Biến đổi khí hậu tác động đến sinh kế của cộng đồng dân cư ven biển

Bài viết bàn về tác động biến đổi khí hậu đến sinh kế của người dân ở một vùng ven biển (xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế). Dựa trên những thông tin định tính thu thập được qua khảo sát Xã hội học tại địa bàn nghiên cứu, bài viết nhấn mạnh đến những hiện tượng thời tiết cực đoan ảnh hưởng đến sinh kế của cộng đồng cư dân địa phương. Mời các bạn cùng tham khảo.

BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TÁC ĐỘNG ĐẾN SINH KẾ CỦA CỘNG ĐỒNG DÂN

CƯ VEN BIỂN (Nghiên cứu trường hợp xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế)

Trần Thị Thúy Hằng2

Tóm tắt: Bài viết này bàn về tác động biến đổi khí hậu (BĐKH) đến sinh kế của

người dân ở một vùng ven biển (xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế) Dựa trên những thông tin định tính thu thập được qua khảo sát Xã hội học tại địa bàn nghiên cứu, bài viết nhấn mạnh đến những hiện tượng thời tiết cực đoan ảnh hưởng đến sinh kế của cộng đồng cư dân địa phương

1 Đặt vấn đề

BĐKH đang là vấn đề nhận được sự quan tâm của nhiều người Cho đến nay đã có rất nhiều nghiên cứu về BĐKH dưới các góc nhìn của các khoa học khác nhau Ở Việt Nam, các nghiên cứu về chủ đề này đã được thực hiện rất nhiều, đặc biệt là khu vực miền Trung, bởi lẽ đây là nơi chịu ảnh hưởng rõ rệt của những hiện tượng thời tiết cực đoan

Tỉnh Thừa Thiên Huế là địa bàn chịu nhiều thiên tai khắc nghiệt như lũ lụt, bão, hạn hán, triều cường, xâm nhập mặn, xói lở bờ biển, sạt lở bờ sông… Thiên tai xảy ra hàng năm và cường độ tần suất bất thường, khó dự đoán, ảnh hưởng lớn đến sự phát triển kinh tế xã hội và ổn định cuộc sống của cộng đồng dân cư Trong các loại địa hình cư trú, khu vực ven biển là nơi chịu ảnh hưởng mạnh mẽ nhất của những hiện tượng thời tiết bất thường do biến đổi khí hậu Vinh Hiền là một xã bãi ngang của huyện Phú Lộc với diện tích là 22,5 km² Đất nội đồng xã Vinh Hiền là đất phù sa dinh dưỡng được sử dụng để trồng hoa màu Đây cũng chính là nơi tập trung đa số dân cư đang sinh sống Vùng đất ven biển (cồn) chủ yếu là đất pha cát Khu vực này đang được dân cư tận dụng nuôi trồng thủy sản, trồng rừng phi lao; có khả năng canh tác đa dạng kết hợp với nguồn lợi thủy sinh phong phú mang lại hiệu quả kinh tế cao3 Tuy vậy, đây cũng là nơi chịu nhiều tác động trực tiếp từ tự nhiên như thời tiết, gió bão, triều cường

Bài viết dựa trên kết quả nghiên cứu về sự thích ứng của hộ gia đình ven biển tại tỉnh Thừa Thiên Huế Câu hỏi nghiên cứu trung tâm được chúng tôi đặt ra ở đây là: mối quan hệ giữa biến đổi khí hậu và thay đổi sinh kế ở xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế diễn ra như thế nào, nhất là trong khoảng thời gian từ năm 2000 trở lại đây? Nói cụ thể hơn bài viết sẽ tìm hiểu các kiểu sinh kế của người dân địa phương, những tác động của biến đổi khí hậu đến thay đổi sinh kế ở đây cũng như cách thức người dân ứng phó với biến đổi khí hậu

