Bài thơ về tiểu đội xe không kính Phạm Tiến Duật

Phạm Tiến Duật( 1941 2007) là một trong những gương mặt tiêu biểu của thơ ca Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, thơ của ông chủ yếu viết về hình ảnh thế hệ trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ qua các hình tượng người lính và cô thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn lịch sử, tiêu biểu là bài thơ bài thơ tiểu đội xe không kính ra đời năm 1969 khi cuộc kháng chiến của quân và dân ta đang diễn ra ác liệt. Qua việc khắc họa hình ảnh độc đáo những chiếc xe không kính nhà thơ làm nổi bật tư thế hiên ngang, tinh thần lạc quan bất chấp mọi khó khăn nguy hiểm và ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam của những người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn.

BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH

( Phạm Tiến Duật)

I Khái quát chung

1 Tác giả

- Phạm Tiến Duật( 1941-2007), quê ở huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ, là một nhà thơ nổi tiếng trong thế hệ các nhà thơ chống Mỹ

- Từng học tại trường Đại học Sư phạm Hà Nội Tốt nghiệp năm 1964 sau đó gia nhập quân đội, hoạt động trên tuyến đường Trường Sơn

- Ông viết thơ chủ yếu để thể hiện hình ảnh thế hệ trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ (hình tượng người lính và những nữ thanh niên xung phong)

- Thơ ông hồn nhiên, sôi nổi, tinh nghịch mà lại thấp thoáng những suy tưởng sâu sắc

- Tác phẩm chính: Vầng trăng quần lửa (1971), Thơ một chặng đường( 1994)

2 Tác phẩm

a Xuất xứ: Bài thơ được viết 1969 thời điểm mà cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước

của nhân dân đang diễn ra ác liệt Bài thơ đạt giải nhất trong cuộc thi thư do báo Văn nghệ

tổ chức năm 1969, sau đó được đưa vào tập thơ Vầng trăng quầng lửa

b Phương thức biểu đạt: Biểu cảm

c Thể loại: Tự do

d Đề tài- chủ đề:

- Đề tài: Chiến tranh và người lính

- Chủ đề: Tinh thần lạc quan, tư thế hiên ngang của người lính, bất chấp khó khăn nguy hiểm, hoàn thành nhiệm vụ vận tải, góp phần vào công cuộc giải phóng miền Nam thống nhất đất nước

II Kiến thức trọng tâm

1 Nhan đề: “ Bài thơ về tiểu đội xe không kính”

→ Nhà thơ chẳng hề né tránh thực tại chiến tranh khốc liệt mà còn nhấn mạnh tính chất khốc liệt đó: “ xe không kính”, “ tiểu đội”

→ “ Bài thơ” vừa nhắc cho độc giả biết đây là một bài thơ vừa thể hiện được tư duy nghệ thuật của tác giả: chất thơ được phát hiện và xây dựng trong chính sự vật hiện tượng tưởng như trần trụi, thô ráp, xấu xí

2 Hình ảnh những chiếc xe không kính

“ Không có kính không phải vì xe không có kính

Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi”

- “ Không có kính không phải vì xe không có kính” : giải thích việc xe không có kính không phải là do thiếu thốn vật tư, vật liệu sản xuất , cũng chẳng phải do sản phẩm bị lỗi

- Hình ảnh:

+ “ Bom giật”

+ “ bom rung”

→ Sự tàn khốc của chiến tranh là nguyên nhân dẫn đến việc xe bị hư hại : “ xe không kính”, “ kính vỡ đi rồi” (kính là phần dễ vỡ nhất, mỏng manh nhất)

→ Giải thích của người lính về “ xe không kính”, chỉ ra lí do vì sao xe không kính => Cùng với sự hư hại của chiếc xe là những khó khăn, gian khổ, phiền toái của người chiến sĩ cầm lái và cũng là dấu hiệu của nguy hiểm rình rập

3 Hình ảnh người chiến sĩ lái xe

“ Ung dung buồng lái ta ngồi Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng”

- Từ ngữ: “ Ta” tức là tôi, nhưng cũng tức là bạn là những người đồng đội, đồng chí, những người trong cuộc đang cầm lái những chiếc xe đặc biệt

- Hình ảnh: “ Ung dung buồng lái ta ngồi” ( biện pháp đảo ngữ) → Tư thế ung dung, bình tĩnh, thoải mái, không vội vàng

