Nghiên cứu cloud computing áp dụng cho quản lý tốt nghiệp trung học phổ thông tại phòng giáo dục và đào tạo huyện mỹ tú

DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1.1 Điện toán đám mây Đơn giản hóa CNTT trong ngân hàng Hình 1.2 Minh họa đám mây xử lý các tất cả các yêu cầu của người dùng Hình 2.1 Mô hình điện toán đám mây củ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

Người hướng dẫn khoa học: TS PHAN LÊ NA

NGHỆ AN, 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn "Nghiên cứu Cloud Computing áp dụng

cho Quản lý tốt nghiệp trung học cơ sở tại phòng Giáo dục và Đào tạo

huyện Mỹ Tú " là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu sử dụng

trong luận văn là trung thực Các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn chưa từng được công bố tại bất kỳ công trình nào khác

Tác giả

Trang Hoài Vũ

LỜI CẢM ƠN

Đề tài này hoàn thành Em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn tận tình

của cô TS Phan Lê Na trong suốt quá trình hướng dẫn luận văn Mặc dù bận

rộn với công việc nhưng cô vẫn dành thời gian nhiều thời gian và tâm huyết để chỉ dẫn, định hướng, góp ý cách thực hiện và chia sẽ những kinh nghiệm quý báu cho em, giúp em hoàn thành luận văn của mình Một lần nữa xin gửi lời

cảm ơn sâu sắc đến cô

Em xin cảm ơn quý thầy giáo, cô giáo trong khoa Công nghệ thông tin - Trường Đại học Vinh đã tâm huyết, nhiệt tình truyền thụ những kiến thức cho tôi trong quá trình học tập

Xin cảm ơn trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Vĩnh Long đã tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất để tôi có thể học tập và nghiên cứu

Tôi xin cảm ơn các anh chị, bạn bè trong lớp Công nghệ thông tin K24, cảm ơn quý thầy, cô trong phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Mỹ Tú đã cùng chia sẻ, giúp đỡ, động viên, tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành nhiệm

vụ học tập và cuốn luận văn này

Mặc dù đã cố gắn rất nhiều nhưng trong phạm vi và khả năng, chắc chắn

sẽ không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót Kính mong sự đóng góp, chỉ dẫn tận tình của quý thầy, cô!

Sóc Trăng, tháng 6 năm 2018

Tác giả

Trang Hoài Vũ

MỤC LỤC

Trang

LỜI CAM ĐOAN 1

LỜI CẢM ƠN 2

MỤC LỤC 3

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 5

DANH MỤC CÁC HÌNH 6

MỞ ĐẦU 8

1 Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu 8

2 Mục tiêu nghiên cứu 10

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 10

3.1 Đối tượng nghiên cứu: 10

3.2 Phạm vi nghiên cứu: 10

4 Nội dung nghiên cứu 10

5 Kết cấu của luận văn 11

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CLOUD COMPUTING 12

1.1 Cơ sở lý luận 12

2.2 Cơ sở thực tiễn 13

2.2.1 Các nghiên cứu trong nước 13

2.2.2 Các nghiên cứu của thế giới 19

2.2.3 Vai trò của Cloud Computing trong các hệ thống hiện nay 23

2.3 Các ứng dụng của Cloud Computing trong đời sống thực tế 24

2.4 Kết luận chương 1 26

Chương 2: ĐÁNH GIÁ CÁC HỆ THỐNG CHỨC NĂNG, QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN, BẢO MẬT TRONG CLOUD COMPUTING 28

2.1 Khái niệm Cloud Computing 28

2.2 Các hệ thống chức năng 29

2.2.1 Các tính chất của CC 29

2.2.2 Các mô hình triển khai 30

2.2.3 Các mô hình dịch vụ 33

2.3 Cách thức hoạt động của Cloud Computing 37

2.4 Bảo mật trong Cloud Computing 38

2.4.1 Các vấn đề bảo mật liên quan tới điện toán đám mây 38

2.4.2 Các điều khiển bảo mật điện toán đám mây 38

2.5 Đánh giá các hệ thống Cloud Computing 42

2.5.1 Nhà cung cấp dịch vụ công ty cổ phần GMO RUNSYSTEM (tenten.vn) 42

2.5.2 Nhà cung cấp dịch vụ công ty CP Giải Pháp Mạng Bạch Kim (bkns.vn) 43

2.5.3 Nhà cung cấp dịch vụ Công ty TNHH Digistar 43

2.5.4 Đánh giá dịch vụ của các nhà cung cấp 44

2.6 Kết luận Chương 2 45

Chương 3: XÂY DỰNG HỆ THỐNG QUẢN LÝ TỐT NGHIỆP TRUNG HỌC CƠ SỞ TẠI PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN MỸ TÚ 46

3.1 Yêu cầu đặt ra 46

3.2 Mô hình cơ sở dữ liệu trong hệ thống quản lý xét tốt nghiệp và quản lý bằng tốt nghiệp trung học cơ sở 47

3.2.1 Cấu trúc các bảng lưu trữ cơ sở dữ liệu 48

3.2.2 Mối qua hệ giữa các bảng dữ liệu 53

3.3 Hệ thống chức năng của chương trình 53

3.3.1 Chức năng cập nhật thông tin học sinh 53

3.3.2 Chức năng cập nhật kết quả học tập và kết quả tốt nghiệp của học sinh 54

3.3.3 Cấp phát văn bằng 56

3.3.4 Điều chỉnh, cấp bản sao văn bằng 57

3.3.5 Tìm kiếm thông tin 58

3.3.6 Thống kê, báo cáo 58

3.3.9 Tài khoản 60

3.4 Giao diện thực tế của chương trình 61

3.4.1 Giao diện tài khoản cấp Phòng 61

3.4.1.1 Giao diện trang đăng nhập hệ thống 61

3.4.2 Giao diện tài khoản cấp Trường 63

3.5 Đánh giá hệ thống 66

3.5.1 Ưu điểm 66

3.5.2 Hạn chế 67

3.5.3 Hướng phát triển trong thời gian tới 67

3.6 Kết luận chương 3 68

KẾT LUẬN 69

TÀI LIỆU THAM KHẢO 70

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

2 CIO Chief Information Officers Giám đốc công nghệ

thông tin

4 IaaS Infrastructure-as-a-Service Cơ sở hạ tầng như một

6 NIST National Institute of

Standards and Technology

Viện Tiêu chuẩn và Kĩ thuật Quốc gia Hoa kỳ

7 PaaS Platform as a Service Nền tảng như một dịch

vụ

9 SaaS Software as a Service Phần mềm như một dịch

vụ

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 1.1 Điện toán đám mây Đơn giản hóa CNTT trong ngân hàng Hình 1.2 Minh họa đám mây xử lý các tất cả các yêu cầu của người dùng Hình 2.1 Mô hình điện toán đám mây của NIST