1 Phương pháp nghiên cứu

Trong việc mô tả, phân tích, lý giải vấn đề đặt ra, nghiên cứu đặc biệt chú trọng tiếp cận Xã hội học Đó là việc mô tả đối tượng bằng cả định lượng và định tính, đặc biệt là dùng các lý thuyết xã hội học như là công cụ quan trọng để thâm nhập, thấu hiểu và đánh giá đối tượng nghiên cứu Các phương pháp định tính được sử dụng bao gồm phân tích tài liệu, quan sát, phỏng vấn sâu, thảo luận nhóm Những phương pháp này không chỉ gợi

mở các ý tưởng, mà còn giúp mang lại các thông tin định tính liên quan nhằm mô tả cụ

61

thể bối cảnh địa bàn nghiên cứu, phân tích sự chuyển đổi sinh kế, chỉ ra tác động của biến đổi khí hậu đến sinh kế cũng như cách thức người dân ứng phó với biến đổi khí hậu

Ở khuôn khổ bài viết này chúng tôi chỉ sử dụng số liệu định tính từ đợt khảo sát thực địa tại xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế trong khoảng thời gian tháng 7/2012 Trong đợt khảo sát thực địa này, ngoài các tài liệu bằng văn bản thu thập được tại địa phương liên quan đến chủ đề nghiên cứu, có một cuộc thảo luận nhóm và 10 cuộc phỏng vấn sâu đã được thực hiện Thành viên tham gia hai cuộc thảo luận nhóm bao gồm cán bộ lãnh đạo và một số trưởng thôn Thông tin thu được từ cuộc thảo luận nhóm

đã cung cấp một bức tranh toàn cảnh về những đặc điểm quan trọng của địa bàn nghiên cứu, các kiểu sinh kế ở địa phương, những hiện tượng thời tiết bất thường diễn ra trong khoảng 10 năm trở lại đây, và cách mà người dân ứng phó đối với các hiện tượng thời tiết bất thường Trên cơ sở những thông tin tổng quát đó, các phỏng vấn sâu được tiến hành đối với các thành viên đại diện cho các hộ gia đình (chủ hộ hoặc vợ hay chồng của chủ hộ) Thông qua các phỏng vấn sâu, nghiên cứu rút ra được những thông tin chi tiết về biến đổi khí hậu mà người dân địa phương đã trải nghiệm cũng như ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến sinh kế và cách thức người dân ứng phó với biến đổi khí hậu

2 Tác động của biến đổi khí hậu đến các hoạt động sinh kế tại địa phương

Trồng trọt

Sự gia tăng của thiên tai và các hiện tượng thời tiết, khí hậu cực đoan như: bão, lũ lụt, hạn hán, giá rét ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp Nhiều ý kiến nhận định rằng có hiện tượng BĐKH tại địa phương Theo phản ánh của người dân, dù hiện nay, người dân đã áp dụng khoa học kỹ thuật, giống tốt hơn, phân bón nhiều hơn nhưng

so với chục năm về trước lợi nhuận thu được từ trồng lúa lại không nhiều hơn

Năm 2011, do ảnh hưởng của các đợt rét đậm, rét hại kéo dài gây thiệt hại 30ha Quá trình phát triển của cây lúa lại chịu ảnh hưởng từ sâu bệnh, đặc biệt là bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá4 Nghề nông là loại hình sinh kế chịu tác động trực tiếp và rõ rệt của những thay đổi thời tiết Nắng gắt, mưa kéo dài, rét đậm rét hại có tác động rất lớn đến hoạt động sản xuất của người dân địa phương Đầu vào cho nông nghiệp tăng cao trong khi giá sản phẩm đầu ra lại không tăng đã khiến cho cuộc sống của người nông dân khu vực

4

Báo cáo thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2011

Hộp 1: Câu chuyện về nghề trồng lúa

Mấy năm nay làm nông nghiệp khó khăn lắm, giá lúa giống, giá phân bón tăng cao, cộng thêm thời tiết thất thường, dịch bệnh nhiều, nên tiền đầu tư tăng Tính ra trồng lúa chỉ

