TÁC ĐỘNG VỀ NHIỆT: của dòng điện đối với cơ thể người qua hiện tượng gây bỏng, phát nóng các mạch máu, dây thần kinh, tim , não và các bộ phận khác trên cơ thể dẫn đến phá hủycác bộ phận
Trang 1ĐIỆN TRONG XÂY DỰNG
BAN HSSE
Trang 2 Hiện nay điện năng đã được sử dụng phổ biến trong nhiều lĩnh vực ( công nghiệp, sản xuất, sinh hoạt dân dụng,…) Số người làm công tác liên quan với điện ngày càng nhiều do đó vấn đề an toàn điện cần được quan tâm trong công tác bảo
hộ lao động.
Khác với các mối nguy hiểm khác, trước khi xảy ra có thể thấy triệu chứng hoặc phát hiện bằng giác quan chẳng hạn như thanh kim loại nóng đỏ, tiếng gãy vỡ, mùi khí độc,…mối nguy hiểm về điện chỉ có thể biết được khi tiếp xúc với phần tử mang điện Vì thế thiếu hiểu biết về an toàn điện đều có thể bị tai nạn điện, do vậy phải hiểu rõ một số khái niệm về an toàn điện nhầm tránh được những nguy hiểm
có thể xảy ra cho bản thân cũng như cho những người xung quanh.
LỜI MỞ ĐẦU
Trang 31 Các tai nạn về điện.
2 Ảnh hưởng của dòng điện đối với cơ thể người.
3 Tác hại của điện giật
4 Các biện pháp phòng ngừa rủi ro.
5 Biện pháp sơ cấp cứu người bị điện giật.
6 Ý kiến đóng góp.
Trang 4CÁC TAI NẠN VỀ ĐIỆN
Trang 5PHÂN LOẠI TAI NẠN ĐIỆN
Trang 6CÁC TAI NẠN VỀ ĐIỆN
Trang 7NGUYÊN NHÂN DẪN TỚI TAI NẠN ĐIỆN
NGUYÊN NHÂN DẪN TỚI
CHẠM VÀO CÁC PHẦN
TỬ BÌNH THƯỜNG KHÔNG CÓ ĐIỆN ÁP
Trang 8ẢNH HƯỞNG CỦA DÒNG ĐIỆN ĐỐI VỚI
CƠ THỂ NGƯỜI
Trang 9Khi người tiếp xúc với các phần tử có điện áp ( kể cả trực tiếp hay gián tiêp), sẽ có dòng điện chạyqua cơ thể, các bộ phận của cơ thể phải chịu tác động của nhiệt, điện phân và tác dụng sinh học củadòng điện làm rối loạn, phá hủy các bộ phận này, có thể dẫn tới tử vong.
1 TÁC ĐỘNG VỀ NHIỆT: của dòng điện đối với cơ thể người qua hiện tượng gây bỏng, phát
nóng các mạch máu, dây thần kinh, tim , não và các bộ phận khác trên cơ thể dẫn đến phá hủycác bộ phận này hoặc làm rối loạn hoạt động của chúng khi dòng điện chạy qua
2 TÁC ĐỘNG ĐIỆN PHÂN: của dòng điện thể hiện ở sự phân hủy các chất lỏng trong cơ thể đặtbiệt là máu dẫn đến phá hủy các thành phần của máu và các mô trong cơ thể
3 TÁC ĐỘNG SINH HỌC: của dòng điện biểu hiện chủ yếu qua sự phá hủy các quá trình điện –sinh, phá vỡ cân bằng sinh học, dẫn đến phá hủy các chức năng sống
Mức độ nguy hiểm của dòng điện đối với cơ thể người tùy thuộc vào trị số của dòng
điện, loại dòng điện (dòng điện một chiều hay dòng điện xoay chiều), và thời gian duy
trì dòng điện qua cơ thể (tiêu chuẩn IEC 60479-1)
Trang 12ẢNH HƯỞNG CỦA DÒNG ĐIỆN ĐỐI VỚI CƠ THỂ NGƯỜI
Trang 13Ảnh hưởng của cường độ dòng điện
Trang 14ẢNH HƯỞNG CỦA DÒNG ĐIỆN ĐỐI VỚI CƠ THỂ NGƯỜI
Điện áp tiếp xúc & tổng trở cơ thể người
Điện áp tiếp xúc và tổng trở cơ thể là hai đại
lượng dùng để xác định trị số dòng điện qua
người
Điện áp tiếp xúc U tx: là điện áp giữa hai
điểm trên đường đi của dòng điện qua cơ
thể người (hay chính là điện áp đặt lên cơ
thể người khi tiếp xúc với điện) thông
thường là giữa tay với tay hoặc giữa tay với
chân.
