Thực hành kiểm tra máy phát điện một chiều bên ngoài xe và thực hành điều chỉnh điện áp máy phát và rơ le đóng ngắt dòng điện nạp trên tiết chế p5

Lắp bộ chia điện - Xác định điểm chết trên của xy lanh số một thời kỳ nén БТР-60ПБ hoặc khử độ rơ vòng quay bộ giảm chấn trục khuỷu động cơ sao cho vạch chuẩn của bộ giảm chấn nằm chính

1 Thực hành kiểm tra máy phát điện một chiều bên ngoài xe.

Giống câu 2, Nhóm 2

2 Thực hành điều chỉnh điện áp máy phát và rơ le đóng ngắt dòng điện nạp trên tiết chế P5.

- Chuẩn bị nguồn điện một chiều ( Biến áp, hoặc bình ắc quy)

 Điều chỉnh điện áp máy phát

- Mắc (+) nguồn điện 28V vào trụ đấu với máy phát (9) của tiết chế, cực (-) mắc vào vỏ tiết chế

- Điều chỉnh độ căng lò xo của 2 rơle điều chỉnh điện áp (6) như sau: + Nới ốc hãm

+ Vặn con ốc điều chỉnh theo chiều sao cho lò xo kéo tiếp điểm của role

+ Vặn con ốc điều chỉnh ngược lại từ từ cho tới khi tiếp điểm mở ra

+ Ngắt nguồn sau đó cấp lại 1-2 lần kiểm tra hoạt động của tiếp điểm + Vặn con ốc hãm lại

 Điều chỉnh Rơ le đóng ngắt dòng điện nạp

- Mắc (+) nguồn điện 26V vào trụ đấu với máy phát (9) của tiết chế, cực (-) mắc vào vỏ tiết chế

- Điều chỉnh độ căng lò xo của 2 rơle ngăn dòng điện ngược (2) như sau:

+ Nới ốc hãm

+ Vặn con ốc điều chỉnh theo chiều sao cho lò xo kéo tiếp điểm của role mở

+ Vặn con ốc điều chỉnh ngược lại từ từ cho tới khi tiếp điểm đóng lại + Ngắt nguồn sau đó cấp lại 1-2 lần kiểm tra hoạt động của tiếp điểm + Vặn con ốc hãm lại

3 Thực hành lắp đấu bình điện lên xe БТР-60ПБ.

- Đưa ắc quy vào trong xe

- Ngắt công tắc chung

- Nối dây điện nối tiếp 2 bình ắc quy

- Nối dây (+) vào cực dương;

dây (–) vào cực âm

* Lưu ý: Khi nối dây tránh để chạm chập

Thứ tự tháo ắc quy thực hiện ngược lại với

khi lắp

4 Thực hành nạp điện cho ắc qui bằng phương pháp nạp dòng không đổi.

Mắc nối tiếp các bình nạp với nhau

Yêu cầu: phải kiểm soát được dòng, cụ thể là phải có đồng hồ ampe Dòng nạp bằng 1/10 dung lượng bình ắc quy nhỏ nhất I = Qmin/10 Điện áp tối thiểu mạch cung cấp được U= 2,7.n (V)

n là số ngăn

Nạp bình đến khi thấy dd axit sủi bọt, nạp thêm 2-3h

5 Thực hành kiểm tra ắc quy bên trong xe.

6 Thực hành kiểm tra ắc quy bên ngoài xe.

(như nhóm 2)

7 Thực hành điều chỉnh, lắp đặt động cơ khởi động lên xe T-54.

Khi lắp máy khởi động điện lên xe cần phải đảm bảo các thông số kỹ thuật sau:

- Động cơ điện phải tỷ sát lên bệ đỡ, nếu dùng thước nhét (căn lá) 0,1mm thì không nhét sâu quá 20mm trên một cung dài 60mm

- Khe hở giữa giá 3 và mặt đầu của nắp, đo ở cung 180° phía trên, cho phép không lớn hơn 0,5mm

- Khe hở giữa các răng của bánh răng khởi động và bánh răng ly hợp chính từ 0,8÷1 mm (độ sai lệch theo chiều dài răng cho phép đến 0,1mm) Khe hở được kiểm tra bằng thước nhét chỗ có độ đảo hướng tâm lớn nhất (có chữ P) Độ sai lệch khe hở bên theo chiều dài răng kiểm tra bằng cách căn giữa các răng một miếng chì dày 1,5mm rộng 10mm

- Khe hở giữa mặt đầu bánh răng khởi động và mặt đầu bánh răng vành

ly hợp chính là 4÷5mm Khe hở được kiểm tra tại chỗ có độ đảo mặt đầu lớn nhất của vành răng ly hợp (có chữ T)

-Các dây dẫn phải được bắt chặt, vỏ cách điện không bị nứt, bong

- Mô men trượt của khớp dẫn động phải nằm trong khoảng (24÷28)kGm Kiểm tra bằng tay đòn lực kế

Hình 5.4- Máy khởi động

và các thông số khi lắp ráp 1- Vành răng ly hợp chính; 2- Bánh răng khởi động; 3- Giá; 4- Rơ le khởi động; 5- Dây cáp điện; 6- Đại kẹp; 7- Bu lông; 8- Đệm; 9- Giá hộp truyền lực.

- Các ổ bi được bôi trơn bằng mỡ ЦИАТИМ-201.

- Các chổi than phải ép sát vào bề mặt làm việc không nhỏ hơn 1/2 bề mặt làm việc Các chổi than phải sạch và di chuyển nhẹ nhàng trên giá

- Hành trình của bánh răng: 22,5÷25,5mm

- Khe hở giữa móc câu và chốt liên động trong khoảng từ 3-4mm

- Hai bánh răng khi ăn khớp và khi tách ra phải nhẹ nhàng, nhanh, không bị kẹt

8, 9 Thực hành kiểm tra, điều chỉnh hệ thống đánh lửa trên xe

M-113, БТР-60ПБ.

1 Lắp nến điện

- Chọn đúng loại, mặt trên đầu của nền điện khi xiết chặt xong phải trùng với mặt nắp máy

- Nếu chiều dài phần ren quá ngắn hoặc quá dài, muội than sẽ bám vào góc tạo giữa nến điện và nắp máy (chỗ mũi tên chỉ trên hình)

- Nếu chiều dài ren lớn quá, đỉnh piston có thể chạm vào điện cực của nến điện

2 Đặt lửa, điều chỉnh thời điểm đánh lửa cho hệ thống

a Điều chỉnh khe hở má vít bạch kim

- Ngắt công tắc chung

- Tháo sáu bu lông nắp đậy bộ chia điện (không cần tháo các đường dây сао áр) - Điều chỉnh khe hở:

+ Xoay trục khuỷu ngược chiều kim đồng hồ cho đến khi vấu tì phi kim loại của má bạch kim di động nằm trên đỉnh cao nhất của cam phân phối

+ Nới lỏng ốc cố định giá của má bạch kim tĩnh, điều chỉnh khe hở của các má bạch kim từ 0,35-0,45mm, cho miếng giấy pơ-luya vào giữa hai

má bạch kim và xiết chặt ốc

- Lắp nắp bộ chia điện

b Điều chỉnh nền điện

| Tháo toàn bộ các nến điện ra rửa sạch bằng xăng, lau khô và điều chỉnh khoảng cách giữa hai cực là 0,7÷0,9mm

c Lắp bộ chia điện

- Xác định điểm chết trên của xy lanh số một thời kỳ nén (БТР-60ПБ)

hoặc khử độ rơ vòng quay bộ giảm chấn trục khuỷu động cơ sao cho vạch chuẩn của bộ giảm chấn nằm chính giữa vạch 10° của giá giữ vạch

chuẩn trên thân động cơ (M-113).

- Lắp thân bộ chia điện vào động cơ và cố định lại

Chú ý: Thân bộ chia điện chỉ có một vị trí lắp vào động cơ, nắp gắn

dây cao áp chỉ có một vị trí lắp vào thân bố chia điện, trong khi trục bộ chia điện có thể lắp vào trục bơm dầu ở hai vị trí và con quay chia điện lắp vào trục bộ chia điện có thể có một hoặc nhiều vị trí tùy loại động

cơ Vì vậy khi lắp bộ chia điện vào động cơ phải lắp sao cho con quay chia điện hướng vào đầu dây cao áp của xy lanh số một tại thời kỳ nén

d Đặt góc đánh lửa

- Ngắt công tắc chung và công tắc đánh lửa

- Tháo dây cao áp xi lanh số một

- Xác định điểm chết trên thời kỳ nén của xy lanh số một (БТР-60ПБ)

hoặc khử độ rơ vòng quay bộ giảm chấn trục khuỷu động cơ sao cho

vạch chuẩn của bộ giảm chấn nằm chính giữa vạch 10° của giá giữ vạch

chuẩn trên thân động cơ (M113).

- Nới lỏng ốc cố định tấm trên và tấm dưới bộ điều chỉnh trị số ốc tan trên

bộ chia điện, xác định thời điểm tiếp điểm má vít bạch kim bắt đầu mở bằng một trong các cách:

+ Xoay thân bộ chia điện thuận chiều làm việc sao cho hai tiếp điểm má vít kẹp chặt miếng pơ-luya Xoay thân bộ chia điện ngược chiều quay của lá quét phân phối đồng thời kéo nhẹ miếng pơ-luya ra cho đến khi nào có thể nhẹ nhàng rút được miếng giấy pơ-luya ra thì dừng lại

+ Dùng đồng hồ vạn năng để thang đo “Ω”, một que đo tiếp mát que còn lại chọc vào trụ đấu dây từ biến áp đánh lửa đến tiếp điểm Xoay thân bộ chia điện thuận chiều làm việc sao cho hai tiếp điểm má vít đóng, lúc này đồng hồ chỉ 0Ω Quan sát đồng hồ và từ từ xoay thân bộ chia điện ngược chiều làm việc cho đến khi kim đồng hồ chỉ giá trị lớn thì dừng lại

+ Đóng công tắc chung và công tắc đánh lửa Dùng đèn kiểm tra hoặc đồng hồ vạn năng thang đo “VDC và tầm đo thích hợp, một đầu của đèn kiểm tra hoặc que đo “+” của đồng hồ đặt vào tiếp điểm động, đầu còn lại của đèn kiểm tra hoặc đồng hồ nối mát Xoay thân bộ chia điện thuận chiều làm việc sao cho hai tiếp điểm má vít đóng, lúc này đèn kiểm tra tắt hoặc đồng hồ chỉ 0V Quan sát đèn hoặc đồng hồ và từ từ xoay thân

bộ chia điện ngược chiều làm việc cho đến khi đèn tắt hoặc đồng hồ chỉ giá trị điện áp đánh lửa thì dừng lại

+ Đóng công tắc chung và công tắc đánh lửa Đưa đầu dây cao áp từ biến áp đánh lửa đến gần vỏ động cơ (mát) và cách vỏ động cơ khoảng 0,5÷1cm Xoay thân bố chia điện thuận chiều làm việc sao cho hai tiếp điểm má vít đóng Quan sát đầu dây cao áp và từ xoay thân bộ chia điện ngược chiều làm việc cho đến khi xuất hiện tia lửa đầu dây cao áp thì dừng lại

- Xiết chặt ốc cố định tấm trên và tấm dưới bộ điều chỉnh trị số ốc tan trên

bộ chia điện

- Lắp các đầu dây cao áp đến các nền điện theo thứ tự nổ của động cơ bắt đầu từ dây cao áp của xy lanh số một đối diện con quay chia điện

e Điều chỉnh góc đánh lửa theo phương pháp dùng đèn định thì

- Tháo dây cao áp xi lanh số một

- Nối đèn định thì một đầu với cáp điện xi lanh số một, một đầu với nến điện

- Khởi động động cơ và đặt ở chế độ 600 vòng/phút

- Hướng tia sáng đèn định thì vào cửa đặt lửa trên ly hợp (БТР-60ПБ)

và vào bộ giảm chấn trục khuỷu (M-113) Viên bi trên bánh đà phải trùng với kim chuẩn (БТР-60ПБ) hoặc vạch trên bộ giảm chấn phải thẳng hàng với vạch 10° của giá chia độ (M-113) khi đèn định thì loé

sáng

- Nếu không đúng thời điểm đánh lửa, tháo vít khóa bộ chia điện, quay bộ chia điện cho đến khi viên bị trên bánh đà phải trùng với kim chuẩn

(БТР-60ПБ) hoặc vạch trên bộ giảm chấn phải thẳng hàng với vạch 10° của giá chia độ (M-113) Vặn chặt ốc khóa.

3 Kiểm tra sau khi đặt lửa

- Cho xe chạy ở đường phẳng, gài số chạy thẳng với tốc độ trung bình và tăng ga đột ngột:

- Nếu động cơ nổ nhỏ, ngắn, máy tăng tốc nhanh là tốt

- Nếu động cơ nổ lớn, tăng tốc chậm, có tiếng gõ lớn là có hiện tượng sớm lửa, phải xoay thân bộ chia điện thuận chiều làm việc của con quay cho muộn lại

- Nếu động cơ không có tiếng gõ, nhưng máy lịm dần là có hiện tượng muộn lửa phải xoay thân bộ chia điện ngược chiều làm việc cho sớm lên

Thứ tự nổ của động cơ xe BTR-60PB là: 1-5-4-2-6-3-7-8

Thứ tự nổ của động cơ xe M-113 là: 1-8-4-3-6-5-7-2

10 Thực hành kiểm tra, điều chỉnh hệ thống đánh lửa trên xe БРДМ-2.

Giống 60PB

11 Trình bày và giải thích phương pháp sử dụng đồng hồ đo, đèn kiểm tra để kiểm tra, phát hiện sự hở mạch trong hệ thống điện xe T-TG.

1 Tại sao cần kiểm tra

- Khi một thiết bị tiêu thụ nào đó hoạt động không bình thường hoặc thường xuyên bị hư hỏng thì cần phải kiểm tra sự hư hỏng trong mạch điện

2 Xác định hư hỏng

- Dựa vào dấu hiệu hoạt động của thiết bị điện (hoạt động không bình thường) để xác định mạch có hư hỏng Sau đó kiểm tra tỉ mỉ từng đoạn nhỏ của mạch đó

3 Các bước kiểm tra

B1: Kiểm tra cầu chì tương ứng của mạch

- Đóng mạch các nhóm thiết bị tương ứng với cầu chì đó Kiểm tra các mạch điện mắc song song với thiết bị tiêu thụ (dùng chung cầu chì) Nếu khi đóng mạch chỉ có thiết bị hỏng không hoạt động, các thiết bị mắc song song còn hoạt động tốt chứng tỏ cầu chì còn hoạt động, chỉ cần tìm hư hỏng trong đoạn mạch

B2: Kiểm tra vị trí đứt mạch

- Dùng đồng hồ đo: Vặn đồng hồ về thang đo Ôm, chạm hai dầu dây

đo của đồng hồ vào lõi của từng đoạn mạch trên mạch điện, nếu đồng hồ trả về vị trí 0 chứng tỏ đoạn dây còn tốt, nếu đồng hồ không trả về chứng tỏ đoạn dây đó bị đứt

- Dùng đèn kiểm tra: Đóng mạch các thiết bị tiêu thụ điện Nối một dây của đèn kiểm tra với thân xe Đầu còn lại nối lần lượt với các điểm khác nhau của đoạn mạch Kiểm tra lần lượt các đoạn dây theo thứ tự từ

cầu chì đến thiết bị tiêu thụ điện Nếu đèn sáng chứng tỏ đoạn dây từ nguồn đến điểm nối dây đèn kiểm tra tốt

4 Điều chỉnh

- Sau khi xác định đoạn dây bị đứt có thể tiến hành nối dây hoặc thay thế Thông thường dây dẫn hay đứt ở các đầu nối dây do oxi hóa hoặc

do đai ốc nối dây tự tháo ra Vì vậy khi nối mạch phải kiểm tra thật cẩn thận

12 Thực hành đặt lửa cho động cơ trên xe БТР-60ПБ bằng phương pháp dùng đồng hồ Vôn.

- Ngắt công tắc chung và công tắc đánh lửa

- Tháo dây cao áp xi lanh số 1

- Xác định điểm chết trên thời kì nén của xi lanh số 1 Lúc này đầu con quay của bộ chia điện phải nằm quay về phía trụ đường dây cao áp của

xi lanh số 1

- Nới lỏng ốc cố định tấm trên và tấm dưới bộ điều chỉnh trị số ốc tan trên thân bộ chia điện, xác định thời điểm tiếp điểm má vít bạch kim bắt đầu mở bằng cách: Đóng công tác chung và công tắc đánh lửa Dùng đồng hồ Vôn, chỉnh tầm đo thích hợp Đặt đầu + vào tiếp điểm động, đầu còn lại (-) nối mát Xoay thân bộ chia điện thuận chiều làm việc sao cho hai tiếp điểm má vít đóng, lúc này đồng hồ chỉ giá trị điện áp 0V Quan sát đồng hồ và từ từ xoay thân bộ chia điện ngược chiều làm việc cho đến khi đồng hồ chỉ giá trị điện áp đánh lửa thì dừng lại

- Xiết chặt ốc cố định tấm trên và tấm dưới bộ điều chỉnh trị số ốc tan trên

bộ chia điện

- Lắp các đầu dây cao áp đến các nến điện theo thứ tự nổ của động cơ, bắt đầu từ dây cao áp của xi lanh số một đối diện con quay chia điện

13 Thực hành đặt lửa cho động cơ trên xe БТР-60ПБ bằng phương pháp dùng đồng hồ Ôm.

B1: Ngắt công tắc chung và công tắc đánh lửa

B2: Tháo dây cao áp xi lanh số một

B3: Xác định điểm chết trên thời kỳ nén của xy lanh số một hoặc khử độ rơ vòng quay bộ giảm chấn trục khuỷu động cơ sao cho vạch chuẩn của bộ giảm chấn nằm chính giữa vạch 10° của giá giữ vạch chuẩn trên thân động cơ (đối với xe

M-113) Lúc này đầu con quay của bộ chia điện phải nằm quay về phía trụ đường dây cao áp của xi lanh số một

B4: Nới lỏng ốc cố định tấm trên và tấm dưới bộ điều chỉnh trị số ốc tan trên bộ chia điện, xác định thời điểm tiếp điểm má vít bạch kim bắt đầu

mở bằng cách: Dùng đồng hồ vạn năng để thang đo “Ω”, một que đo tiếp mát que còn lại chọc vào trụ đấu dây từ biến áp đánh lửa đển tiếp điểm Xoay thân bộ chia điện thuận chiều làm việc sao cho hai tiếp điểm má vít đóng, lúc này đồng hồ chỉ 0Ω Quan sát đồng hồ và từ từ xoay thân bộ chia điện ngược chiều làm việc cho đến khi kim đồng hồ chỉ giá trị lớn thì dừng lại

B5: Xiết chặt ốc cố định tấm trên và tấm dưới bộ điều chỉnh trị số octan bộ chia điện

B6: Lắp các đầu dây cao áp đến các nền điện theo thứ tự nô của đông đầu từ dây cao áp của xy lanh số một đối diện con quay chia điện

14 Thực hành đặt lửa cho động cơ trên xe БТР-60ПБ bằng phương pháp dùng đèn kiểm tra.

B1: Ngắt công tắc chung và công tắc đánh lửa

B2: Tháo dây cao áp xi lanh số một

B3: Xác định điểm chết trên thời kỳ nén của xy lanh số một hoặc khử độ rơ vòng quay bộ giảm chấn trục khuỷu động cơ sao cho vạch chuẩn của bộ giảm chấn nằm chính giữa vạch 10° của giá giữ vạch chuẩn trên thân động cơ (đối với xe

M-113) Lúc này đầu con quay của bộ chia điện phải nằm quay về phía trụ đường dây cao áp của xi lanh số một

B4: Nới lỏng ốc cố định tấm trên và tấm dưới bộ điều chỉnh trị số

ốc tan trên bộ chia điện, xác định thời điểm tiếp điểm má vít bạch kim

bắt đầu mở bằng cách: Đóng công tắc chung và công tắc đánh lửa Dùng đèn kiểm, một đầu của đèn kiểm tra đặt vào tiếp điểm động, đầu còn lại của đèn kiểm tra nối mát Xoay thân bộ chia điện thuận chiều làm việc sao cho hai tiếp điểm má vít đóng, lúc này đèn kiểm tra tắt Quan sát đèn

và từ từ xoay thân bộ chia điện ngược chiêu làm việc cho đến khi đèn sáng thì dừng lại

B5: Xiết chặt ốc cố định tấm trên và tấm dưới bộ điều chỉnh trị số octan

bộ chia điện

B6: Lắp các đầu dây cao áp đến các nền điện theo thứ tự nô của đông đầu từ dây cao áp của xy lanh số một đối diện con quay chia điện

15 Thực hành đặt lửa cho động cơ trên xe БТР-60ПБ bằng phương pháp dùng tia lửa cao áp.

B1: Ngắt công tắc chung và công tắc đánh lửa

B2: Tháo dây cao áp xi lanh số một

B3: Xác định điểm chết trên thời kỳ nén của xy lanh số một hoặc khử độ rơ vòng quay bộ giảm chấn trục khuỷu động cơ sao cho vạch chuẩn của bộ giảm chấn nằm chính giữa vạch 10° của giá giữ vạch chuẩn trên thân động cơ (đối với xe

M-113) Lúc này đầu con quay của bộ chia điện phải nằm quay về phía trụ đường dây cao áp của xi lanh số một

B4: Nới lỏng ốc cố định tấm trên và tấm dưới bộ điều chỉnh trị số ốc tan trên bộ chia điện, xác định thời điểm tiếp điểm má vít bạch kim bắt đầu

mở bằng cách: Đóng công tắc chung và công tắc đánh lửa Đưa đầu dây cao án , biến áp đánh lửa đến gần vỏ động cơ (mát) và cách vỏ động 0,5-1cm Xoay thân bộ chia điện thuận chiều làm việc sao cho hai tiến lá vít đóng Quan sát đầu dây cao áp và từ xoay thân bộ chia ngược chiều làm việc cho đến khi xuất hiện tia lửa đầu dây cao áp thì dừng lại

B5: Xiết chặt ốc cố định tấm trên và tấm dưới bộ điều chỉnh trị số octan

bộ chia điện