HƯỚNG dẫn sử DỤNG NUENDO 3

HƯỚNG dẫn sử DỤNG NUENDO 3 Sound Forge mới nhất Chương 6 Ghi Âm và Phát Lại Sound Forge 8.0 gồm 11 chương các bạn có thể theo dỗi và vui lòng ủng hộ nhấp vào giúp. Rất bổ ít cho sinh viên đang làm đồ án và giáo viên giảng dạy... Đây là giáo án Sound Forge mới nhất, hướng dẫn từ A đến Z, tất cả các bài giảng tốt lắm. Các bạn có thể tham khảo rất chi tiết và dễ chịu..Ủng hộ giúp Hotnam nha Tham khảo hoặc dành để làm đồ án cho sinh viên.

HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG NUENDO 3

Bài 1 Mở project

(Biên soạn: Đắc Tâm)

I Khai Báo Và Chỉnh Cấu Hình Nuendo

Trước khi sử dụng Nuendo 3, các bạn phải khai báo và chỉnh một số chi tiết như sau:

1 Chỉnh Transport:

Thanh Transport (thanh điều khiển vận hành Nuendo) mặc định của Nuendo gồm đầy đủ các mục mà các bạn không bao giờ sử dụng tới Chỉ con trỏ vào transport và click chuột phải để hiển thị ra các mục Bạn bỏ dấu kiểm các mục

ít sử dụng để cho transport thu gọn lại (khi nào cần thì mở ra và đánh dấu kiểm trở lại) Tôi chỉnh transport của tôi như sau:

Sau đó các bạn đặt tên mình tại mục Setup trong bản chỉnh transport như sau:

Click trái vào Setup, rồi click trái vào biểu tượng lưu file, sẽ hiện ra bảng Type

In Preset Name Đánh tên bạn vào ô đen trống và click OK Nếu có ai "vọc tay" chỉnh sửa lại transport, bạn có thể khôi phục lại bằng cách click vào mũi tên nhỏ bên phải ô Presets và chọn lại tên bạn

2 Chỉnh MIDI Và Audio:

Click chọn Device Setup từ trên thanh menu:

Click vào VST Audiobay để chọn Master ASIO Driver Nếu chỉ có sound on board (bộ âm thanh trên mainboard) thì nên chọn ASIO DirectX Full Duplex Driver vì

độ trể (latency) tốt hơn ASIO Multimedia Driver Nếu các bạn có bộ âm thanh gắn thêm như Soundblaster hoặc bộ audio interface (Emu, M-Audio ) thì phải chọn driver của bộ âm thanh này để âm thanh từ Nuendo được phát ra từ bộ

âm thanh đó !

Sau đó chọn tiếp và đánh dấu kiểm theo hình như sau:

Chọn Default MIDI Inputs là MIDI của bộ âm thanh trên PC của bạn

Nếu là sound on board, hoặc Soundblaster 5.1 thì sẽ không có cổng MIDI ở mục này và như vậy thì bạn không thể nối bàn phím nhạc cụ điện tử vào PC được Bạn phải mua dây MIDI USB để nối cổng MIDI IN và OUT của bàn phím vào PC qua cổng USB Khi đó ở mục này sẽ hiện ra cổng MIDI USB để bạn chọn

Kiểm tra lại cổng audio vào và ra trong Nuendo bằng cách click trên thanh menu Devices/VST Connections hoặc bấm phím F4 trên bàn phím đánh chữ của

PC

3 Chỉnh cấu hình Nuendo:

a Chỉnh độ sáng của giao diện

Click vào File/Preferences trên thanh menu Chọn mục Appearance/General và chỉnh 3 cần gạt ở Interface Adjustments theo như hình dưới đây để cho giao diện của Nuendo sáng ra hơn (thay vì tối đen như mặc định):

Hãy nhớ là độ sáng mới của giao diện Nuendo chỉ có hiệu lực sau khi bạn đóng

và mở lại Nuendo

b Chỉnh cách thu âm

c Cách chọn để các plugins luôn hiển thị trên màn hình

Bạn phải đánh dấu kiểm vào mục Plug-in Editors "Always on Top" để các plugins (FX và nhạc cụ ảo) luôn hiển thị trên màn hình Nuendo để bạn điều chỉnh nếu không thì khi click bên ngoài plugin thì plugin sẽ ẩn sau màn hình Nuendo:

Vậy là xong Bạn đóng Nuendo lại rồi khởi động lại Nuendo để bắt đầu làm nhạc

II Mở Project

Bài nhạc trong Nuendo (và trong Sonar) được gọi là project (có nghĩa là "dự án"

- có lẽ vì không phải được thực hiện thu âm chính thức tại phòng thu âm chính quy nên chỉ được xem là dự án?)

