Vì vậy việc chuẩn bị tốt những kỹ năng chotrẻ 5-6 tuổi vào trường tiểu học sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mầmnon.. Vì vậy, việcchuẩn bị các kỹ năng cho trẻ 5-6 tuổi vào trường
Trang 1A : ĐẶT VẤN ĐỀ
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Bác Hồ kính yêu đã từng nói“ Giáo dục mầm non tốt sẽ mở đầu cho mộtnền giáo dục tốt” Chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ ở trườngmầm non tốt sẽ có tác dụng to lớn đến chất lượng ở các bậc học tiếp theo, chấtlượng giáo dục mầm non cũng góp phần không nhỏ quyết định tới sự hìnhthành và phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ Mà giai đoạn chuyển tiếp đượchiểu là một giai đoạn bắt đầu trước khi trẻ vào trường tiểu học và kết thúc khiđứa trẻ đã thích nghi hoàn toàn với môi trường học tập mới Trong giai đoạnnày trẻ em phải đối mặt với rất nhiều thay đổi đó là những thay đổi về tâm-sinh
lý của chính bản thân trẻ, những thay đổi về môi trường và phương pháp dạy
và học, vai trò của trẻ và sự mong đợi từ phía gia đình và nhà trường Những
sự thay đổi này có thể khiến trẻ gặp khó khăn trong quá trình chuyển tiếp từmầm non lên tiểu học Nên việc chuyển sang trường tiểu học là một bước ngoặtlớn trong cuộc đời của mỗi đứa trẻ Vì vậy việc chuẩn bị tốt những kỹ năng chotrẻ 5-6 tuổi vào trường tiểu học sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mầmnon Nếu không chuẩn bị tốt sẽ là một thiếu sót rất lớn, tạo một lỗ hổng lớn khólấp và gây nhiều khó khăn, lúng túng khi trẻ bước vào trường tiểu học Chính
vì vậy mà việc chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào trường tiểu học phải được đặt ramột cách nghiêm túc và khoa học
Vậy làm thế nào để trẻ mầm non 5-6 tuổi có đủ kiến thức, hành trangvững vàng giúp trẻ mạnh dạn, tự tin bước vào một môi trường mới không hụthẫng về tâm lý cũng như những tố chất sẵn sàng vào trường Tiểu học Đó làmột quá trình tưởng chừng đơn giản nhưng không dễ chút nào Vì vậy, việcchuẩn bị các kỹ năng cho trẻ 5-6 tuổi vào trường Tiểu học là không thể thiếu
chính vì vậy tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng cho trẻ 5-6 tuổi chuẩn bị tâm thế vào trường Tiểu học”.
II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Trang 2Nghiên cứu thực trạng tổ chức các hoạt động giáo dục các kỹ năng cho trẻ
5 – 6 tuổi tại lớp A1 trường mầm non Đại Kim để đề xuất các biện pháp giáodục các kỹ năng cho trẻ 5 – 6 tuổi chuẩn bị vào trường Tiểu học
III ĐỐI TƯỢNG PHẠM VI, THỜI GIAN NGHIÊN CỨU
1.Đối tượng nghiên cứu: Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ,lớp A1
2 Phạm vi nghiên cứu: Một số biện pháp giáo dục kỹ năng cho trẻ 5-6 tuổi
chuẩn bị tâm thế vào trường Tiểu học
3 Thời gian nghiên cứu : Bắt đầu từ tháng 9/2020 đến tháng 4/2021
B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Trang 3I CƠ SỞ LÝ LUẬN
Tuổi mầm non là bậc thang đầu tiên, làm nền móng cho những bậc thang
tiếp theo của cuộc đời Để vào trường Tiểu học, trẻ cần được chuẩn bị tâm lýsẵn sàng đi học – hay còn gọi là “độ chín muồi” Vì thế một trong những yêucầu quan trọng cần chuẩn bị để giúp trẻ vào học tốt chương trình tiểu học là:Chuẩn bị tổt các kỹ năng để trẻ đủ tự tin bước vào trường Tiểu học
Khi chuyển tiếp giữa bậc học mầm non và bậc học tiểu học phải đảm bảo
sự kế thừa, tính khoa học Những kiến thức đã được hình thành ở lứa tuổimầm non cần phải được củng cố và mở rộng, hoàn thiện ở mức độ cao hơngiúp trẻ không bị những thay đổi đột ngột khi chuyển từ hoạt động vui chơi ởtrường mầm non sang hoạt động học tập ở trường tiểu học Việc chuẩn bị tốtcác kỹ năng cho trẻ ở bậc học Mầm non là yêu cầu quan trọng giúp trẻ thíchứng tốt với việc học tập ở bậc học tiểu học Việc chuẩn bị cho trẻ vào trườngtiểu học được tiến hành thường xuyên và liên tục ở mọi lúc, mọi nơi và lànhiệm vụ của mọi lực lượng giáo dục: Gia đình, nhà trường, toàn xã hội Đặc biệt trường Mầm non cần chuẩn bị tốt mọi mặt, tạo cho trẻ tâm thế hứngthú thích vào trường Tiểu học
II CƠ SỞ THỰC TIỄN
Là giáo viên đứng lớp 5 tuổi tôi mạnh dạn đưa ra biện pháp kích thíchcho trẻ nhận biết khám phá cái mới khơi dậy ở trẻ sự ham thích học tập, giúptrẻ nhận ra nhiệm vụ của bản thân mình trong các mối quan hệ xã hội tạo một
tư thế sẵn sàng để khi trẻ bước vào trường tiểu học với sự tự tin hòa nhập vớimôi trường mới
Vậy để chuẩn bị tốt cho trẻ vào trường tiểu học là chuẩn bị những gì? Trước hết cần chuẩn bị tâm thế cho trẻ biết được 29 chữ cái, 10 chữ số,chuẩn bị tâm sinh lý cho trẻ thích ứng với cuộc sống, với những mối quan hệrộng lớn hơn, và đặc biệt là hoạt động học tập.Vấn đề chuẩn bị cuộc sống ởtrường tiểu học rất có ý nghĩa cho trẻ, cô giáo tạo ra môi trường sinh hoạt có
nề nếp, có cách ứng xử tốt với mọi người, có lòng ham thích tìm tòi khám phá
Trang 4những cái mới, giúp trẻ làm quen với hoạt động trí óc, hình thành ở trẻ tínhchủ định, phát triển tư duy là nhiệm vụ quan trọng bậc nhất trong việc chuẩn
bị cho trẻ vào lớp một, có vốn từ phong phú, sự định hướng trong không gianthời gian… Các chuẩn mực hành vi đạo đức để trẻ bước vào lớp 1, đồng thờicần cho trẻ làm quen với các kỹ năng ở lớp 1 trẻ biết được môi trường trẻ học
Từ đó trẻ sẽ dễ dàng làm quen và chuẩn bị cho mình một hành trang tốt nhất
để sẵn sàng bước vào lớp 1 một cách tự tin và mạnh dạn hơn
III THỰC TRẠNG
1 Thuận lợi :
- Luôn đựơc sự hướng dẫn và chỉ đạo sát sao về chuyên môn của phòng giáodục và sự quan tâm tạo điều kiện về mọi mặt của BGH nhà trường Nhàtrường đã xây dựng lớp MGL A1 là lớp học hạnh phúc và luôn dự giờ, kiểmtra công tác lên lớp của giáo viên và khảo sát trẻ qua các chủ đề tháng
- Trẻ được học qua các độ tuổi lớp dưới nên phần đa cũng đã nhận biết chữcái và chữ số
- Bản thân giáo viên dạy lớp mẫu giáo 5-6 tuổi nhiều năm tôi đã học hỏi từbạn bè và đồng nghiêp, được dự chuyên đề, tham khảo tài liệu chuyên đề,giáo dục mầm non và được chủ nhiệm lớp 5 tuổi nên có kinh nghiệm thực tế
- Cháu đi học chuyên cần đạt tỉ lệ 95% Tích cực sôi nổi khi tham gia cáchoạt động