để đủ cho gia đình ăn, còn lại có thể nuôi con gà, nếu nói cả nhà dựa vào lúa để sống thì không thể Một sào ruộng bây giờ có thể thu được khoảng 1 tạ rưỡi, nộp tất cả chi phí đi thì không còn gì Hơn nữa, trong 5 năm trở lại đây năng suất không ổn đi ̣nh Nhất là về vu ̣ mùa bị ảnh hưởng bởi thiên ta i, vụ chiêm xuân thì ảnh hưởng sâu bê ̣nh như rầy nâu , xoắn lá… như nhà tôi phải mất đi 1/3 sản lươ ̣ng Mình phun theo chỉ đạo của các anh bên thực

vâ ̣t nhưng mình phun rồi, nhà khác chưa phun thì sâu bệnh nó lại tấn công từ nhà khác sang nhà mình Rầy nâu trong 3 năm trở la ̣i đây rất nhiều Nhà mình những năm không có rầy nâu thì vu ̣ mùa cũng phải được 2 tạ/sào Khi lúa mới m ẩy mình phun thuốc rồi nhưng khi lúa vừa chín thì rầy nâu kín đen luôn nếu để cắn 3 ngày thì lúa chết luôn

(PVS, Nữ, 48 tuổi, Vinh Hiền, Phú Lộc)

ven biển ngày một khó khăn hơn Không những vậy, tại khu vực này đang có dấu hiệu hình thành xu hướng thời tiết lạ, mùa mưa kéo dài, nắng gắt, biển xâm thực tạo ra những

hệ lụy khó lường cho đối tượng người dân sản xuất nông nghiệp Với đặc thù là xã bãi ngang ven biển, diện tích đất dành cho nông nghiệp không lớn, việc trồng trọt ở đây rất khó khăn, vì nguồn nước nhiễm mặn và chất đất không tốt Diện tích đất này còn có nguy

cơ bị thu hẹp do hiện tượng sạt lở, biển xâm thực Đó là những nguyên nhân khiến cho hoạt động trồng trọt của người dân ngày một khó

Như vậy, đối với nhóm hộ gia đình lấy nông nghiệp làm mô hình sinh kế chính thì trồng trọt chịu sự chi phối mạnh của các hiện tượng thời tiết cực đoan Điều này có thể nhận biết được bởi trồng lúa là loại hình sinh kế chính ở nhóm này, do đó, sự tăng/giảm của năng suất, sản lượng lúa hàng năm được người dân quan tâm

 Chăn nuôi

Song song với nghề trồng lúa, người dân địa phương cũng phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm để tận dụng nguồn lương thực, thức ăn dư thừa tại chỗ Tác động của thời tiết bất thường đến chăn nuôi không thật sự rõ rệt ở khu vực này, bởi chăn nuôi ở đây chủ yếu là gia cầm (gà, vịt, trâu, bò) nhưng lại nuôi với quy mô nhỏ-hộ gia đình Tuy nhiên,

theo kinh nghiệm của người dân “thời tiết thay đổi đột ngột, đang nắng tự nhiên chuyển mưa dễ khiến gà trở nên ủ rũ, sau đó là chết” (PVS, Nữ, 56 tuổi, Vinh Hiền, Phú Lộc),

“thời tiết nó khắc nghiệt ví dụ như nóng quá, lạnh quá thì con gia súc nó bị bệnh, ảnh hưởng” (PVS, Nam, 42 tuổi, Vinh Hiền, Phú Lộc)