Click vào File/New Project (hoặc bấm phím Ctrl+N) Click OK trong bản New Project, sẽ hiện ra bản Select Directory Bạn hãy tạo thư mục cho bài nhạc của mình bằng cách chỉ đường dẫn vào ổ cứng khác ổ C: và click vào phím Create trong bản Select Directory để tạo thư mục và đặt tên bài nhạc Việc làm này rất hữu ích vì tất cả những dữ liệu của bài nhạc này sẽ được lưu trong thư mục này để bạn dễ dàng truy xuất và tìm kiếm sau này

Và rồi bạn sẽ được một không gian làm việc trống rổng (Empty)! Đừng lo Hãy click phải vào cột ở giữa và chọn track:

Add Audio Track: thêm track (đường) audio

Add FX Channel Track: thêm track kênh FX (đây là FX được sử dụng trong Sends)

Add Folder Track: thêm track chứa các tracks MIDI và audio

Add Group Channel Track: thêm track nhóm các kênh

Add MIDI Track: thêm track MIDI

Add Marker Track: thêm track đánh dấu

Add Play Order Track: thêm track chơi theo thứ tự

Add Ruler Track: thêm track thước đo (nhịp hoặc thời gian hoặc khung hình hoặc samples)

Add Video Track: thêm track video

Add Multiple Tracks : thêm nhiều tracks (MIDI hoặc audio)

Show Used Automation For All Tracks: hiển thị tất cả chế độ tự động cho tất cả các tracks

Hide All Automation: giấu tất cả chế độ tự động

Ban hãy mở số tracks MIDI và audio theo nhu cầu Nếu thấy dư, bạn có thể loại

bỏ track bằng cách click phải vào track muốn loại bỏ và chọn Remove Track:

Thứ năm, ngày 16 tháng tư năm 2009

Bài 2 Thao tác nhập nốt MIDI

HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG NUENDO 3 Bài 2 Thao tác nhập nốt MIDI

Bạn nên tham khảo tài liệu Căn Bản Về MIDI để bổ sung thêm kiến thức trong việc thao tác làm MIDI trong Nuendo

I Chọn Nhịp Và Tempo

Sau khi đã mở các tracks MIDI trong Nuendo, bạn phải:

1 Định thước đo thời gian theo nhịp và phách: click phải vào thanh thước đo

và chọn Bars+Beats:

3 Định tempo:

Bấm phím Ctrl+T (hoặc click trái chọn Project/Tempo Track trên thanh menu)

sẽ hiện ra bảng Tempo Click trái vào điểm vuông đen nhỏ ở đầu nhịp 1 và kéo lên xuống để tăng hoặc giảm tempo (trong thí dụ minh họa này, tempo là 95)

Muốn thay đổi tempo trong bài, bạn chọn biểu tượng cây viết trên thanh menu của bảng Tempo Track và click vào đường tempo tại vị trí ô nhịp muốn thay đổi tốc độ Muốn xóa, chọn biểu tượng cục tẩy (bên phải biểu tượng mũi tên) trên thanh menu của Tempo Track để xóa tempo Bạn hãy thử chỉnh tempo theo các thay đổi trong ô Snap, Insert Curve để xem hiệu quả cách thay đổi tempo

Khi nắm vững thao tác điều chỉnh tempo theo ý muốn, bạn có thể tăng hoặc giảm tốc độ trong bài nhạc MIDI để tạo hiệu quả rall., rit

II Các Phím Tắt

Nuendo cho phép chuyển đổi thao tác trên bàn phím theo cách của Sonar Click trái chọn File/Key Commands trên thanh menu Nuendo, sẽ hiện ra bảng Key Commands Click trái vào mũi tên tại ô Presets và chọn Sonar KeyCommands rồi click OK Thế là bạn có thể thao tác Nuendo trên bàn phím vi tính theo kiểu trên Sonar Tuy nhiên, tôi khuyên bạn nên tập làm quen với cách thao tác bàn phím theo Nuendo

Các phím tắt cơ bản để làm nhạc MIDI trong Nuendo:

- Thanh khoảng cách (space bar): chạy và dừng thanh chạy nhạc (play và stop) Bạn có thể lựa chọn cách dừng thanh chạy nhạc như sau:

Click trái trên thanh menu của Nuendo, chọn File/Preferences Trong bảng Preferences, chọn Transport và đánh dấu kiểm vào ô Return to Start Position on Stop nếu bạn muốn khi dừng play, thanh chạy nhạc trở về vị trí lúc khởi đầu và không đánh dấu kiểm trong ô này nếu bạn muốn thanh chạy nhạc đứng ngay tại

vị trí lúc dừng play

- Phím G: thu hẹp thước đo thời gian theo chiều dài

- Phím H: giản rộng thước đo thời gian theo chiều dài

- Thanh công cụ tương ứng với các phím số phía trên phần bàn phím chữ như sau:

- Phím số 1 (bên phần phím số trên bàn phím vi tính): đưa thanh chạy nhạc về marker đầu và phím số 2 đưa thanh chạy nhạc đến marker cuối

- Phím dấu chấm (.) đưa thanh chạy nhạc về đầu bài

- Phím + cho thanh chạy nhạc chạy qua phải và phím - cho thanh chạy nhạc chạy qua trái

:- Phím kích Nuendo thu (record)

III Ghi Tín Hiệu MIDI

Có 2 cách để nhập tín hiệu MIDI vào Nuendo:

- từ bàn phím nhạc cụ điện tử (electronic keyboard) có cổng MIDI In và MIDI Out

- nhập bằng tay

A Nhập tín hiệu từ bàn phím nhạc cụ điện tử:

Lưu ý: bạn cắm đầu có ghi chữ IN trên dây MIDI vào lổ MIDI Out của bàn phím nhạc cụ để đưa tín hiệu MIDI từ bàn phím nhạc cụ vào PC qua soundcard/audio interface/MIDI USB

1 Chọn cổng In cho track: là MIDI In của soundcard/audio interface/MIDI USB

2 Chọn cổng Out cho track: nếu bạn sử dụng sound on board thì chọn Out là Microsoft GS Wavetable hoặc tên của sound on board; nếu bạn có gắn Creative Soundblaster thì chọn soundcard này

Còn nếu bạn muốn sử dụng nhạc cụ ảo (VSTi) thì trước khi chọn MIDI out cho track, bạn phải nạp nhạc cụ ảo vào Nuendo Bấm phím F11 hoặc click trái trên thanh menu của Nuendo, chọn Devices/VST Instruments Sẽ hiện ra bảng nạp nhạc cụ ảo (với 64 rảnh tức là có thể nạp 64 nhạc cụ nếu CPU của bạn cho phép!) Click trái vào rảnh đầu tiên và chọn nhạc cụ ảo trên danh sách

Theo hình minh họa dưới đây, VSTi Hyper Canvas được chọn Đây là VSTi có 16 kênh và theo hệ GM (General MIDI):

VSTi Edirol Hyper Canvas

Sau khi VSTi được nạp lên rồi, bạn đóng VSTi cùng bảng VST Instruments lại Click chọn track MIDI và khai báo cổng ra âm thanh (MIDI Output) cho track này

là VSTi Hyper Canvas:

Mỗi track MIDI được nối vào một kênh âm thanh Theo thí dụ minh họa trên, cổng âm thanh ra của track MIDI 01 được nối vào kênh 1 của VSTi Hyper

Canvas:

Nếu sử dụng hệ âm thanh GM theo soundcard hoặc sound on board thì bạn có thể chọn nhạc cụ bằng cách đánh số thứ tự nhạc cụ này theo hệ GM ngay tại ô prog của track Nếu chọn sử dụng VSTi (nhạc cụ ảo) thì tốt nhất bạn nên chọn nhạc cụ này ngay trên VSTi và tại kênh tương ứng của track

3 Cấu trúc track MIDI

Track Parameters: thông số của track

Inserts: các rảnh để nạp MIDI FX

Sends: các rảnh để gửi tín hiệu qua MIDI FX

Channel: bản điều chỉnh và kiểm tra track MIDI

Notepad: bản để ghi chú các vấn đề liên quan đến track MIDI

Network: tiện ích nối mạng vi tính

User Panel: bản ghi chú dành cho người sử dụng

4 Chuẩn bị thu MIDI từ bàn phím nhạc cụ điện tử

a Xác định chuẩn âm thanh:

Chuẩn âm thanh của audio CD, VCD: 44.100 Hz 16 bit

Chuẩn âm thanh của Video DVD: 48.000 kHz 24 bit

Trước khi bắt đầu một bài nhạc, bạn phải xác định chuẩn âm thanh, nếu làm audio CD hoặc VCD thì bạn chỉ cần chỉnh chuẩn âm thanh trong Nuendo là 44.100 Hz 24 bit 24 bit sẽ giúp âm thanh của bạn có thêm chổ cho âm lượng

và độ nét hơn là 16 bit Dù rằng sau đó bạn cũng phải chuyển file audio này đúng theo chuẩn 44.100 kHz 16 bit Tuy nhiên việc xác định độ phân giải

(resolution) 24 bit tùy thuộc vào tíng năng kỹ thuật của thiết bị audio Nếu thiết bị audio không hổ trợ 24 bit thì kể như bó tay

Xác định chuẩn âm thanh trong Nuendo như sau:

Click trái chọn Project/Project Setup trên thanh menu trong Nuendo hoặc bấm phím Ctrl+S để chọn Hz, bit và chuẩn âm thanh WAVE

b Nạp chế độ thu (Arm Record)

Sau đó, click nạp chế độ thu cho track Bạn có thể thu đồng thời nhiều track cùng một lúc bằng cách click nạp chế độ thu cho các track này:

c Chỉnh máy đánh nhịp (metronome)

Click trái chọn Transport/Metronome Setup trên thanh menu của Nuendo:

trên phần phím số trên bàn phím ví tính hoặcVà, bấm phím click vào nút thu trên menu hoặc trên Transport để thu Đánh trên phím đàn để nhập tín hiệu nốt vào track MIDI trong Nuendo

B Nhập Tín Hiệu Bằng Tay

Nếu không có bàn phím nhạc cụ điện tử, bạn cũng có thể nhập nốt MIDI bằng tay

Sau khi đã chỉnh cho track như phần trên, bạn làm như sau:

1 Tạo không gian ghi nốt

Click vào biểu tượng "cây viết" trên thanh menu trong Nuendo hoặc bấm số 8 trên bàn phím vi tính trong phần chữ Vạch không gian MIDI cho track bằng cách kéo viết theo chiều dài theo số ô nhịp cần làm ngay tại track Nhớ bấm biểu tượng Snap và chọn Bar trên thanh menu trong Nuendo:

2 Mở bàn phím piano tại track

Mở bàn phím piano bắng cách click vào biểu tượng như hình sau:

3 Vẽ nốt:

Chọn biểu tượng "cây viết" và kéo nốt với cao độ căn cứ theo phím piano này

và trường độ theo các vạch ô nhịp trong không gian MIDI

Lưu ý là bạn có thể chọn vẽ nốt theo chế độ dính chính xác theo phách, nhịp (snap) hoặc tự do khi vẽ nốt:

- Snap theo phách nhịp:

- Tự do:

Và nên nhập nốt MIDI từ nhịp thứ 2 trở đi để Nuendo có thời gian đọc kịp nốt khi bắt đầu (!), nếu không thì bạn có thể bị mất nốt nếu nhập nốt ngay tại phách 1 nhịp 1

Thứ năm, ngày 16 tháng tư năm 2009

Khi soạn nhạc MIDI, bạn thường quen nhìn nốt nhạc trên khung nhạc với khóa G

và F với ký hiệu nhịp 2/4, 3/4, 4/4 Tuy nhiên, MIDI trong các phần mềm soạn nhạc, ngoài cách ghi nốt trên khung nhạc còn được thiết kế thêm tiện ích Key Editor trong Nuendo (còn được gọi là Piano Roll View trong Sonar) rất hữu dụng

mà cũng rất hữu hiệu Chẳng hạn như: làm thế nào để bạn tạo được một nốt móc đơn có trường độ dài hơn một chút xíu thôi (không phải là nốt móc đơn có

3 chấm nhỏ)? Với Key Editor (hoặc Edit In Place) trong Nuendo, bạn có thể làm điều này dễ dàng

Để chỉnh trường độ dài ngắn của nốt, bạn click chọn phần MIDI của track và sau

đó chọn: MIDI/Open Key Editor trên thanh menu của Nuendo Tiếp theo là tắt nút Snap (để tự do thao tác)

Và đưa con trỏ vào đuôi nốt, click trái và giữ để kéo đuôi nốt:

Thao tác để chỉnh sửa MIDI trong khung Edit In Place (sửa tại chổ) cũng giống như trong cửa sổ Key Editor (sửa với phím) Tiện ích Edit In Place trong

Nuendo 3 giúp bạn chỉnh sửa MIDI ngay trên màn hình Track View mà không cần phải chuyển đổi qua cửa sổ Key Editor như trong các phiên bản trước đây

I Hướng Dẫn Cách Nhìn Các Vạch Chia Trong Cửa Sổ Edit In Place

Khi thao tác MIDI, bạn có thể chọn chế độ "dính theo phách nhịp" hoặc "tự do di chuyển" để chỉnh nốt - snap/quantize Ngay dưới thenh menu của Nuendo, bạn

có thanh công cụ (tool bar) gồm biểu tượng của các công cụ chỉnh sửa nốt MIDI Nếu màn hình PC không đủ để hiển thị tất cả các công cụ này, bạn có thể loại bớt các công cụ không cần thiết hoặc thêm vào các công cụ cần thiết để làm việc Click phải vào thanh công cụ, sẽ hiển thị ra bảng liệt kê tất cả các công cụ để bạn chọn hoặc bỏ bằng cách đánh hoặc bỏ dấu kiểm:

c Vạch chia ô nhịp theo chế độ quantize:

Vì quantize là 1/1 (nốt tròn = 1 ô nhịp trong nhịp 4/4) nên, ở chế độ Snap On thì nốt sẽ luôn dính vào đầu ô nhịp Còn không gian MIDI thì sẽ giản dài hoặc thu hẹp theo đúng ô nhịp

Vạch nhịp theo quantize giúp bạn đặt nốt chính xác vào phách nhịp Nhưng nếu đặt nốt chính xác như vậy thì nhạc sẽ nghe rất máy móc, không có "tính

người" Cái hay là bạn biết khi nào sử dụng chế độ Snap và khi nào không để cho nhạc nghe như người đánh

2 Các tín hiệu sắc thái cho nốt trong MIDI:

MIDI còn cho phép thay đổi nhạc cụ ngay trên cùng một track bằng lệnh

Program Change, và còn cho phép thêm sắc thái cho nốt nhạc bằng velocity (theo độ mạnh nhẹ đánh trên phím nhạc cụ điện tử), cho nốt nhạc ngân rung bằng modulation, "uốn" cao độ âm thanh nốt nhạc lên xuống bằng pitchbend Bạn có thể chỉnh sửa các sắc thái này bằng tay bằng cách vẽ tín hiệu với cây

viết trong Nuendo ngay trong màn hình Edit In Place Phía dưới phần ghi nốt MIDI là phần hiển thị sắc thái

Vài hình min h họa chỉnh sửa

sắc thái:

Thứ năm, ngày 16 tháng tư năm 2009

HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG NUENDO 3( Biên soạn NS Đắc Tâm) Bài 3 tiếp theo

Đưa con trỏ chỉ vào không gian MIDI và click chuột phải, bạn sẽ có những tiện ích xử lý nốt MIDI:

1 Phần MIDI trong bảng các lệnh xử lý dữ liệu có những lệnh thông dụng như sau:

- Open Key Editor: mở track MIDI sang màn hình chỉnh sửa theo phím piano

- Open Score Editor: mở track MIDI sang màn hình chỉnh sửa theo khuôn nhạc

- Open Drum Editor: mở track MIDI sang màn hình chỉnh sửa cho trống

- Open List Editor: mở track MIDI sang màn hình chỉnh sửa dưới dạng tín hiệu

- Edit In-Place: mở track MIDI để chỉnh sửa ngay tại chổ

- Transpose : dịch giọng

- Dissolve Part: tách riêng ra từng phần

a Transpose (Dịch giọng):

Tuy nhiên bạn có thể dịch giọng cho cả track MIDI mà vẫn giữ nguyên nốt ở vị trí cao độ gốc như sau:

Nếu bạn không thấy thanh thông tin dữ liệu (event info line) ở trên thước đo phách nhịp, hãy click vào biểu tượng này:

Và khi đã có thanh thông tin dữ liệu rồi nhưng bạn vẫn không thấy lệnh Transpose thì hãy click phải vào thanh này để bỏ bớt những lệnh thông tin không cần thiết để lấy chổ cho lệnh Transpose: