Đánh giá của nhà tuyển dụng đối với kỹ năng của sinh viên tốt nghiệp khối ngành khoa học xã hội nhân văn trong thời kỳ hiện nay

Bài viết tổng quan về kỹ năng (KN), những bối cảnh tác động đến yêu cầu về KN của sinh viên tốt nghiệp (SVTN) hiện nay và tìm hiểu vai trò của nhà tuyển dụng (NTD) trong việc phát triển chương trình đào tạo. Mời các bạn cùng tham khảo!

ĐÁNH GIÁ CỦA NHÀ TUYỂN DỤNG ĐỐI VỚI KỸ NĂNG CỦA

SINH VIÊN TỐT NGHIỆP KHỐI NGÀNH KHOA HỌC XÃ HỘI

NHÂN VĂN TRONG THỜI KỲ HIỆN NAY

TS Nguyễn Duy Mộng Hà

TS Cao Thị Châu Thủy

Nguyễn Thị Vân Anh

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM

TÓM TẮT

Bài viết tổng quan về kỹ năng (KN), những bối cảnh tác động đến yêu cầu về KN của

sinh viên tốt nghiệp (SVTN) hiện nay và tìm hiểu vai trò của nhà tuyển dụng (NTD) trong

việc phát triển chương trình đào tạo (CTĐT) Từ đó, tìm hiểu thực trạng về mức độ đáp

ứng KN của SVTN khối ngành khoa học xã hội nhân văn (KHXHNV) hiện nay so với mức

độ yêu cầu về KN của NTD – cụ thể SVTN tại trường Đại học Khoa Học Xã Hội và Nhân

Văn, Đại học Quốc Gia – Thành phố Hồ Chí Minh (ĐH KHXH&NV, ĐHQG-TPHCM)

được khảo sát, đánh giá Một số đề xuất nhằm góp phần giúp sinh viên (SV) khối ngành

KHXHNV nâng cao được KN và đáp ứng các yêu cầu KN của thị trường lao động trong

thời kỳ hiện nay được trình bài trong bài viết

Từ khóa: kỹ năng, yêu cầu, đáp ứng, sinh viên, sinh viên tốt nghiệp, thị trường lao

động, nhà tuyển dụng

ĐẶT VẤN ĐỀ

Ngày nay, KN của mỗi chủ thể ảnh hưởng lớn đến sự phát triển trong công việc và

cuộc sống của một cá nhân Tuy nhiên, một bộ phận SV hiện nay chưa nhận thức được đầy

đủ vai trò và tầm quan trọng của việc tích lũy, trang bị KN Trong khi đó, việc tuyển chọn

được những nhân viên có KN tốt chính là yếu tố được NTD ưu tiên hàng đầu khi tuyển

chọn nhân viên trong bối cảnh hội nhập, toàn cầu hóa, xã hội tri thức và cuộc cách mạng

công nghiệp 4.0 (CMCN 4.0) bùng nổ hiện nay Các vị trí công việc ngày nay không chỉ

đòi hỏi người lao động có kiến thức tốt mà còn phải có KN thích ứng với sự thay đổi, có

năng lực giải quyết những vấn đề thực tiễn nảy sinh trong công việc nhiều hơn Để đáp ứng

được những yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động về KN của người lao động, các

tổ chức nhà trường phải luôn cải tiến, phát triển chương trình đào tạo Việc khảo sát lấy ý

kiến của NTD cũng ngày càng được các cơ sở giáo dục quan tâm, đóng vai trò quan trọng

trong việc điều chỉnh, cải tiến CTĐT và hoạt động đào tạo Vậy mức độ đáp ứng của SVTN

các ngành KHXHNV, cụ thể ở tại trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-TPHCM đối với yêu

cầu của NTD về các nhóm KN ở mức độ nào? Cần có những đề xuất, giải pháp nào để cải thiện, phát triển KN cho SV ở ĐH KHXH&NV, ĐHQG-TPHCM để đáp ứng được yêu cầu của các NTD Đó là những vấn đề được bài viết giải quyết

