MÔ HÌNH NUÔI sò HUYẾT kết hợp TRONG VUÔNG tôm

Mô hình nuôi sò huyết kết hợp trong vuông tôm là mô hình mang lại hiệu quả kinh tế cao, ổn định cho người nông dân. Vốn đầu tư thấp, tập trung ban đầu không kéo dài. Công và thời gian chăm sóc ít. Với mô hình kết hợp sò với tôm chúng ta tận dụng được diện tích, ngồn thức ăn, dòng chảy và sự tạo trong của con sò đối với nguồn nước nuôi tôm.

KHOA SP KHOA HỌC XÃ HỘI

BỘ MÔN ĐỊA LÝ

-

BÀI THU HOẠCH GIÁO DỤC VÌ SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

TRONG DẠY HỌC ĐỊA LÝ

MÃ HP: GO4186

MÔ HÌNH NUÔI SÒ HUYẾT KẾT HỢP TRONG VUÔNG TÔM

HVTH: Phạm Xuân An GVHD: TS Nguyễn Thanh Tâm

Lớp ĐHSĐIA20-L2-BL

Bạc Liêu, 7/2021

MỤC LỤC

A PHẦN MỞ ĐẦU 2

1 Lý do chọn đề tài 2

2 Mục tiêu 3

3 Nhiệm vụ 3

4 Phương pháp nghiên cứu 4

4.1 Phương pháp toán học 4

4.2 Phương pháp phân tích hệ thống và phân loại 4

4.3 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn 4

B PHẦN NỘI DUNG 4

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN 4

1 Quan niệm nuôi sò huyết 4

2 Vai trò 5

CHƯƠNG 2 HIỆN TRẠNG 5

1 Đặc điểm 5

2 Thực trạng 6

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP 7

1 Mục tiêu 7

2 Giải pháp 8

2.1 Chuẩn bị vuông nuôi 8

2.2 Chọn giống và vận chuyển giống 9

2.3 Kỹ thuật thả giống 9

2.4 Chăm sóc, quản lý 10

2.5 Thu hoạch 10

C KẾT LUẬN 10

1 Kết quả 10

2 Kiến nghị 11

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Từ xa xưa con người đã biết khai thác nguồn tài nguyên biển để phục vụ nhu cầu của cuộc sống Trải qua hàng ngàn năm nhu cầu ngày càng tăng, dân số không ngừng tăng Do đó nguồn tài nguyên biển tưởng như vô tận nhưng đến nay đã đang có nguy cơ cạn kiệt Những nguy cơ đó xuất phát từ sự khai thác tài nguyên quá mức, môi trường biển đang bị suy thoái Ngày nay con người đã khắc phục bằng cách nuôi các nguồn tài nguyên để phục vụ nhu cầu và khôi phục nguồn lợi thuỷ sản Trên cạn bà con nông dân

đã tận dụng được nhiều loại cây trồng trên cùng một diện tích qua phương pháp xen canh tăng vụ.Ở dưới nước bà con nuôi kết hợp các loại thuỷ sản không canh tranh về tầng nước, thức ăn tạo hiệu quả kinh tế cao Qua nhiều mô hình tham bản thân tôi thấy

mô hình nuôi kết hợp sò huyết trong vuông tôm là một mô hình bền vững, ít chi phí Đó

là lý do chọn đề tài “mô hình nuôi sò huyết kết hợp trong vuông tôm” để nghiên cứu và

thực hiện

Phát triển bền vững là một xu thế tất yếu trên thế giới, trong đó sản xuất có trách nhiệm là một trong 17 mục tiêu để thực hiện và mô hình mô hình nuôi sò kết hợp trong vuông tôm là một trong những mô hình đáp ứng được mục tiêu thứ 1, 12, 14 trong 17 mục tiêu Phát triển bền vững là phát triển hiện tại mà không tổn hại đến tương lai giai đoạn 2000-2015 có 8 mục tiêu phát triển bền vững, nhưng đến giai đoạn 2015-2030 lại

có đến 17 mục tiêu, trong đó có mục tiêu xoá nghèo, tiêu thụ và sản xuất có trách nhiệm, tài nguyên và môi trường biển Là những nội dung cụ thể của mục tiêu này là mô hình nuôi sò kết hợp trong vuông tôm là một xu hướng tất yếu trong phát triển bền vững để xoá đói, giảm nghèo đồng thời bảo vệ nguồn tài nguyên biển