Số lượng gia súc, gia cầm giảm đi một phần cũng do diện tích đất ở và đất trồng trọt giảm đi Thói quen của người dân vẫn thường chăn nuôi ở diện tích đất của nhà mình, chưa có điều kiện phát triển thành trang trại Vì vậy, quy mô đàn gia cầm phụ thuộc rất lớn vào diện tích đất ở của mỗi hộ gia đình Hơn nữa, trong những năm vừa qua vẫn thường có những đợt dịch trên gia súc, gia cầm như H5N1, lở mồm long móng Điều này ảnh hưởng đến giá con giống, giá thức ăn chăn nuôi, thay đổi hình thức tiêu thụ, đầu ra khó khăn dẫn đến việc người dân bỏ nghề hoặc thu hẹp qui mô sản xuất

Có thể nói rằng, chăn nuôi gia súc, gia cầm không phải là mô hình sinh kế có ảnh hưởng lớn đến kinh tế của đa số các hộ gia đình ở đây Và sự thay đổi của các hiện tượng thời tiết tuy có ảnh hưởng đến việc chăn nuôi của người dân, nhưng vì chăn nuôi với số lượng ít, quy mô nhỏ nên vấn đề này chưa phải là mối quan tâm của người dân

Đánh bắt thủy hải sản trên biển thường chỉ hoạt động từ tháng 3 cho đến tháng 8 (âm lịch) Sản lượng khai thác thủy sản 2895 tấn (2011)5 Đây là nghề chịu ảnh hưởng rất lớn với những diễn biến bất thường của thời tiết Trung bình một năm người dân chỉ có thể đánh bắt trong 6 tháng Những tháng còn lại của năm nếu ngày nào thời tiết thuận lợi thì họ có thể đánh bắt gần bờ đi về trong ngày, cũng có thể thả lưới ở khu vực phá Tam Giang, hoặc ở nhà đan lưới phục vụ cho mùa vụ chính trong năm Tại địa phương này, số tàu thuyền phục vụ cho đánh bắt cá xa bờ còn hạn chế (khoảng 10 chiếc/1 xã) Nguyên nhân do thiếu vốn đầu tư và nơi trú ẩn cho tàu thuyền công suất lớn vẫn còn chưa đáp ứng được Vì vậy, số lượng tàu thuyền đánh cá công suất nhỏ, gần bờ vẫn là chủ yếu Ngoài ra, hoạt động của những phương tiện này phụ thuộc khá lớn vào điều kiện thời tiết Bão, lụt ảnh hưởng lớn đến khả năng ra khơi, hoạt động làm nghề của người dân Có thể

63

nói rằng, nhóm sinh kế này mang lại nguồn thu nhập khá cho người dân địa phương (tuy rằng mấy năm gần đây sản lượng đánh bắt có giảm) nhưng luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro luôn phải chịu những tổn thất khó lường trước bởi việc phụ thuộc cao vào môi trường tự nhiên Bởi vì, nguồn thu từ hoạt động đánh bắt thủy hải sản mà họ có được trong 6 tháng dùng để chi tiêu, sinh hoạt trong cả một năm

Có thể nhận thấy rằng, các loại hình sinh kế thuộc khu vực nuôi trồng, đánh bắt thủy hải sản tại địa phương đang diễn ra khá sôi động Bởi bên cạnh hoạt động đánh bắt ở biển, vẫn tồn tại một bộ phận người nghèo tham gia với phương thức khai thác thô sơ như: mò trìa (ngao) tại các bãi đầm để kiếm thu nhập Các nghề như đăng, đáy, lưới, chài, vó, rớ, te, xiệp, rê… chủ yếu khai thác nguồn lợi thuỷ sản tự nhiên của đầm phá Tại hầu hết các cộng đồng ven biển, với nguồn lợi hai sản phong phú, đánh bắt là một nghề, hay nói cách khác đây là một sinh kế chính Do đó, nguồn lợi thủy sản là một nguồn lực sinh kế quan trọng đối với cộng đồng ven biển Sinh kế bền vững cho các cộng đồng ven biển phụ thuộc vào việc bảo vệ và sử dụng bền vững các nguồn tại nguyên biển Tuy nhiên, sự phát triển của ngành ngư nghiệp nhìn chung đang bị suy thoái do tình trạng đánh bắt quá mức gây cạn kiệt nguồn lợi thủy sản Trong bối cảnh đó, nuôi trồng thủy sản đang dần dần trở thành một sinh kế thay thế