1 TỔNG QUAN VỀ KỸ NĂNG

Theo từ điển Giáo dục học, KN là “Khả năng thực hiện đúng hành động, hoạt động

phù hợp với những mục tiêu và điều kiện cụ thể tiến hành hành động ấy cho dù đó là hành động cụ thể hay hành động trí tuệ” (Từ điển Giáo Dục Học 2013)

Ngoài định nghĩa khái niệm KN trình bày trên thì KN còn được định nghĩa trên nhiều bình diện khác nhau, trong bài viết này nhóm tác giả sử dụng khái niệm KN được hiểu như sau: KN là khả năng thực hiện một công việc nhất định, trong một hoàn cảnh, điều kiện nhất định để đạt được một chỉ tiêu nhất định Các KN có thể là KN mềm, KN nghề nghiệp

và KN sống Khi học, làm việc ở những nghề khác nhau thì sẽ có những KN nghề nghiệp khác nhau nhưng đối với nhóm các KN sống và KN mềm là những KN cơ bản thì bất cứ

ai dù làm lĩnh vực gì, nghề nghiệp gì cũng nên có và cần phải có

Để phân loại KN thì cũng có nhiều cách phân loại khác nhau, trong giới hạn bài viết này nhóm tác giả phân loại KN thành hai nhóm: KN cứng (KNC) và KN mềm (KNM) Theo đó, KNC là những kiến thức và thực hành có tính chất kỹ thuật, chuyên môn nghề nghiệp, tập hợp các khả năng để một người có thể hoàn thành một loại tác vụ nghề nghiệp chuyên môn KNM là một thuật ngữ chỉ những KN liên quan đến tính cách con người, không mang tính chuyên môn, được xem như khả năng sử dụng ngôn ngữ, khả năng hòa nhập, tương tác với xã hội KNM hình thành một phần do bẩm sinh, nhưng hầu hết là qua quá trình rèn luyện, thực hành trải nghiệm của những tình huống trong nhà trường và cuộc sống

Vai trò của KN ngày càng được chứng minh có sức ảnh hưởng lớn đến sự thành công trong sự nghiệp và cuộc sống của một người Bởi KN sẽ giúp bạn bổ trợ, phát huy những kiến thức chuyên môn nhằm tăng năng suất lao động, tạo ra hiệu quả cao trong công việc Thực tế cho thấy có nhiều người rất giỏi chuyên môn, nhưng họ chưa thành công như mong đợi hoặc thậm chí thất bại trong công việc và cuộc sống vì họ thiếu hoặc chưa quan tâm đến các KN cần thiết trong công việc, trong việc giao tiếp ứng xử, Khi cuộc sống ngày càng phát triển, môi trường làm việc ngày càng trở nên năng động với tính cạnh tranh cao thì KN là một trong những đòi hỏi quan trọng của NTD

2 VAI TRÒ CỦA NHÀ TUYỂN DỤNG TRONG VIỆC PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO

Với đặc trưng “sản phẩm” – lực lượng lao động của giáo dục đào tạo là để phục vụ cho xã hội, thì việc lấy ý kiến đánh giá của NTD để phát triển CTĐT là một vấn đề cần thiết, ngày càng được các cơ sở giáo dục quan tâm và trở thành một quy định của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo mà các cơ sở giáo dục cần phải thực hiện Ý kiến phản hồi và yêu cầu của