Hình 2.2 Mô hình đám mây doanh nghiệp

Hình 2.3 Mô hình đám mây công cộng

Hình 2.4 Mô hình đám mây lai

Hình 2.5 Mô hình đám mây cộng đồng

Hình 2.6 Mô hình dịch vụ hạ tầng IaaS

Hình 2.7 Mô hình dịch vụ hạ tầng PaaS

Hình 2.8 Mô hình dịch vụ ha tầng SaaS

Hình 2.9 Mô tả cách thức hoạt động của CC

Bảng 3.1 Phân hệ quả lý cơ sở dữ liệu

Hình 3.2 Cấu trúc bảng dữ liệu Tlb_Hocsinh

Hình 3.3 Cấu trúc bảng dữ liệu Tbl_year

Hình 3.4 Cấu trúc bảng dữ liệu Tlb_School

Hình 3.5 Cấu trúc bảng dữ liệu Tlb_totnghiep

Hình 3.6 Cấu trúc bảng dữ liệu Tlb_capbang

Hình 3.7 Cấu trúc bảng dữ liệu Tlb_Dieuchinh

Hình 3.8 Cấu trúc bảng dữ liệu Tlb_Lichsu

Hình 3.9 Cấu trúc bảng dữ liệu Tlb_User

Hình 3.10 Mô tả mối quan hệ giữa các bảng dữ liệu

Hình 3.11 Hộp thoại thông báo xác nhận việc xóa dữ liệu

Hình 3.12 Trang đăng nhập vào hệ thống

Hình 3.13 Giao diện trang đăng nhập với tài khoản cấp Phòng Hình 3.14 Giao diện cấp bằng đối với tài khoản cấp Phòng Hình 3.15 Giao diện quản lý tài khoản người dùng

Hình 3.16 Giao diện trang đăng nhập với tài khoản cấp Trường Hình 3.17 Giao diện trang quản lý HS với tài khoản cấp Trường

Hình 3.18 Giao diện cập nhật thông tin học sinh từ excel

Hình 3.18 Giao diện xét tốt nghiệp trung học cơ sở cho học sinh Hình 3.19 Giao diện cấp bằng đối với tài khoản cấp Trường

MỞ ĐẦU

1 Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu

Trong thời buổi hiện nay, công nghệ thông tin rất phát triển, máy tính hay các thiết bị thông minh đã trở thành một phần tất yếu của cuộc sống Chúng

ta sử dụng nó ở khắp mọi nơi để phục vụ cho công việc hay giải trí Khi sử dụng các thiết bị này hằng ngày thì nguồn tài nguyên đáp ứng cho người dùng càng phải đảm bảo thay đổi và tăng lên liên tục Vậy chúng ta đã giải quyết vấn

đề này như thế nào? Đối với các tập đoàn lớn như Google, Microsoft, thì việc khai thác các nguồn tài nguyên lớn như vậy cũng khá dễ dàng Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệp nhỏ hơn thì việc khai thác và sử dụng nguồn tài nguyên lớn như vậy tác động không nhỏ tới quá trình kinh doanh Với những vấn đề lớn về cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin như: thiết bị phần cứng, phần mềm, đội ngũ kỹ thuật Đây thật sự là một vấn đề đau đầu cho các chủ doanh nghiệp Vậy có giải pháp nào có thể giúp các doanh nghiệp có thể khái thác tốt được nguồn tài nguyên lớn mà giá cả thấp, không cần quan tâm đến vấn đề kỹ thuật? Điện toán đám mây ra đời đã cung cấp cho chúng ta một giải pháp để trả lời cho câu hỏi nêu trên [1]

Điện toán đám mây là một mô hình điện toán mới mở ra cánh cửa đến với những cơ hội lớn Trong đám mây điện toán, các tài nguyên và dịch vụ công nghệ thông tin được tách khỏi cơ sở hạ tầng và được cung cấp theo nhu cầu, phù hợp với quy mô trong một môi trường đa người dùng Điện toán đám mây

đã có những ảnh hưởng rất sâu rộng, có ý nghĩa ngay cả đối với những người không làm việc trong lĩnh vực kỹ thuật Trước đây, thông tin thường phát sinh

từ một nguồn, từ email hoặc thư thoại và phần lớn là không đồng bộ Hiện nay, thông tin xuất phát từ nhiều ứng dụng và thông qua nhiều công cụ Các dịch vụ được chia sẻ giữa nhiều tổ chức, cho phép cùng một tập hợp hệ thống và ứng dụng nền tảng đáp ứng nhiều nhu cầu một cách đồng thời và an toàn Các ứng

dụng, dịch vụ và dữ liệu có thể được truy cập thông qua đa dạng các thiết bị được kết nối như là điện thoại thông minh, máy tính xách tay và các thiết bị internet di động khác [3]

Sự độc lập giữa thiết bị và vị trí làm cho người dùng có thể truy cập hệ thống bằng cách sử dụng trình duyệt web mà không quan tâm đến vị trí của họ hay thiết bị nào mà họ đang dùng, ví dụ như PC, mobile Vì cơ sở hạ tầng off-site (được cung cấp bởi đối tác thứ 3) và được truy cập thông qua Internet, do

đó người dùng có thể kết nối từ bất kỳ nơi nào [3]

Không nằm ngoài xu thế chung của ngành công nghệ thông tin thế giới, Việt Nam đang đã tiếp cận khá tốt dịch vụ đám mây thông qua các dự án của một số doanh nghiệp nước ngoài như Microsoft, Intel, IBM… Công nghệ này được coi là giải pháp cho những vấn đề mà nhiều công ty đang gặp phải như thiếu năng lực công nghệ thông tin, chi phí đầu tư hạn chế… Hầu hết các nhà lãnh đạo công nghệ thông tin đều khá kỳ vọng khi nhận định về công nghệ này Với những sự kì vọng to lớn như vậy đối với công nghệ điện toán đám mây Việc nghiên cứu và triển khai các dịch vụ sao cho có hiệu quả về chi phí cũng như chất lượng và đem lại nhiều tiện ích cho người sử dụng đang là yêu cầu được đặt ra bức thiết đối với các nhà cung cấp dịch vụ

Điện toán đám mây được sử dụng trong các lĩnh vực khác nhau như web hosting, lập trình song song, dựng hình đồ họa, mô hình tài chính (IBM Clounds), các phương pháp duyệt và tìm kiếm trên web (web spider), phân tích gen (Amazon Clounds),

Để tìm hiểu về điện toán đám mây tôi đã chọn đề tài “Nghiên cứu Cloud

Computing áp dụng cho quản lý tốt nghiệp trung học cơ sở tại Phòng giáo dục

và Đào tạo huyện Mỹ Tú” để tìm hiểu về các hệ thống chức năng, quản lý tài

nguyên và bảo mật trong hệ thống điện toán đám mây Qua đề tài này, tôi hy vọng sẽ giúp mọi người có thể hiểu sâu hơn về công nghệ điện toán đám mây

Một xu hướng công nghệ đang được các nhà doanh nghiệp cũng như người

“tiêu dùng” để ý Và đặt biệt là vận dụng công nghệ này để thiết kế ứng dụng quản lý tốt nghiệp trung học cơ sở cho đơn vị mình

2 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài này nhằm để hiểu rõ Cloud Computing, các hệ thống chức năng, quản lý tài nguyên, bảo mật của công nghệ điện toán đám mây đang được áp dụng hiện tại Đồng thời ứng dụng công nghệ này để xây dựng chương trình quản lý tốt nghiệp trung học cơ sở tại Phòng Giáo dục

và Đào tạo huyện Mỹ Tú

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu:

