CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAMĐộc lập - Tự do - Hạnh phúc Tam Đường, ngày 22 tháng 03 năm 2018 ĐƠN ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN CẤP TRƯỜNG Kính gửi: Thường trực Hội đồng xét, công nh
Trang 1CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Tam Đường, ngày 22 tháng 03 năm 2018
ĐƠN ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN CẤP TRƯỜNG
Kính gửi: Thường trực Hội đồng xét, công nhận sáng kiến cấp trườngTôi (chúng tôi) ghi tên dưới đây:
Số
Ngày tháng năm sinh
Nơi công tác (hoặc nơi thường trú)
chuyên môn
Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo
ra sáng kiến
Ghi chú
1 Bùi Hà Vân 11/06/1986 Trường
THCS Sùng Phài
Giáo viên Đại học
100% 01 tác giả
Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: Một số biện pháp giúp học
sinh phát huy tính sáng tạo và nâng cao năng lực thẩm mĩ trong phân môn
vẽ tranh lớp 8 THCS Sùng Phài.
- Cơ sở được yêu cầu công nhận sáng kiến (Sáng kiến cấp cơ sở): TrườngTHCS Sùng Phài
- Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Môn mĩ thuật
- Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: Tháng 09/2017 đếntháng 03/2018
* Mô tả bản chất của sáng kiến:
a Tính mới:
Khi chưa áp dụng những giải pháp trong sáng kiến bản thân chất lượng môn
mĩ thuật là chưa cao Vẫn còn nhiều học sinh chưa tích cực và sáng tạo, hình thứcdạy học cơ bản đáp ứng theo yêu cầu nghề nghiệp nhưng thiếu sự sáng tạo Sau khi
áp dụng các em đã biết đầu tư thời gian, biết chọn nội dung không còn hiện tượngsao chép sách giáo khoa và đã mạnh dạn sáng tạo
b Hiệu quả sáng kiến đem lại:
Trang 2Để kiểm tra so sánh, sau ba tháng học đã có kết quả như sau:
5 Đánh giá về phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến.
Với các giải pháp trên tôi đã áp dụng cho học sinh khối 8 trong nhà trường và
đều nhận thấy các em có sự tiến bộ đáng kể
Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
+ Sự say mê, hứng thú với môn học
+ Chuẩn bị đồ dùng học tập, giảng dạy đầy đủ đảm bảo cho các tiết thực
hành
+ Nghiên cứu kĩ mục tiêu bài, xác định được trọng tâm bài học, đưa ra
được các hình thức tổ chức học tập sáng tạo, phù hợp
- Những thông tin cần được bảo mật: Không
- Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng
kiến theo ý kiến của tác giả:
+ Học sinh sẽ yêu thích môn mĩ thuật hơn, biết yêu cái đẹp và làm đẹp
+ Nâng cao khả năng quan sát, phân tích mọi sự vật hiện tượng trong cuộc
sống thực tiễn để áp dụng vào bài học
+ Nâng cao kĩ năng xây dựng ý tưởng mới, sản phẩm của các em đã có
nhiếu tiến bộn mĩ thuật hơn, biết yêu cái đẹp và làm đẹp
- Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng
kiến theo ý kiến của tổ chức, cá nhân đã áp dụng sáng kiến và theo ý kiến của
tác giả sáng kiến:
+ Nhà trường đã quan tâm nhiều hơn đến các hoạt động nghệ thuật của
Trang 3học sinh Tạo mọi điều kiện về thời gian, cơ sở vật chất cho môn học.
+ Tăng thêm số lượng học sinh có năng khiếu về môn học
- Những người tham gia tổ chức áp dụng sáng kiến lần đầu: KhôngTôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Trang 4BÁO CÁO TÓM TẮT SÁNG KIẾN
1 Tác giả:
Họ và tên: Bùi Hà Vân
Trình độ văn hóa: 12/12 Trình độ chuyên môn: Đại học
Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên - Trường THCS Sùng Phài
Nhiệm vụ được phân công: Giảng dạy môn mĩ thuật
2 Tên sáng kiến:
“Một số biện pháp giúp học sinh phát huy tính sáng tạo và nâng cao năng lực thẩm mỹ trong phân môn vẽ tranh lớp 8 THCS Sùng Phài”.