NTD đối với công việc mà SVTN đang đảm nhận và mức độ đáp ứng yêu cầu của SVTN

là kênh thông tin chính thức và đáng tin cậy để Nhà trường có thêm cơ sở xác định khả năng đáp ứng của SVTN trong công việc hiện tại theo nhu cầu của thị trường lao động; Nhà trường xác định được yêu cầu của NTD đối với công việc mà SVTN của trường đang đảm nhận Các khoa/bộ môn có thêm cơ sở để rà soát, điều chỉnh CTĐT theo định kỳ và

có minh chứng cho Báo cáo tự đánh giá cấp CTĐT và theo Bộ tiêu chuẩn AUN-QA Trong những năm qua, các cơ sở giáo dục đại học đã có những cải tiến CTĐT dựa theo các ý kiến đóng góp của NTD, đây là hoạt động thường niên ở các tổ chức nhà trường đại học Việc lấy ý kiến phản hồi của NTD trong việc phát triển chương trình và hoạt động đào tạo (CT&HĐ ĐT) hiện nay thường tham gia theo 2 cách là tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp Cụ thể: (1) Hình thức trực tiếp (Đóng góp ý kiến về chuẩn đầu ra, đóng góp ý kiến về CT&HĐ ĐT thông qua các buổi tọa đàm việc làm, trả lời phỏng vấn trực tiếp, điền

phiếu khảo sát, ); Hình thức gián tiếp thông qua các kênh thông tin tuyển dụng, phản hồi

chất lượng SVTN, cung cấp các yêu cầu đối với SVTN thông qua các buổi tập huấn, giới thiệu việc làm,…

3 BỐI CẢNH XÃ HỘI TÁC ĐỘNG ĐẾN YÊU CẦU VỀ KỸ NĂNG CỦA SINH VIÊN TỐT NGHIỆP KHỐI NGÀNH KHOA HỌC XÃ HỘI NHÂN VĂN HIỆN NAY

Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế đã và đang trở thành một trong những xu thế phát triển chủ yếu của quan hệ kinh tế quốc tế hiện nay Những phát triển mạnh mẽ về khoa học và công nghệ đã góp phần đẩy nhanh quá trình quốc tế hóa nền kinh tế thế giới Các xu hướng phát triển đó không chỉ diễn ra ở lĩnh vực thương mại mà còn ở tất cả các lĩnh vực khác, tạo ra những lợi thế mới thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển, đẩy mạnh giao lưu kinh tế giữa các nước, tạo thuận lợi cho sự phát triển của đất nước như tạo điều kiện kết hợp tốt nhất nguồn lao động trong nước và quốc tế, mở rộng không gian để chiếm lĩnh vị trí phù hợp, góp phần khai thác tối đa lợi thế của các nước tham gia

Bên cạnh đó, tại thời điểm này một cuộc cách mạng công nghiệp đang diễn ra, nó được xem như một bước tiến mới mà nhân loại đang hướng đến – CMCN 4.0 Cuộc CMCN 4.0 được đánh giá mang lại những lợi ích to lớn cho nhân loại trong việc sử dụng tối đa công nghệ giúp các tổ chức dễ dàng kiểm soát hoạt động, khắc phục được nhiều rủi ro, giảm sức lao động và tăng năng suất,…Và cuộc CMCN 4.0 cũng tạo ra những đổi mới về

xu thế việc làm, tuyển dụng như: chú trọng phát triển lao động ứng dụng tri thức; lấy tri

thức làm trọng; lấy tri thức làm đầu khi khởi nghiệp sáng tạo; phát triển KN tư duy; khuyến khích người lao động tự tạo việc làm và khởi nghiệp sáng tạo; Từ tuyển dụng đã qua đào tạo sang tuyển dụng có thể đào tạo được; Từ đào tạo dựa vào nội dung sang học để học tiếp; Chú trọng đào tạo công dân toàn cầu và tạo cơ hội việc làm (Nguyễn Chí Trường

2018)

Với đặc thù của khối ngành KHXHNV chủ yếu là các ngành học lấy con người làm đối tượng nghiên cứu trên mọi mặt về văn hóa, xã hội, lịch sử,… sẽ giúp cho người học có

một cái nhìn thấu đáo và toàn diện về con người trong từng giai đoạn lịch sử thời đại Nhờ