 Nuôi trồng thủy sản

Trong nhóm sinh kế này, cũng cần phải kể đến nhóm hộ nuôi trồng thủy sản Do tính chất đất nghèo dinh dưỡng nên các vùng đất cát bãi ngang ven không phù hợp cho hoạt động sản xuất nông nghiệp Hoạt động nghề cá có hiệu quả ở đây chính là nuôi trồng thuỷ sản trên cát (chủ yếu là nuôi tôm sú và tôm thẻ chân trắng) Tổng diện tích nuôi trồng là 50 ha (trong đó diện tích nuôi tôm là 13ha, nuôi xen ghép là 37ha) Hoạt động sản xuất bị tác động nhiều từ các hậu quả của BĐKH chính là nghề nuôi tôm trên cát và cá lồng Năm 2011, do ảnh hưởng của đợt không khí lạnh, lượng nước ngọt quá nhiều dẫn đến cá nuôi lồng chết 40,2 tấn, giá trị thiệt hại khoảng 7, 9 tỷ đồng6

Tuy nhiên, đứng trước những nguy cơ đe doạ từ sự khai thác quá mức của con người và các tác động của BĐKH như bão, lũ, hạn hán tăng, nước biển dâng, sóng mạnh, các hoạt động nuôi trồng thuỷ sản, đặc biệt là nuôi tôm trên các vùng đất cát ven biển đang bị ảnh hưởng tiêu cực Dữ liệu có được từ chuyến điền giã này phản ánh một thực tế

là những năm gần đây, nghề nuôi trồng thủy sản của người dân thật sự là khó khăn Theo quan sát của người dân, từ năm 2007 trở đi, tình trạng này càng biểu hiện rõ rệt Nếu như trước năm 2007, mô hình nuôi tôm giống, mô hình nuôi tôm thịt, nuôi ốc hương… phát triển đặc biệt mạnh và mang lại nguồn thu vài trăm triệu đồng đến vài tỷ (tính trung bình một năm) Nhưng bắt đầu từ năm 2007 đến nay, nuôi trồng thủy sản không những không

6

Báo cáo thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2011

Hộp 2: Câu chuyện phát triển đội tàu xa bờ

Nguồn thu mấy năm nay của hoạt động đánh bắt gần bờ thấp hơn hẳn, bởi vì nó chịu ảnh hưởng môi trường, nguồn hải sản cạn kiệt, giá dầu mỡ tăng cao nên thu nhập của chúng tôi thấp hơn nhiều so với trước đây Ở thôn đã có 4 tàu xa bờ Chúng em muốn phát triển đội tàu xa bờ này thì cần đến vốn Bây giờ muốn mua đôi tàu xa bờ phải đến 2 tỉ Mà phải có khoảng 4-5 người, vốn thì mỗi gia đình phải có 4-5 trăm triệu thì mới mua được

(PVS, Nữ, 39 tuổi, xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc)

mang lại nguồn thu mà còn đẩy người dân vào cảnh nợ nần Theo lý giải của cư dân địa phương, thời tiết thay đổi nóng lạnh thất thường, nhiệt độ vào mùa đông quá thấp, độ mặn của nước không ổn định, nguồn nước ô nhiềm… là những lý do khiến họ không thể sản xuất được Lũ lụt là hiện tượng thời tiết bất lợi có ảnh hưởng quan trọng đối với loại hình sinh kế này, nó dẫn đến sự thay đổi của nguồn nước, độ mặn trong nước, hay thậm chí cuốn trôi con nuôi ở các ao hồ Hiện nay, số hộ còn nuôi trồng rất thấp và nuôi với quy