Đề tài tập trung nghiên cứu các vấn đề chủ yếu như sau:

- Các hệ thống chức năng trong công nghệ điện toán đám mây

- Cách thức tổ chức và quản lý tài nguyên trong công nghệ điện toán đám mây

- Các phương pháp bảo mật trong mô hình trong công nghệ điện toán đám mây

3.2 Phạm vi nghiên cứu:

Đề tài này chỉ nghiên cứu công nghệ điện toán đám mây để áp dụng xây dựng chương trình quản tốt nghiệp trung học cơ sở tại phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Mỹ Tú

4 Nội dung nghiên cứu

4.1 Khảo sát và đánh giá về các hệ thống chức năng, quản lý tài nguyên,

bảo mật trong Cloud Computing nhằm xác định ưu điểm và hạn chế của mô hình

4.2 Nghiên cứu ngôn ngữ lập trình C Sharp hoặc Basic để cài đặt mô

phỏng chương trình lên hệ thống

4.3 Xây dựng mô hình cơ sở dữ liệu áp dụng cho chương trình mô

phỏng

4.4 Thiết kế chức năng và thiết kế giao diện chương trình quản lý tốt

nghiệp trung học cơ sở

5 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, luận văn được sắp xếp theo bố cục sau đây:

Chương 1: Tổng quan về Cloud Computing

Chương 2: Đánh giá các hệ thống chức năng, quản lý tài nguyên, bảo mật trong Cloud Computing

Chương 3: Xây dựng hệ thống quản lý tốt nghiệp trung học cơ sở tại phòng giáo dục và đào tạo huyện Mỹ Tú

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CLOUD COMPUTING

Chương này đưa ra cái nhìn tổng quan về quá trình hình thành và phát triển của công nghệ Cloud Computing, các nghiên cứu trong nước và thế giới

về Cloud Computing, những ứng dụng của nó trong đời sống thực tế

1.1 Cơ sở lý luận

Mô hình điện toán tiến hóa qua các thời kì lịch sử khác nhau do sự phát triển của máy tính và hạ tầng mạng truyền thông Từ thế hệ máy tính thứ nhất đến thế hệ thứ ba, máy tính vẫn là các máy tính cồng kềnh, đắt đỏ; các chương trình ứng dụng được phát triển với chi phí rất cao do sự thiếu thân thiện của ngôn ngữ lập trình cũng như điều kiện vận hành và sử dụng hệ thống khắt khe

Thế hệ thứ 4 của máy tính xuất hiện những năm 70 đến nay với sự xuất hiện của vi xử lí với các ngôn ngữ lập trình thân thiện, phù hợp hơn cho từng lĩnh vực ứng dụng đặc thù Với việc cho ra đời máy tính cá nhân đầu những năm 80 của IBM và Apple, điện toán đã được tiếp cận rộng rãi và trở nên phổ thông Bước sang những năm 80 nhất là những năm 90 công nghệ và hạ tầng mạng Truyền thông đã có những bước phát triển vượt bậc, với sự ra đời của mạng Internet kết nối toàn cầu và sự bùng nổ của ứng dụng Web

Ngày nay, những năm đầu thế kỷ 21, hạ tầng máy tính, viễn thông đã hội tụ trên nền công nghệ số Công nghệ kết nối có dây, không dây qua cáp đồng, cáp quang, vệ tinh, wifi, mạng 3G, 4G,… cho phép kết nối mạng toàn cầu, vươn tới cả vùng sâu, vùng xa nghèo khó Với hạ tầng ICT phát triển như vậy, các thiết bị tính toán cũng hết sức đa dạng từ các siêu máy tính, máy chủ lớn, tới các máy tính cá nhân, máy tính xách tay, các thiết bị di động thông minh hay các điện thoại di động giá rẻ đều có thể kết nối với nhau – một thế giới đã kết nối

Khi thế giới điện toán đã kết nối, làm thế nào để khai thác được tối đa năng lực điện toán đó với chi phí thấp nhất và nhanh nhất? Làm thế nào để một

doanh nghiệp có hệ thống ứng dụng Enterprise Resource Planning (ERP) trong vòng 24 giờ? Làm thế nào để dự án phần mềm có môi trường phát triển với công cụ quản lý dự án sẵn sàng trong vòng 4 giờ? Làm thế nào để cán bộ quản

lý ở vùng cao có thể có ứng dụng quản lí hồ sơ, giáo án tức thì mà không phải tìm hiểu các bước “cài đặt” hoặc “sao lưu dữ liệu”? Không thể kể hết các nhu cầu tương tự, nhưng có thể nói điện toán đám mây là mô hình được kỳ vọng đáp ứng các nhu cầu đó, đem sản phẩm và dịch vụ công nghệ thông tin chất lượng cao đến mọi đối tượng theo nhu cầu, với thời gian nhanh hơn và chi phí

rẻ hơn [11]

2.2 Cơ sở thực tiễn

2.2.1 Các nghiên cứu trong nước

- Ứng dụng điện toán đám mây trong quản lý chất lượng giáo dục tại

Việt Nam:

+ Công nghệ điện toán đám mây đã được TS Lê Đình Tuấn giới thiệu

và bước đầu ứng dụng trong việc quản lý sinh viên tại trường đại học kinh tế Công nghiệp Long An Công nghệ điện toán đám mây cung cấp cho người sử dụng tài nguyên công nghệ thông tin như các dịch vụ trên các “đám mây internet’ Với điện toán đám mây, các trường học có thể truy cập và sử dụng đến các dịch vụ này mọi lúc mọi nơi mà không cần phải quan tâm nhiều đến việc triển khai và bảo trì Dĩ nhiên, bên trong các đám mây này là những cơ sở

hạ tầng phức tạp như phần cứng, phần mềm, mạng, phương thức lưu trữ, bảo trì, backup, v v , đang được duy trì để cung cấp các dịch vụ này bởi các nhà cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin hàng đầu trên thế giới như IBM, Google, Amazon, để đảm bảo các tính như khả năng sẵn sàng cao, an ninh và chất lượng, mức độ an toàn, tin cậy cao

+ Các "dịch vụ đám mây quản lý giáo dục" trong đó bao gồm các thước

đo chính về chất lượng và các tiêu chí đánh giá cần được quan tâm nghiên cứu

phát triển và triển khai trên Internet Các dịch vụ đám mây giáo dục này đóng vai trò như là phương tiện hướng dẫn và hỗ trợ cho cả 2 phía: các cơ sở giáo dục trong việc tự đánh giá từ đó phát triển và nâng cáo chất lượng của cơ sở mình và Bộ Giáo Dục và Đào tạo trong việc quản lý nhà nước để bảo đảm chất lượng các cơ sở giáo dục góp phần vào việc phát triển một khung mẫu để tham khảo chung, đồng thời thông qua đó có thể chỉ đạo kịp thời để nâng cao chất lượng các trường Nguồn cung cấp cho các dịch vụ đám mây giáo dục phải là những cơ quan, doanh nghiệp có thẩm quyền hoặc các chuyên gia kinh nghiệm lâu năm liên quan đến lĩnh vực quản lý chất lượng giáo dục như: Bộ Giáo Dục, hoặc các tổ chức uy tín cao được trong và ngoài nước được Bộ công nhận Các dịch vụ giáo dục cần phải được thiết kế một các hoàn chỉnh nhất về cả nội dung lẫn giao diện hình thức Sự minh bạch, rõ ràng, đơn giản, đồng bộ, dễ sử dụng trong các dịch vụ giáo dục này là yếu tố quan trọng cần được quan tâm hàng đầu Ngoài ra, các dịch vụ đám mây quản lý giáo dục phải mang tính khuyến khích nâng cao chất lượng, không mang tính ép buộc, cưỡng bức, phê bình từ