Tổng trở cơ thể người:ZT = Zng = Zp + Zi
Trang 15Điện áp tiếp xúc cho phép U txcp Yếu tố ảnh hưởng đến điện trở cơ thể người
Trang 16TÁC HẠI CỦA ĐIỆN GIẬT
Trang 17Số liệu thống kê tai nạn điện
• Xuất hiện trong KV điện trường mạnh:0.08%
d Theo nguyên lứa tuổi:
Trang 18Nguồn: Bộ Lao Động Thương Binh Xã Hội (năm 2012)
TÁC HẠI CỦA ĐIỆN GIẬT
Yếu tố gây chấn thương Tổng số Số vụ có
người chết
Số người
bị nạn
Số lao động nữ
Số người chết
Sốngười bị thương nặng
Trang 19THỐNG KÊ TAI NẠN LAO ĐỘNG 2013
Ngã từ trên cao chiếm 26,9% tổng số vụ và 24,9% tổng số người chết;
Điện giật chiếm 21,7% tổng số vụ và 20,1% tổng số người chết;
Máy, thiết bị cán, kẹp, cuốn chiếm 14,6% tổng số vụ và 13,6% tổng số người chết;
Vật rơi, đổ sập chiếm 14,3% tổng số vụ và 13,2% tổng số người chết;
Tai nạn giao thông chiếm 11% tổng số vụ và 10,1% tổng số người chết;
Vật văng bắn chiếm 4% tổng số vụ và 3,7% tổng số người chết
Trang 20TÁC HẠI CỦA ĐIỆN GIẬT
• Bị bỏng do hồ quang điện
• Điện giật
• Té ngã từ trên cao khi bị điện giật
• Cháy nổ do điện
Trang 21- Xảy ra khi bạn chạm vào dây
điện, thiết bị điện sử dụng sai mục
đích hoặc không được bảo trì.
- Đây là chấn thương phổ biến nhất
khi bị điện giật.
- Thường xảy ra trên bàn tay và các
bộ phận cơ thể tiếp xúc với điện.
Trang 22TÁC HẠI CỦA ĐIỆN GIẬT
Người bị điện giật có thể bị chết hoặc chấn thương
Trang 23Té ngã từ trên cao khi bị điện giật
Nạn nhân là anh Y’Hoh M’Lô(SN 1998) trú tại buôn Kbu, xãHoà Khánh, thành phố Buôn Ma Thuột,tỉnh Đắk Lắk
Theo các nhân chứng, vàokhoảng 8 giờ sáng ngày27/4/2016, Y’Hoh và ông Y DotHmok (SN 1968) trong lúc đang đào giếng thuê cho ông Lê QuốcBình (SN 1969) trú tại Buôn Kao, xã Ea Kao thì bị điện giậtrơi xuống giếng đào sâu 17 mét
Trang 24TÁC HẠI CỦA ĐIỆN GIẬT
Cháy nổ do điện
Trang 26CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO
Đảm bảo cách điện tốt của dây dẫn, thiết bị
Cần đảm bảo khoảng cách, bao che, rào chắn các bộ phận mang điện
HUẤN LUYỆN AN TOÀN
BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO
Trang 27VI PHẠM AN TOÀN ĐIỆN
Trang 28CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO
VI PHẠM AN TOÀN ĐIỆN
Trang 29VI PHẠM AN TOÀN ĐIỆN
Trang 30CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO
VI PHẠM AN TOÀN ĐIỆN
Trang 32CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO
SƠ ĐỒ BẢO VỆ 4 CẤP
Các loại tủ điện thi công tại công trường:
- Tủ điện tổng MSB (bảo vệ cấp 1)
- Tủ điện phân phối DB (bảo vệ cấp 2)
- Tủ điện DB – CONS , cẩu tháp, văn phòng… ( bảo
vệ cấp 3)
- Hộp nguồn thi công (bảo vệ cấp 4)
Trang 33TỦ ĐIỆN TỔNG & PHÂN PHỐI
Xung quanh trạm điện phải có hàng rào,
biển báo nguy hiểm
Trang 34CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO
TỦ ĐIỆN TỔNG & PHÂN PHỐI
- Có chức năng nhận tín hiệu khi có sự
cố chạm đất bằng cách so sánh với trị
số ngưỡng đã cài đặt để kích hoạt relay tác động.
- EFR : dùng PCT ( protection CT) không phải MCT (measure CT) Lúc này EFR sẽ có thêm bộ so pha bên trong relay để cộng tín hiệu từ 4PCT
Thiết bị bảo vệ chống dòng rò EFR
Trang 35TỦ ĐIỆN THI CÔNG
Tủ điện phân phối và thi công có
MCCB < 200A phải sử dụng
thiết bị bảo vệ chống dòng rò
(ELR)
MCCB tủ điện Earth leakage relay (ELR)
Che chắn phần mang điện
Tủ điện thi công phải có đầy đủ biển cảnh báo, tem kiểm tra an toàn điện, số điện thoại liên
hệ khi có sự
cố, đèn báo pha, cửa trong khóa chặt và cửa ngoài phải cài lại.
Trang 36CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO
TỦ ĐIỆN THI CÔNG
Thiết bị bảo vệ chống dòng rò ELR
Earth leakage Relay (ELR) là thiết bị chống dòng rò có chức năng nhận tín hiệu do ZCT đưa đến (khi có hiện tượng người sử dụng thiết
bị điện bị giật hoặc thiết bị điện bị rò) và điều khiển cắt nguồn điện.
ZCT là biến dòng pha-trung tính (Zero-phase current Transformer) có chức năng phát tín hiệu về ELR khi có phát hiện dòng rò.
Trang 37Nối đất
- Phải lắp đặt và kiểm tra định kỳ hệ thống nối đất tất cả các tủ điện và thiết bị điện phục vụ thi công tại công trường.
- Tất cả các thiết bị có vỏ bằng kim loại phải được nối với dây tiếp đất.
- Dây trung tính phải được nối đất lặp lại nếu các nhánh rẽ có chiều dài lớn hơn 200m để giảm điện áp đối với đất nếu như chạm vỏ thiết bị và giảm bớt sự cố khi có trường hợp đứt dây trung tính.
Trang 38CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO
Nối đất
- Dây nối đất của các thiết bị điện cầm tay dùng trong công
nghiệp phải bằng dây đồng mềm và có tiết diện lớn hơn
1,5mm2
- Sử dụng dây nối đất có màu vàng sọc xanh hoặc ghi ký
hiệu ở chổ nối hoặc phân nhánh khi không sử dụng theo
đúng màu quy định trên.
- Điện trở nối đất :
Đối với hệ thống điện có điện áp thấp hơn 1000(V):
≤ 4Ω
Đối với hệ thống chống sét : ≤ 10Ω
- Lưu ý: không được phép sử dụng dây nối đất và dây trung
tính chung cho hệ thống điện, không cho phép đấu nối tiếp
vỏ các thiết bị điện vào dây nối đất.