- Điệp ngữ: “ nhìn” → nhấn mình sự tập trung cao độ vào công việc, ý thức sâu sắc về trách nhiệm, sẵn sàng đối mặt với khó khăn, nguy hiểm

- Hình ảnh:

+ “ Nhìn đất”

+ “ nhìn trời”

+ “ nhìn thẳng”

→ Tư thế hiên ngang, tự chủ, “ đầu đội trời chân đạp đất”

→ Nhìn thẳng vào gian khổ, hi sinh, không run sợ, không né tránh

- Nhịp thơ: 2/2/2 → diễn tả ánh nhìn mạnh mẽ, dứt khoát, bình tĩnh

“ Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa như ùa vào buồng lái”

- Điệp ngữ “ Nhìn thấy” → nhấn mạnh

- Hình ảnh:

+ “ gió vào xoa mắt đắng” ( nhân hóa) → diễn tả ngọn gió vừa tinh nghịch, vừa trìu mến

+ “ con đường chạy thẳng vào tim” →vừa thấy được tốc độ rất nhanh của chiếc xe vừa thấy được một sự liên tưởng táo bạo của tâm hồn trẻ

+ “ Sao trời”, “cánh chim” càng với hành động “như sa như ùa vào buồng lái” → sự ghé thăm bất ngờ

=> Tình yêu cuộc sống, niềm say mê với thiên nhiên, tâm hồn lãng mạn luôn hướng đến

sự tự do của người lính lái xe Ngoại cảnh và người lái không có gì ngăn cách, tiếp xúc trực tiếp với nhau

- Hình ảnh:

+ “ con đường chạy thẳng vào tim” → xe đang đi trên đoạn đường thẳng

+ “ sao trời” → xe đi lên dốc hoặc đi vào lúc trời tối

+ “ đột ngột cánh chim” → xe đột ngột lên dốc

→ Gợi lên địa thế con đường cheo leo, hiểm nguy nhưng đầy thú vị

“ Không có kính, ừ thì có bụi Bụi phun tóc trắng như người già Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha Không có kính, ừ thì ướt áo Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa Mưa ngừng gió lùa khô mau thôi”

- Hình ảnh + biện pháp so sánh

+ “ Bụi phun tóc trắngnhưngười già”

+ “ Mưa tuôn, mưa xốinhư ngoài trời”

→ Những khó khăn gian khổ mà người lính phải đối mặt khi lái những chiếc xe không kính đặc biệt là bụi và mưa

- Cách nói:

+ “ ừ thì có bụi”

+ “ ừ thì ướt áo”

+ “ Chưa cần thay”

+ “ Chưa cần rửa”

→ Cách nói đậm chất khẩu ngữ, vừa gản dị dứt khoát lại có phần tếu táo của người lính trẻ

- Hình ảnh:

+ “ phì phèo châm điếu thuốc”

+ “ mặt lấm cười ha ha”

+ “ lái trăm cây số nữa”

+ “ Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi”

→ Cách đối mặt, giải quyết khó khăn rất đặc biệt

→ Thái độ lạc quan, bất chấp khó khăn coi thường gian khổ Một tâm hồn trẻ trung yêu đời, nhìn ra được niềm vui, sự hài hước trong chính hiện thực tàn khốc của chiến tranh

=> Tám câu thơ tái hiện chân thực trần trụi những khó khăn gian khổ mà người lính gặp phải đồng thời thấy được tâm hồn trẻ trung, sôi nổi, tinh nghịch, phớt lờ khó khăn gian khổ của họ

“ Những chiếc xe từ trong bom rơi

Đã về đây họp thành tiểu đội Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới Bắt tay nhau qua cửa kính vỡ rồi”

- Hình ảnh: “ Những chiếc xe từ trong bom rơi” → những chiếc xe gan góc, đã qua thử thách → Người cầm lái dũng cảm, vượt qua thử thách của bom đạn chiến tranh

- Hình ảnh: “ Bắt tay nhau qua cửa kính vỡ rồi” → cái bắt tay thay cho một lời chào, hỏi thăm, động viên, sự thấu hiểu nhau, tiếp thêm sức mạnh, ý chí để vượt qua gian khổ

- Hình ảnh: “ Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới” → những người gặp nhau trên đường đi tới giải phóng miền Nam mới thực sự là bạn, con “ đường đi tới” là đường chính nghĩa, càng đi càng gặp nhiều bạn

“ Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình ấy Võng mắc chông chênh đường xe chạy Lại đi, lại đi trời xanh thêm”

- Hình ảnh:

+ “ Bếp Hoàng Cầm”

+ “ bát đũa”

+ “ võng”

→ Những người lính lái xe nghỉ ngơi bên nhau, ăn uống cùng nhau, cùng nhau giấc ngủ

→ Không khí yên bình đầm ấm giữa chiến trường bom đạn ( ngắn ngủi)

- Điệp ngữ: “ lại đi” → nhấn mạnh việc đoàn xe không ngừng tiến về trước

- Hình ảnh: “ trời xanh thêm” → trời đẹp, bầu trời bình yên, không gian cao xa, viễn cảnh rộng lớn ( hình ảnh đậm chất thơ, giàu ý nghĩa)

→ Quyết tâm giải phóng dân tộc, giành lấy hòa bình ( bầu trời xanh)

“ Không có kính rồi xe không có đèn Không có mui xe, thùng xe có xước

Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước Chỉ cần trong xe có một trái tim”

- Điệp từ: “ Không có” ( lặp lại 3 lần)

- Hình ảnh:

+ “ kính”

+ “ đèn”

+ “ mui xe”

- Hình ảnh “ thùng xe có xước” ( cái có thì bị hư hỏng)

→ Những mất mát, khó khăn dồn dập, những thử thách dường như tăng lên đến vô cùng

mà người lính lái xe phải đối mặt

- Hình ảnh:

+ “ xe vẫn chạy”

+ “ trong xe có một trái tim” ( hoán dụ)

→ Quyết tâm giải phóng miền Nam, tình yêu miền Nam là sức mạnh vô song, chỉ cần một trái tim yêu nước thương nòi người lính đã có đủ sức mạnh vượt qua những khó khăn, mất mát

→ Khẳng định xe chỉ ngừng chạy khi trái tim người chiến sĩ ngừng đập

=> 12 câu thơ thể hiện tình đồng chí đồng đội cảm động và lí tưởng chiến đấu cao đẹp của người lính

BÀI ĐỌC THAM KHẢO

BÀI SỐ 1 Phạm Tiến Duật( 1941 -2007) là một trong những gương mặt tiêu biểu của thơ

ca Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, thơ của ông chủ yếu viết về hình ảnh thế hệ trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ qua các hình tượng người lính và

cô thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn lịch sử, tiêu biểu là bài thơ

" bài thơ tiểu đội xe không kính" ra đời năm 1969 khi cuộc kháng chiến của quân

và dân ta đang diễn ra ác liệt Qua việc khắc họa hình ảnh độc đáo những chiếc xe không kính nhà thơ làm nổi bật tư thế hiên ngang, tinh thần lạc quan bất chấp mọi khó khăn nguy hiểm và ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam của những người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn

Trước hết nguồn cảm hứng của bài thơ bắt đầu từ hình ảnh độc đáo: hình ảnh những chiếc xe không kính, những chiếc xe không kính của Phạm Tiến Duật là hình ảnh thực, thực đến mức trần trụi

"Không có kính không phải vì xe không có kính

Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi"

Cấu trúc câu thơ dưới hình thức hỏi đáp, ba từ " không" đi liền nhau thể hiện cách nói hồn nhiên đầy chất lính, tác giả giải thích nguyên nhân xe mất kính là do bom giật, bom rung,

đó chính là sự khốc liệt của chiến tranh, nhưng trải qua mưa bom bão đạn những chiếc xe càng trở nên méo mó biến dạng

"Không có kính, rồi xe không có đèn, Không có mui xe, thùng xe có xước"

Nhưng kì diệu thay, những chiếc xe không còn nguyên vẹn ấy vẫn kiên cường vượt qua mọi thử thách mưa bom, tiến về miền Nam yêu dấu, những chiến sĩ lái xe đã tạo nên sức mạnh ấy

Nét đẹp đầu tiên ta bắt gặp ở những người chiến sĩ lái xe là tư thế hiên ngang, dũng cảm, tâm hồn trẻ trung, lãng mạn:

"Ung dung buồng lái ta ngồi, Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng"