đó tạo ra các áp lực ngăn cản sự phát triển của các trường [6]

- Điện toán đám mây đơn giản hóa công nghệ thông tin trong ngân hàng: + Hệ thống Điện toán đám mây giúp tạo ra một cơ sở hạ tầng linh hoạt

và tối ưu hóa các hoạt động công nghệ thông tin trên nhiều trung tâm dữ liệu của ngân hàng

Hình 1.1 Điện toán đám mây Đơn giản hóa CNTT trong ngân hàng

+ Lĩnh vực ngân hàng tại Việt Nam đã nghiên cứu và nhìn nhận CC như

là một phương thức để đơn giản hóa các hoạt động CNTT Theo đó, CC giúp tạo ra một cơ sở hạ tầng linh hoạt và tối ưu hóa các hoạt động CNTT trên nhiều trung tâm dữ liệu của ngân hàng

+ Kết quả khảo sát một số ngân hàng tại Việt Nam cho thấy, một số ít ngân hàng đã ứng dụng CC; còn lại các ngân hàng khác mới chỉ có kế hoạch triển khai hoặc chưa có kế hoạch ứng dụng CC

+ Trong hệ thống CC khối lượng công việc được thay đổi đáng kể Máy tính tại các văn phòng không còn phải làm tất cả những “công việc nặng nhọc” như chạy các chương trình ứng dụng có dung lượng lớn Thay vào đó, mạng máy tính tạo nên các “đám mây” sẽ đảm nhận công việc xử lý các yêu cầu của người dùng Điều duy nhất mà máy tính của người sử dụng cần có là giao diện

để có thể sử dụng hệ thống CC còn mạng lưới đám mây sẽ đảm nhận phần còn lại

Hình 1.2 Minh họa đám mây xử lý các tất cả các yêu cầu của người dùng

+ Các ngân hàng có chi nhánh trải rộng trên khắp cả nước sẽ có nhiều lợi ích khi triển khai công nghệ CC:

++ Giúp cắt giảm chi phí quản lý, vận hành hệ thống: Bằng cách tận dụng hiệu quả cơ sở hạ tầng CNTT, trên môi trường CC, các ngân hàng có thể tiết kiệm chi phí và triển khai các ứng dụng mới một cách nhanh chóng hơn

++ Rút ngắn thời gian xây dựng, mua sắm hạ tầng CNTT: Thay vì phải mất nhiều tháng để lập kế hoạch, mua sắm thiết bị, cấu hình phần cứng, phần mềm, dữ liệu… thì với hệ thống CC cho phép hạ tầng CNTT có thể triển khai sản phẩm, dịch vụ mới chỉ trong vài giờ

++ Đảm bảo tính sẵn sàng, linh hoạt cho hệ thống khi muốn nâng cấp: Với hệ thống CC, ngân hàng có thể tăng cấu hình hệ thống để đáp ứng nhu cầu truy cập của khách hàng vào hệ thống trong những “mùa cao điểm” như dịp cuối năm, sau đó lại có thể hạ cấu hình xuống khi nhu cầu truy cập giảm

+ Với sự giao thoa và hội tụ của công nghệ di động, mạng xã hội, dữ liệu lớn, công nghệ CC sẽ mang lại sức mạnh giúp các ngân hàng có thể tăng tốc ứng dụng các công nghệ này

+ Bên cạnh những cơ hội và lợi ích kể trên công nghệ CC cũng có những thách thức khi triển khai:

++ Thách thức trong việc thay đổi mô hình CNTT: Trên thực tế vẫn còn những rào cản đối với ứng dụng CC ở Việt Nam, đó là nhận thức về công nghệ này chưa đầy đủ và tâm lý ngại chuyển đổi do đã quá quen với mô hình cũ Được biết tại Việt Nam hiện nay, VietinBank là ngân hàng tiên phong trong việc ứng dụng CNTT, hiện đại hóa ngân hàng VietinBank đang trong quá trình hoàn tất chuyển đổi hệ thống CoreBanking mới Đây là nền tảng quan trọng để ngân hàng có thể phát triển nhiều dịch vụ tiện ích trong đó có hệ thống CC

++ Lựa chọn phương thức đầu tư: Mỗi một mô hình triển khai CC đều

có ưu điểm, thách thức riêng cần được tính đến trong việc xây dựng, triển khai

hệ thống hạ tầng CNTT CC được phân thành ba loại: Mô hình đám mây công cộng (Public cloud); mô hình đám mây riêng (Private cloud) và mô hình đám mây lai (Hybrid cloud) Với lĩnh vực tài chính ngân hàng cần độ bảo mật cao thường chọn đầu tư Private cloud Ngoài ra, Public cloud cũng là lựa chọn thêm

để chạy những ứng dụng không có tính bảo mật như các chương trình tiếp thị, khuyến mãi

++ Tính bảo mật và an toàn thông tin: Việc dữ liệu tập trung trên các

“đám mây” là cách thức tăng cường bảo mật, nhưng cũng là mối lo của người

sử dụng Bởi khi các “đám mây” bị tấn công thì toàn bộ dữ liệu sẽ bị chiếm dụng Như vậy, khả năng bị đánh cắp thông tin là có thể xảy ra Cùng với đó, dịch vụ CC cũng chưa có quy định cụ thể về chất lượng dịch vụ gây khó khăn trong quá trình truy cứu về trách nhiệm khi sự cố xảy ra

+ Với tính ưu việt, lợi ích mà hệ thống CC mang lại là rất lớn nên hầu hết các ngân hàng lớn trên thế giới đều lựa chọn sử dụng Điều này khiến CC đang ngày càng phổ biến và phát triển nhanh chóng trở thành một phương thức quan trọng giúp đơn giản hóa trong hoạt động CNTT không chỉ ở lĩnh vực ngân hàng mà còn ở nhiều lĩnh vực khác của đời sống xã hội [7]

- Ứng dụng điện toán đám mây trong quản lý kinh doanh tại Việt Nam:

Theo nhận định của các chuyên gia, điện toán đám mây không còn là xu hướng

mà đã thực sự đang diễn ra Các doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu và từng bước triển khai ứng dụng điện toán đám mây để không bị tụt lại trong cuộc Cách mạnh công nghiệp 4.0, cụ thể, cần chú trọng một số vấn đề sau:

+ Thay đổi nhận thức về điện toán đám mây, cần hiểu rõ những lợi ích

to lớn mà công nghệ này mang lại để có thể kế hoạch ứng dụng Đẩy nhanh việc tiếp cận và ứng dụng các ứng dụng điện toán đám mây trong hoạt động kinh doanh của mình bởi đây là xu hướng tất yếu, đặc biệt khi mà cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 và tác động của nó đối với hoạt động doanh nghiệp đang

