Tư tưởng hồ chí minh về vấn đề dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc

Hồ Chí Minh dựa trên quan điểm Mác - Lênin cho rằng «CM là sự nghiệp của quần chúng dựa vào nhiệm vụ cốt yếu của CMGPDT» HCM đã xác định lực lượng tiến hành cuộc cách mạng là toàn dân VN

GVHD: Nguyễn Đắc Dũng

Nhóm sinh viên: 4

2 Trịnh Quang Hưng 630920

5, CMGPDT cần được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước CMVS ở chính quốc

6, CMGPDT phải được tiến hành bằng bạo lực cách mạng

a Lập luận của HCM: Để có thắng lợi thì phải là khởi nghĩa quần chúng

+ Điểm mới mẻ trong lập luận của HCM: sự nghiệp

cách mạng nước ta muốn thắng lợi thì cuộc khởi nghĩa

phải có tính chất là cuộc khởi nghĩa của quần chúng

chứ không phải cuộc nổi loạn

• Ám sát cá nhân, bạo động non, xúi dân bạo động mà không

bày cách tổ chức, là cho dân quen ỷ lại mà quên tự cường

• Người nhận thấy trước đó cũng có nhiều con đường cứu

nước khác nhau như của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh,

Hoàng Hoa Thám… Nhưng đều thất bại

+ Người nghiêm khắc phê phán những hành động nhỏ lẻ:

•. Những hành động đó không gây hiệu quả triệt để mà thêm

thiệt hại cho Cách Mạng do lực lượng của ta còn non yếu

•. Không đủ làm lung lay ý chí mà rút dây động rừng

•. Quân địch thêm đề phòng gây khó khăn cho CM

•. Quân ta đã mỏng lực lượng lại thêm tổn thất, thiệt hại đáng kể

Kết luận: Giải phóng dân tộc là sự nghiệp của toàn thể các lực lượng trong dân tộc

Hồ Chí Minh dựa trên quan điểm Mác - Lênin cho rằng «CM là sự

nghiệp của quần chúng dựa vào nhiệm vụ cốt yếu của CMGPDT»

HCM đã xác định lực lượng tiến hành cuộc cách mạng là toàn dân VN

trên cơ sở liên minh công nông.

+ “Cách Mạng là việc chung của dân chúng chứ không phải là việc

một hai người…”

+ “Dân tộc Cách Mạng chưa phân giai cấp, nghĩa là sĩ, nông, công

thương đều nhất trí chống cường quyền”

(HCM toàn tập, tập 2, tr 262 – 266)

- Nguyễn Ái Quốc chỉ rõ: “vì bị áp bức mà sinh ra cách mệnh, cho nên ai mà bị áp bức nặng thì cách mệnh càng bền, chí cách

mệnh càng quyết Hơn nữa, “công nông là tay không chân rồi; nếu thua thì chỉ mất một cái kiếp khổ, nếu được thì được cả thế

giới, cho nên họ gan góc Vì những cớ ấy, nên công nông là gốc cách mệnh; còn học trò, nhà buôn nhỏ, điền chủ nhỏ cũng bị tư

bản áp bức, song không cực khổ bằng công nông; 3 hạng ấy chỉ là bầu bạn với cách mệnh của công nông mà thôi“

- Lực lượng đông đảo: Hồ chí Minh có quan điểm kết luận về vai trò của mỗi 1 giai tầng: Gốc(chủ cách mệnh), bầu bạn( k bị áp

bức bằng ), đồng minh -> là lực lượng chính của cách mệnh

Đây là nhận định đúng đắn, sáng tạo, khoa học, xét trên cả phạm vi, quy mô, tính chất, cũng như thực hiện đã và đang diễn ra ở VN

 Theo Karl Marx:

«Quần chúng cách mạng là công nhân, nông dân.»

 Theo Lenin:

« Trong CMVS Nga, quần chúng CM là công nhân, nông dân, binh lính.»

 Theo Hồ Chí Minh:

«Quần chúng CM là “cả dân chúng“ không trừ một ai.»

Mục tiêu của c/m Việt Nam

Đánh đổ đế quốc Đánh đổ đại địa chủ phong kiến Giành độc lập cho dân tộc

“Đảng phải tập hợp đại bộ giai cấp công nhân, tập hợp đại bộ giai cấp nông

dân làm CM ruộng đất; lôi kéo tiêu tư sản, trí thức, trung nông… đi về phe

GCVS; đối với bọn phú nông, trung tiểu địa chủ tư bản An Nam mà chưa rõ

phản CM thì phải lợi dụng, chí ít là làm họ đứng trung lập Bộ phận nào đã

ra mặt phản CM (như đảng lập hiến) thì phải đánh đổ.“

Trong Sách lược vắn tắt, HCM nêu rõ:

Sách lược vắn tắt

dân.

- Quan điểm của HCM lấy dân làm gốc: thể hiện qua

CM tháng 8 1945, trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và

Mỹ

Trong lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Bác: “bất

kì đàn ông, đàn bà hay bất kì người già người trẻ không

phân biệt tôn giáo, đảng phái dân tộc Hễ là người VN thì

phải đứng lên đánh TD Pháp để cứu Tổ quốc Ai có súng

dùng súng Ai có gươm dùng gươm, không có gươm thì

dùng cuốc thuông gậy gộc Ai cũng phải ra sức chông TDP

cứu nước”

Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến

- Cơ sở xác định lực lượng cách mạng:

Đặc điểm chung: HCM khẳng định “dân ta có 1 lòng nồng nàn yêu

nước, đó là truyền thống quý báu của dân tộc ta, từ xưa đến nay, mỗi

khi tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành

một làn song vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn nó nhấn chìm tất cả lũ cướp nước và bán nước“

- Quan điểm của Người với từng giai cấp:

• Công nông là gốc của Cách Mạng: lực lượng đông đảo nhất

• Giai cấp lãnh đạo là giai cấp công nhân

• Sĩ, thương, binh là bầu bạn của Cách Mạng

Thuộc địa cung cấp

Nguyên vật liệu Nhân công rẻ mạt Thị trường tiêu thụ hàng hóa cho

+ Khả năng CM to lớn của nhân dân các dân tộc thuộc địa: nhân dân các dân tộc thuộc địa có khả năng làm Cách Mạng

to lớn

+ Chủ nghĩa dân tộc là một động lực lớn ở các nước đang đấu tranh độc lập: đối với các nước thuộc địa phương

Đông, chủ nghĩa dân tộc là động lực của đất nước

+ Công cuộc giải phóng nhân dân thuộc địa chỉ có thể

thực hiện được bằng sự nỗ lực giải phóng

- Quan hệ của CM thuộc địa với CMVS ở chính quốc:

+ CM ở chính quốc sẽ nổ ra trước và giành thắng lợi ở các nước thuộc địa Cách Mạng thuộc địa phụ thuộc vào Cách Mạng

ở chính quốc

cùng chống chung kẻ thù ( CNĐQ ).

- CM giải phóng dân tộc có thể giành thắng lợi trước

“Ngày mà hàng trăm triệu nhân dân Châu Á bị tàn sát và áp bức thức tỉnh để gạt

bỏ sự bóc lột đê tiện của bọn thực dân lòng tham không đáy, họ sẽ hình thành

một lực lượng khổng lồ, và trong khi thủ tiêu một trong những điều kiện tồn tại

của CNTB là CNĐQ, họ có thể giúp đỡ an em mình ở Phương Tây trong nhiệm

vụ giải phóng hoàn toàn.“

(Nguyễn Ái Quốc - 1921)

- CMGPDT thuộc địa có tính chủ động, có thể nổ ra và giành thắng lợi

trước CMVS ở chính quốc:

“ Nọc độc và sức sống của con rắn độc chủ nghĩa tư bản đang tập trung ở

các nước thuộc địa hơn là ở chĩnh quốc “

(HCM toàn tập, tập 1, trang 273 – 274)

- Tính tất yếu:

Theo Karl Marx: “Bạo lực là bàn đỡ của mọi chính quyền Cách Mạng,

vì giai cấp thống trị bóc lột không bao giờ tự giao chính quyền cho lực

lượng Cách Mạng”

Theo Hồ Chí Minh:

Cách mạng giải phóng dân tộc phải được thực hiện bằng con

đường Cách Mạng bạo lực, được quy định bởi các yếu tố:

 Sự thống trị của thực dân đế quốc ở thuộc địa vô cùng hà khắc, không hề có một chút quyền tự do dân chủ nào, không có

cơ sở nào cho thực hành đấu tranh không bạo lực

 “Chế độ thực dân, tự bản thân nó, đã là một hành động bạo lực của kẻ

mạnh đối với kẻ yếu rồi“

(HCM toàn tập, tập 1, trang 96)

 CMDTGP là lật đổ chế độ thực dân phong kiến, giành chính quyền về tay

cách mạng, nó phải được thực hiện bằng một cuộc khởi nghĩa vũ trang Như

ở VN là khởi nghĩa từng phần tiến lên tổng khởi nghĩa

+ Quán triệt quan điểm

“ CM là sự nghiệp của quần chúng “ Hồ Chí Minh chỉ

rõ: bạo lực Cách Mạng ở đây là bạo lực của quần

chúng, nghĩa là toàn dân vùng dậy đánh đuổi xâm

lược

+ Hình thức của bạo lực CM gồm cả

đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang

• Tùy tình hình cụ thể mà quy định những hình thức Cách Mạng thích hợp, sử dụng đúng và khéo léo kết hợp các hình thức đấu tranh vũ trang và đấu tranh chính trị cho Cách Mạng

+ Xuất phát từ tình yêu thương con người, quý trọng sinh mạng con người, HCM luôn tranh thủ mọi khả năng giành và giữ chính quyền ít đổ máu.

• Ngăn chặn xung đột vũ trang

• Tận dụng mọi khả năng giải quyết xung đột bằng

biện pháp hòa bình

• Chủ động đàm phán, thương lượng, chấp nhận

nhượng bộ có nguyên tắc

+ Việc tiến hành chiến tranh chỉ là giải pháp bắt buộc cuối cùng

Chỉ khi không còn khả năng hòa

hoãn

Kiên quyết phát động chiến

tranh

+ Trong khi tiến hành chiến tranh, Hồ Chí Minh vẫn tìm mọi cách giữ gìn hòa bình.

• Nhiều lần gửi thư cho chính phủ và nhân dân 2

nước này, đề nghị đàm phán hòa bình để kết

thúc chiến tranh

• “ vừa đánh vừa đàm “

- Hình thái bạo lực CM:

+ Phương châm chiến lược là toàn dân,

toàn diện, trường kì kháng chiến Xuất phát

từ tương quan lực lượng giữa ta và địch

HCM chủ trương khởi nghĩa toàn dân và

phát động cuộc chiến tranh nhân dân

Toàn dân khởi nghĩa, toàn dân nổi dậy là nét đặc sắc trong tư

tưởng Hồ Chí Minh về hình thái của bạo lực Cách Mạng

+ Người nói:

“Không dùng toàn lực của nhân dân về đủ mọi mặt để ứng phó thì

không thể nào thắng lợi được.“

(HCM toàn tập, tập 4, trang 298)

+ Trong chiến tranh “quân sự là việc chủ chốt“ nhưng đồng thời kết hợp

chặt chẽ với đấu tranh chính trị

“Thắng lợi quân sự đem lại thắng lợi chính trị, thắng lợi chính trị sẽ làm cho

thắng lợi quân sự to lớn hơn“

(trích “HCM với các lực lượng vũ trang nhân dân“ NXB QGND – Hà Nội,

1975, trang 148)

 Đấu tranh ngoại giao cũng là một mặt trận có ý nghĩa

chiến lược nhằm thêm bạn, bớt thù, phân hóa, cô lập

kẻ thù, tranh thủ sự đồng tình ửng hộ của quốc tế

“Vừa đánh vừa đàm“, “đánh là chủ yếu, đàm là

hỗ trợ“

( Trích: Tư tưởng HCM và con đường cách mạng vô sản)

 Đấu tranh kinh tế là ra sức tăng sản xuất, phát triển kinh tế

của ta, phá hoại kinh tế của địch

“Chiến tranh về, thực hành tiết kiệm mặt văn hóa hay tư tưởng so

với những mặt khác cũng không kém phần quan trọng“

(Hồ Chí Minh toàn tập, tập 4, trang 319)

kì kháng chiến trị nó, thì địch nhất định thua, ta nhất định thắng”

(Hồ Chí Minh toàn tập, tập 4, trang 485)

 Trong thời kì chống Mĩ cứu nước, Người ra lời kêu gọi

(17/7/1967): “Chiến tranh có thể kéo dài 5 năm, 10

năm, 20 năm hoặc lâu hơn nữa Hà Nội, Hải Phòng và

một số thành phố khác có thể bị tàn phá, nhưng chúng

ta nhất định phải thắng giặc Mĩ xâm lược”

+ Tự lực cánh sinh cũng là phương châm chiến lược rất quan trọng nhằm phát huy cao độ nguồn sức mạnh của nhân dân.

 Trong “ Đường cách mệnh “ Người chỉ rõ: “muốn người ta giúp cho thì

mình phải tự giúp lấy mình đã”

 8/1945 khi thời cơ xuất hiện, Người kêu gọi toàn quốc, đồng

bào hãy đứng dậy, đem sức ta mà giải phóng cho ta

+ Độc lập tự chủ, tự lực, tự

cường kết hợp với tranh thủ sự

giúp đỡ của quốc tế cũng là một

quan điểm nhất quan trong tư

tưởng Hồ Chí Minh