đó, người học có sự hiểu biết về sự hình thành, tiến trình phát triển của con người; nắm được kiến thức về lịch sử nhân loại qua từng thời kì; nắm được bản chất, tâm lý, nhu cầu của con người ở mỗi trường hợp khác nhau, nắm vững khung pháp lí luật pháp, đường lối chính trị; kiến thức về văn học, văn hóa, chữ viết, kiến thức về truyền thông, du lịch,…Với

hệ thống các kiến thức đã tiếp thu được, SVTN khối ngành KHXHNV có thể đảm nhận được đa dạng các loại hình công việc, tại các ban ngành chuyên trách như: cơ quan nghiên cứu ngôn ngữ; dịch thuật tiếng; biên tập, phóng viên, bình luận viên báo đài; làm việc ở các cơ quan bảo tồn, bảo tàng, cơ quan văn hóa; đi giảng dạy; làm công việc văn phòng ở các cơ quan văn hóa và kinh tế, làm việc ở các cơ quan nhà nước, các cơ quan quốc tế,… (dt.hcmussh.edu.vn Chuẩn đầu ra trình độ đại học, Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM 2015)

Qua những xu hướng phát triển của thế giới và trong nước, chúng ta có thể thấy được bối cảnh hiện nay ưu tiên vào việc phát triển tri thức, KN tư duy, KN thích ứng thể hiện qua sự chủ động linh hoạt của người lao động trong việc tự học tập, làm việc Nhóm tác giả nhận thấy những chuyển biến trong xu hướng phát triển đã tác động đến sự thay đổi về yêu cầu của thị trường lao động đối với nguồn nhân lực, trong đó yêu cầu về KN ngày càng được đề cao Cụ thể, trong thời kỳ hiện nay các NTD ưu tiên tuyển chọn các ứng viên có những KN về: KN chuyên môn; KNM (giao tiếp ứng xử, KN làm việc nhóm, KN thích nghi, KN tư duy); và hai KN không thể thiếu trong thời kỳ hội nhập cùng với sự phát triển mạnh của công nghệ thông tin hiện nay là KN ngoại ngữ và KN tin học Với những yêu cầu của thị trường hiện nay thì các SVTN các ngành KHXHNV có lợi thế lớn vì hiện nay ngay cả các ngành kỹ thuật công nghệ cũng đòi hỏi các KN thuộc về khoa học xã hội, mà kiến thức đó thì các SVTN khối ngành KHXHNV được đào tạo Như theo bảng mô tả khung trình độ quốc gia Việt Nam (Kèm theo Quyết định số 1982/QĐ-TTg) ở mục văn bằng đại học quy định chung về chuẩn đầu ra cho người tốt nghiệp khóa đào tạo phải có

KN: KN cần thiết để có thể giải quyết các vấn đề phức tạp; kỹ năng dẫn dắt khởi nghiệp,

tạo việc làm cho mình và cho người khác; kỹ năng phản biện phê phán; kỹ năng đánh giá chất lượng công việc; kỹ năng truyền đạt và có năng lực ngoại ngữ bậc 3/6 theo khung năng lực ngoại ngữ của Việt Nam

4 THỰC TRẠNG MỨC ĐỘ ĐÁP ỨNG VỀ KỸ NĂNG CỦA SINH VIÊN SAU KHI

RA TRƯỜNG TẠI TRƯỜNG ĐH KHXH&NV, ĐHQG-TPHCM

Trường ĐH KXH&NV, ĐHQG-TPHCM là một trong những trường đào tạo về khối ngành KHXHNV với định hướng phát triển nghiên cứu Để SV ra trường có thể bắt nhịp

và đón đầu trước những sự thay đổi thì Nhà trường hàng năm thực hiện khảo sát NTD về chất lượng SVTN, qua kết quả phản hồi của NTD nhà trường sẽ thực hiện những điều chỉnh, cải tiến trong CTĐT Cứ định kỳ hai năm một lần Ban chỉ đạo lấy ý kiến phản hồi của các bên liên quan của Nhà trường phối hợp với Phòng Khảo Thí và Đảm bảo Chất