ở rất gần

+ Cần có chính sách ưu tiên cho điện toán đám mây như là một chất xúc tác mạnh, để kích hoạt quá trình chuyển đổi số thông qua ứng dụng dữ liệu lớn (big data) và Vạn vật kết nối (IoT) nhằm tiếp cận với cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 Ưu tiên phát triển cơ sở hạ tầng CNTT, đặc biệt là kết nối băng thông rộng và ứng dụng điện toán đám mây tới một cấp độ nhất định để kích hoạt các nguồn nội lực và đạt được tăng trưởng bền vững

+ Cần có những chính sách định hướng và khuyến khích các doanh nghiệp, tổ chức để có những chiến lược nghiên cứu, đầu tư, ứng dụng điện toán đám mây sớm để nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh góp phần phát triển kinh tế đất nước

+ Doanh nghiệp cần lựa chọn công nghệ máy chủ thích hợp để tăng sức mạnh cho các ứng dụng và dịch vụ của doanh nghiệp Chú trọng hợp tác với các nhà cung cấp dịch vụ lớn, có uy tín trên toàn cầu để có được những dịch vụ tốt hơn [8]

2.2.2 Các nghiên cứu của thế giới

Kinh nghiệm triển khai ứng dụng điện toán đám mây tại một số nước:

- Mỹ: Là nước đi đầu về phát triển Chính phủ điện tử, Mỹ đã sớm có

những nỗ lực ứng dụng CC khắp chính quyền liên bang Đứng đầu cho sáng kiến này là CIO Vivek Kundra Ông là người đề xuất mạnh mẽ ứng dụng CC trong Chính phủ điện tử, cả về cách nghĩ, cũng như hành động Ông là tác giả của Chiến lược điện toán đám mây do Nhà trắng ban hành Dựa trên chiến lược điện toán đám mây, nhiều cơ quan liên bang đã bắt đầu ứng dụng hiệu quả công nghệ này,cụ thể như:

+ Cơ quan dịch vụ chung- General Services Administration (GSA): Đây

là cơ quan được đánh giá rất tích cực trong áp dụng CC Tháng 2/2009, cơ quan này kí hợp đồng với Terremark nhằm thuê dịch vụ đám mây cho cổng thông tin điện tử (portals) quan trọng của Chính phủ điện tử - USA.gov và trang thông tin điện tử tiếng Tây Ban Nha của nó Các trang này có lưu lượng người truy cập khoảng 343.000/1 ngày Khi lượng người truy cập tăng đột biến, nhờ áp dụng điện toán đám mây có thể mở rộng dung lượng hệ thống trong vòng 01 ngày, thay bởi 06 tháng như trước đây GSA cũng thống kê rằng, khi áp dụng điện toán đám mây giảm chi phí hạ tầng tới 90%, trong khi đó có thể thay đổi mềm dẻo năng lực hệ thống theo nhu cầu

+ Cơ quan hàng không vũ trụ quốc gia - National Aeronautics and Space

Administration (NASA): Năm 2010 đã khởi động nền tảng điện toán đám mây

NELBULA Đám mây cho phép cung cấp giải pháp cho năng lực tính toán, khả năng lưu trữ, kết nối mạng mềm dẻo, bảo đảm hiệu quả cao về năng lượng và

chi phí CIO của NASA tuyên bố rằng NEBULA đóng vai trò củng cố rất nhiều webiste của NASA, kích thích sự tham gia tích cực của xã hội vào các nhiệm

vụ không gian của NASA NEBULA cung cấp cả hai loại dịch vụ PaaS và IaaS,

nó cung cấp nhiều cơ hội mới cho hợp tác và nghiên cứu NEBULA cung cấp

các dịch vụ đám mây cho nội bộ NASA (cho phép cơ quan này củng cố 70 trung tâm dữ liệu nội bộ) và cho các cơ quan liên bang khác

+ Bộ Nội vụ - Department of the Interior: Trung tâm nghiệp vụ quốc gia

(NBC) của Bộ Nội vụ, hiện nay đang xây dựng năng lực như một nhà cung cấp dịch vụ đám mây NBC vận hành hai trung tâm dữ liệu phục vụ rất nhiều mục đích tính toán liên quan đến tính lương, nguồn nhân lực, kế toán của hàng tá cơ quan liên bang NBC đã giới thiệu một vài ứng dụng quản lý nguồn nhân lực dựa trên điện toán đám mây, bao gồm các chương tình tuyển dụng, quản lý nhân sự, đào tạo NBC cũng bắt đầu đề xuất phần mềm mua sắm, tài chính dựa trên đám mây

+ Nhà trắng: Nhà trắng đã có những bước đi nhằm tích hợp các công cụ

CC vào các hoạt động của mình Nhà trắng sử dụng Google Moderator như là công cụ giúp các nhóm quyết định những câu hỏi nên được hỏi, thu hút các câu hỏi từ xã hội sau đó biểu quyết công cộng Mặt khác Văn phòng quản lý và ngân sách (OMB) cũng sử dụng CC như là cách để các cơ quan bang hoặc địa phương đang nhận được các quỹ khuyến khích báo cáo tình hình sử dụng kinh phí của họ qua đám mây

- Vương quốc Anh: Chính phủ Anh tạo ra một đám mây chính phủ

"G-cloud", đó là một mạng CC quy mô chính phủ Để triển khai chiến lược nước Anh số Digital Britain, nước Anh xác định cung cấp nhiều dịch vụ trực tuyến cho người dân Để thực hiện chiến lược này, các nỗ lực mua sắm sẽ cho phép chính phủ trở thành người đi đầu trong sử dụng CC

- Các sáng kiến châu Âu: Ngoài nước Anh còn có các sáng kiến khác ở

châu Âu Theo báo cáo của Oleg Petrov chuyên gia ngân hàng thế giới cho thấy nhiều nỗ lực ứng dụng CC tại Thụy Điển, Pháp, Tây Ban Nha Các nước đang tập trung ứng dụng CC trong các lĩnh vực như: Quản lý nhà khu vực công;

mạng dịch vụ giao thông; phát triển kinh tế; điều tra dân số; dịch vụ y tế; dịch

vụ giáo dục

- Nhật Bản: Chính phủ Nhật triển khai một sáng kiến ứng dụng CC lớn

có tên “Kasumigaseki Cloud” (Kasumigaseki là tên của một khu vực ở Tokyo nơi mà nhiều cơ quan chính phủ có trụ sở ở đó) Sáng kiến này nhằm phát triển một môi trường đám mây riêng phục vụ khả năng tính toán của Chính phủ Nhật Đám mây này cho phép chia sẻ tài nguyên, thông tin tốt hơn, thúc đẩy việc chuẩn hóa, củng cố tài nguyên CNTT của Chính phủ Bằng việc thống nhất các tài nguyên CNTT của Chính phủ dưới hạ tầng của một đám mây riêng, Chính phủ Nhật tin tưởng rằng sẽ làm giảm chi phí, tăng lợi ích vận hành, đồng thời bảo vệ môi trường xanh