mô nhỏ hơn

Một sự dịch chuyển quan trọng về các hoạt động sinh kế trong vòng 10 năm qua trong các cộng đồng đối với việc tiếp cận nguồn nước hợp lý là hoạt động nuôi trồng thủy sản của các doanh nghiệp, được khuyến khích như một phần chính sách của Nhà nước Tuy nhiên, chỉ có các hộ gia đình tương đối khá giả mới có khả năng tham gia Những hộ gia đình nghèo phải đối mặt với nhiều trở ngại trong việc tham gia nuôi trồng thủy sản do năng lực hạn chế để đầu tư (vốn tài chính) và đòi hỏi phải áp dụng kiến thức kỹ thuật (vốn nhân lực) Hơn thế nữa, trong những năm gần đây, ngành nuôi trồng thủy sản địa phương bị đe dọa bởi một loạt những vấn đề từ việc mở rộng nuôi trồng thủy sản ở đầm phá Tam Giang Sản lượng tôm, cua, cá hàng năm bị sụt giảm do bệnh dịch, do ô nhiễm, ngọt hóa do lụt lội gây nên (và trong một số trường hợp, muối hóa do bị nước biển xâm nhập và mực nước sông giảm xuống do hạn hán), thay đổi điều kiện khí hậu, nhiệt độ trung bình trong thời gian nhất định của năm tăng, ảnh hưởng của bão Một số hộ gia đình cho rằng việc nuôi cá lồng tại các khu vực ít bị ngọt hóa có thể thực hiện được, nhưng thường gặp vấn đề và không phải là giải pháp khả thi Ở những nơi nguồn nước cho nuôi trồng thủy sản bị mặn hóa do xâm nhặp mặn và mức nước sông xuống thấp thì các hộ gia đình hòa nước từ hệ thống tưới tiêu của địa phương để giảm nồng độ muối nhưng đây cũng không phải là giải pháp dài hạn

Sau giai đoạn đầu với năng suất và thu nhập cao trong những năm 2000 và 2005, sự sụt giảm nhanh chóng và đôi khi là sụt giảm về sản lượng đã xảy ra với nguyên nhân là

sự gia tăng bệnh dịch của tôm, cá và tác động của những rủi ro khí hậu (nhiệt độ trong mùa cao quá mức, nguồn nước bị nhiễm mặn hoặc ngọt hoá do mưa và lụt lội đã gây nên

Hộp 3: Câu chuyện về con tôm

Nuôi tôm thì năm đầu tiên và năm thứ hai còn được Cho dù tôm cũng có bị chết, bởi

vì người dân không nắm được khoa học kỹ thuật, nhưng tính ra sản lượng vẫn còn được Tuy nhiên, đến năm thứ ba, tư, năm vừa rồi thì quá kém Nó cũng phụ thuộc nhiều vào nguồn nước, thời tiết Thực ra dân chỉ bảo nuôi tôm thì nuôi tôm chứ chưa nghĩ nuôi tôm

nó phải thế nào, cơ bản là khoa học kỹ thuật không nắm được Từ đó, có những nhà bây giờ có một mẫu, nhưng có nhà cũng chỉ có hai sào, có nhà ba sào, có nhà năm sào chẳng hạn Những nhà một mẫu thì người ta đầu tư vào và xử lý được, nhưng nhà hai, ba sào khi chết thì bỏ không đấy, cho nên là con tôm lây bệnh sang nhau

Có thể, nó cũng do con giống nữa, chứ mình không thể đổ cho khoa học kỹ thuật hay thời tiết được Bởi vì nuôi tôm vài năm nay thì chúng tôi cũng đúc kết kinh nghiệm, thực

ra, con giống cũng có thể tôi với cô này cùng mua một bể, tôi lại bị, cô thì không Có thể lại do ao đấy chứ mình cũng không biết Có thể có nhiều nguyên nhân mà mình không thể giải trình được