lượng và cán bộ phụ trách liên lạc với NTD của các khoa/bộ môn, tổ chức khảo sát lấy ý kiến phản hồi của NTD về sản phẩm đào tạo của trường Nhà trường thực hiện kế hoạch khảo sát NTD về chất lượng SVTN thông qua các hình thức lấy phiếu khảo sát như: Trực tiếp gửi Phiếu khảo sát cho NTD tham gia hội nghị NTD; Gửi thư qua email đến những NTD không tham gia hội nghị NTD và những NTD nơi có SVTN của trường hiện đang làm việc; Qua đường bưu điện, phiếu phản hồi của NTD được gửi về địa chỉ văn phòng của khoa/bộ môn; Trao đổi trực tiếp với NTD qua điện thoại và điền đầy đủ thông tin vào phiếu; Online thông qua hỗ trợ của phần mềm google docs

Bảng 1: Tình hình việc làm và mức độ phù hợp với chuyên ngành được đào tạo Tiêu chí thống kê 2016 2015 2014 2013 2012 Tình hình việc làm SVTN sau 12 tháng

Mức độ phù hợp với chuyên ngành được đào tạo

Đúng và gần ngành

Trái chuyên ngành

Qua số liệu thống kê ở bảng 1 trên chúng ta có thể thấy tỷ lệ SVTN ở trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-TPHCM hàng năm chưa tìm được việc làm sau 1 năm tốt nghiệp chiếm 1 tỉ lệ thấp SVTN làm việc ở những vị trí công việc trái ngành chiếm tỉ lệ từ 10% trở lên qua mỗi năm

Nội dung thường xuyên được Nhà trường lấy ý kiến từ các NTD là:

- Đánh giá chung về chất lượng của SVTN: Những điểm mạnh và hạn chế mà người lao động, thông tin về SVTN đang làm việc tại cơ quan; Yêu cầu của NTD đối với công việc mà SVTN đang đảm nhận và mức độ đáp ứng yêu cầu công việc của SVTN đối với các nội dung:

+ Về kiến thức của sinh viên tốt nghiệp,

+ Về kỹ năng/khả năng của sinh viên tốt nghiệp

+ Về phẩm chất/tố chất của sinh viên tốt nghiệp

Trong giới hạn bài viết nhóm tác giả chỉ đề cập đến phản hồi của NTD về KN của SVTN ở 2 nhóm ý kiến: Yêu cầu của NTD và mức độ đáp ứng yêu cầu của SVTN trong hai năm, năm 2015 và 2017 nhằm so sánh về mức độ yêu cầu và mức độ đáp ứng có sự thay đổi hay tương đồng như thế nào qua các năm Kết quả khảo sát được thống kê theo bảng sau:

Bảng 2: Nhà tuyển dụng phản hồi về kỹ năng của sinh viên tốt nghiệp

Phản hồi về KN của sinh viên tốt nghiệp 2017 2015

Kỹ năng/nghiệp vụ chuyên môn

KN lập kế hoạch

KN giải quyết vấn đề

KN làm việc độc lập

KN làm việc nhóm

KN giao tiếp

KN trình bày

KN khai thác và xử lý thông tin

KN tự học, tự nghiên cứu

KN tư duy (logic, sáng tạo,…)

Mức độ đáp ứng yêu cầu 65.2% 64.2%

KN thích nghi nhanh với công việc

Khả năng ngoại ngữ

Khả năng tin học

Kết quả phản hồi yêu cầu của NTD về KN của SVTN qua 2 năm khảo sát dao động

từ 59,3% đến 92,4%, kết quả khảo sát ở cả hai năm đều cho chúng ta thấy được NTD có

những yêu cầu giống nhau về kỹ năng, cụ thể 3 KN được yêu cầu cao nhất là: KN thích

nghi nhanh với công việc (2017-91.6%, 2015-87.6%), KN giao tiếp (2017-91.6%, 2015 – 88.3%) và KN giải quyết vấn đề (2017-88.9%, 2015-86.2%) Qua thời gian SVTN làm việc