- Trung Quốc: Tại Trung Quốc, các nỗ lực triển khai CC được thể hiện

rõ bởi các nhà lãnh đạo địa phương Thành phố Đông Dinh nằm ở phí bắc Trung Quốc đã triển khai sáng kiến điện toán đám mây không chỉ để phát triển Chính phủ điện tử mà còn phát triển kinh tế, bằng việc dẫn đầu trong việc nỗ lực tạo

ra trung tâm CC châu thổ sông vàng (The Yellow River Delta Cloud Computing Center) Tại đó sử dụng nền tảng CC được phát triển bởi IBM Ngoài ra, tại thành phố Vô Tích, phía nam Trung Quốc, có rất nhiều công ty mới thành lập trong khu công viên phần mềm của thành phố không có đủ năng lực tài chính

để đầu tư hạ tầng mạnh CNTT Để giải quyết nhu cầu này, cũng như để thu hút các công ty đầu tư, chính quyền thành phố đã hợp tác với IBM xây dựng một trung tâm CC để cung cấp các dịch vụ theo nhu cầu

- Thái Lan: Cơ quan dịch vụ CNTT chính phủ (GITS) đã thiết lập một

đám mây riêng cho các cơ quan chính phủ GITS đã thiết lập dịch vụ e-mail trên đám mây, và có kế hoạch phát triển thêm các dịch vụ SaaS trong tương lai Với việc áp dụng điện toán đám mây như vậy, GITS tin tưởng rằng sẽ cải thiện

các dịch vụ cho cơ quan chính phủ, trong khi cắt giảm được chi phí CNTT đáng

kể [11]

2.2.3 Vai trò của Cloud Computing trong các hệ thống hiện nay

Điện toán đám mây là một trong những thiết bị, phần mềm quan trọng nhất giúp cho việc truy cập internet, sử dụng công nghệ thông tin trở nên nhanh chóng và linh hoạt hơn, đảm bảo tốc độ đường truyền và sự bảo mật thông tin cho các doanh nghiệp Đối với thời đại công nghệ số như hiện nay thì điện toán đám mây chiếm một vai trò vô cùng quan trọng, gần như không thể vắng mặt trong bất cứ một hệ thống mạng nào

Trong vài năm trở lại đây, điện toán đám mây chính là thiết bị thiết yếu phục vụ liên tục cho hoạt động của internet Nói một cách nôm na, dễ hiểu hơn thì điện toán đám mây chính là việc chạy chương trình, lưu trữ chúng cũng như những dữ liệu tạo ra trên nền tảng internet thay vì lưu trữ trên máy tính hay những ổ cứng thông thường

Đối với các văn phòng, công ty hay doanh nghiệp thì việc hoạt động, chạy các ứng dụng trên nền tảng điện toán đám mây ngày càng trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, điều này còn giúp bạn tiết kiệm được rất nhiều chi phí, việc vận hành trở nên nhanh chóng, linh hoạt và ổn định hơn rất nhiều Chỉ cần có kết nối internet thì điện toán đám mây luôn hỗ trợ cho hoạt động máy tính hiệu quả và nhanh chóng hơn, điều này còn giúp thay đổi phương thức kinh doanh của doanh nghiệp

Sử dụng điện toán đám mây đơn giản hơn rất nhiều so với chúng ta nghĩ,

nó có thể chạy được tất cả các ứng dụng khác nhau, cung cấp nhanh chóng các

dữ liệu Điều này đồng nghĩa với việc những nhân viên công nghệ của bạn không cần tốn quá nhiều thời gian để nâng cấp phần mềm và cấu hình của các thiết bị vì mọi thứ đều được xử lý nhanh chóng và hiệu quả nhờ có Cloud

Computing Điện toán đám mây cung cấp cho người dùng một nền tảng công nghệ hỗ trợ hoạt động như nhau

Điện toán đám mây hoạt động trên nền tảng internet dễ dàng tiếp cận hơn, mọi nhân viên có thể dễ dàng truy cập vào các thông tin mà họ muốn tìm kiếm mà không cần phải thông qua một hệ thống máy chủ nào Nhân viên của bạn cũng nhanh chóng hoàn thành mọi công việc ở bất cứ đâu chỉ cần có kết nối internet Không cần phải phụ thuộc và cố định vào ngồi một chỗ với máy tính bàn, có thể chỉ cần một chiếc laptop di động ở các nhà hàng, khách hàng hay sân bay đều có thể làm việc hiệu quả

2.3 Các ứng dụng của Cloud Computing trong đời sống thực tế

“Điện toán đám mây” đang dần trở thành lựa chọn của giới doanh nghiệp và người dùng internet Khả năng tiết kiệm chi phí, truy cập nhanh chóng, liên tục, và ổn định đã và đang là thế mạnh của những ứng dụng đám mây dành cho công việc

Nói một cách dễ hiểu, đám mây chính là tập hợp các dịch vụ CNTT được cung cấp qua mạng Internet, mà ở đó người dùng sẽ được trao nhiều quyền chủ động hơn, chẳng hạn như thích gì dùng nấy, dùng bao nhiêu trả bấy nhiêu, được quyền lựa chọn những dịch vụ tốt nhất, có thể dùng bất cứ khi nào và bất

cứ ở đâu

- Ứng dụng cho công việc

Nếu bạn hay doanh nghiệp của bạn đang phải trả tiền cho những phần mềm thương mại thì việc sử dụng các ứng dụng đám mây dưới đây sẽ rất

có ích

+ Apple Mobile Me (http://www.me.com/): Dịch vụ này được Apple

công bố, cho phép đồng bộ e-mail, ảnh, và danh sách liên lạc giữa nhiều thiết

bị khác nhau PC, laptop và các thiết bị di động của bạn sẽ được đồng bộ với nhau và truy cập đồng thời vào các dịch vụ đám mây của Apple

+ Google Docs (http://docs.google.com/): Google luôn là hãng tiên

phong trong việc cung cấp tiện ích đám mây Hiện tại có thể là Google Docs, nhưng trong thời gian tới sẽ có thêm các ứng dụng đám mây khác Google Docs bao gồm ứng dụng văn bản, bảng tính, và trình bày Các văn bản do người dùng tạo ra sẽ được lưu trữ trên máy chủ Google Với Google Docs, nhiều người dùng có thể cùng làm việc trên một văn bản từ nhiều máy tính khác nhau, các thay đổi sẽ diễn ra đồng thời và nhất quán

+ Jooce (http://www.jooce.com/): Là một giao diện dựa trên nền

flash, Jooce cho phép người dùng có thể kéo thả tệp tin vào đó rồi có thể truy cập từ bất cứ chiếc PC kết nối Internet nào

+ Blender 3D (http://www.blender.org/): Đây là trung tâm dữ liệu

cho thuê của Sun dành cho doanh nghiệp Người dùng cần bao nhiêu khả năng

xử lý sẽ được đáp ứng bấy nhiêu Blender 3D thường dùng để phân tích các dữ liệu khoa học, nhưng cũng có thể sử dụng để làm hoạt hình 3D

+ Evernote (http://www.evernote.com/): Người dùng sử dụng điện

thoại để chụp hình rồi upload lên máy chủ đám mây của Evernote Dịch vụ sẽ quét chữ (text) trong ảnh rồi lập chỉ mục để tạo cơ sở dữ liệu tìm kiếm sau này

+ Twitterfone (http://www.twitterfone.com/): Dịch vụ này sử dụng

khả năng nhận dạng giọng nói để chuyển đổi tin nhắn thoại thành các đoạn tin nhắn (tweet) rồi đăng tải trên trang Twitter

+ Blist: (http://www.blist.com/): Ứng dụng cơ sử dữ liệu này có

giao diện rất hấp dẫn, bao gồm cả những video dạng hướng dẫn, thiết kế thả (drag-and-drop) đột phá Khi đã tạo xong cơ sở dữ liệu, chúng ta có thể chia

kéo-sẻ với các người dùng khác trên website này

+ Picnik (http://www.picnik.com/): Đây là ứng dụng chỉnh sửa ảnh

“đám mây”, cho phép người dùng upload ảnh từ PC lên trang hoặc lấy ảnh từ

các trang chia sẻ ảnh như Flick hoặc mạng xã hội Facebook Picnik có nhiều công cụ chỉnh sửa ảnh rất mạnh, và chắc chắn sẽ làm người dùng hài lòng

+ Quicken Online: Dịch vụ này cho phép người dùng có thể truy

cập thông tin tài chính cá nhân từ bất cứ chiếc PC hoặc điện thoại nào (https://www.quickenonline.intuit.com/quickenweb/) Dịch vụ này rất dễ sử dụng và quan trọng là miễn phí Cùng hạng mục với Quicken Online là các ứng dụng trên nền desktop như Quicken và Microsoft Money

+ Zoho Office Suite (http://www.zoho.com/): Bạn có thể tạo, chỉnh

sửa, lưu trữ, chia sẻ, và tương tác đồng thời với các dữ liệu lưu trữ trên Zoho Trên thực tế, đây là gói phần mềm văn phòng trực tuyến có các chức năng y hệt như Microsoft Office, chỉ khác là nó miễn phí Giao diện của Zoho khá giống với Microsoft Office, thao tác sử dụng đơn giản, và có thể trích xuất tệp tin tương thích với gói phần mềm văn phòng của Microsoft

+ Adobe Photoshop Express: Là phiên bản thu gọn của Photoshop

nhưng cũng có đầy đủ tính năng, và quan trọng hơn là người dùng có thể làm trực tiếp trên mạng thay vì phải cài đặt bộ phần mềm Photoshop rất nặng trên

PC

+ G.ho.st (http://g.ho.st/): Đây là hệ điều hành ảo chạy trực tiếp trên

mạng Tương lai không chỉ những ứng dụng mới được cung cấp qua mạng, mà còn cả hệ điều hành cũng sẽ được “online” G.ho.st cung cấp 5GB lưu trữ miễn phí, trong đó có 3GB dành cho e-mail và các ứng dụng web tích hợp sẵn (sử dụng gói ứng dụng Zoho)

2.4 Kết luận chương 1

Ðiện toán đám mây đang là xu thế công nghệ của thời đại, là một phần nền tảng của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư Tuy nhiên, tại Việt Nam việc ứng dụng CC trong các doanh nghiệp, tổ chức vẫn chưa mạnh mẽ do gặp

nhiều rào cản và thiếu những cơ chế, chính sách để có thể tận dụng hết lợi ích

CC mang lại

Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra, dần chuyển hóa toàn bộ thế giới thực thành thế giới số qua các công nghệ: internet vạn vật, trí tuệ nhân tạo, thực tế ảo, tương tác thực tại ảo, mạng xã hội, CC, di động, phân tích dữ liệu lớn CC đóng vai trò nền tảng kiến tạo, có tác động lớn đến nhịp

độ và lợi thế cạnh tranh của các doanh nghiệp, các tổ chức Sự phát triển của

CC được cho là yếu tố thúc đẩy tăng trưởng của lưu lượng truyền dữ liệu thông qua hàng tỷ người dùng đang sử dụng các thiết bị di dộng Bởi lẽ CC cho phép các ứng dụng bớt lệ thuộc vào mạng hạ tầng, tiết kiệm cho người dùng khi không cần đầu tư vào hệ thống phần cứng Thị trường dịch vụ đám mây công cộng sẽ liên tục tăng trưởng, cùng với đó là các doanh nghiệp sẽ phải phát triển

hệ thống CC, trung tâm dữ liệu ảo phục vụ cho khả năng tương tác lẫn nhau giữa các thiết bị Tương lai, mọi thứ sẽ dần được kiểm soát thông qua internet như: các thiết bị giám sát, y tế, trường học, dịch vụ của doanh nghiệp

Theo các chuyên gia, đây cũng chính là quá trình chuyển hóa toàn bộ thế giới thực thành thế giới số Tại đây, điện toán đám mây đóng vai trò nền tảng khuyến tạo, có tác động lớn đến nhịp độ và lợi thế cạnh tranh của các doanh nghiệp, các tổ chức

Điện toán đám mây có thể giúp các doanh nghiệp khai thác một lượng

dữ liệu khổng lồ, từ đó tăng khả năng phân tích - dự đoán và nâng cao chất lượng những quyết định đưa ra Cùng với đó, điện toán đám mây cũng được xem là nền tảng trong việc các doanh nghiệp hay tổ chức áp dụng các công nghệ mới như robot, trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, máy in 3D…

Ngoài ra, điện toán đám mây cũng có thể giúp các doanh nghiệp cạnh tranh tốt hơn về giá, tạo ra sự khác biệt hay những giá trị trải nghiệm mới

Chương 2: ĐÁNH GIÁ CÁC HỆ THỐNG CHỨC NĂNG, QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN, BẢO MẬT TRONG CLOUD COMPUTING

Chương này tìm hiểu khái niệm về Cloud Computing, các hệ thống chức năng, quản lý tài nguyên và bảo mật trên cơ sở lý thuyết, đồng thời khảo sát thực tế ở một số công ty cung cấp dịch vụ như: Ten Ten, Bạch Kim, Digistar

để từ đó phân tích, đánh giá và làm rõ những ưu điểm và hạn chế của hệ thống này và có hướng áp dụng trong công việc thực tế tại đơn vị

2.1 Khái niệm Cloud Computing

“Điện toán đám mây là một khái niệm rộng, nó tương quan với các phương thức để cung cấp cơ sở hạ tầng, dịch vụ và phần mềm thông qua mạng theo nhu cầu, phù hợp với quy mô Điện toán đám mây dựa trên một nền tảng

ảo hóa, trong đó các kho tài nguyên (ảo hóa) được tổ chức một cách linh động

vì lợi ích của các ứng dụng và phần mềm Điều này sẽ làm thay đổi cách thức các ứng dụng được viết ra và cung cấp” [1]