- Phụ huynh rất quan tâm đến con em mình, có ý thức trong việc phối kết hợpvới giáo viên trong mọi hoạt động
Trang 5KN Giao tiếp và hòa nhập
KN Giải quyết vấn đề
Các kỹ năng khác
Tốt 10 (26%) 6 (15%) 11 (28%) 9 (23%) 11 (28%)Khá 15 (38%) 20 (51%) 19 (49%) 12 (31%) 18 (45%)
T Bình 10 ( 26%) 10 (26%) 7 (18%) 14 (36%) 10 (26%)
IV MỘT SỐ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
Việc giáo dục kỹ năng cho trẻ 5-6 tuổi vào trường Tiểu học giúp trẻ có
kiến thức phổ thông để bước vào trường Tiểu học không chỉ yêu cầu trẻ nhậnbiết thành thạo 29 chữ cái, đếm thành thạo trong phạm vi 10 mà quan trọnghơn cả là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ hìnhthành những yếu tố đầu tiên của nhân cách Chuẩn bị các kỹ năng cho trẻ vàotrường Tiểu học cần hình thành và phát triển ở trẻ em những chức năng tâmsinh lý, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kỹ năng sống cầnthiết phù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm
ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốtđời
1 Biện pháp 1: Nghiên cứu tài liệu
* Mục đích :
Giúp bản thân nâng cao nhận thức về tổ chức các hoạt động nhằm hìnhthành các kỹ năng cho trẻ MGL vào trường Tiểu học Qua đó tích cực, chủđộng trong việc tổ chức các hoạt động dạy học nhằm hình thành các kỹ năngcho trẻ MGL Việc nâng cao nhận thức cho bản thân trong tổ chức hoạt độngCSGD trẻ sẽ góp phần quan trọng hình thành các kỹ năng cho trẻ MGL Cóthể thấy rằng từ suy nghĩ sẽ dẫn đến hành động, do đó nếu nhận thức “đúng”
và “thông” thì vấn đề “vận hành” sẽ đúng đắn Bên cạnh đó, khi bản thânnhận thức được đúng đắn thì sẽ trang bị cho mình những kinh nghiệm vềchuyên môn, chủ động, sáng tạo trong hoạt động dạy học Điều này ngoài
Trang 6việc cung cấp cho trẻ những tri thức quan trọng thì còn hình thành được chotrẻ những kỹ năng cần thiết khi vào trường Tiểu học.
*Nội dung:
- Nghiên cứu tài liệu: Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dụcmầm non, lập kế hoạch và thiết kế các hoạt động giáo dục trong trường mầmnon lứa tuổi 5-6 tuổi
-Kiến tâp: Tham gia các lớp kiến tập do trường, phòng giáo dục tổ chức
- Đọc sách: Giáo dục một kỹ năng sống cơ bản cho học sinh tiểu học ( Kỹnăng tự lập, Kỹ năng tự phụ vụ, kỹ năng giao tiếp, Kỹ năng thích nghi…)
- Tìm hiểu trên internet: Những kỹ năng cần thiết cho trẻ 5-6 tuổi vào trườngtiểu học
- tham khảo tài liệu trên sách báo, tạp chí mầm non
- Xem các chương trình truyền hình về chăm sóc giáo dục trẻ mầm non trêncác kênh truyền hình như VTV7
- Tìm hiểu chương trình, nội dung dạy học ở các lớp đầu tiểu học ( lớp 1) đểbiết trẻ sẽ học gì và học như thế nào, những nội dung nào trẻ cũng được học ởtiểu học để có thể lồng ghép trong quá trình dạy học ở mầm non, giúp trẻ có
đủ tâm thế khi vào trường Tiểu học
*Kết quả
Trang 7Bản thân đã nắm được các kỹ năng cần thiết cho trẻ 5-6 tuổi vào trường tiểuhọc từ đó tôi có thể xây dựng kế hoạch lồng ghép các kỹ năng đó vào cáchoạt trong ngày để dạy trẻ một cách linh hoạt hiệu quả.
2.Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch
xã hội Để tôi xây dụng các kỹ năng cho trẻ
- Xác định nội dung và hoạt động giáo dục để xây dựng từng kỹ năng cụ thểđưa vào các hoạt động của từng chủ để tháng
- Dựa vào phương pháp dạy và học của hai cấp học khác nhau:
Hoạt động chơi là chủ đạo
Học thông qua chơi, trẻ luôn
được di chuyển trong quá
Tiếp thu kiến thức có hệ
thống nhưng có sự linh hoạt
Trang 8toàn quốcThời gian học - chơi xen kẽ
theo chế độ sinh hoạt của
từng độ tuổi
Thời gian ở trường chủ yếu làhọc và tiết học dài hơn ở mầmnon
Điều chỉnh phù hợp với nhu
cầu đứa trẻ trong bối cảnh cụ
thể
Học sinh phải tự điều chỉnh đểthích nghi và phù hợp với yêucầu của giáo viên và nội dungbài học
Sử dụng đồ vật/sự vật, hiện
tượng cụ thể để dạy trẻ về
các khái niệm
Chuyển dần từ sử dụng đồvật/sự vật, hiện tượng sang sửdụng biểu tượng, sơ đồ(chuyển dần từ tư duy trựcquan sang tư duy trừu tượng)Học dựa trên hoạt động Trẻ
có thể lựa chọn cách giải
quyết của mình
Trẻ phải tập trung vào nhiệm
vụ được giao, kết quả là quantrọng
Chú trọng vào quá trình Chú trọng vào cả kết quảbvà
quá trìnhChú trọng vào việc hiểu nghĩa
và sử dụng ngôn ngữ phù hợp
với ngữ cảnh
Chú trọng việc tiếp thu và sửdụng ngôn ngữ một cáchchính xác
*Cách thực hiện
- Phân nhóm các kỹ năng theo thứ tự từ dễ đến khó
- Lựa chọn các kỹ năng vào các hoạt động phù hợp với chủ đề phù hợp với
mục tiêu giáo dục trẻ 5-6 tuôi, lồng ghép tích hợp các kỹ năng dạy trẻ vào cáchoạt động trong ngày của trẻ
- Lựa chọn các kỹ năng đinh phù hợp với đặc điểm của trẻ
+Kỹ năng học tập
+Kỹ năng kiểm soát bản thân
+Kỹ năng giáo tiếp và hòa nhập
Trang 9+Kỹ năng giải quyết vấn đề
+ Các kỹ năng khác: Kỹ năng ăn uống ở trường, Ngủ ở trường, Kỹ năng vệsinh tự phục vụ, kỹ năng sử dụng nhà vệ sinh công cộng, kỹ năng sinh hoạtvới đồng phục
3 Kiểm soát cơn giận Tháng 1,2,
2 Giới thiệu bản thân Tháng 10
3 Nói cảm ơn ,xin lỗi đúng lúc Tháng 11,12
Trang 10mình và bạn6.Ứng phó khi gặp nguy Tháng 4,5
5.Sinh Hoạt với đồng phục Tháng 5
3.Biện pháp 3: Tổ chức thực hiện theo kế hoạch.