(TLN, Nam, 58 tuổi, Vinh Hiền, Phú Lộc)

65

hộ khác nuôi tôm cá giống có chu kỳ sinh sản ngắn hơn, do vậy ít bị tổn thương hơn đối

với tác động của bão lũ Mặc dù các loài tôm nhỏ có chất lượng thấp hơn và giá trên thị

trường thấp hơn nhưng có thể nuôi được hai vụ trong một năm (tháng 2- 6 và tháng 6-8)

Một số hộ gia đình khác đã chuyển từ nuôi trồng thủy sản độc canh sang đa dạng hóa, với

sự kết hợp của nhiều loại cua, tôm và cá Phương pháp này tạo ra sản lượng cao với chi

phí đầu vào thấp hơn do những giống loài này tận dụng được thức ăn của những loài

khác, đồng thời làm sạch nguồn nước

Tóm lại, trong giai đoạn từ năm 2000-2005, nhóm hộ gia đình làm ngư nghiệp là

đối tượng có nguồn thu nhập khá cao do việc đánh bắt và nuôi trồng gặp nhiều thuận lợi,

năng suất cao, giá cả ổn định Sau giai đoạn thịnh vượng đó, mô hình sinh kế này không

những không giúp người dân xóa nghèo mà còn dẫn đến tình trạng nợ nần cho nhiều gia

đình Sự thay đổi của khí hậu, thời tiết, tự nhiên được xem là một trong những nguyên

nhân chính yếu khiến tình hình sản xuất của người dân trở nên ngày càng khó khăn hơn

3 Kết luận

Là một xã bãi ngang ven biển nên Vinh Hiền đón nhận những biến đổi sâu sắc về

khí hậu Biểu hiện cụ thể là hiện tượng biển xâm thực, xu hướng chuyển dịch mùa trong

năm, cộng với các hiện tượng thời tiết cực đoan bão, hạn hán, mưa to bất thường, rét đậm

xuất hiện đột ngột Tất cả những hiện tượng trên đều mang lại tác động tiêu cực cho hoạt

động sinh kế của người dân địa phương Dữ liệu khảo sát điền giã cho thấy dưới tác động

của BĐKH những khó khăn đối với loại hình sinh kế phụ thuộc vào tự nhiên (nuôi trồng,

đánh bắt thủy hải sản)

BĐKH, biểu hiện qua các hiện tượng thời tiết bất thường, gây ra sự suy giảm về

nguồn vốn tài chính của người dân khi không có được kết quả thu hoạch tối ưu trong hoạt

động mùa vụ Không những gây thiệt hại về vốn tài chính, BĐKH còn gây ra xu hướng

phá vỡ các hình thức sinh kế dài hạn tại địa phương BĐKH làm tăng thêm rủi ro trong

chiến lược sinh kế mà người dân địa phương đã lựa chọn Thêm nữa, BĐKH gây nên

nhiều loại bệnh dịch khó lường đối với những người dân có sinh kế gắn liền với điều kiện

tự nhiên

Có thể nhận thấy rằng, BĐKH đang dần trở thành một vấn đề quan trọng hàng đầu

tác động đến chiến lược phát triển kinh tế-xã hội của xã Vinh Hiền Những biểu hiện thời

tiết bất thường đang có dấu hiệu ngày càng gia tăng Điều này đã và đang ảnh hưởng trực

tiếp đến sinh kế của cộng đồng dân cư nơi đây Đã đến lúc cần đưa ra một chiến lược sinh

kế bền vững, tích hợp những nguồn lực sẵn có của người dân địa phương, hướng đến sự

phát triển bền vững

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Nguyễn Tuấn Anh (2011) Giáo trình Xã hội học môi trường NXB Đại học Quốc gia

Hà Nội

2 Báo cáo tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2011 và nhiệm vụ, kế

hoạch năm 2012 xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc

3 Báo cáo tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2012 và nhiệm vụ, kế

hoạch năm 2013 xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc