệp chấp hành, thực hiện nghiêm chỉnh hay không, trước hết là do tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp quyết định Mặt khác, là nơi kiểm nghiệm tính đúng đắn của đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; nơi phản ánh tâm tư nguyện vọng của lực lượng công nhân, những vấn đề phát sinh từ thực tế cuộc sống và kinh nghiệm thực tiễn, trực tiếp tiến hành hoạt động xây dựng nội bộ Đảng trong doanh nghiệp; là cầu nối giữa Đảng với công nhân trong các doanh nghiệp, nơi trực tiếp giáo dục, rèn luyện
và kết nạp đảng viên mới
Trong điều kiện hiện nay, việc chăm lo xây dựng, củng cố, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức cơ sở đảng trong doanh nghiệp ngoài
Trang 19khu vực nhà nước là một yêu cầu khách quan, là vấn đề có ý nghĩa hết sức quan trọng, là trách nhiệm của toàn Đảng, của cấp uỷ các cấp và trước hết là trách nhiệm của các tổ chức đảng trong doanh nghiệp Tổ chức đảng hoạt động thành công, hay không thành công và được chủ doanh nghiệp, người lao động thừa nhận, tín nhiệm hay không, phần lớn phụ thuộc vào chất lượng và thông qua hoạt động cụ thể của đội ngũ cán bộ, đảng viên và tổ chức cơ sở đảng tại doanh nghiệp "Mỗi việc làm của chi bộ, đảng bộ cơ sở, của đảng viên tốt hay không tốt, đúng hay sai đều tác động trực tiếp đến đời sống vật chất, tinh thần và có khi đến cả sinh mệnh chính trị của người dân, đến lòng tin của nhân dân đối với Đảng" [21; tr 275]
1.2.2 Chức năng của tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước
1.2.2.1 Chức năng của tổ chức cơ sở đảng nói chung
Tổ chức cơ sở đảng có hai chức năng cơ bản:
Một là: Lãnh đạo thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách,
pháp luật của Nhà nước ở cơ sở.Tổ chức quán triệt và vận dụng sáng tạo đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và chỉ thị, nghị quyết của
tổ chức đảng cấp trên cho phù hợp với đặc điểm của đơn vị, đề ra mục tiêu, giải pháp thực hiện; nắm vững tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân để giải quyết kịp thời hoặc phản ánh để cấp trên, Đảng và Nhà nước nghiên cứu, đề ra chủ trương, giải pháp giải quyết Lãnh đạo xây dựng tổ chức và hoạt động của chính quyền, các đoàn thể, tổ chức kinh tế, xã hội ở cơ sở theo đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, bảo đảm cho đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật … các chỉ thị, nghị quyết của cấp trên và của tổ chức cơ sở đảng được thực hiện có hiệu quả
Trang 20Hai là: Lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị, phát triển sản xuất,
kinh doanh, nâng cao hiệu quả công tác cơ sở; chăm lo cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; động viên quần chúng nhân dân hoàn thành đầy đủ nghĩa
vụ của cơ sở, đơn vị đối với Nhà nước Xây dựng nội bộ Đảng, tiến hành các hoạt động xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh như: thực hiện các chỉ thị, nghị quyết của Đảng và của tổ chức đảng cấp trên về xây dựng nội bộ Đảng; củng cố, kiện toàn các tổ chức đảng trực thuộc, chăm lo đào tạo đội ngũ cán bộ, nâng cao chất lượng đảng viên và kết nạp đảng viên mới; thực hiện chế độ sinh hoạt đảng, tự phê bình và phê bình, kiểm tra, giám sát đảng viên, giữ gìn kỷ luật, tăng cường đoàn kết thống nhất trong Đảng; tham gia công tác xây dựng Đảng đối với tổ chức đảng cấp trên…
1.2.2.2 Chức năng của tổ chức cơ sở đảng trong từng loại hình doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước
Tại Điều 1, Quy định số 170-QĐ/TW, ngày 07 tháng 3 năm 2013 của Ban Bí thư xác định như sau: “Đảng bộ, chi bộ cơ sở trong doanh nghiệp tư nhân là hạt nhân chính trị lãnh đạo đảng viên, các tổ chức chính trị - xã hội trong doanh nghiệp; tuyên truyền, vận động chủ sở hữu, các thành viên hội đồng quản trị, hội đồng thành viên, giám đốc hoặc tổng giám đốc và các chức danh quản lý khác do điều lệ doanh nghiệp quy định (gọi chung là người quản lý doanh nghiệp) và người lao động chấp hành đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; bảo vệ quyền lợi, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, doanh nghiệp và người lao động” [6; tr.1]
Tại Điều 1, Quy định số 171-QĐ/TW, ngày 07 tháng 3 năm 2013 của Ban
Bí thư xác định chức năng của đảng bộ, chi bộ cơ sở trong doanh nghiệp có vốn nước ngoài như sau: “Đảng bộ, chi bộ cơ sở trong doanh nghiệp có vốn nước ngoài
Trang 21là hạt nhân chính trị lãnh đạo đảng viên, các tổ chức chính trị - xã hội trong doanh nghiệp; tuyên truyền, vận động nhà đầu tư nước ngoài, các thành viên hội đồng quản trị, hội đồng thành viên, giám đốc hoặc tổng giám đốc và các chức danh quản
lý khác do điều lệ doanh nghiệp quy định (gọi chung là người quản lý doanh nghiệp) và người lao động chấp hành đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; bảo vệ quyền lợi, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, doanh nghiệp và người lao động” [7; tr.1]
Tại Điều 1, Quy định số 288-QĐ/TW, ngày 08 tháng 02 năm 2010 của Ban
Bí thư xác định chức năng của đảng bộ, chi bộ cơ sở trong công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, trong đó Nhà nước sở hữu từ 50% vốn điều lệ trở xuống như sau: “Đảng bộ, chi bộ cơ sở trong công ty là hạt nhân chính trị, lãnh đạo cán bộ đảng viên, quần chúng và tuyên truyền, vận động các thành viên trong công ty thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, điều lệ
và các quy chế, quy định của công ty; tham gia xây dựng và lãnh đạo công ty phát triển bền vững, thực hiện có hiệu quả sản xuất, kinh doanh của công ty, hoàn thành nghĩa vụ đối với Nhà nước, bảo đảm lợi ích hợp pháp của công ty, các cổ đông và người lao động, góp phần phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và xây dựng giai cấp công nhân vững mạnh; xây dựng đảng bộ, chi bộ trong
sạch, vững mạnh” [5; tr.1]
Tại Điều 1, Quy định số 164-QĐ/TW, ngày 15 tháng 4 năm 2006 của Ban
Bí thư xác định chức năng của đảng bộ, chi bộ cơ sở trong doanh nghiệp thành lập theo Luật Hợp tác xã như sau: “Đảng bộ, chi bộ cơ sở trong hợp tác xã là hạt nhân chính trị, lãnh đạo đảng viên và các thành viên trong hợp tác xã thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, điều lệ và các quy chế, quy định của hợp tác xã; tham gia xây dựng và lãnh đạo thực hiện có hiệu quả
Trang 22nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh của hợp tác xã; hoàn thành nghĩa vụ đối với Nhà nước, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của tập thể xã viên và những người lao động khác; xây dựng đảng bộ, chi bộ trong sạch, vững mạnh” [2; tr.1]
1.2.3 Nhiệm vụ của tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước
1.2.3.1 Nhiệm vụ của tổ chức cơ sở đảng nói chung
Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam (khóa XII), quy định năm nhiệm vụ của
tổ chức cơ sở đảng như sau:
1 Chấp hành đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước; đề ra chủ trương, nhiệm vụ chính trị của đảng bộ, chi bộ và lãnh đạo thực hiện có hiệu quả
2 Xây dựng đảng bộ, chi bộ trong sạch vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức; thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ; nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng, thực hiện tự phê bình và phê bình, giữ gìn kỷ luật và tăng cường đoàn kết thống nhất trong Đảng; thường xuyên giáo dục, rèn luyện và quản lý cán bộ, đảng viên, nâng cao phẩm chất đạo đức cách mạng, tính chiến đấu, trình độ kiến thức, năng lực công tác; làm tốt công tác phát triển đảng viên
3 Lãnh đạo xây dựng chính quyền, các tổ chức kinh tế, hành chính, sự nghiệp, quốc phòng, an ninh và các đoàn thể chính trị - xã hội trong sạch, vững mạnh; chấp hành đúng pháp luật và phát huy quyền làm chủ của nhân dân
4 Liên hệ mật thiết với nhân dân, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và bảo
vệ lợi ích chính đáng của nhân dân; lãnh đạo nhân dân tham gia xây dựng và thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật Nhà nước
Trang 235 Kiểm tra, giám sát việc thực hiện, bảo đảm các nghị quyết, chỉ thị của Đảng và pháp luật của Nhà nước được chấp hành nghiêm chỉnh; kiểm tra, giám sát
Thực hiện nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh, bảo đảm quốc phòng, an ninh
và trách nhiệm xã hội: Lãnh đạo đảng viên, các tổ chức chính trị - xã hội trong
doanh nghiệp và tuyên truyền, vận động người lao động thực hiện tốt nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh; tham gia xây dựng và thực hiện điều lệ, hợp đồng lao động, thoả ước lao động tập thể, các quy định, quy chế, nội quy lao động của doanh nghiệp Chủ động trao đổi với người quản lý doanh nghiệp để thống nhất đề xuất, kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền tạo điều kiện thuận lợi và giải quyết những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp Lãnh đạo đảng viên; tuyên truyền, vận động người quản lý doanh nghiệp và người lao động thực hiện tốt nhiệm vụ giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo đảm quốc phòng,
an ninh, vệ sinh môi trường và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp
Công tác tư tưởng: Lãnh đạo đảng viên và tuyên truyền, vận động các
thành viên trong doanh nghiệp hiểu rõ và chấp hành đúng đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các chủ trương, nhiệm vụ của
Trang 24doanh nghiệp Tuyên truyền, vận động, thuyết phục và bằng hoạt động có hiệu quả của tổ chức đảng, các tổ chức chính trị - xã hội để người quản lý doanh nghiệp hiểu rõ phát triển kinh tế tư nhân là chiến lược lâu dài của Đảng trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và doanh nghiệp có trách nhiệm tôn trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức đảng, các tổ chức chính trị -
xã hội trong doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo quy định của Luật
Doanh nghiệp và điều lệ của mỗi tổ chức
Lãnh đạo các tổ chức chính trị - xã hội: Lãnh đạo xây dựng các tổ chức
chính trị - xã hội trong doanh nghiệp vững mạnh, chủ động phối hợp với người quản lý doanh nghiệp tổ chức các phong trào thi đua, phát huy sáng kiến cải tiến
kỹ thuật, các hoạt động văn hoá, thể thao, xã hội… góp phần thúc đẩy hoàn thành tốt nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Lãnh đạo ban chấp hành công đoàn chủ động phát hiện và kịp thời trao đổi với người quản lý doanh nghiệp giải quyết vướng mắc giữa người lao động
và người sử dụng lao động; chủ động đề xuất với người quản lý doanh nghiệp chăm lo cải thiện điều kiện làm việc, đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động; tham gia ý kiến với các cơ quan có thẩm quyền để xử lý kịp thời, đúng
đắn các vụ khiếu kiện trong doanh nghiệp
Công tác tổ chức, cán bộ: Xây dựng cấp uỷ và cán bộ các tổ chức chính
trị - xã hội có phẩm chất, năng lực, làm việc có hiệu quả, được đảng viên, người lao động và người quản lý doanh nghiệp tôn trọng, tín nhiệm Chú trọng bồi dưỡng đảng viên là người quản lý doanh nghiệp tham gia cấp uỷ, ban chấp hành các tổ chức chính trị - xã hội trong doanh nghiệp Chủ động giới thiệu với người quản lý những đảng viên, cán bộ, người lao động tiêu biểu để quy hoạch, đào
tạo, bồi dưỡng, bổ nhiệm giữ các chức vụ lãnh đạo, quản lý của doanh nghiệp
Trang 25Công tác xây dựng Đảng: Cấp uỷ đề ra chủ trương, biện pháp xây dựng
chi bộ, đảng bộ trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và chất lượng đội ngũ đảng viên Thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ, chế độ tự phê bình và phê bình; duy trì, đổi mới nội dung, hình thức và nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng cho phù hợp với đặc điểm, tình hình cụ thể của từng doanh nghiệp, quản lý, phân công nhiệm vụ cho đảng viên, giữ gìn sự đoàn kết thống nhất và thực hiện đúng các quy định về bảo vệ chính trị nội bộ Đảng Chống những biểu hiện tiêu cực ảnh hưởng đến uy tín của Đảng, đạo đức tư cách của người đảng viên Lãnh đạo đảng viên nêu cao vai trò tiền phong gương mẫu, tích cực học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, không ngừng học tập, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp
vụ và gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân nơi cư trú Làm tốt công tác phát triển đảng viên; quan tâm kết nạp những đoàn viên ưu tú của các tổ chức chính trị - xã hội; những người lao động trẻ giỏi chuyên môn, nghiệp vụ và những người quản lý doanh nghiệp Thường xuyên kiểm tra, giám sát tổ chức đảng, đảng viên chấp hành điều lệ, nghị quyết, chỉ thị của Đảng; quy định của cấp uỷ cấp trên và Quy định của Trung ương về những điều đảng viên không được làm [6; tr.1-3]
Tại Điều 2, 3, 4, 5, 6 Quy định số 171-QĐ/TW của Ban Bí thư xác định nhiệm vụ của đảng bộ, chi bộ cơ sở trong doanh nghiệp có vốn nước ngoài gồm có
Trang 26lao động tập thể, nội quy lao động và các quy định, quy chế của doanh nghiệp Chủ động ngăn ngừa, khắc phục những biểu hiện vi phạm phát luật, bảo đảm lợi ích của Nhà nước Việt Nam, của các nhà đầu tư, quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp
và người lao động Chủ động trao đổi với người quản lý doanh nghiệp để thống nhất đề xuất, kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền tạo điều kiện thuận lợi và giải
quyết những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp Lãnh đạo đảng viên; tuyên
truyền, vận động người quản lý doanh nghiệp và người lao động thực hiện tốt nhiệm vụ giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo đảm quốc phòng,
an ninh, vệ sinh môi trường và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp
Công tác tư tưởng: Giáo dục đảng viên; tuyên truyền, vận động nhà đầu
tư và các thành viên trong doanh nghiệp chấp hành đúng đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng; pháp luật của Nhà nước Việt Nam và chủ trương, nhiệm
vụ của doanh nghiệp Tuyên truyền, giáo dục đảng viên, người lao động Việt Nam phát huy truyền thống yêu nước, giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc và tôn trọng phong tục, tập quán của người nước ngoài; xây dựng tinh thần đoàn kết, hợp tác giữa người Việt Nam với người nước ngoài Tuyên truyền, vận động, thuyết phục và bằng hoạt động có hiệu quả của tổ chức đảng, các tổ chức chính trị - xã hội để người quản lý doanh nghiệp hiểu rõ chính sách đối ngoại, chủ trương hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam và doanh nghiệp có trách nhiệm tôn trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức đảng, các tổ chức chính trị - xã hội trong doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo quy định của Luật Doanh
nghiệp, Luật Đầu tư và điều lệ của mỗi tổ chức
Lãnh đạo các tổ chức chính trị - xã hội: Lãnh đạo xây dựng các tổ chức
chính trị - xã hội trong doanh nghiệp vững mạnh, chủ động phối hợp với người quản lý doanh nghiệp tổ chức các phong trào thi đua, phát huy sáng kiến cải tiến
Trang 27kỹ thuật, các hoạt động văn hoá, thể thao, xã hội… góp phần thúc đẩy hoàn thành tốt nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Lãnh đạo ban chấp hành công đoàn chủ động phát hiện và kịp thời trao đổi với người quản lý doanh nghiệp giải quyết vướng mắc giữa người lao động
và người sử dụng lao động; chủ động đề xuất với người quản lý doanh nghiệp chăm lo cải thiện điều kiện làm việc, đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động; tham gia ý kiến với các cơ quan có thẩm quyền để xử lý kịp thời, đúng
đắn các vụ khiếu kiện trong doanh nghiệp
Công tác tổ chức, cán bộ: Xây dựng cấp uỷ và cán bộ các tổ chức chính
trị - xã hội có phẩm chất, năng lực, làm việc có hiệu quả, được đảng viên, người lao động và người quản lý doanh nghiệp tôn trọng, tín nhiệm Chú trọng bồi dưỡng đảng viên là người quản lý doanh nghiệp tham gia cấp uỷ, ban chấp hành các tổ chức chính trị - xã hội trong doanh nghiệp Cấp uỷ chủ động đề xuất với cấp uỷ cấp trên xem xét, quyết định các vấn đề về tổ chức, cán bộ phía Việt Nam thuộc thẩm quyền của cấp trên (áp dụng đối với doanh nghiệp có vốn Nhà nước liên doanh với nước ngoài) Chủ động giới thiệu với người quản lý những đảng viên, cán bộ, người lao động tiêu biểu để quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bổ
nhiệm giữ các chức vụ lãnh đạo, quản lý của doanh nghiệp
Công tác xây dựng Đảng: Cấp uỷ đề ra chủ trương, biện pháp xây dựng
chi bộ, đảng bộ trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và chất lượng đội ngũ đảng viên Thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ, chế độ tự phê bình và phê bình; duy trì, đổi mới nội dung, hình thức và nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng cho phù hợp với đặc điểm, tình hình cụ thể của từng doanh nghiệp, quản lý, phân công nhiệm vụ cho đảng viên, giữ gìn sự đoàn kết thống nhất nội bộ; thực hiện đúng các quy định bảo vệ chính
Trang 28trị nội bộ Lãnh đạo đảng viên nêu cao vai trò tiền phong gương mẫu, tích cực học tập và làm theo, tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, không ngừng học tập, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và gương mẫu thực hiện nghĩa
vụ công dân nơi cư trú Làm tốt công tác phát triển đảng viên; quan tâm kết nạp
những đoàn viên ưu tú của các tổ chức chính trị - xã hội; những người lao động trẻ giỏi chuyên môn, nghiệp vụ và những người quản lý doanh nghiệp tiêu biểu
có quốc tịch Việt Nam vào Đảng Thường xuyên kiểm tra, giám sát tổ chức đảng, đảng viên chấp hành điều lệ, nghị quyết, chỉ thị của Đảng; quy định của cấp uỷ cấp trên và Quy định của Trung ương về những điều đảng viên không
được làm [7; tr.1-3]
Tại Điều 2, 3, 4, 5, 6 Quy định số 288-QĐ/TW của Ban Bí thư xác định nhiệm vụ của đảng bộ, chi bộ cơ sở trong công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, trong đó Nhà nước sở hữu từ 50% vốn điều lệ trở xuống (gọi chung là công ty) gồm có 05 nhiệm vụ chính:
Lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh, an ninh, quốc phòng:
Căn cứ vào điều lệ, các quy chế, quy định của công ty, cấp ủy thông qua cán bộ, đảng viên, nhất là những đảng viên được ủy quyền quản lý phần vốn góp của Nhà nước và các đảng viên trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của công ty để nắm tình hình, chủ trương tham gia với hội đồng quản trị (hội đồng thành viên), tổng giám đốc (giám đốc) trong việc xây dựng nghị quyết về chiến lược đầu tư, phát triển, kế hoạch sản xuất, kinh doanh của công ty… Cấp ủy lãnh đạo đảng viên, quần chúng thực hiện có hiệu quả nghị quyết của đại hội đồng cổ đông, hội đồng quản trị (hội đồng thành viên) và các nhiệm vụ được giao theo đúng đường lối, chủ trương của Đảng , chính sách pháp luật của Nhà nước; bảo toàn và phát triển vốn của công ty, của Nhà nước; hoàn thành nghĩa vụ đối với Nhà nước, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của
Trang 29công ty, cổ đông và người lao động Lãnh đạo, vận động các thành viên trong công
ty thực hiện tốt nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, tích cực tham gia các hoạt động xã
hội và giữ gìn trật tự an toàn trong công ty
Phối hợp với hội đồng quản trị (hội đồng thành viên), tổng giám đốc (giám đốc)…Lãnh đạo xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở và các quy chế quy định của công ty; thực hiện chế độ thông tin và đảm bảo quyền được thông tin của đảng viên; phát huy vai trò làm chủ của người lao động, đoàn kết đảng viên, quần chúng vì mục tiêu phát triển sản xuất, kinh doanh của công ty; ngăn ngừa, đấu tranh khắc phục những biểu hiện vi phạm pháp luật làm thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, công ty, cổ đông và người lao động Cấp ủy chủ động đề xuất với hội đồng quản trị (hội đồng thành viên), tổng giám đốc (giám đốc) trong công tác đào tạo nguồn nhân lực và lãnh đạo đảng viên, người lao động tích cực học tập, không ngừng nâng cao trình độ về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ
Lãnh đạo công tác tư tưởng: Tuyên truyền giáo dục cán bộ, đảng viên và
quần chúng trong công ty hiểu và tự giác chấp hành đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, điều lệ và các quy chế, quy định của công ty; phát huy truyền thống yêu nước và ý thức trách nhiệm của công dân; nâng cao giác ngộ giai cấp lý tưởng xã hội chủ nghĩa của người lao động; xây dựng tinh thần làm chủ, tình đoàn kết hợp tác, trợ giúp, giúp đỡ các thành viên trong công ty Lãnh đạo cán bộ, đảng viên, quần chúng trong công ty rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong công nghiệp; phát huy tính chủ động, sáng tạp trong lao động Kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của các thành viên trong công ty để phối hợp với
hội đồng quản trị (hội đồng thành viên), tổng giám đốc (giám đốc) giải quyết
Trang 30Lãnh đạo các đoàn thể chính trị - xã hội: Lãnh đạo xây dựng các đoàn thể
chính trị- xã hội trong công ty vững mạnh thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ và điều lệ của mỗi đoàn thể; tạo điều kiện cho người lao động tham gia các đoàn thể quần chúng và thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ được giao Lãnh đạo ban chấp hành công đoàn phối hợp với hội đồng quản trị (hội đồng thành viên), tổng giám đốc (giám đốc) thực hiện tốt các nghị quyết đại hội đồng cổ đông, hội đồng quản trị (hội đồng thành viên), hội nghị người lao động, điều lệ và các quy chế, quy định của công
ty, thỏa ước lao động tập thể và hợp đồng lao động đã ký kết; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của người lao động kịp thời giải quyết các hợp đồng phát sinh giữa
người lao động và người sử dụng lao động theo pháp luật
Công tác tổ chức, cán bộ: Cấp ủy chủ động tham gia ý kiến với hội đồng
quản trị (hội đồng thành viên), tổng giám đốc (giám đốc) về chủ trương sắp xếp bộ máy quản lý công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, đề bạt, bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật, chế độ, chính sách cán bộ Cấp uỷ đề xuất kiến nghị với cấp trên về người đại diện phần vốn của Nhà nước trong công ty; chủ động giới thiệu những cán bộ, đảng viên có phẩm chất, năng lực, đủ diều kiện, tiêu chuẩn để đưa vào quy hoạch, tham gia bộ máy lãnh đạo, quản lý của công ty Xây dựng cấp
ủy và đội ngũ đoàn thể có đủ phẩm chất và năng lực, gương mẫu, hoạt động có hiệu
quả, được đảng viên và quần chúng tín nhiệm
Công tác xây dựng tổ chức đảng: Cấp ủy đề ra chủ trương, biện pháp xây
dựng đảng bộ, chi bộ trong sạch, vững mạnh; nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và đội ngũ đảng viên, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh vào sự phát triển của công ty Thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt đảng, nhất là sinh hoạt chi bộ, đảm bảo tính lãnh đạo, tính giáo dục và tính chiến đấu; lãnh đạo việc học
Trang 31tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh Giữ gìn sự đoàn kết thống nhất nội bộ, thực hiện đúng các quy định về bảo vệ chính trị nội bộ, đấu tranh khắc phục những biểu hiện tiêu cực trái với đạo đức, tư cách của người đảng viên, gây ảnh hưởng xấu đến uy tín của Đảng Cấp uỷ phân công nhiệm vụ cụ thể cho đảng viên; xây dựng kế hoạch biện pháp quản lý đảng viên; thực hiện việc giới thiệu đảng viên đang công tác thường xuyên giữ mối liên hệ với đảng ủy, chi ủy cơ
sở và gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân nơi cư trú Kịp thời biểu dương, khen thưởng những đảng viên có thành tích xuất sắc, xử lý kỷ luật nghiêm những đảng viên vi phạm Điều lệ Đảng, pháp luật của Nhà nước, thường xuyên chăm lo công tác tuyên truyền phát triển đảng viên Chú trọng phát triền đảng viên trẻ trong công nhân, cán bộ kỷ thuật, cán bộ quản lý trong công ty, trong cán bộ đoàn viên
công đoàn và đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
Cấp uỷ thường xuyên kiểm tra, giám sát tổ chức đảng và đảng viên chấp hành Điều lệ, các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, pháp luật của Nhà nước và quy định của Đảng về những điều đảng viên không được làm Định kỳ hoặc khi có yêu cầu, cấp ủy tổ chức để quần chúng tham gia đóng góp ý về sự lãnh đạo của tổ chức đảng
và vai trò tiền phong, gương mẫu của đảng viên Xây dựng cấp ủy có đủ phẩm chất, năng lực, gương mẫu, hoạt động có hiệu quả, tiêu biểu cho đảng bộ, chi bộ, được đảng viên và quần chúng tín nhiệm Bí thư cấp ủy nên là thành viên hội đồng quản trị (hội đồng thành viên) tổng giám đốc (giám đốc) hoặc đủ điều kiện để có thể giới thiệu tham gia vào chức danh lãnh đạo, quản lý của công ty [5; tr.1-4]
1.3 Sự cần thiết nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng và tiêu chí đánh giá chất lượng của tổ chức cơ sở đảng
1.3.1 Sự cần thiết nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước
Trang 321.3.1.1 Tình hình phát triển các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước hiện nay và yêu cầu nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng
Thực hiện đường lối đổi mới, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nhiều thành phần và chủ động hội nhập quốc tế, các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước ở nước ta nói chung và tỉnh Long An nói riêng đã phát triển mạnh mẽ, góp phần to lớn vào tăng trưởng kinh tế của đất nước, giải quyết việc làm cho hàng triệu lao động, đẩy mạnh thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Theo đó, tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước có vị trí, tầm quan trọng trong hệ thống tổ chức của Đảng hiện nay Các cấp ủy tập trung lãnh đạo để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của từng tổ chức cơ sở đảng; thực sự là hạt nhân chính trị ở cơ sở; bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng trên tất cả các lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội, bởi vì nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức cơ sở đảng ở các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước là góp phần trong việc định hướng sự phát triển của doanh nghiệp theo đúng chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, thực hiện thắng lợi việc xây dựng nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay
Nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng sẽ đưa được đường lối chủ trương, chính sách của Đảng vào trong doanh nghiệp, từ đó thực hiện thắng lợi đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Đồng thời, tăng cường cầu nối giữa Đảng với doanh nghiệp và người lao động trong doanh nghiệp, kịp thời lắng nghe các ý kiến đề xuất, kiến nghị của doanh nghiệp, người lao động để có các giải pháp giúp đỡ, hỗ trợ và điều chỉnh hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo phù hợp với loại hình doanh nghiệp
Trang 33Nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng sẽ giúp hoạt động sản xuất, kinh doanh có hiệu quả, doanh nghiệp ngày càng phát triển một cách bền vững; xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, tiến bộ giữa người sử dụng lao động và người lao động; bảo vệ được quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp và người lao động, hạn chế thấp nhất tình trạng đình công, lãn công, ngưng việc tập thể, nâng cao uy tín của Đảng đối với doanh nghiệp
Nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng sẽ góp phần đào tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên trong doanh nghiệp có đủ bản lĩnh chính trị, năng lực chuyên môn đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp, của Đảng trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước; hội nhập quốc tế và khu vực
Cuối cùng, nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng sẽ là nhân tố góp phần quyết định đến năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng ở các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước, góp phần tăng cường công tác xây dựng Đảng trong doanh nghiệp hiện nay
1.3.1.2 Diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, khu vực và yêu cầu nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng
Thời gian qua, tình hình trong nước, khu vực và thế giới đã có nhiều thay đổi, đang tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường Tác động của sự tan rã của Liên
Xô và sự sụp đổ của các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu Những năm của thập niên 90 cuối thế kỷ XX, một bộ phận không nhỏ trong nội bộ Đảng ta có tâm trạng
lo lắng, suy giảm lòng tin vào tiền đồ cách mạng, vào vai trò lãnh đạo của Đảng, tỏ
ra hoài nghi, dao động về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta; tình trạng phai nhạt lý tưởng, xa rời Đảng và từ bỏ Đảng (xin ra Đảng, tự
bỏ không sinh hoạt đảng, không tập trung xây dựng và làm công tác phát triển
Trang 34Đảng…) đã trở thành vấn đề lớn trong hoạt động và sinh hoạt đảng Ngày nay, sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và các nước Đông Âu; cũng như sự kiên định, dũng cảm của Đảng ta trước thời cuộc (sự nghiệp đổi mới đất nước do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo đã đạt được những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử) có những tác động hai chiều ngược nhau vào tư tưởng, tình cảm của đội ngũ đảng viên và công nhân lao động Tác động tích cực và tiêu cực ấy gây ảnh hưởng lớn đến công tác xây dựng, củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức
cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước
Tác động của “Diễn biến hoà bình” và sự chống phá cách mạng của các thế lực thù địch Nổi lên một số hướng chống phá đáng quan tâm là: thông qua con đường kinh tế và bằng kinh tế để chuyên hoá chính trị ở Việt Nam Hậu thuẫn và
hỗ trợ mọi mặt cho các đối tượng trong nước, ngoài nước tổ chức các hoạt động chống phá cách mạng Việt Nam; trong đó, đáng lưu tâm là các đối tượng cơ hội chính trị lén lút hoạt động, viết và tán phát trong nước và ra nước ngoài các tài liệu xuyên tạc lịch sử, đòi lập các tổ chức, đảng phái chính trị đối lập, ra báo tư nhân,… Đặc biệt là chúng tập trung chống phá trên lĩnh vực tư tưởng, chính trị nhằm làm rã rời nội bộ ta, làm phân tâm trong Đảng, trong Nhà nước, trong xã hội, làm cán bộ, đảng viên và công nhân lao động không còn tin tưởng ở sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, không tin vào lý tưởng cộng sản vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội Tất cả các hoạt động trên đều hướng tới mục đích tạo ra tâm lý xã hội bất ổn, hoang mang, nhìn vào quá khứ thấy sai lầm, hiện tại đảo điên, tương lai mờ mịt, gây mất lòng tin ở Đảng, Nhà nước, ở con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, dẫn đến tâm trạng xã hội chán chường, bất ổn, mong muốn, chờ đợi thay đổi - mở đầu thời kỳ suy sụp, tan rã
Trang 35Tác động từ những mặt trái của kinh tế thị trường, mở cửa, hội nhập Kinh tế thị trường với cơ chế cạnh tranh, với xu hướng phân hoá ngày một gia tăng, có những mặt trái làm suy yếu định hướng chính trị của kinh tế, làm tăng những tệ nạn
xã hội, gây ra những phản cảm đạo đức và đời sống tinh thần Kinh tế thị trường với sức mạnh cạnh tranh, với sự cuốn hút của mục tiêu làm giàu, lợi nhuận ngày càng cao, đánh bại đối thủ trên thương trường… tự nó đã hướng con người vào các giá trị vật chất, xem đó là giá trị hàng đầu, trên hết trong hoạt động sản xuất kinh doanh Nó thúc đẩy tâm lý thực dụng, ý thức và lối sống sùng bái đồng tiền, tiện nghi vật chất
và lối sống hưởng lạc; nó dẫn tới một chủ nghĩa cá nhân cực đoan, đó là sự vụ lợi, sự sòng phẳng lạnh lùng của lối tính toán bằng tiền và tiền tệ hoá mọi giá trị, mọi quan
hệ ngoài kinh tế Tác động này, còn có khả năng kinh tế hoá chính trị dưới một lăng kính thực dụng tầm thường làm cho chính trị bị suy giảm vai trò lãnh đạo, định hướng, chi phối - với khuynh hướng có tính phổ biến là kinh tế lấn át chính trị, con người chính trị thụ động trước con người kinh tế; hơn nữa chính trị, hoạt động chính trị, thậm chí ngay cả vị thế và nhân cách chính trị của đảng viên của Đảng cũng bị chính cái kinh tế trần trụi và sức ám ảnh ma quỷ của đồng tiền thách thức, cám dỗ và thao túng
Cùng với những tác động tích cực, khoa học và công nghệ, nhất là công nghệ thông tin, sự phát triển của Internet trong thời kỳ bùng nổ thông tin hiện nay cũng
có nhiều tác động, ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống xã hội, đến công nhân lao động, đảng viên và công tác xây dựng Đảng Bởi lẽ, trên mạng Internet chứa đựng
và chuyển tải rất nhiều thông tin, nhưng len lỏi vào đó có những thông tin rất xấu, độc hại Các thế lực thù địch, chống phá cách mạng Việt Nam, những kẻ cơ hội bất mãn với Đảng và chế độ ta đã sử dụng công nghệ thông tin hiện đại, đưa lên mạng những thông tin sai lệch, trái chiều đả phá sự lãnh đạo của Đảng, phủ nhận lịch sử
Trang 36đấu tranh cách mạng của dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng, chia rẽ sự đoàn kết trong Đảng, gây nhiễu thông tin đến cán bộ, đảng viên và công nhân lao động
Bên cạnh đó đất nước phải tiếp tục đối mặt với những khó khăn, thách thức trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, ổn định chính trị -
xã hội, giữ vững môi trường hòa bình, thuận lợi cho phát triển nhanh và bền vững Theo đó, yêu cầu hiện nay cùng với nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng là năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu cũng là biểu hiện về khả năng sức mạnh của tổ chức cơ sở đảng Sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng được biểu hiện trước hết ở trình độ giác ngộ cao, bản lĩnh chính trị vững vàng của tổ chức cơ sở đảng trước mọi biến động của tình hình chính trị - xã hội Khả năng khắc phục những biểu hiện tiêu cực, sai trái, những hạn chế, khuyết điểm của bản thân tổ chức cơ sở đảng Nhạy bén về chính trị và kiên quyết đấu tranh chống lại những quan điểm, hành động thù địch, ngăn chặn tác động từ bên ngoài của cấp ủy, đảng viên Thể hiện ở việc ủng hộ cái đúng, cái mới, cái tiến bộ, bảo vệ Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của đảng, sự nghiệp đổi mới đất nước Thể hiện
ở sự đoàn kết, kỷ luật nghiêm và chấp hành nghiêm các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt đảng Thể hiện ở tính tiên phong gương mẫu, ý chí quyết tâm của cán bộ, đảng viên trong thực hiện nhiệm vụ
1.3.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng của tổ chức cơ sở đảng
1.3.2.1 Quan niệm về chất lượng của tổ chức cơ sở đảng
Trong sự phát triển sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh là việc làm lâu dài, phải trải qua nhiều thử thách, nó đòi hỏi sự lãnh đạo của Đảng phải ngang tầm với thời kỳ mới Ở mỗi thời kỳ, mỗi giai đoạn cách mạng khác
Trang 37nhau, ở từng loại hình tổ chức cơ sơ đảng có những đặc điểm khác nhau, song khi nói đến chất lượng tổ chức cơ sở đảng cần đề cập đồng bộ, toàn diện trên hai lĩnh vực là vai trò lãnh đạo và công tác xây dựng nội bộ Đảng Trong hệ thống của tổ chức cơ sở đảng, chất lượng tổ chức cơ sở đảng có vai trò đặc biệt quan trọng, vì chất lượng tổ chức cơ sở đảng là yếu tố tạo nên chất lượng lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp cách mạng và uy tín của Đảng với nhân dân Chính vì vậy, chất lượng của tổ chức cơ sở đảng chính là năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các
tổ chức cơ sở đảng Do đó, Đảng cần nâng cao chất lượng hoạt động của mình
Năng lực lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng ở các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước bao gồm: Khả năng tiếp thu, nắm vững lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin và
tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng, việc vận dụng hệ tư tưởng và cơ sở lý luận đó vào các điều kiện cụ thể của cơ sở Năng lực lãnh đạo của các tổ chức cơ sở đảng được thể hiện nhất là trong việc đáp ứng được yêu cầu thực tiễn khi cách mạng chuyển sang giai đoạn mới và là khả năng chủ quan và điều kiện khách quan của tổ chức cơ sở đảng để lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị ở cơ sở Đây chính là năng lực chủ quan, là sức mạnh tinh thần, là điểm xuất phát của năng lực lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng
Giữa năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng có mối quan
hệ hữu cơ chặt chẽ, hai nội dung đầy đủ của quan niệm chất lượng, vì có năng lực lãnh đạo tốt mới có sức chiến đấu cao Khả năng đề ra giải pháp đúng đắn để thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, của cấp trên một cách phù hợp với điều kiện thực tiễn ở cơ sở Khả năng tổ chức thực hiện giải pháp đã đề ra, thông qua các mặt công tác tư tưởng, công tác tổ chức, công tác kiểm tra và lãnh đạo các đoàn thể chính trị - xã hội Chất lượng của tổ chức và cán bộ, là điều kiện chủ quan thứ hai
Trang 38có ý nghĩa quyết định và là yếu tố vật chất của năng lực lãnh đạo, nhất là vai trò của công tác cán bộ vừa là chủ thể, vừa là khách thể của bộ máy quản lý, điều hành
Từ những quan niệm chung của Đảng ta về chất lượng tổ chức cơ sở đảng, chúng ta có thể nhận thức về chất lượng tổ chức cơ sở đảng là khả năng nắm vững
và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chủ trương của Đảng, của cấp trên vào điều kiện cụ thể ở cơ sở để đề ra chủ trương, giải pháp và tổ chức thực hiện có kết quả chủ trương, giải pháp đó Thông qua quá trình thực hiện, làm tốt công tác tư tưởng, công tác tổ chức, công tác kiểm tra, lãnh đạo đoàn thể quần chúng nhằm tạo nên một sức mạnh tổng hợp, thể hiện tính chiến đấu cao để xử lý tốt các mâu thuẫn, vượt qua mọi khó khăn để thúc đẩy và hoàn thành nhiệm vụ làm tốt vai trò, chức năng là nền tảng của Đảng và là hạt nhân chính trị tại cơ sở
1.3.2.2 Những tiêu chí đánh giá chất lượng của tổ chức cơ sở đảng
Việc đánh giá, phân loại chất lượng tổ chức cơ sở đảng phải căn cứ chủ yếu vào kết quả thực hiện chức năng, nhiệm vụ của tổ chức cơ sở đảng theo quy định của Ban Bí thư và nhiệm vụ được cấp uỷ cấp trên giao Tại mục B Hướng dẫn số 27- HD/BTCTW, ngày 25 tháng 9 năm 2014 của Ban Tổ chức Trung ương về hướng dẫn kiểm điểm tập thể, cá nhân và đánh giá, phân loại chất lượng tổ chức cơ
sở đảng và đảng viên hàng năm quy định được thể hiện trên các mặt như sau:
- Thực hiện nhiệm vụ chính trị: Việc triển khai, cụ thể hoá và tổ chức thực
hiện các chỉ thị, nghị quyết của Trung ương và nhiệm vụ được cấp uỷ cấp trên giao; kết quả thực hiện các nhiệm vụ của địa phương, cơ quan, đơn vị và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở
Trang 39- Công tác chính trị tư tưởng: Tuyên truyền, giáo dục chủ nghĩa Mác-
Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; quán triệt, thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và đấu tranh với những biểu hiện, hành vi sai trái; tuyên truyền, học tập và làm theo báo, tạp chí của Đảng Xây dựng và thực hiện các tiêu chí về chuẩn mực đạo đức của cán bộ, đảng viên, định kỳ đánh giá kết quả và biểu dương các tập thể, cá nhân tiêu biểu trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh
- Công tác tổ chức, cán bộ và xây dựng đảng bộ, chi bộ: Kết quả thực hiện
công tác tổ chức, cán bộ, đảng viên, bảo vệ chính trị nội bộ Việc thực hiện các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ; quy chế làm việc của cấp uỷ; đổi mới phương thức lãnh đạo; nâng cao chất lượng sinh hoạt của cấp uỷ, tổ chức đảng; xây dựng đội ngũ cấp uỷ viên và bí thư chi bộ; quản lý, phân công nhiệm vụ cho đảng viên và kết nạp đảng viên mới; giới thiệu đảng viên đang công tác giữ mối liên hệ với cấp uỷ nơi cư trú; thực hiện cải cách hành chính
và công tác thi đua, khen thưởng
- Lãnh đạo xây dựng chính quyền (cơ quan, đơn vị), Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội: Xây dựng các tổ chức trong hệ thống chính trị vững
mạnh; phát huy hiệu lực, hiệu quả quản lý của chính quyền cùng cấp, xem xét, giải quyết những vấn đề nảy sinh ở cơ sở; củng cố mối quan hệ giữa các tổ chức và khối đại đoàn kết toàn dân; kiểm tra, giám sát đối với hoạt động của chính quyền, tổ chức, cơ quan, đơn vị
- Công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng: Thực hiện kế hoạch kiểm tra,
giám sát của cấp uỷ, uỷ ban kiểm tra và công tác tự kiểm tra, giám sát của đảng bộ,
Trang 40chi bộ Công tác phòng, chống quan liêu, tham nhũng, lãnh phí, tiêu cực; giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo; phát hiện, xử lý tổ chức đảng, đảng viên vi phạm
Phân loại chất lượng tổ chức cơ sở đảng thể hiện qua các mức như sau:
- Đảng bộ (chi bộ) trong sạch, vững mạnh: Hoàn thành xuất sắc các nhiệm
vụ được giao đảm bảo các điều kiện: Tập thể ban thường vụ, cấp uỷ đoàn kết, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; chi bộ, đảng bộ sinh hoạt đúng quy định; chi bộ có 100% đảng viên đạt mức “Hoàn thành nhiệm vụ” trở lên, đảng bộ có 100% số tổ chức đảng trực thuộc đạt mức “Hoàn thành nhiệm vụ” trở lên; chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội cùng cấp phân loại chất lượng đạt mức cao nhất
- Đảng bộ (chi bộ) hoàn thành tốt nhiệm vụ: Hoàn thành tốt các nhiệm vụ
được giao nhưng chưa đạt mức “Trong sạch, vững mạnh” và đảm bảo các điều kiện: Tập thể ban thường vụ, cấp uỷ đoàn kết, hoàn thành tốt nhiệm vụ; không có cấp uỷ viên, cán bộ là cấp trưởng, cấp phó của các tổ chức trong hệ thống chính trị cùng cấp
bị xử lý kỷ luật (trừ những trường hợp bị kỷ luật do tổ chức đảng chủ động phát hiện
và tích cực đấu tranh, xử lý); chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị -
xã hội cùng cấp phân loại chất lượng đạt mức cao thứ hai trở lên
- Đảng bộ (chi bộ) hoàn thành nhiệm vụ: Cơ bản hoàn thành các nhiệm vụ
được giao nhưng chưa đạt mức “Hoàn thành tốt nhiệm vụ”
- Đảng bộ (chi bộ) yếu kém: Không hoàn thành nhiều nhiệm vụ được giao, có
một trong các khuyết điểm, hạn chế sau: Nội bộ cấp uỷ hoặc ban thường vụ mất đoàn kết; để xảy ra tham nhũng, tiêu cực, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống đến mức có đảng viên phải kỷ luật; chính quyền cùng cấp phân loại chất lượng mức thấp nhất; có từ 02 tổ chức (Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể chính trị - xã hội) cùng cấp phân loại chất lượng mức thấp nhất; Đảng bộ có trên 1/3 số tổ chức đảng trực thuộc