3 Tính mới:
Khi chưa áp dụng những giải pháp trong sáng kiến bản thân chất lượng môn
mĩ thuật là chưa cao Vẫn còn nhiều học sinh chưa tích cực và sáng tạo, hình thứcdạy học cơ bản đáp ứng theo yêu cầu nghề nghiệp nhưng thiếu sự sáng tạo Sau khi
áp dụng các em đã biết đầu tư thời gian, biết chọn nội dung không còn hiện tượngsao chép sách giáo khoa và đã mạnh dạn sáng tạo
4 Hiệu quả do sáng kiến đem lại
Qua quá trình áp dụng các phương pháp trên, học sinh đã có hứng thú vớimôn học hơn và có tiến bộ rõ rệt Các em đã biết cách lựa chọn nội dung, hình
vẽ sáng tạo và đẹp mắt, học sinh có thể hoàn thành bài vẽ ngay tại lớp 80%, chấtlượng bài vẽ cao hơn, học sinh biết cách sắp xếp hình ảnh, mạnh dạn nói lên suynghĩ của mình Mặt khác các em đã biết quan sát các hiện tượng, sự vật xungquanh, biết chắt lọc những hình ảnh đẹp khi vẽ tranh
Kết quả sau khi áp dụng sáng kiến:
Trang 55 Phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến
Sáng kiến trên tôi đã áp dụng cho học sinh khối 8 trong nhà trường và đều
nhận thấy các em có sự tiến bộ đáng kể và từ sáng kiến trên có thể áp dụng cho
tất cả các khối lớp trong nhà trường vào thời gian tới
Trên đây là nội dung, hiệu quả của sáng kiến do chính tôi thực hiện không
sao chép hoặc vi phạm bản quyền./
XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN ĐƠN VỊ
Trang 6TRƯỜNG THCS SÙNG PHÀI
THUYẾT MINH SÁNG KIẾN
Một số biện pháp giúp học sinh phát huy tính sáng tạo và nâng cao năng lực thẩm mĩ trong phân môn vẽ tranh lớp 8 THCS Sùng Phài.
Tác giả: Bùi Hà Vân Trình độ chuyên môn: Đại học
Chức vụ: Giáo viên Nơi công tác: Trường THCS Sùng Phài
Sùng Phài, ngày 22 tháng 03 năm 2018
I THÔNG TIN CHUNG
1 Tên sáng kiến: “Một số biện pháp giúp học sinh phát huy tính sáng tạo và nâng cao năng lực thẩm mĩ trong phân môn vẽ tranh đề tài khối 8 THCS Sùng Phài”
2 Tác giả:
Trang 7Họ và tên: Bùi Hà Vân
Năm sinh: 11/06/1986
Nơi thường trú: Tổ 14 - phường Tân Phong - thành phố Lai Châu
Trình độ chuyên môn: Đại học
Chức vụ công tác: Giáo viên
Nơi làm việc: Trường THCS Sùng Phài
Điện thoại: 01234112711
Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100%
3 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Môn mĩ thuật
4 Thời gian áp dụng sáng kiến: Tháng 9/2017 đến tháng 3/2018
5 Đơn vị áp dụng sáng kiến:
Tên đơn vị: Trường THCS Sùng Phài
Địa chỉ: Tổ 14 - phường Tân Phong - thành phố Lai Châu
Điện thoại: 01234112711
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN
1 Sự cần thiết và mục đích thực hiện sáng kiến
Phát triển toàn diện cho học sinh là mục tiêu quan trọng của ngành giáodục, cùng với các môn học khác môn Mỹ thuật có vai trò không nhỏ để hìnhthành nên một nhân cách vì sản phẩm của giáo dục đó chính là con người Dạyhọc các môn khác đã khó, dạy mĩ thuật càng khó hơn vì mục đích của việc dạy
mỹ thuật chính là giúp các em biết yêu cái đẹp, thấy được vẻ đẹp của cuộc sốngxung quanh và làm cho cuộc sống trở nên tươi vui, hạnh phúc hơn, đòi hỏi cảgiáo viên và học sinh không ngừng sáng tạo
Khác với môn học Toán hay Tiếng Việt, học sinh phải học tốt kiến thứctrên lớp mới có thể vận dụng vào thực tế Ngược lại, môn Mĩ thuật lại lấy thực tếvận dụng vào bài học Vì Mĩ thuật chính là tạo ra cái đẹp và cái đẹp đó xuất phát
từ cuộc sống hàng ngày, nó không phải thứ gì cao siêu hay khó tiếp cận Chỉ cầnbiết quan sát, phân tích và sử dụng nó như một tài liệu vận dụng vào bài họcchắc chắn nó mang lại nhiều kết quả bất ngờ ngoài sức tưởng tượng Từ xưa đếnnay nghệ thuật luôn là sự sáng tạo không ngừng, không giới hạn, nếu kìm hãm
Trang 8nó trong một không gian nhỏ hẹp thì học sinh không thể phát huy được năngkhiếu và cảm xúc thẩm mĩ.