Từ láy " ung dung" được đảo lên câu đầu kết hợp với từ " nhìn" được lặp lại ba lần đã khắc họa một tư thế thật đẹp của người lính, họ vẫn ung dung ngồi trong buồng lái khi mà

sự sống và cái chết chỉ cách nhau một gang tất, cụm từ" nhìn thẳng" được dùng thật hay, nhìn thẳng là nhìn vào con đường trước mắt, nhìn thẳng vào gian khổ nhưng không hề run

sợ né tránh

Không chỉ đẹp ở tư thế hiên ngang, dũng cảm người lính còn rất đáng yêu bởi tâm hồn trẻ trung lãng mạng

"Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa, như ùa vào buồng lái"

Những câu thơ nhanh, gấp mà nhịp nhàng như bánh xe lăn đều trên đường, bằng việc sử dụng phép điệp ngữ " nhìn thấy" kết hợp động từ" xoa, chạy thẳng, sa, ùa", tác giả đã diễn

tả cảm giác mạnh và đột ngột của người chiến sĩ lái xe khi ngồi trong buồng lái, qua ô cửa

kính vỡ trong tư thế " nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng", người lính như cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên, đặc biệt " con đường chạy thẳng vào tim" là hình ảnh đặc sắc gợi lên tốc độ của chiếc xe đang nhanh trên con đường, nó cũng là hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng của con đường cách mạng, con đường chiến đấu giải phóng miền Nam, người lính chỉ quan tâm tới nhiệm vụ không hốt hoảng sợ hãi dường như tất cả thiên nhiên vạn vật đồng hành cùng họ tiến về phía trước

Xe không kính biết bao nguy hiểm nhưng người lính vẫn vượt lên hoàn cảnh bằng tinh thần lạc quan, bất chấp mọi gian khổ

"Không có kính, ừ thì có bụi, Bụi phun tóc trắng như người già Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha

Không có kính, ừ thì ướt áo Mưa tuôn, mưa xối như ngoài trời Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi"

Ngoài sự ác liệt của chiến tranh, các chiến sĩ còn phải chịu nhiều gian khổ bởi sự khắc nghiệt của thiên nhiên, thời tiết, những câu thơ trên đầy ắp chất sống hiện thực ở chiến trường, hiện thực đầy gian khổ nhưng các chiến sĩ đã bình thường hóa cái gian khổ ấy, chấp nhận nó như một tất yếu vẫn đùa vui, tếu táo: "Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha.", một tâm hồn đáng yêu sôi nổi làm sao? đó còn là bản lĩnh kiên cường của những người chiến

sĩ, vẻ đẹp ấy còn được tác giả khắc họa bằng giọng thơ trẻ trung như lời nói của miệng

"Không có kính, ừ thì có bụi", , gian khổ là vậy nhưng qua cách nhìn của những người lính thì vô cùng nhẹ nhàng, bởi lòng dũng cảm đã trở thành cốt lõi, bản chất người lính trong cuộc chiến đấu

Trong gian lao thử thách tình đồng chí, đồng đội của họ càng thêm sâu nặng, thắm thiết

"Những chiếc xe từ trong bom rơi

Ðã về đây họp thành tiểu đội Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi.

Nhịp thơ như lắng lại, những người chiến sĩ nói về đồng đội cũng như đang nói về mình,

họ gặp nhau từ chỗ bom rơi, nghĩa là từ chỗ ác liệt của cuộc chiến, cũng từ nơi này họ đồng cảm chia sẻ và trở thành bạn bè, họ chào nhau bằng những cử chỉ hết sức thân mật

"Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi.", đó là niềm vui, lời động viên và chúc mừng nhau khi vượt qua khó khăn, là niềm tự hào sau mỗi lần chiến thắng

Cảnh sinh hoạt của người lính bữa ăn giấc ngủ được khắc họa bằng hai hình ảnh " bếp hoàng cầm, võng mắc" tất cả đều tạm bợ nhưng cách nhìn, cách nghĩ rất cảm động: " gia

đình đấy" họ coi nhau như anh em trong nhà, càng thiếu thốn thì càng xích lại gần nhau, tiếp thêm sức mạnh để đi tiếp chặng đường mới và làm lên chiến thắng

Điệp ngữ " lại đi" có ý nghĩa khẳng định đoàn xe không ngừng tiến về phía trước khẩn chương và kiên cường, hình ảnh ẩn dụ "trời xanh thêm" gợi lên tâm hồn lạc quan" phơi phới tràn đầy niềm tin, hi vọng của người lính lái xe

Bốn câu thơ cuối bài đã hoàn thiện bức chân dung tuyệt vời của người lính lái xe bởi ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam và lòng yêu nước nồng nhiệt của họ:

"Không có kính, rồi xe không có đèn Không có mui xe, thùng xe có xước,

Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước Chỉ cần trong xe có một trái tim"

Bằng việc sử dụng biện pháp liệt kê " không có kính, không có đèn, không có mui xe, thùng xe có xước" kết hợp với điệp ngữ " không có" hai câu đầu của khổ thơ không chỉ nhấn mạnh sự thiếu thốn về vật chất mà còn diễn tả sự mất mát đau thương dồn dập của tiểu đội xe không kính do bom đạn của quân thù dội xuống càng về cuối cùng càng ác liệt, nhưng điều kì lạ là những chiếc xe không còn nguyên vẹn ấy vẫn tiếp tục đi " xe vẫn chạy

vì miền Nam phía trước"

Câu thơ cuối cùng như đọng lại một tâm huyết, cũng như một lời giải thích cho tất cả những điều kì lạ đẹp đẽ: "Chỉ cần trong xe có một trái tim"

Trái tim là hình ảnh hoán dụ, là hình ảnh yêu nước nồng nàn, trái tim của ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam thân yêu, trái tim dũng cảm, trái tim ấy có sức mạnh vô biên, mạnh hơn mọi lỗi nguy lan, mạnh hơn mọi thứ bom đạn, mạnh hơn cả cái chết, sức mạnh quyết định chiến thắng không phải là công cụ vũ khí mà chính là con người mang trái tim nồng nàn yêu nước, kiên cường dũng cảm, có thể nói bai thơ hay nhất ở câu thơ cuối, nó như con mắt của bài thơ, bật sáng chủ đề, tỏa sáng vẻ đẹp của hình tượng người lính

Thực vậy bằng thể thơ tự do ngôn ngữ bình dị, tự nhiên, giọng điệu pha chút ngang tàng, tinh nghịch, hình ảnh thơ chân thực, độc đáo " bài thơ về tiểu đội xe không kính" của Phạm Tiến Duật" đã khắc họa thành công bức chân dung độc đáo về người chiến sĩ lái xe Trường Sơn với những nét đẹp về tâm hồn tình cảm, tinh thần của họ chính là tiêu biểu cho vẻ đẹp của những người lính anh bộ đội cụ Hồ trong thời kỳ kháng chiến chống

Mỹ tiêu biểu cho chủ nghĩa anh hùng

"Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước

Mà lòng phơi phới dậy tương lai"

Chúng ta mãi yêu mến, tự hào về họ - những con người đẹp nhất trong thời đại Hồ Chí Minh

BÀI SỐ 2

Phạm Tiến Duật là nhà thơ trưởng thành trong phong trào kháng chiến chống Mỹ Những sáng tác của ông lôi cuốn người đọc không phải bằng ngôn từ hoa lệ, trau chuốt

mà bằng sự mạnh mẽ, bằng hiện thực cuộc sống Bài thơ “Bài thơ về tiểu đội xe không

kính” tiêu biểu cho phong cách sáng tác độc đáo đó Hình ảnh người lính hiện lên đậm nét

qua ngòi bút sắc sảo của Phạm Tiến Duật

Cuộc kháng chiến chống Mỹ tàn khốc, ác liệt đã khiến nhân dân phải rơi vào cảnh lầm than, đất nước điêu đứng Những người chiến sỹ vượt qua gian lao để làm nhiệm vụ bảo vệ tổ quốc Hình ảnh những anh bộ đội cụ Hồ được đặc tả chân thực, sâu sắc qua những vần thơ của Phạm Tiến Duật

Tác giả mở đầu bài thơ bằng một lời khẳng định chắc nịch:

Không có kính không phải vì xe không có kính

om giật bom rung kính vỡ đi rồi

Chỉ với hai câu thơ như hai nét chấm phá nhưng tác giả đã vẽ lên bức tranh hiện thực tàn khốc của chiến tranh Tác giả đưa ra một lý do hiển nhiên, đủ sức thuyết phục cho việc chiếc xe không có kính Hai từ “không” được đặt trong một câu thơ đã khẳng định rằng