Mô hình nuôi sò huyết kết hợp trong vuông tôm là mô hình mang lại hiệu quả kinh tế cao, ổn định cho người nông dân Vốn đầu tư thấp, tập trung ban đầu không kéo dài Công và thời gian chăm sóc ít Từ mô hình nuôi sò huyết trong đầm của bà con ở Năm Căn – Cà Mau cho thấy hiệu quả kinh tế cao Trên một diện tích nuôi khoảng 1 ha thả khoảng 20 triệu tiền giống sau 10 tháng cho thu hoạch khoảng 120 đến 140 triệu Từ dod cho thấy con sò có tiềm năng phát triển kinh tế cho bà con có nguồn vốn thấp

Nguồn sò huyết trên thị trường hiện nay khá khan hiếm, khi mua chúng dễ bị mua trộn chung với sò đá (loại sò có hình dạng rất giống sò huyết nhưng giá trị dinh

dương thấp vàgias thành rẻ) Giá 1 kg sò huyết có giá từ 120.000 loại khoảng 80 đến 100 con

Với mô hình kết hợp sò với tôm chúng ta tận dụng được diện tích, ngồn thức ăn, dòng chảy và sự tạo trong của con sò đối với nguồn nước nuôi tôm Ngoài ra chúng ta còn kết hợp cới nuôi cá đối mục hoặc cá đối ta Khi nuôi ba loại này hầu như không bị cạnh tranh về nơi ở, thức ăn

Qua đó tạo ra môi trường chăn nuôi bền vững để phát triển kinh tế vẫn đảm bảo bảo vệ môi trường nước, nguồn tài nguyên thuỷ sản Làm phhong phú thêm nguồn nuôi

2 Mục tiêu

Thành công của mô hình sẽ là mô hình điểm nhấn nhằm nhân rộng trên địa bàn

xã, huyện; tận dụng tham gia sản xuất trên cùng 1 diện tích, từ đó nâng cao thu nhập của nông dân, tạo việc làm cho lao động nhàn rỗi tại chỗ, thúc đẩy phát triển thế mạnh của địa phương, góp phần giữ gìn an ninh, trật xã hội, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

Mô hình nuôi sò huyết kết hợp trong vuông tôm là mô hìn dễ thực hiện Bà con nông dân chúng ta đã thực hiện trước đó, nhưng do lợi nhuận cao của việc nuôi tôm công nghiệp lâu dần mô hình này ít được chú ý tới Đối với hộ gia đình cần có 0,8 đến

1 ha là có thể nuôi Không cần quá nhiều vốn và đất rộng như các mô hình nuôi tôm công nghệ cao, cá kèo hoặc diện tích rộng để nuôi nghêu

3 Nhiệm vụ

Để chuẩn bị để nuôi sò huyết chúng ta cần có điều kiện tự nhiên về đất đai, khí hậu ,thổ nhưỡng: Lưu ý phần đáy là bùn mềm, độ dày của lớp bùn đáy trung bình khoảng

10 cm, nguồn nước giàu phù sa

Vuông nuôi cần giữ độ sâu mực nước tối thiểu đạt 1,2 – 1,5m trở lên, xung quanh

bờ có rào lưới sát mép nước để tránh sò bò lên bờ làm hang (chậm lớn) Lưới rào cao khoảng 40 cm so với mặt đất

Các yếu tố môi trường trước khi thả giống pH: 8.0; Độ mặn: 18‰  25‰; Nhiệt

độ nước 280C; Độ kiềm: 90mg/l; Hàm lượng Oxy hòa tan trong nước: 4 ppm

4 Phương pháp nghiên cứu

4.1 Phương pháp toán học

- Thu thập, xử lí số liệu kết quả khảo sát điều tra thực trạng

- Tổng hợp kết quả thực nghiệm nội dung

4.2 Phương pháp phân tích hệ thống và phân loại

Những ưu điểm và hạn chế của giống nuôi và môi trường sống Hệ thống các loài

có cùng môi trường sống và tác động đến môi trường

4.3 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Khảo sát, điều tra thực trạng của các mô hình

- Tham quan thực tế, trên internet

B PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN

1 Quan niệm nuôi sò huyết

Nuôi sò huyết thương phẩm là cách làm phổ biến của bà con nông dân từ bao đời nay, để từng bước để nhân dân tiếp cận, nâng cao nhận thức trong sản xuất nuôi trồng thủy sản, từ đó mô hình nuôi kết hợp với các vật nuôi khác hình thành nghề mới cho địa phương, nhằm phát huy hết tiềm năng, điều kiện tự nhiên Hiệu quả của mo hình giúp tăng thu nhập, cải thiện đời sống của người dân, giải quyết việc làm mới tạo thu nhập

ổn định, bền vững cho một bộ phận hộ dân có thu nhập thấp, hộ ít có đất sản xuất, nguồn vốn thấp đang sinh sống tại địa phương

Mô hình nuôi sò huyết kết hợp trong vuông tôm” là một trong những giải pháp

đa dạng hóa đối tượng nuôi mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân trên địa bàn

Thành công của mô hình nhằm nhân rộng trên địa bàn, tận dụng tham gia sản xuất trên cùng 1 diện tích, từ đó nâng cao thu nhập của người dân, tạo việc làm cho lao động nhàn rỗi tại chỗ, thúc đẩy phát triển thế mạnh của địa phương, góp phần giữ gìn

an ninh, trật xã hội, góp phần phát triển kinh tế - xã hội

Từ các mô hình đã thực hiện trước đó với bản thân tôi và điều kiện canh tác của gia đình tôi thấy đây là mô hình phù hợp và nghiên cứu thực hiện

2 Vai trò

Sò huyết là loài hải sản tầng đáy góp phần vào chuỗi thức ăn của con người nói riêng và các loài động vật dưới nước nói chung Ngoài vai trò là thức ăn chún còn giúp cân bằng hệ sinh thái Trước kia rừng ngập mặn ven biển phát triển lượng

sò và các loại thân mền ven bờ còn nhiều và đa dạng Ngày nay số lượng đã bị suy giảm mạnh, nên việc nuôi sò thương phẩm đóng vai trò lớn: hạn chế việc khai thác quá mức ngoài tự nhiên, tăng thêm thu nhập cho bà con

Khi chúng ta nuôi kết hợp với tôm, cá sò đóng vai trò làm vệ sinh tầng đáy

và trong nước, do đặc tính lọc nước lấy thức ăn và nạo vét tằng đáy Từ đó môi trường nước trong ao nuôi được sạch sẽ và ổn định Trong quá trình nuôi kết hốpf cũng ít cạnh tranh ô xy với các loài nuôi cùng

CHƯƠNG 2 HIỆN TRẠNG

1 Đặc điểm

Sò huyết (tên khoa học là Anadara granosa; tên tiếng Anh: Blood cockle) là loại nhuyễn thể hai mảnh (Bivalvia), sống ở vùng bãi triều ven biển và các đầm phá ở

độ sâu 1-2 mét so với mặt nước Sò huyết phân bố ở vùng Ấn Độ - Thái Bình Dương từ đông châu Phi đến Úc, Nhật Bản Tại Việt Nam, người dân quen gọi là sò trứng hay sò huyết Sò trưởng thành dài 5–6 cm và rộng 4–5 cm

Môi trường sống: Sò huyết có thể sống trong vùng nước đến độ sâu 2m, nhưng chủ yếu tập trung ở vùng ven biển, trong vùng trung triều với đáy là bùn, độ mặn tương đối thấp 18‰  25‰ và nhiệt độ tối ưu 20 - 30 °C Thức ăn quan trọng của chúng là các mảnh vụn hữu cơ, thực vật phù du và tảo đơn bào Sò huyết sinh sản từ tháng 8 đến

tháng 2 năm sau và thành thục sau hơn 1 đến 2 năm Con cái có thể sinh 500.000 - 2.300.000 trứng

Theo báo cáo của FAO, sản lượng đánh bắt hàng năm từ 1.415 tấn năm 1995 lên 6.503 tấn năm 1999 (Trung Quốc, Đài Loan, Hàn Quốc) Trong khi đó, sản lượng nuôi trồng hàng năm từ 252.233 tấn năm 1995 lên 315.811 tấn năm 1999 (Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lan, Malaysia) Sản lượng trên toàn cầu năm 1950 khoảng 3.000 tấn và tăng lên hơn 70.000 tấn năm 2003

Giá trị dinh dưỡng

Tại Việt Nam, sò huyết xuất hiện nhiều nhất ở Phú Yên, Huế, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bến Tre Sò huyết có giá trị dinh dưỡng cao, bổ máu, được chế biến thành nhiều món ăn như sò luộc, sò hấp, bò xào sò huyết, cháo sò huyết Những món ăn này còn có tác dụng chữa bệnh tốt như tăng huyết áp, suy nhược cơ thể, lao phổi

Theo các nghiên cứu, trong 100g sò huyết có các thành phần chính: 81,3g moisture; 11,7g protein; 1,2g lipid; các chất khoáng; các loại vitamin A, B1, B2, C; giá trị năng lượng 71,2 Kcal

2 Thực trạng

Những năm gần đây, việc nuôi sò huyết xen canh trong vuông tôm được xem là

mô hình làm ăn hiệu quả, giúp nhiều nông dân vươn lên khá, giàu và được bà con nông dân nhân rộng Nhưng năm nay do thời tiết nắng hạn kéo dài, nhiệt độ và độ mặn tăng cao, gây thiệt hại hàng trăm héc-ta sò huyết Nhiều hộ dân không còn vốn để tái đầu tư, cải tạo và mua sò huyết giống thả nuôi vụ tiếp theo

Trước đây mô hình nuôi sò huyết được thả nuôi nhiều theo ven tuyến sông, vì nơi đây có nhiều phù sa và thuỷ triều lên xuống, thích hợp cho sò huyết phát triển Gần

đây, thấy giá sò huyết thương phẩm luôn ở mức cao và đầu ra ổn định, thêm vào đó, nuôi sò huyết người nuôi chỉ đầu tư tiền mua con giống, không phải tốn kém bất kỳ chi phí thức ăn hay tiền thuốc phòng bệnh và không đòi hỏi kỹ thuật cao như nuôi tôm, nên việc nuôi sò huyết trong vuông tôm được lan toả nhiều nơi

Từ những năm 1995 đến 2009 bà con nuôi sò huyết dọc theo các tuyến kênh, sông Do đặc tính sò đi ngược lê bờ làm hang và ở, sống tập trung ở ven bờ sông, cùng với tập quán nhân dân hay di chuyển bằng các phương tiện đường bộ dẫn tới tình trạng sạt lở bờ sông diễn ra nhanh chóng Từ thực trạng trên uỷ ban các cấp đã không cho nuôi

để bảo vệ bờ sông

Hiện nay việc đi lại vận chuyển bằng phương tiện thuỷ đã giảm rất nhiều so với trước, việc nuôi sò huyết trên sông cũng không diễn ra nhiều do tình trang nước bị ô nhiễm do nước thải từ các khu nuôi tôm công nghệ cao thải ra, lòng sông cao khi thuỷ triều xuống thu hẹp đáy sông Song song đó khi gặp mưa lớn kéo dài và cuối mùa mưa

độ mặn giảm nhanh chóng làm sò dễ chết nên rất khó nuôi

Nhưng những tháng mùa khô vừa qua, thời tiết nắng hạn kéo dài dẫn đến hầu hết diện tích thả nuôi nuôi sò huyết vào thời điểm đầu năm đều bị thiệt hại, làm cho đời sống bà con gặp không ít khó khăn Hiện nay giá sò huyết thương phẩm trên thị trường khá cao, tăng gấp 1,5 lần so với thời điểm trước đây, thời tiết cũng hết sức thuận lợi cho

sò huyết phát triển, nhưng nhiều hộ không còn vốn cải tạo và mua con giống thả nuôi cho vụ thiếp theo

Ðể mô hình nuôi sò huyết trong vuông tôm phát triển bền vững, nhằm đa dạng đối tượng nuôi thuỷ sản trên cùng diện tích sản xuất, góp phần nâng cao thu nhập cải thiện cuộc sống gia đình và xoá nghèo bền vững ở địa phương, Nhà nước nên có cơ chế chính sách hỗ trợ đồng vốn, giúp bà con nông dân có điều kiện tái đầu tư sản xuất, mỗi khi xảy ra rủi ro thiệt hại do thời tiết

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP

1 Mục tiêu

Mô hình nuôi sò huyết trong vuông tôm cần phải đạt một số mục tiêu sau:

- Nâng cao hiệu quả kinh tế qua mô hình nuôi bền vững, kết hợp đa dạng vật nuôi Nuôi sò huyết kết hợp với tôm thẻ hoặc tôm sú ( tôm thẻ thời gian thu

hoạch là 3 tháng, tôm sú thời gian thu hoạch khoảng 7 đến 8 tháng) cùng kết hợp với nuôi cá đối, cá hố có giá trị kinh tế cao Các loài này nuôi chung không cạnh tranh về nơi ở, nguồn thức ăn

- Cải thiện được tình trạng ô nhiễm mầm bệnh trong ao nuôi Khi nuôi cần phải thay nước định kỳ, tăng cường các vi sinh vật có lợi làm ức chế sự phát triển

có hại đến tôm, cá

- Tận dụng được diện tích đất và nguồn nhân công có sẵn

2 Giải pháp

2.1 Chuẩn bị vuông nuôi

Khi tiến hành thiết kế vuông nuôi cần lưu ý:

- Khi làm bờ xung quanh cần loại bỏ các loại cua, chúng có thể làm hao hụt

số lượng sò con Bờ được làm có độ dốc khoảng 400 (bờ thoải) để sò dễ trú ngụ

- Rào lưới xung quanh bờ dưới mép nước cao nhất khoảng 50 cm để tránh

sò bò lên cạn

- Cống lấy nước vào gần với sông và không đặt quá cao so với mực nước triều khi hạ xuống Đặt cống cao gặp con nước kém khi cần cho nước vào thì lượng nước không đáng kể hoặc không chảy vào được Khi thu hoạch hoặc thay nước cần tháo bỏ bớt nước gặp khó khăn

- Đặt sẵn một giàn quạt nước cách cống lấy nước vào khoảng 40m để khi lấy nước vào mở quạt chạy đảo nước và đưa lượng phù sa vào sâu bên trong, giúp cho sò lọc để lấy dinh dưỡng

- Đối với các hộ gia đình có diện tích khoảng 0.6  1ha và chiều ngang khoảng 40m, chúng ta nên làm một bờ ở giữa nhằm tăng diện tích bờ cho sò trú ngụ, tạo điều kiện cho dòng chảy vào trong vuông tôm được tuần hoàn vòng tròn

Có thể nuôi gà, dê, heo trên bờ đó (cù lao) mà không bị chó đến phá và ngược lại không vào nhà vào vườn được

- Có điều kiện để sẵn một máy bơm nước vào mùa mưa Khi mưa lớn kéo dài độ mặn trong ao giảm xuống nhanh, để lâu sò sẽ yếu và chết do đó cần phải bơm nước ngoài sông vào

2.2 Chọn giống và vận chuyển giống

Theo kinh nghiệm của những người nuôi cho biết, sò huyết không khó nuôi, nhưng trước khi thả giống cần phải cải tạo môi trường trong vuông

Vào mùa mưa, phải theo dõi nguồn nước thường xuyên, tiến hành rải phân, xả nước vào những thời điểm thích hợp, tạo môi trường tốt cho tất cả các loại thủy sản nuôi trong vuông

Tuy nhiên, theo nhiều nông dân, không phải vùng nào cũng nuôi được sò huyết Nuôi sò phải đảm bảo lấy được nước ra vào thường xuyên để cải tạo môi trường Đặc biệt, vuông tôm nào có rong sống dưới đáy thì không thể nuôi, vì thả giống xuống là sò chết Sò huyết ăn phù sa, nên nơi có thủy triều lên xuống gần cửa biển lấy nước ra vào thường xuyên thì dễ nuôi và sò nhanh lớn

- Giống được mua từ cơ sở trên địa bàn, các yếu tố môi trường tương đối giống nhau và hạn chế được thời gian vận chuyển nên tỉ lệ hao hụt sẽ thấp

- Giống đồng cỡ, có màu trắng hồng, sạch sẽ, không lẫn đối tượng khác

- Tránh chọn, thả giống có mùi hôi hoặc lẫn các sinh vật địch hại như cua, ốc,

- Trong quá trình vận chuyển con giống tránh để sò huyết tiếp xúc với nước ngọt đặc biệt là nước mưa, thời gian vận chuyển con giống không quá 6 giờ, sò giống được đựng trong bao bố, để nơi thoáng mát vận chuyển bằng xuồng, thường xuyên tưới nước biển lên các bao đựng sò giống để sò dễ hô hấp

2.3 Kỹ thuật thả giống

- Thả giống lúc trời mát Tốt nhất dùng xuồng bơi rải sò huyết đều trên mặt diện tích nuôi

- Tránh thả giống khi nước chảy mạnh vì sò huyết dễ bị cuốn trôi theo dòng nước làm cho mật độ phân bổ không đều

- Sò giống nếu thả quá dày thì lượng thức ăn cung cấp cho sò không đủ làm hạn chế tốc độ sinh trưởng, ảnh hưởng đến sản lượng thu hoạch