Qua việc học môn Mỹ thuật với phân môn “Vẽ tranh đề tài” các em có thểnói lên cảm xúc, suy nghĩ của mình về thế giới xung quanh Những hình ảnh đóthể hiện sự phát triển tâm lý, tính cách của các em Từ sản phẩm mà các em thểhiện giúp giáo viên hiểu có những giải pháp tối ưu cho quá trình giảng dạy củamình, nhờ sự gần gũi với học sinh từ đó khơi gợi được những sáng tạo vốn tiềm
ẩn trong khả năng học tập của các em Giúp các em học tốt môn học và tham giatích cực vào hoạt động mỹ thuật trong và ngoài nhà trường
Vẽ tranh đề tài giúp các em có năng lực quan sát, óc phân tích, hiểu đượcnhững hoạt động trong cuộc sống hàng ngày, đồng thời luyện tay vẽ mềm mại,thể hiện cảm xúc mà bình thường khó nói ra bằng lời, hình thành cảm xúc yêuthiên nhiên, yêu quý những sản phẩm lao động do con người tạo nên
Với mong muốn giúp học sinh có những bài vẽ đẹp, giàu cảm xúc tôi đã
mạnh dạn chọn sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp giúp học sinh phát
huy tính sáng tạo và nâng cao năng lực thẩm mĩ trong phân môn vẽ tranh lớp 8 THCS Sùng Phài” tại trường THCS Sùng Phài.
2 Phạm vi triển khai thực hiện:
Sáng kiến được triển khai tại khối lớp 8 trường THCS Sùng Phài
3 Mô tả sáng kiến:
3.1 Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến
Trong các trường học phổ thông hiện nay, với môn mĩ thuật học sinh chưathực sự thấy được vai trò của môn học, thời lượng học trên lớp chỉ 1tiết/tuần nênsau một tuần các em có thể đã quên kiến thức cũ, điều này khiến các em càngthấy ngại khi phải suy nghĩ, tìm tòi một cái mới ngoài sách giáo khoa Từ đó dẫnđến tình trạng chất lượng bài vẽ không cao, sự sáng tạo chưa nhiều
Dù yêu thích môn học nhưng vẫn còn nhiều học sinh chưa có sự đầu tưnghiêm túc về thời gian và đồ dùng học tập như những môn học khác, từ đó dẫnđến việc hoàn thành bài tập trên lớp gặp nhiều khó khăn
Trang 9Với đặc trưng của phân môn vẽ tranh đề tài có rất nhiều sự lựa chọn về nội
dung nhưng học sinh còn lúng túng chưa biết chọn nội dung nào để thể hiện vào
bài vẽ của mình Học sinh hay sao chép các bài vẽ có trong SGK hoặc các bài
tham khảo của giáo viên đưa ra mà chưa chịu tìm tòi, suy nghĩ
Vốn kiến thức về cuộc sống còn nhiều hạn chế nên khả năng tưởng tượng
của các em chưa được phát huy Chính vì vẽ theo sở thích, tự do cá nhân mà các
em chưa hiểu rằng bài học và thực tế luôn có sự kết nối liên quan đến nhau, nên
dẫn đến chất lượng hiệu học tập chưa cao
+Vẫn còn một số em nhút nhát thụ động, chưa mạnh dạn phát biểu ý kiến
b Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến:
b1.Tính mới trong sáng kiến:
+ Nâng cao khả năng sáng tạo, học sinh biết xây dựng ý tưởng của riêng mình
+ Học sinh hứng thú với môn học và nắm được kiến thức trọng tâm
+ Học sinh biết vận dụng kiến thức từ thực tế vào bài học Mạnh dạn thể
hiện khả năng cá nhân trong từng sản phẩm và tự hào về sản phẩm do mình tạo
ra
b2 Sự khác biệt giữa giải pháp cũ và giải pháp mới
- Sử dụng phương pháp trực quan - Giáo viên làm tốt công tác tuyên truyền
và nghiên cứu mục tiêu bài học, lựa chọnphương pháp giảng dạy, hệ thống câu hỏi
Trang 10- Tìm hiểu nội dung bài thông qua hệ
- Liên hệ với thực tiễn cuộc sống nhằmphát huy những năng lực thẩm mĩ
B3 Cách thức thực hiện các giải pháp mới.