“Điện toán đám mây là một mô hình để hỗ trợ truy cập qua mạng thuận tiện, theo nhu cầu vào một kho tài nguyên điện toán có thể định cấu hình được (như là tài nguyên mạng, máy chủ, lưu trữ, ứng dụng và dịch vụ) có thể được cung cấp và thu hồi nhanh chóng với công sức quản lý hoặc tương tác của nhà quản trị ở mức độ tối thiểu Mô hình điện toán đám mây đảm bảo độ sẵn sàng

và được cấu thành từ năm đặc tính cần thiết, ba mô hình cung cấp và bốn mô

hình triển khai” – NIST (Viện tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia, Mỹ) Mô

hình điện toán đám mây theo NIST được minh họa ở hình 2.1

Hình 2.1 Mô hình điện toán đám mây của NIST

2.2 Các hệ thống chức năng

2.2.1 Các tính chất của CC

- Khả năng co dãn (Rapid elasticity): Tài nguyên có thể được cung cấp một cách nhanh chóng và mềm dẻo, có khả năng thay đổi tăng lên hay giảm đi tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng của khách hàng Đối với khách hàng tài nguyên trên điện toán đám mây luôn luôn sẵn sàng và có thể coi là không giới hạn, có thể truy cập vào bất kỳ thời điểm nào [9]

- Dịch vụ theo nhu cầu (On-demand self-service): Khách hàng có thể được cung cấp tài nguyên dưới dạng máy chủ hay dung lượng lưu trữ, … một cách tự động theo yêu cầu mà không cần phải có sự can thiệp từ phía nhà cung cấp dịch vụ

- Không phụ thuộc vị trí (Location independent resource pooling): Khách hàng không biết và cũng không điều khiển vị trí của tài nguyên được cung cấp, tuy nhiên họ vẫn có thể làm điều này thông qua các dịch vụ nâng cao của nhà cung cấp Tài nguyên có thể bao gồm: Lưu trữ, xử lý, bộ nhớ và băng thông mạng

- Truy cập dễ dàng (Broad network access): Chỉ cần 1 ứng dụng kết nối internet từ bất cứ thiết bị nào như máy tính để bàn, laptop, thiết bị di động,… người dùng có thể truy cập tới tài nguyên đám mây

- Điều tiết dịch vụ (Measured service): Các hệ thống điện toán đám mây

có khả năng tự điều khiển và tinh chỉnh tài nguyên sử dụng bằng cách áp dụng các biện pháp đo lường ở các cấp độ khác nhau cho từng loại dịch vụ Tài nguyên sử dụng có thể được giám sát, đo lường và khách hàng thường sẽ chỉ trả phí cho lượng tài nguyên họ sử dụng

2.2.2 Các mô hình triển khai

2.2.2.1 Đám mây doanh nghiệp (Private cloud)

Hình 2.2 Mô hình đám mây doanh nghiệp

- Định nghĩa: Private cloud là các dịch vụ điện toán đám mây được cung

cấp trong các doanh nghiệp Những “đám mây” này tồn tại bên trong tường lửa của công ty và được các doanh nghiệp trực tiếp quản lý Đây là xu hướng tất yếu cho các doanh nghiệp nhằm tối ưu hóa hạ tầng công nghệ thông tin

- Đối tượng sử dụng: Nội bộ doanh nghiệp sử dụng và quản lý

- Ưu điểm: Chủ động sử dụng, nâng cấp, quản lý, giảm chi phí, bảo mật

tốt,…

- Nhược điểm:

+ Khó khăn về công nghệ khi triển khai và chi phí xây dựng, duy trì hệ

thống

+ Hạn chế sử dụng trong nội bộ doanh nghiệp, người dùng ở ngoài không thể sử dụng

2.2.2.2 Đám mây công cộng (Public cloud)

Hình 2.3 Mô hình đám mây công cộng

- Định nghĩa: Là các dịch vụ được bên thứ 3 (người bán) cung cấp

Chúng tồn tại ngoài tường lửa của công ty và được nhà cung cấp đám mây quản

lý Nó được xây dựng nhằm phục vụ cho mục đích sử dụng công cộng, người dùng sẽ đăng ký với nhà cung cấp và trả phí sử dụng dựa theo chính sách giá của nhà cung cấp Public cloud là mô hình triển khai được sử dụng phổ biến nhất hiện nay của cloud computing

- Đối tượng sử dụng: Bao gồm người dùng bên ngoài internet Đối tượng

+ Gặp khó khăn trong việc lưu trữ các văn bản, thông tin nội bộ

2.2.2.3 Đám mây lai (Hybrid cloud)

Hình 2.4 Mô hình đám mây lai

- Định nghĩa: Là sự kết hợp của private cloud và public cloud Cho phép

ta khai thác điểm mạnh của từng mô hình cũng như đưa ra phương thức sử dụng tối ưu cho người sử dụng Những “đám mây” này thường do doanh nghiệp tạo

ra và việc quản lý sẽ được phân chia giữa doanh nghiệp và nhà cung cấp điện toán đám mây công cộng

- Đối tượng sử dụng: Doanh nghiệp và nhà cung cấp quản lý theo sự thỏa

thuận Người sử dụng có thể sử dụng các dịch vụ của nhà cung cấp và dịch vụ riêng của doanh nghiệp

- Ưu điểm: Doanh nghiệp 1 lúc có thể sử dụng được nhiều dịch vụ mà

Hình 2.5 Mô hình đám mây cộng đồng

- Định nghĩa: Là một mô hình triển khai điện toán đám mây mới, bao

gồm nhiều doanh nghiêp liên kết với nhau Các doanh nghiệp sẽ sử dụng các ứng dụng lẫn nhau phục vụ công việc Các doanh nghiệp tham gia mô hình này buộc phải tin tưởng lẫn nhau

- Đối tượng sử dụng: Các doanh nghiệp tham gia mô hình đều có quyền

sử dụng các dịch vụ được cung cấp từ các doanh nghiệp khác

- Ưu điểm: Tốc độ nhanh, tiết kiệm chi phí, được sử dụng những ứng

- Định nghĩa: IaaS cung cấp cho người dùng hạ tầng thô (thường dưới

hình thức các máy ảo) như một dịch vụ Người dùng có thể triển khai và chạy phần mềm trên các máy ảo như trên một máy chủ thực hay có thể đưa dữ liệu

cá nhân lên “đám mây” và lưu trữ Người dùng không có quyền kiểm soát hạ tầng thực bên trong “đám mây” tuy nhiên họ có toàn quyền quản lý và sử dụng tài nguyên mà họ được cung cấp, cũng như yêu cầu mở rộng lượng tài nguyên

họ được phép sử dụng

- Các đặc trưng tiêu biểu:

+ Cung cấp tài nguyên như là dịch vụ: bao gồm cả máy chủ, thiết bị mạng, bộ nhớ, CPU, không gian đĩa cứng, trang thiết bị trung tâm dữ liệu

+ Khả năng mở rộng linh hoạt

+ Chi phí thay đổi tùy theo thực tế

+ Nhiều người thuê có thể cùng dùng chung trên một tài nguyên

+ Cấp độ doanh nghiệp: đem lại lợi ích cho công ty bởi một nguồn tài nguyên tích toán tổng hợp Ví dụ: Amazon EC2/S3, Elastra (Beta 2.0 2/2009), Nirvanix, AppNexus

2.2.3.2 Dịch vụ nền tảng (PaaS)

Hình 2.7 Mô hình dịch vụ hạ tầng PaaS