NTD nhận thấy 3 KN SVTN đáp ứng rất tốt là: KN thích nghi nhanh với công việc

(2017-83.4%, 2015 – 84.3%), KN làm việc nhóm (2017 – 78.2%, 2015 – 79%) và KN làm việc độc lập (2017- 75.3%, 2015 – 76.4%) Tuy nhiên, những KN về: KN tư duy (logic, sáng

tạo,…), KN giải quyết vấn đề, KN lập kế hoạch, khả năng ngoại ngữ, khả năng tin học được NTD yêu cầu cao nhưng mức độ đáp ứng yêu cầu của SVTN lại rất thấp Qua bảng

số liệu chúng ta cũng có thể thấy được khoảng cách chênh lệch giữa yêu cầu của NTD và mức độ đáp ứng yêu cầu thực tế của SVTN dao động từ 10 – 20% dù đây là các ứng viên

đã qua quá trình tuyển chọn

Trong 13 KN ở bảng trên chúng ta có thể chia KN thành 2 nhóm: (1) KNC (kỹ năng chuyên môn) gồm: kỹ năng/nghiệp vụ chuyên môn; khả năng ngoại ngữ và khả năng tin học; (2) KNM (kỹ năng ngoài chuyên môn) gồm: KN lập kế hoạch; KN giải quyết vấn đề;

KN làm việc độc lập; KN làm việc nhóm; KN giao tiếp; KN trình bày; KN khai thác và xử

lý thông tin; KN tự học, tự nghiên cứu; KN tư duy và KN thích nghi nhanh với công việc Nếu chia các KN ở bảng trên thành hai nhóm KN như vậy thì chúng ta có thể thấy được NTD đưa ra những yêu cầu về nhóm KNM cao hơn so với nhóm KN chuyên môn Như vậy, vai trò của KNM ngày càng được NTD, thị trường lao động đánh giá cao

Bên cạnh việc khảo sát lấy ý kiến đánh giá của NTD về SVTN của trường để điều chỉnh CTĐT thì trường ĐH KHXH&NV,ĐHQG-TPHCM hằng năm còn thực hiện khảo

sát “Đánh giá toàn khóa học (Sinh viên năm cuối) nhằm thu thập ý kiến của SV đối với

các nội dung: (1) chương trình và quy chế đào tạo của khóa học; (2) tổ chức hoạt động học tập của khóa học; (3) sinh hoạt và đời sống dành cho SV toàn khóa học; và (4) mức độ hài

lòng và nhận định chung vể khóa học Trong mục “mức độ hài lòng và nhận định chung

vể khóa học” có khảo sát SV về các khóa học kiến thức, kỹ năng, năng lực Kết quả phản

hồi cụ thể từ ý kiến của SV được trình bày theo bảng sau: (Trích Báo cáo tổng hợp phiếu đánh giá toàn khóa học năm học 2017 – 2018 Phòng KT&ĐBCL, trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM)

Mức độ hài lòng về khóa học Số SV Điểm TB Xếp hạng

KN cá nhân và xã hội (giao tiếp, hợp tác,…) 1775 3.61 2

Dựa trên việc tính điểm trung bình (TB) quy đổi thành mức độ hài lòng của SV, kết quả khảo sát được phân loại như sau: SV chưa hài lòng = TB dưới 2.60; SV tạm hài lòng

= TB từ 2.60 đến dưới 3.40; SV khá hài lòng = TB từ 3.40 đến dưới 4.20; SV rất hài lòng