Để giải quyết vấn đề nêu trên tôi đã mạnh dạn đưa ra một số phương phápgiúp các em học sinh nâng cao khả năng sáng tạo và hình thành ý tưởng khi vẽtranh đề tài của học sinh lớp 8 được tốt hơn Cụ thể:
*Giải pháp 1: Giáo viên làm tốt công tác tuyên truyền tới phụ huynh Bước 1: Kết hợp với giáo viên chủ nhiệm để tuyên truyền đến phụ huynh
quan tâm hơn nữa đến môn học nhất là về thời gian cũng như đồ dùng học tập:
+ Thời gian: Các cuộc họp phụ huynh đầu năm hoặc cuối kỳ Ngoài ra có thểlồng ghép vào các hoạt động ngoại khóa, các cuộc thi vẽ tranh để khơi gợi tình yêucủa các em với môn mĩ thuật
+ Mục đích: Để học tốt môn mĩ thuật và đáp ứng được phong trào trong cáccuộc thi vẽ tranh do các cấp tổ chức, phát huy và nâng cao năng khiếu mĩ thuật chomỗi cá nhân học sinh
+ Nội dung: Nêu vai trò môn mĩ thuật trong chương trình giáo dục Nên coicác môn như mĩ thuật, âm nhạc, thể dục như môn Tóan, Ngữ văn, Tiếng Anh vìmục tiêu phát triển toàn diện nhân cách cho học sinh Phụ huynh hiểu rõ vấn đề cầnquan tâm đầu tư sách vở, đồ dùng cho con em mình đầy đủ, như vậy mới góp phầnnâng cao chất lượng các phong trào bề nổi của nhà trường đồng thời bản thân họcsinh được bộc lộ rõ sở trường của mỗi cá nhân
Trang 11Bước 2: Giáo dục học sinh hiểu biết về giá trị nghệ thuật của các tác phẩm nổi
tiếng cũng như vai trò quan trọng của môn học đối với nền văn hóa Việt Nam vàcuộc sống hàng ngày
VD: Giáo viên giới thiệu, phân tích, đặt câu hỏi các bài vẽ của học sinh nămtrước và tranh của các họa sĩ về các đề tài ngày nhà giáo Việt Nam, đề tài gia đình,ước mơ của em,
* Giải pháp 2: Tổ chức hình thức dạy học và hệ thống câu hỏi phù hợp với nội dung bài học.
Bước 1:
- Sử dụng tranh ảnh hoặc slide trình chiếu vui mắt và sinh động
- Đối với những học sinh chưa có ý thức chuẩn bị đồ dùng thì giáo viêncần phải nhắc nhở thường xuyên
- Đối với những học sinh có hoàn cảnh khó khăn thì giáo viên gợi ý chocác em tận dụng những đồ phế liệu cũ sẵn có để thay thế
Ví dụ: Bài “vẽ tranh đề tài gia đình” giáo viên có thể hỏi:
- Em hãy kể những hoạt động có ở trong tranh?
- Những hoạt động đó có ý nghĩa gì?
Những câu hỏi này giúp học sinh thêm yêu thương và gắn kết gia đình, từ
đó giáo viên dẫn dắt vào vấn đề chính:
- Tranh vẽ về đề tài gia đình thì chúng ta sẽ vẽ những hoạt động nào?
- Em sẽ chọn hoạt động nào để vẽ tranh?
Với một loạt câu hỏi này giúp các em phân biệt được những hành độngsinh hoạt trong gia đình Các em biết liên hệ vào thực tế vừa dễ hiểu vừa gầngũi, đồng thời giáo viên giáo dục cho học sinh thêm yêu gia đình, yêu quý ông,
bà, cha, mẹ Các em sẽ biết liên hệ thực tế và vận dụng vào các bài học khác, từ
Trang 12đó sẽ hình thành những thói quen tốt cho bản thân và trong sinh hoạt cộng đồng.Ngoài ra giáo viên có thể thay đổi hình thức đặt vấn đề bằng cách đưa các câu
đố, trò chơi, bài hát, câu truyện ngắn có liên quan đến nội dung bài học
Sau khi đã tìm hiểu nội dung bài học thông qua những câu hỏi giáo viênyêu cầu học sinh lựa chọn nội dung mình thích để vẽ nhưng khi vẽ cần gợi ý các
em biết chắt lọc những hình ảnh phù hợp với nội dung đã chọn, thể hiện đúng đềtài và mục tiêu của bài vẽ
* Giải pháp 3: Tạo thói quen cho học sinh biết cách hình thành ý tưởng, chọn lọc hình ảnh phù hợp và sáng tạo
Bước 1:
- Thăm dò ý kiến học sinh xem các em sẽ chọn nội dung nào, vì sao lại chọnnội dung đó để vẽ?… để học sinh có thói quen suy nghĩ và tự tìm cho mình nộidung theo ý thích và nêu được lý do mà mình chọn
- Không áp đặt ý kiến chủ quan của mình cho học sinh Sau khi đã chọn được
ý tưởng giáo viên lại tiếp tục đưa ra các câu hỏi kiểm tra trí nhớ và gợi ý cho các
em lựa chọn hình ảnh liên quan đến nội dung sao cho phù hợp
Bước 2:
- Nhắc nhở học sinh một số kỹ năng thực hành như sau:
+ Vẽ phác hình mảng chính, phụ
+ Tìm hình ảnh hợp lý và vẽ phác hình
+ Vẽ chi tiết hình ảnh và sửa hình
+ Lựa chọn và kết hợp màu sắc cho hài hòa, có đậm nhạt
VD: Vẽ tranh đề tài “tự chọn”:
B1: Vẽ phác mảng B2: Tìm hình ảnh
Trang 13
B3: Vẽ chi tiết B4: Vẽ màu
* Giải pháp 4: Tổ chức các trò chơi phù hợp với nội dung tạo không khí sôi nổi, lôi cuốn học sinh vào bài học
Bước 1: Lựa chọn trò chơi
- Giáo viên lựa chọn những trò chơi gắn liền với nội dung bài học sau đó
tổ chức chơi trò chơi, lồng ghép vào bất kỳ hoạt động nào trong tiết dạy sao chophù hợp VD:
+ Tiết 14, 15 - lớp 8: “Vẽ tranh đề tài gia đình” - trò chơi “Đoán xem tôi
+ Giáo viên nêu tên trò chơi
+ Nêu luật chơi
Trang 14+ Trò chơi có tên gọi: “Đoán xem tôi là ai”?
+ Yêu cầu của trò chơi: mỗi nhóm cử 3 em - chia thành 3 nhóm - đại diện
3 tổ trong lớp, các em còn lại cổ vũ cho bạn của nhóm mình
+ Nội dung trò chơi: Mỗi nhóm nhận một cái bút và một bức tranh chândung chuẩn bị sẵn trong thời gian 3 phút các nhóm vẽ ra nhân vật theo các câuhỏi gợi ý của giáo viên Nhóm nào vẽ nhanh, hình vẽ rõ ràng đúng đáp án thìnhóm đó chiến thắng
+ Hết thời gian tham gia trò chơi giáo viên và học sinh cùng nhận xét cácnhóm, tuyên dương nhóm vẽ nhanh, vẽ đúng và đẹp
Trò chơi củng cố này giúp các em tăng cường trí nhớ, thao tác nhanh nhẹn,phát huy trí tưởng tượng và óc sáng tạo Các em hứng thú học tập, khắc sâu bàihọc và biết vận dụng kiến thức của bài học vào cuộc sống
* Giải pháp 5: Liên hệ với thực tiễn cuộc sống, phát huy những năng lực thẩm mĩ
Bước 1:
- Lồng ghép việc giáo dục học sinh với các hoạt động tập thể, hoạt độngngoại khóa do nhà trường tổ chức để các em thêm mạnh dạn, tự tin.Ví dụ:
+ Sau khi đến thăm Trung tâm bảo trợ xã hội giáo viên có thể đưa ra một
đề tài như: Em hãy vẽ một bức tranh thể hiện sự quan tâm của em đối với ngườitàn tật, đặc biệt là các bạn nhỏ
+ Giờ tập thể dục đầu giờ và giữa giờ thì giáo viên gợi ý HS vẽ về đề tài