Trang 39Trang bị bảo hộ lao động
Nón BHLĐ
Găng tay
Giầy BHLĐ
Trang 40Không sử dụng rượu bia, chất kích thích trước khi và trong quá trình làm việc
Không hút thuốc trong quá trình
làm việc
CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO
Kiểm tra sức khỏe
Trang 41Quy trình cách ly lock-out, tag-out
Khi sửa chữa điện phải thực hiện quy trình cách ly ( lock-out, tag-out)
Trang 42CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO
Trang bị phương tiện dụng cụ thi công
Trang 43Sửa chữa điện:
Sửa chữa điện là nhũng người đã được đào tạo chuyên môn về điện
và đã được huấn luyện về an toàn điện.
Khi tiến hành sửa chữa phải có tối thiểu 2 người.
Bố trí người đứng canh trong quá trình sửa chữa.
Trang 44CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO
Thiết bị máy móc:
BỘ PHẬN CHE CHẮN
TEM KIỂM TRA
ĐÁ CẮT DÂY TIỀP ĐỊA
KẸP GIỮ CHẶT VẬT CẦN CẮT
Trang 45Thiết bị máy móc:
KÝ HIỆU CÁCH ĐIỆN 2 LỚP
• Tất cả các thiết bị sử dụng điện tại
công trường phải được tiếp đất để
Trang 46CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO
Sử dụng đầu cốt
Yêu cầu đối với máy hàn
Bọc thêm lớp cách điện Kiểm tra dây hàn và kiềm hàn
Trang 47Yêu cầu đối với máy móc bãi gia công
- Phải được kê cao trên nền bê tông
- Tất cả dây điện cấp nguồn phải được lồng vàoống nhựa xoắn HDPE và được đi âm phía dưới
- Nút nhấn ON-OFF phải được đặt trong hộp box chống nước
- Tất cả máy móc đều được nối đất
- Kiểm tra lại cách điện của máy sau khi trời mưagiông
- Trường hợp không đi âm được dây điện cấpnguồn thì phải lồng vào ống nhựa xoắn HDPE trước khi lồng vào tuýt để tránh va đập dây dẫnnguồn (không khuyến khích)
Trang 48CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO Yêu cầu đối với dây dẫn điện, hộp nguồn thi công
• Tất cả dây dẫn điện sử dụng trong công
trường đều phải có 2 lớp vỏ bọc, 1 pha
sử dụng dây 3 lõi và 3 pha là dây 5 lõi,
tiết diện ≥ 2,5𝑚𝑚2
• Các hộp nguồn thi công bắt buộc phải
có ELCB hoặc RCCB và dây dẫn tối
đa là 30m và không có mối nối, nắp
chắn nước đầy đủ, không bị gãy vỡ
Trang 49Yêu cầu đối với ổ-phích cắm
Sử dụng ổ-phích cắm công
nghiệp theo quy định an
toàn điện của công ty
Trang 50CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO Yêu cầu đối với thiết bị 3 pha
Trang 51Sử dụng thẻ treo để phân loại dây điện với nhau
Trang 52CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO Kiểm tra thiết bị điện
kiểm tra cách điện toàn bộ các thiết bị
điện, hệ thống điện tại công trường
định kỳ 1 tháng / 2 lần và dán tem an
toàn
Trang 53Kiểm tra thiết bị điện
• Điện trở cách điện của thiết bị không nhỏ
hơn 0,5MΩ (theo tiêu chuẩn) Tuy nhiên
để nâng cao mức độ an toàn của thiết bị ta chọn mức độ cách điện của thiết bị là 5MΩ ( áp dụng cho tất cả công trường của FDC)
• Một số thiết bị có cách điện tốt thì máy sẽ báo OL
Trang 54CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO
THỰC HIỆN KIỂM SOÁT AN TOÀN ĐIỆN TRONG CÔNG TRƯỜNG XÂY DỰNG
Tất cả các thiết bị
điện phải được
kiểm tra an toàn
thường xuyên bởi
Trang 55THỰC HIỆN KIỂM SOÁT AN TOÀN ĐIỆN TRONG CÔNG TRƯỜNG XÂY DỰNG
- Mọi người lao động trước
khi vào làm việc trong công
trường phải được huấn
luyện an toàn về điện trước
khi thi công công việc liên
quan
- CB.GS-KT, CB.ATLĐ
hãy luôn nhắc nhở người
lao động rằng công tác điện
tạm phải được tiến hành bởi
Nhân viên phụ trách công
tác điện tạm.
- Người lao động không
được phép tự ý đấu nối
nguồn điện từ bất kỳ tủ
nguồn DB nào ở tuyến trên.
Trang 56CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO
THỰC HIỆN KIỂM SOÁT AN TOÀN ĐIỆN TRONG CÔNG TRƯỜNG XÂY DỰNG
- Tất cả thiết bị điện, dụng
cụ điện cầm tay phải được
kiểm tra cẩn thận hàng ngày
bởi NV.ATLĐ và NV phụ
trách công tác điện tạm
- Trong quá trình kiểm tra,
khi phát hiện bất kỳ điều
kiện mất an toàn điện nào
xảy ra, thì CB.ATLĐ,
NVATLĐ, NV phụ trách
công tác điện tạm phải tiến
hành dừng công tác thi công
và tổ chức khắc phục ngay
để đề phòng những tai nạn
nghiêm trọng có thể xảy ra
Trang 57THỰC HIỆN KIỂM SOÁT AN TOÀN ĐIỆN TRONG CÔNG TRƯỜNG XÂY DỰNG
- NV Quản lý hệ thống điện tạm
phải thường xuyên kiểm tra an
toàn thiết bị điện đang sử dụng
trong công trường
- Việc kiểm tra được tiến hành
định kỳ hay bất thường theo yêu
cầu của CB.ATLĐ, NV.ATLĐ
Trang 58XỬ LÝ, CẤP CỨU NGƯỜI BỊ ĐIỆN GIẬT
Trang 59- Khi phát hiện người bị điện giật phải nhanh chóng tìm cách tách người bị nạn ra khỏi nguồnđiện bằng cách:
- Ngắt thiết bị đóng cắt điện (cầu dao, CB) hoặc rút phích cắm, cầu chì…
Lưu ý:
- Nếu trời tối thì phải chuẩn bị nguồn ánh sáng thay thế khi cắt nguồn điện
- Nếu người bị nạn ở trên cao thì phải chuẩn bị để hứng đỡ khi người đó rơi xuống
- Nếu không cắt được nguồn điện có thể sử dụng:
- Kìm cách điện, búa, rìu, dao cán bằng gỗ để cắt, chặt đứt dây điện
- Dùng vật cách điện (cây khô, sào nhựa…) tách dây điện ra khỏi người bị nạn (chú ý người cấpcứu phải đứng trên vật cách điện)
- Túm vào quần, áo khô của người bị nạn để kéo người bị nạn ra khỏi nguồn điện (người cấpcứu phải đứng ở nơi khô ráo, trên vật cách điện, tay có găng tay cách điện hoặc quấn thêm vảikhô, túi nilông)
Trang 60XỬ LÝ, CẤP CỨU NGƯỜI BỊ ĐIỆN GIẬT Phương pháp tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện
• Bước 1: tiến hành ngắt CB để cách ly nguồn điện với nạn nhân
• Bước 2: nhanh chóng tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện bằng cách dùng cây gỗ, cành cây khô, vật liệu cách điện.
=> tuyệt đối không được dùng vật liệu ẩm ướt hay dẫn điện
và không được túm vào các bộ phận cơ thể người bị nạn để tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện
Trang 61Phương pháp cấp cứu người bị điện giật
Sau khi đã tách người bị nạn ra khỏi nguồn điện phải tuỳ vào các hiện tượng sau đây để xử lý thích hợp:
1 Người bị nạn chưa mất trí giác:
- Để nạn nhân ra chỗ thoáng khí, yên tĩnh chăm sóc cho hồi tỉnh.
- Sau đó mời y, bác sĩ hoặc đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất để theo dõi, chăm sóc.
2 Người bị nạn đã mất trí giác:
- Đặt nạn nhân nơi thoáng khí, yên tĩnh.
- Nới rộng quần áo, thắt lưng, moi rớt rãi trong miệng người bị nạn ra.
- Cho người bị nạn ngửi amoniac hoặc nước tiểu.
- Ma sát toàn thân người bị nạn cho nóng lên.
- Mời y, bác sỹ đến hoặc đưa người bị nạn đến cơ sở y tế gần nhất để theo dõi chăm sóc.
3 Người bị nạn đã tắt thở:
- Đưa nạn nhân ra chỗ thoáng khí;
- Nới rộng quần áo, thắt lưng, moi rớt rãi trong miệng người bị nạn ra Nếu lưỡi thụt vào thì phải kéo ra.
- Tiến hành làm hô hấp nhân tạo ngay (theo nội dung trang sau), phải làm liên tục, kiên trì cho đến khi có ý kiến của y, bác sỹ quyết định mới thôi.
Trang 62XỬ LÝ, CẤP CỨU NGƯỜI BỊ ĐIỆN GIẬT Phương pháp cấp cứu người bị điện giật
Trang 63Phương pháp cấp cứu người bị điện giật
1 Để người bị nạn nằm ngửa, nới rộng quần áo, thắt lưng, moi rớt rãi trong miệng người bị nạn ra, đặt đầu người
bị nạn hơi ngửa ra phía sau.
2 Người cứu đứng hoặc quỳ bên cạnh người bị nạn, đặt chéo hai bàn tay lên ngực trái (vị trí tim) của người bị nạn rồi dùng cả sức mạnh thân người ấn nhanh, mạnh, làm lồng ngực người bị nạn nén xuống 3 đến 4 cm Sau khoảng 1/3 giây thì buông tay ra để lồng ngực người bị nạn trở lại bình thường Làm như vậy khoảng 60 lần/phút.
3 Đồng thời với động tác ép tim, phải có người thứ 2 để hà hơi: Tốt nhất là có miếng gạc hoặc khăn mùi soa đặt lên miệng người bị nạn, người cứu ngồi bên cạnh đầu lấy một tay bịt mũi người bị nạn, tay kia giữ cho miệng người
bị nạn há ra hít thật mạnh để lấy nhiều không khí vào phổi rồi ghé sát miệng người bị nạn mà thổi vào lồng ngực phồng lên (hoặc bịt miệng để thổi vào mũi người bị nạn khi không thổi vào miệng được) hà hơi cho người bị nạn từ
14 đến 16 lần/phút.
Điều quan trọng là kết hợp 2 động tác nhịp nhàng với nhau Cách phối hợp đó là: cứ 1 lần thổi ngạt thì làm động tác xoa bóp (ép) tim 4 nhịp (phù hợp với mỗi nhịp thở khoảng 4 giây và mỗi nhịp đập của tim là 1 giây) Làm liên tục cho đến khi người bị nạn tự thở được hoặc có ý kiến quyết định của y, bác sỹ mới thôi.
Nếu chỉ có một người cứu thì có thể làm như sau: lần lượt thay đổi động tác, cứ 2 đến 3 lần thổi ngạt thì lại chuyển sang 4 đến 6 lần ấn vào lồng ngực.
Nên nhớ rằng việc cấp cứu người bị điện giật là công việc khẩn cấp, càng nhanh chóng càng tốt Phải hết sức bình tĩnh và kiên trì để cứu Chỉ được phép cho là người bị nạn đã chết khi thấy bị vỡ sọ, bị cháy toàn thân.
Trang 64Ý KIẾN ĐÓNG GÓP
Trang 65Lầu 1, 236/6 Điện Biên Phủ, Quận Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh
T 08 35 14 6699 | F 08 3514 6677
www.fdcc.com.vn