* Mục đích
- Hiện thực hóa kế hoạch đã lập ra
- Trang bị cho trẻ những kỹ năng cần thiết để trẻ tự tin vững bước vào trườngTiểu học
*Nội dung:
- Xây dựng các hoạt động cụ thể cho từng kỹ năng, các hoạt động đảm bảo cótính hệ thống có sự linh hoạt (học từ dễ đến khó) Lồng ghép khéo léo các kỹnăng vào các hoạt động hằng ngày của trẻ
- Lựa chọn các hoạt động phù hợp với nhu cầu, nhận thức của trẻ
*Cách thực hiện
* Kỹ năng học tập
Giáo dục hình thành kỹ năng học tập cho trẻ mẫu giáo lớn nhằm thúc đẩy phát triển toàn diện cá nhân Dựa vào mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung dạy học để xác định hình thức dạy học cho phù hợp Trong trường mầm non, dạy học có thể có nhiều hình thức khác nhau: hình thức lớp – bài, tổ chức trò chơi, tham quan, đi dạo, lao động Các hình thức tổ chức dạy học là những biểu hiện bên ngoài của hoạt động phối hợp giữa GV và trẻ Khác với nhà trường phổ thông, hình thức dạy học trong trường mầm non được tiến hành ở mọi lúc, mọi nơi Trong tiết học, giáo viên tổ chức
và truyền thụ kiến thức theo chương trình và giải thích thông qua hoạt động thực tiễn của trẻ, rèn luyện hình thành các tri thức, kĩ năng cho trẻ.
Sự phát triển của trẻ còn non nớt nên tiết học trong trường mầm non được xem xét một cách cẩn trọng Mỗi nội dung và chủ đề tháng được giáo viên hướng dẫn trẻ ở mọi lúc, mọi nơi Ngay trong hoạt động chơi
Trang 11cũng có thể đưa vào nhiều nội dung học tập phong phú Như vậy, hoạt động của trẻ được hòa lẫn trong các nội dung chơi đầy hứng thú Qua đó, kích thích được tư duy và sự tập trung của trẻ Tôi đã xây dựng các hoạt động tương ứng với các kỹ năng học tập cho trẻ :
- Trong HĐ góc:
+Tô theo nét chấm mờ chữ cái o,ô,ơ Nối theo căp +Tập viết ký hiệu của bé
+ Sao chép tên trẻ+ Đọc sách : Những câu hỏi vì sao
+ Truyện: Bạn mới
=>Lấy túi bài đúng ký hiệu
Mở khuy túi cleabarg, Một tay gữ túi và một tay khéo léo lấy vở ra dùng
Để vở ngay ngắn trước mặt để làm Khi làm bài xong cất vở vào túi , phải chú ý để phần gáy vở xuống phía dưới
+ Cầm bút rất quan trọng Cầm bút bằng 3 ngón tay (Ngón trỏ, ngón cái và ngón giữa) Ngón cái và ngóntrỏ giữ chặt hai bên thân bút, ngón giữ để ở dưới đỡ bút
+ Tư thế ngồi viết phải thoải mái, hai chân chạm đất.Khoảng cách từ mắt đến vở 25 -30 cm, đầu hơi cúi.Cột sống luôn ở tư thế thẳng đứng, vuông góc với mặt ghế ngồi
Hai chân thoải mái, không chân co chân duỗi
Hai tay phải đặt đúng điểm tựa quy định
2 Tập trung lắng nghe - Lồng ghép vào HĐH: Trẻ biết tâp trung trong các
Trang 12hoạt động học để đạt được mục tiêu bài học,+ HĐÂN: Dạy hát: Con chin vành khuyên Nghe hát nắm tay thân thiết, TC đi theo tiếng nhạc.