= TB từ 4.20 đến 5.00 Vậy đối chiếu cách quy đổi điểm TB với sự hài lòng qua bảng số

liệu trên chúng ta có thấy thấy SV rất hài lòng với những khóa học về kiến thức chuyên

ngành (3.87), KN cá nhân và xã hội (3.61) và KN và phương pháp học tập (3.54) Tuy

nhiên đối với các khóa học về KN tin học (3.41), KN nghề nghiệp (3.40) và năng lực ngoại

ngữ (3.29) lại được SV đánh giá hài lòng ở mức độ thấp

Như vậy, qua kết quả khảo sát NTD về mức độ đáp ứng yêu cầu KN của SVTN và kết quả khảo sát mức độ hài lòng của SV về khóa học có sự tương quan với nhau về việc NTD đưa ra yêu cầu khá cao đối với KN tin học và năng lực ngoại ngữ của SV nhưng SV lại đáp ứng yêu cầu ở mức độ thấp Về phía SV cũng đánh giá mức độ hài lòng thấp về:

KN tin học và năng lực ngoại ngữ

5 MỘT SỐ ĐỀ XUẤT NHẰM CẢI TIẾN KỸ NĂNG CHO SINH VIÊN ĐỐI VỚI CÁC ĐỐI TƯỢNG LIÊN QUAN

Từ cơ sở về vai trò của NTD đối với việc phát triển CTĐT và thực trạng đánh giá của NTD về yêu cầu và mức độ đáp ứng yêu cầu KN của SVTN, chúng tôi đề xuất một số ý kiến sau nhằm cải thiện KN của SV nói chung và SV trường ĐH KHXH&NV,ĐHQG-TPHCM nói riêng:

Đối với sinh viên:

 Chủ động cập nhật thông tin về những yêu cầu khi tuyển dụng nhân sự của NTD

thông qua báo chí, tọa đàm NTD, bảng tin tuyển dụng,…;

 Bên cạnh việc luyện tập thành thạo các KN chuyên môn được đào tạo, SV cần tích cực tham gia các hoạt động học thuật và chủ động trong các phương pháp học (thuyết trình, làm việc nhóm, ứng dụng công nghệ thông tin, ) Nên tích cực thảo luận và làm việc nhóm, KN này giúp SV có thể học hỏi và trao đổi kiến thức lẫn nhau, tiếp cận với cách trao đổi ý kiến trong nhóm, tích lũy kinh nghiệm giải quyết mâu thuẫn, bất đồng cũng như kinh nghiệm lãnh đạo và cần phải mạnh dạn, tự tin thuyết trình trước đám đông, rèn luyện KN giao tiếp trước nhiều người bởi đây là một trong những KN quan trọng đối với công việc sau này;

 Cần chủ động và tích tham gia vào các chương trình đào tạo KNM của nhà trường, các hoạt động đoàn, hội, cũng như các tổ chức xã hội khác;

 Tham gia các hoạt động ngoại khóa, các hoạt động tình nguyện ngoài việc tạo môi trường cho SV giải tỏa căng thẳng còn tạo điều kiện cho SV bồi dưỡng phẩm chất đạo đức, nâng cao tinh thần cộng đồng, cũng như các KN cá nhân khác như KN lãnh đạo, sáng tạo, làm việc nhóm…;

 Tìm kiếm các công việc bán thời gian phù hợp, thực tập, thực tế để tích lũy kinh nghiệm, KN làm việc hỗ trợ tích cực cho công việc tương lai theo ngành nghề nhất định;

 Không ngừng học và tự học để trau dồi kiến thức chuyên môn cũng như những kiến thức bổ trợ khác như ngoại ngữ, tin học… để tăng chất lượng, hiệu quả học tập cũng như công việc sau này

Đối với nhà trường

 Nhà trường cần định kỳ tổ chức khảo sát ý kiến của NTD để nắm bắt nhu cầu của thị trường lao động về sản phẩm đào tạo của mình; Việc phản hồi chất lượng SVTN

từ ý kiến của NTD cần phải được quan tâm hơn nữa và thực hiện hàng năm Qua ý kiến phản hồi của NTD thì các cơ sở giáo dục cần có kế hoạch điều chỉnh, cập nhật,

bổ sung, hoàn thiện CTĐT trên cơ sở bổ sung việc rèn luyện, trang bị những kiến thức về đời sống - kinh tế - xã hội, kỹ năng, phẩm chất cần thiết cho SV phù hợp theo từng năm học bên cạnh đào tạo về chuyên môn và cần tổ chức các chương trình về: tư vấn học thuật, KN cho SV;

 Nhà trường cần tạo điều kiện hỗ trợ, khuyến khích các hoạt động đoàn thể của Đoàn thanh niên, Hội sinh viên vừa đa dạng, phong phú thích hợp cho nhiều đối tượng,

sở thích, khả năng khác nhau của SV qua đó rèn luyện thể chất và các KNM cho SV;

 Các cơ sở giáo dục đại học cần phải xây dựng các chương trình giảng dạy KNM cho

SV như một môn học trong chương trình đào tạo Đây là cách thức hiệu quả để định

hình nên những nhìn nhận bước đầu của SV đối với KN mềm, để thuật ngữ này không trở nên xa lạ đối với mỗi SV và cần thường xuyên tổ chức các chương trình đào tạo KNM cho SV;

 Cần giúp SV có cái nhìn tổng quát hơn về định hướng nghề nghiệp, nhận thức đúng

về chuẩn đầu ra và yêu cầu của NTD, thông qua việc thường xuyên tổ chức ngày hội việc làm, các buổi giao lưu gặp gỡ giữa SV và doanh nghiệp để nhà trường, SV nắm bắt được nhu cầu của thị trường lao động Ngược lại, các doanh nghiệp cũng

có cơ hội tiếp cận lao động tại nguồn và "đặt hàng" đào tạo

 Cần đổi mới phương pháp giáo dục, hình thức kiểm tra đánh giá và thực tập thực tế

để nâng cao KN cho SV;

 Kĩ năng ngoại ngữ và tin học của SVTN hiện nay theo phản hồi của NTD chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển của xã hội hiện nay Các cơ sở đào tạo cần quan tâm

bổ sung KN ngoại ngữ và tin học cần dựa trên những nguồn thông tin như: Thông tin tuyển dụng, phản hồi về chất lượng nguồn nhân lực,…

Đối với nhà tuyển dụng

 NTD cần đóng góp ý kiến cho các cơ sở giáo dục trong việc phát triển CTĐT theo từng thời kỳ;

 NTD cần phối hợp với Nhà trường tổ chức các buổi tọa đàm hướng nghiệp, ngày hội việc làm,…nhằm giúp Nhà trường và SV nắm bắt được những thông tin về yêu cầu của thị trường lao động, thông tin về việc làm;

 Phối hợp với Nhà trường trong việc đào tạo SV như: tiếp nhận SV thực tập, đặt hàng nguồn nhân lực,…

KẾT LUẬN

Phát triển CTĐT dựa theo ý kiến phản hồi của NTD là vô cùng quan trọng vì sản phẩm của giáo dục đào tạo ra cần phải đáp ứng được nhu cầu của thị trường lao động Trong thời kỳ hội nhập và CMCN 4.0 hiện nay người lao động cần đáp ứng được các KN

cơ bản ngay khi tốt nghiệp các chuyên ngành đào tạo Trước những yêu cầu từ thị trường lao động và qua kết quả phản hồi của NTD, theo đó CTĐT của trường nên lồng ghép giảng dạy KN cho SV như: KN sư phạm, thuyết trình, KN giao tiếp, thuyết phục, KN làm việc nhóm, KN khai thác xử lý thông tin, các KN về khả năng viết lách, KN đánh giá nhìn nhận con người thông qua cử chỉ, lời nói, KN nắm bắt tâm lý đối phương,… Tỉ lệ tìm được việc làm và các KN của SV tốt nghiệp trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-TPHCM đáp ứng nhu cầu NTD tương đối cao Tuy nhiên, các đối tượng liên quan cần thực hiện những kiến nghị

được đề xuất để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của các NTD trong thời kỳ hiện nay