đó là sự thật hiển nhiên, bọn Mỹ độc ác đã trút bao nhiêu hận thù xuống mảnh đất đầy đau thương này Những lời thơ của tác giả gần gũi với lời ăn tiếng nói của mỗi người nên rất

dễ hiểu, dễ thấm

Sang đến câu thơ thứ ba, hình ảnh người lính bộ đội cụ Hồ hiện lên với phong thái hiên ngang, oai phong:

Ung dung buồng lái ta ngồi, Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng

Với biện pháp đảo trật tự cú pháp, tính từ “ung dung” được đặt ở đầu câu đã nhấn mạnh

tư thế ngồi lái xe đầy kiêu hãnh, có thể làm chủ được chiến trường mà không hề nao núng Đại từ “ta” vừa là chính mình, vừa mang ý nghĩa đại diện cho nhiều người, cho một quốc gia luôn trong tâm thế sẵn sàng đánh địch Đây là một thủ pháp nghệ thuật đầy ẩn ý của chính tác giả Trước mắt người chiến sỹ là trời đất bao la, rộng lớn, phải tiến về phía trước thì mới có thể giành được chiến thắng Từ “nhìn” ở câu thơ tiếp theo được lặp lại 3 lần như khẳng định sự kiên trì, vững vàng và tập trung cao độ cho trận chiến

Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Thấy con đường chạy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa như ùa vào buồng lái

Hai câu thơ này đã có sự chuyển đổi cảm giác thật tinh tế, nhạy cảm Từ “nhìn” không còn giữ nguyên nghĩa gốc nữa mà đã chuyển sang ý nghĩa khác Lúc này không những nhìn thấy đường, thấy trời đất, mà thấy cả “gió vào xoa mắt đắng”, “thấy con đường chạy thẳng vào tim” Có lẽ trong lòng người chiến sỹ đang có một ý chí quyết tâm cao độ nên mới cảm nhận được sự tinh tế cũng như nhận ra những hiểm nguy phía trước, vẫn cố gắng kiên cường để vượt qua Một không gian bao la, rộng lớn như bao trùm lên phía trước Hiện thực chiến tranh không còn khốc liệt, đan xen vào đó là sự hóm hỉnh, vui tươi của những người lính cách mạng Các anh đã liên tưởng đến một không gian lãng mạn, vui tươi giữa cảnh bom đạn khốc liệt Những ngôi sao trên trời cao và những cánh chim chao liệng ở phía ngoài kia khiến người lính cách mạng cứ ngỡ như đang “sa”, đang “ùa” vào buồng lái

Đến đoạn thơ sau tác giả đã diễn tả được sự khốc liệt của chiến tranh:

Không có kính ừ thì có bụi Bụi phun tóc trắng như người già Chưa cần rửa phì phèo châm điếu thuốc Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha Không có kính ừ thì ướt áo Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời Chưa cần rửa, lái trăm cây số nữa Mưa ngừng gió lùa khô mau thôi.

Hiện thực chiến tranh khốc liệt, tàn khốc được vẽ lên qua ngòi bút chân thực của tác giả Với ngôn ngữ giản dị, gần gũi với đời sống của con người Một từ “ừ” khiến cho câu thơ trở nên nhẹ tênh, không một chút do dự hay vướng bận Một từ “ừ” khiến cho tâm trạng của những người lính trở nên nhẹ nhõm hơn Sự khốc liệt của chiến tranh và thiên nhiên không làm chùn bước, ý chí của những người lính cách mạng

Điệp từ “chưa cần” càng khẳng định tâm thế hiên ngang, bất cần đời của anh bộ đội cụ

Hồ Nhưng chính điều này đã làm nên phong cách “ngông”, phong thái ung dung cần phải

có trong cuộc kháng chiến đầy ác liệt như thế này

Và trong cuộc chiến tranh gian lao, thử thách như thế này tình cảm đồng chí, đồng đội luôn được đề cao và khẳng định:

Những chiếc xe từ trong bom rơi

Đã về đây họp thành tiểu đội Gặp bạn bè suốt dọc đường đi tới Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi.

Hình ảnh thơ thật đẹp, thật đáng ngưỡng mộ Vượt qua bao nhiêu bom đạn, thử thách những chiếc xe từ trăm mọi ngả đường đã về một nơi tụ hội, để kể cho nhau nghe những trận chiến đã vượt qua Hình ảnh “bắt tay nhau qua cửa kính vỡ rồi” thực sự khiến người đọc ứa nước mắt, vì nó thật đẹp và cao cả