+ HĐLQVH: Truyện Giác mơ kỳ lạ, Thơ Chia bánh.+ HĐTH: Vẽ khu nhà của bé, vẽ người thân trong gia đình, Gấp túi xách …
- HĐGóc:
+ Góc học tập: Làm tranh thơ chữ to, làm sách về đồ dùng trong gia đình
+ Góc xây dựng: Xây khu phố nhà bé
- Giờ hoạt động chiều + Thảo luận về khu phố nhà bé
+ Phân loại đồ dùng trong gia đình
- Hoạt động chiều: Trò chuyện về nội quy lớp học ,
+ HĐLQCC: LQ 29 chữ cái, (nhận biết, phân biệt,
tô, đồ, tạo ra các chữ cái bằng các cách khác nhau…)+ HĐLQVT: Số lượng, số thứ tự, tách gộp trong phạn vi10…
(được chia vào các tuần trong tháng )
Trang 135 Hoạt động nhóm,
tập thể
- Lồng ghép vào giờ HĐ học:
+ Khám phá về môi trường sống của cây
+ LQVT: Dạy trẻ xem đúng giờ trên đồng hồ
- Giờ HĐG: Góc phân vai, góc học tập
- Giờ HĐ chiều : + Chơi TC: Hoa tìm lá, lá tìm hoa, trồng cây, chọn
củ quả, cây nào quả đấy…
6 Trao đổi chia sẻ - Lồng ghép vào HĐH:
+ Khám về tết nguyên đán, lễ hội mùa xuân
+ Nhận ra QTSX, sao chép lại và tiếp tục sắp xếp
- HĐ góc:
+ Góc phân vai: Nấu ăn (bếp ăn giađình)BTLNT( làm nen cuấn), bán hàng (cửa hàngtạp hóa) bác sĩ
(phòng khám đa khoa)+ Góc xây dựng: Xây dựng công viên cây xanh, chợhoa ngày tết
- Hđ chiều+ Hoạt động thảo luận về các loại hoa, quả, các lễhội mùa xuân
4 Lập kế hoạch Thực hiện dự án: Làm các con vật từ phế liệu, làm
mô hình hệ mặt trời
8 Sắp xếp góc học tập - Giờ hoạt động chiều:
+ Xem video góc học tập của bé
- Giờ HĐG: Vẽ đồ dùng của trường tiểu học
- Giờ HĐ chiều: Thảo luận về các đồ dùng của
Trang 14trường tiểu học.
*Kỹ năng kiểm soát bản thân
Người lớn thường làm ngơ trước những hành vi mất kiểm soát của trẻ con
và thường cho rằng vì bé, còn nhỏ lên có hành vi như thế Và cho rằng khi lớnlên con sẽ tự động biết kiểm soát tính khí của bản thân Tuy nhiên trên thực tếkhông phải như thế, nếu không dạy trẻ cách kiểm soát bản thân sẽ ảnh hưởngđến tâm lý, tính cách của trẻ trong các quá trình trưởng thành của bản thân trẻ.Nên tôi đã lồng ghép các kỹ năng dạy trẻ kiểm soát bản thân vào trong cáchoạt động cụ thể như sau:
1 Nhận diện cảm xúc - Các hoạt động trong ngày
(Tận dụng các tình huống) + Khi bạn không chơi với mình
+ Khi không được làm điều mình muốn …
- HĐC: Tập đóng kịch: Bạn mới, giấc mơ kỳ lạ…
2 Giữ bình tĩnh - Các hoạt động trong ngày (Tận dụng tình huống)
+ Tranh chỗ ngồi, tranh đồ chơi…)
- HĐC: Trò chuyện cách giữ bình tĩnh và xử lý cáctình huống bất ngờ
3 Kiểm soát cơn giận - HĐC: Trò chuyện cách làm mình nguôi giận
+ Đọc sách giận giữ có nên không? (Tác hại đối vớisức khỏe khi giận dữ)
4 Kiểm soát nhu cầu - Hoạt động ăn: Ăn uống lịch sự không tranh giành
đồ ăn với bạn, ăn đúng xuất …
- HĐ góc: Góc lắp ráp (Lấy đồ chơi đủ, biết chia sẻvới bạn)
5 Kiên nhẫn - HĐ ăn, ngủ, vệ sinh: Xếp hàng chờ đến lượt
- HĐC: Trải nghiệm: Hoa đổi màu (Chờ đợi để nhậnkết quả, chờ đợi để có gấp hai)
* Kỹ năng giao tiếp và hòa nhập
Kỹ năng giao tiếp và hòa nhập của trẻ 5- 6 tuổi thông qua các hoạt động trong ngày của trẻ là sự vận dụng các tri thức, kinh nghiệm của trẻ