Nghiên cứu ứng dụng một số phương pháp, biện pháp nhằm khắc phục những sai lầm thường mắc trong học kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao cho sinh viên chuyên ngành giáo dục thể chất trường đại học vinh

Nó là một trong những môn thể thao cần tập luyện nhiều thì mới có thể tham gia thi đấu đ-ợc, đặc biệt trong môn bóng rổ, kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao là một trong những kỹ th

i Đặt vấn đề

Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, nhân tố con ng-ời là một nhân tố vô cùng quan trọng Chính vì vậy

mà Nghị quyết lần thứ IV Ban chấp hành Trung -ơng đã khẳng định: “ Con

ng-ời phát triển cao về trí tuệ, c-ờng tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về phẩm chất đạo đức là động lực của sự nghiệp xây dựng xã hội mới, đồng thời là mục tiêu của chủ nghĩa xã hội”

Trong những phẩm chất năng lực của con ng-ời mà Nghị quyết đã đề

cập thì “ c-ờng tráng về thể lực” là một trong những yếu tố cực kỳ quan trọng,

đặc biệt là đối với thế hệ trẻ vì họ là nhân tố quan trọng cho t-ơng lai

Thế hệ trẻ là chủ nhân t-ơng lai của đất n-ớc những gì các em lĩnh hội đ-ợc hôm nay sẽ là hành trang đi theo các em trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc mai sau

Nhận thức sâu sắc vai trò của thế hệ trẻ trong sự nghiệp dựng n-ớc và giữ n-ớc của dân tộc Bác Hồ đã rất quan tâm đến mọi mặt của thế hệ trẻ nói chung và thể chất nói riêng

Bác nói: “ Giữ gìn dân chủ, xây dựng n-ớc nhà gây đời sống việc gì

cũng cần có sức khoẻ mới thành công”

Sức khoẻ và vốn quý, điều đó không chỉ Đảng, Nhà n-ớc và nhân dân

ta thừa nhận mà nó đ-ợc cả nhân loại công nhận Ngạn ngữ Pháp có câu

rằng: “ Ng-ời có sức khoẻ tốt là giàu mà không biết mình giàu”

Trong công cuộc đổi mới:

Quan điểm giáo dục thể chất của Đảng, Nhà n-ớc ta đó là một trong những mối quan tâm hàng đầu Đảng, Nhà n-ớc ta luôn coi trọng sự nghiệp cách mạng của Đảng ở n-ớc ta với lực l-ợng chiếm hơn 25% dân số cả n-ớc học sinh - sinh viên đang đóng góp vai trò hết sức quan trọng trong sự

Hiến pháp n-ớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 có

ghi: “ Quy định chế độ giáo dục thể chất bắt buộc trong tr-ờng học” Mục

đích của giáo dục thể chất trong tr-ờng học là góp phần đào tạo những con ng-ời phát triển cao về tri thức, c-ờng tráng về thể chất, phong phú về tinh thần và trong sáng về đạo đức Đây cũng chính là mục tiêu cả CNXH

Ngày nay cùng với xu thế chung của nhân loại đồng thời đ-ợc sự quan tâm của Đảng và Nhà n-ớc, nên thể thao n-ớc ta đang phát triển mạnh

mẽ và rộng khắp Nó thâm nhập vào mọi tầng lớp nhân dân, mọi cơ quan tổ chức, đặc biệt là trong các tr-ờng học nói chung các Tr-ờng Đại học nói riêng Trong đó môn Bóng rổ là một trong những môn thể thao đang đ-ợc phát triển mạnh Nó cuốn hút đ-ợc sinh viên tham gia tập luyện và thi đấu Môn thể thao này đã đ-ợc đ-a vào nhiều giải đấu của thế giới, chân lục và trong khu vực cũng nh- trong n-ớc

Bóng rổ cũng nh- các môn thể thao khác có tác dụng mau chóng nâng cao các tố chất của cơ thể nh- sức nhanh, mạnh, bền, khéo léo, khả năng chịu đựng lớn, đặc biệt phát triển tính linh hoạt và trí thông minh

Tập luyện bóng rổ sẽ nâng cao tính dũng cảm chí quyết thắng khắc phục khó khăn, dám nghĩ, dám làm

Bóng rổ đòi hỏi ng-ời tập phải luôn hoạt động với khả năng rất lớn

Đầu thủ bóng rổ phải hoàn thành nhiều động tác phức tạp, biết vận dụng những giác quan của mình để phù hợp với xu thế nhanh và chuẩn xác

Tóm lại bóng rổ là một môn thể thao đòi hỏi cần phải có kỷ luật cao

Nó là một trong những môn thể thao cần tập luyện nhiều thì mới có thể tham gia thi đấu đ-ợc, đặc biệt trong môn bóng rổ, kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao là một trong những kỹ thuật rất khó thực hiện Kỹ thuật ném rổ một tay trên cao là kỹ thuật làm tiền đề cho nhiều kỹ thuật khác nh-: kỹ thuật tại chỗ bật nhảy ném rổ một tay trên cao; kỹ thuật di động hai b-ớc một tay trên cao Là kỷ thuật đ-ợc dùng nhiều cho cả nam và nữ, kỹ

thuật này đ-ợc các đội tiên tiến sử dụng chính trong các cuộc thi đấu Ném

rổ một tay trên cao có thể ném đ-ợc ở các cự ly khác nhau, đ-ờng bóng đi nhanh và kết hợp dễ dàng với các kỹ thuật khác Đối với ng-ời mới bắt đầu tập luyện thì tr-ớc khi tập luyện các kỹ thuật di động, bất nhảy ném rổ cần phải tập luyện kỹ thuật ném rổ một tay trên cao thật tốt mới mang đến hiệu quả cao khi thi đấu Đặc biệt hơn cả kỹ thuật ném rổ một tay trên cao nó là một kỹ thuật đóng vai trò rất quan trọng khi thi đâú (nh- thực hiện các quả ném phạt…)

Chính vì vậy khi giảng dạy chúng ta cần phải đảm bảo tính liên tục,

kỹ thuật cơ bản kết hợp với phổ thông và hiện đại, các động tác tập luyện phải từ dễ đến khó, từ nhẹ đến nặng, tập từ không bóng đến có bóng cần phải giảng dạy tỷ mỷ và làm mẫu cho ng-ời tập tiếp thu đ-ợc đúng kỹ thuật

Cũng nh- các môn thể thao khác, kỹ thuật khác khi giảng dạy kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao giáo viên cần nhắc nhở ng-ời tập những sai lầm th-ờng mắc khi thực hiện kỹ thuật này, đ-a ra các ph-ơng pháp, biện pháp khắc phục những sai lầm th-ờng mắc đó Qua tìm hiểu chúng tôi thấy việc tổ chức h-ớng dẫn sử dụng các ph-ơng pháp, các biện pháp vào giảng dạy trong giờ học thể dục ở tr-ờng Đại học còn thiếu tính

hệ thống và th-ờng xuyên, hiệu quả sử dụng các ph-ơng pháp, biện pháp khắc phục những sai lầm th-ờng mắc đó ch-a cao Việc nghiên cứu và ứng dụng các ph-ơng pháp, biện pháp những sai lầm th-ờng mắc trong các giờ học bóng rổ thì ch-a có tác giả nào đề cập đến vấn đề “ Nghiên cứu ứng dụng một số ph-ơng pháp, biện pháp nhằm khắc phục những sai lầm th-ờng mắc trong học kỹ thuật ném rổ tại chỗ một tay trên cao”

Chính vì những nguyên nhân trên, cùng với việc góp phần làm phong

tr-ờng học nói chung và các tr-ờng Đại học nói riêng Chúng tôi mạnh dạn

đi sâu vào nghiên cứu đề tài này: “ Nghiên cứu ứng dụng một số ph-ơng pháp, biện pháp nhằm khắc phục những sai lầm th-ờng mắc trong học

kỹ thuật ném rổ tại chỗ một tay trên cao cho sinh viên chuyên ngành K45A - Giáo dục thể chất - Tr-ờng Đại học Vinh”

ii Tổng quan các vấn đề nghiên cứu

2.1 Những quan điểm về huấn luyện môn bóng rổ

Việc huấn luyện kỹ thuật môn bóng rổ đ-ợc lựa chọn trên cơ sở, ph-ơng pháp nguyên tắc huấn luyện thể thao nói chung Học tập vận động

là quá trình cơ bản của huấn luyện thể thao Huấn luyện kỹ thuật thể thao gồm tất cả các ph-ơng pháp, ph-ơng tiện đào tạo và giáo dục cũng nh- mọi hoạt động của VĐV Những hoạt động đó đ-ợc tiến hành với mục đích hoàn thiện động tác, ổn định và giữ vững kỹ thuật, Giảng dạy và huấn luyện

kỹ thuật bóng rổ là mục tiêu đầu tiên để tập môn bóng rổ cho tất cả đối t-ợng tham gia tập luyện và luôn đi song song với giảng dạy và huấn luyện chiến thuật mặc dù mức độ đơn giản

Trong bóng rổ các kỹ thuật liên quan chặt chẽ và bổ trợ đắc lực cho nhau đ-ợc biểu hiện trong tập luyện và đặc biệt trong thi đấu Do vậy quá trình huấn luyện nhất thiết phải căn cứ vào thực tiễn trong tập luyện kết hợp với thi đấu để có những biện pháp huấn luyện cho phù hợp Song thực tế nghiên cứu cho thấy: Việc hình thành và hoàn thiện kỹ năng kỹ xảo trong môn nào đó, ngoài việc phát triển các tố chất thể lực có liên quan cần phải chú trọng đến quá trình hình thành kỹ năng kỹ xảo vận động

Tính bền vững kỹ xảo vận động chỉ có giá trị khi kỹ thuật động tác thực hiện đúng, không cần phải sửa đổi về sau này Trong học kỹ thuật

động tác để hình thành nên kỹ xảo vận động phải trải qua 3 giai đoạn sau:

- Giai đoạn 1: Giai đoạn lan toả

Đây là giai đoạn hình thành mối liện hệ giữa trung khu vận động với

sự hiểu biết về hình t-ợng, biểu t-ợng của động tác trong giai đoạn này h-ng phấn trên vỏ não đ-ợc lan toả mạnh mẽ Do vậy ng-ời tập ch-a phân biệt đ-ợc động tác đúng hay sai, chính vì vậy mà các sai lầm th-ờng hay xảy ra ở thời kỳ này Nếu động tác kỹ thuật đ-ợc thực hiện lặp đi lặp lại nhiều lần sẽ dẫn đến sự hình thành động tác sai và sẽ trở thành cố tật

- Giai đoạn 2: Giai đoạn ức chế phân biệt

Giai đoạn này h-ng phấn trên vỏ não đã tập trung vào trung khu thần kinh, hoạt động nhiều bản thân ng-ời tập đã phận biệt đ-ợc những động tác

đúng, sai, thừa Lúc này ng-ời tập luôn tập trung uốn nắn, sửa chữa kỹ thuật

động tác dẫn tới động tác thực hiện cứng nhắc, gò bó không có tính nhịp

điệu, giật cục Nếu tập th-ờng xuyên ng-ời học sẽ nhanh chóng chuyển sang tự động hoá (đ-ờng dây liên hệ tạm thời trên vỏ não ngày càng ổn

định)

- Giai đoạn 3: Giai đoạn tự động hoá

ở giai đoạn này h-ng phấn đã tập trung vào những vùng hẹp trên vỏ não, ng-ời học có thể thực hiện động tác một cách thuần thục, theo ý muốn của bản thân một cách hoàn hảo, chính xác tính nhịp điệu cao, họ biết phối hợp và sử dụng sức một cách hợp lý, tiết kiệm năng l-ợng cho bản thân Tiếp tục tập luyện sẽ trở thành tự động hoá động tác

Để nâng cao đ-ợc hiệu quả bài tập sửa chữa những sai lầm th-ờng mắc cho sinh viên, trong quá trình học kỹ thuật tại chỗ ném rổ 1 tay trên cao ng-ời giáo viên cần chú ý một cách tỷ mỷ đến ng-ời học và đ-a bài tập

vào thời điểm cho phù hợp từng giai đoạn của quá trình hình thành kỹ năng vận động

Theo quan điểm lý luận TDTT: Sự phân đoạn quá trình dạy học mỗi

động tác riêng không cần phải dựa trên giai đoạn t-ơng ứng của quá trình hình thành kỹ năng kỹ xảo vận động Muốn học thành kỹ xảo t-ơng đối hoàn thiện thì học TDTT có 3 giai đoạn giảng dạy:

- Giai đoạn giảng dạy ban đầu

- Giai đoạn học đi sâu từng phần

- Giai đoạn củng cố và hoàn thiện

L-ợng vận động là cơ sở cho việc hình thành thành tích thể thao và tuỳ thuộc vào đặc điểm của từng môn chuyên sâu và trình độ tập luyện đặc

điểm của từng đối t-ợng và sử dụng l-ợng vận động cho phù hợp

2.2 Cơ sở nguyên lý kỹ thuật

Kỹ thuật bóng rổ bao gồm di động nhảy ném rổ, tại chỗ ném rổ, di

động 2 b-ớc ném rổ, quay ng-ời nhảy ném rổ… Những loại hình kỹ thuật này có mối liên quan chặt chẽ với nhau nh-ng lại có tính đối kháng nhau trong thi đấu cụ thể là sự hoàn thiện của kỹ thuật này sẽ làm đòn bẩy thúc

đẩy cho sự phát triển của kỹ thuật kia hay nói cách khác kỹ thuật này muốn tồn tại và nâng cao hiệu quả trong tập luyện và thi đấu thì phải luôn đ-ợc củng cố và hoàn thiện

Kỹ thuật tại chỗ ném rổ 1 tay trên cao đ-ợc chia làm 3 giai đoạn:

- Giai đoạn chuẩn bị

- Giai đoạn khi ném

- Giai đoạn khi kết thúc

Chính vì đây là một kỹ thuật cơ bản có giai đoạn kết nối, hỗ trợ nhau

để trở thành một động tác hoàn chỉnh thông qua các bộ phận cơ thể nh-

trong thi đấu muốn đạt kết quả và chiến thắng tr-ớc hết phải hoàn thiện kỹ năng kỹ xảo vận động cơ bản

Do đặc điểm kỹ thuật tại chỗ ném rổ 1 tay trên cao là tiền đề để tiếp thu các kỹ thuật khác Chính vì thế Đòi hỏi ng-ời tập không đ-ợc mắc những sai lầm dẫn đến sai các kỹ thuật khác

Để hiểu rõ hơn khi xem động tác ném rổ tại chỗ 1 tay trên cao đúng hay sai cần phải nắm vững kỹ thuật theo 3 giai đoạn sau:

- Giai đoạn 1: T- thế chuẩn bị

Hai chân đứng rộng bằng vai chân tr-ớc chân sau chân cùng tay ném

rổ phải tr-ớc, hai tay cầm bóng tr-ớc ngực, trọng tâm dồn vào chân đặt tr-ớc

- Giai đoạn 2: Khi ném

Bóng từ vị trí chuẩn bị đ-ợc đ-a lên vai thuận tr-ớc trán và cách trán khoảng 10cm đồng thời đầu gối khuỵ Tay ném rổ tạo ra 3 góc vuông (cánh tay vuông góc với cẳng tay, khuỷ tay và lòng bàn tay vuông góc với bảng thông qua tâm rổ) Khi ném duỗi chân rồi duỗi tay, tay duỗi 1 góc với trục

đứng của cơ thể 1 góc 75 độ Khi tay duỗi gần thẳng thì gập cổ tay miết các ngón tay vào bóng

* Đ-ờng vòng cung của bóng:

Đ-ờng bóng vào rổ có 3 đ-ờng bóng cơ bản tuỳ theo đặc điểm của từng ng-ời mà lựa chọn cho phù hợp Với đặc điểm của sinh viên chuân ngành khoa GDTC thì khi tập luyện nên ném đ-ờng bóng số 2 là phù hợp nhất

2.3 Cơ sở lý luận của bài tập kỹ thuật ném rổ 1 tay trên cao

Bài tập kỹ thuật tại chỗ ném rổ 1 tay trên cao đ-ợc tiến hành ngay trong khi giảng dạy và tập luyện các tố chất thể lực và các động tác khác Nội dung tập phải phục vụ cho kỹ thật về cấu trúc, đặc điểm cơ bản của quá trình huấn luyện thể thao nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho ng-ời tập nắm vững những kỹ năng kỹ xảo vận động cần thiết

Việc giảng dạy và huấn luyện liên quan chặt chẽ với sự phát triển tố chất của ng-ời tập, các bài tập kỹ thuật đ-ợc dựa trên những nguyên tắc s- phạm chung, đồng thời có những đặc điểm riêng Những đặc điểm riêng này đ-ợc xác định bởi qui luật hình thành kỹ năng kỹ xảo Những hoạt

động vận động chỉ có thể thực hiện đ-ợc khi hình thành kỹ năng kỹ xảo vận

động là cách thức nhất định điều khiển, thực hiện những động tác

Đặc điểm của kỹ thuật tại chỗ ném rổ 1 tay trên cao đ-ợc xây dựng trên cơ sở bài tâp TDTT nói chung Bài tập TDTT là những hoạt động vận

động đ-ợc sử dụng t-ơng ứng với qui luật của giáo dục TDTT

2.4 Vai trò của sự hoàn thiện kỹ thuật

Để đạt đ-ợc những thành tích cao khi thực hiện kỹ thuật ngoài việc phát triển các tố chất thể lực thì yếu tố hoàn thiện kỹ thuật đóng vai trò to lớn Do vậy khi thực hiện kỹ thuật tại chỗ ném rổ 1 tay trên cao để có thành tích tốt thì ng-ời tập phải có sự phối hợp nhịp nhàng giữa hoàn thiện về thể lực, trạng thái tâm lý, sự chú ý cao và sự hoàn thiện kỹ thuật động tác

Sự hoàn thiện về kỹ thuật ở đây có ý nghĩa là tất cả các động tác đ-ợc ng-ời thực hiện một cách liên hoàn mang tính nhịp điệu, phối hợp ăn khớp giữa các bộ phận của cơ thể Nh- chúng ta thấy ở mỗi giai đoạn động tác kỹ thuật đều có một nhiệm vụ để thúc đẩy những giai đoan tiếp theo

Vậy quá trình hoàn thiện kỹ thuật là quá trình thực hiện động tác một cách thuần thục, liên hoàn, chặt chẽ mang tính nhịp điệu không tách rời

thừa, thiếu kỹ thuật ở mỗi giai đoạn thực hiện kỹ thuật tại chỗ ném rổ 1 tay trên cao

2.5 Tầm quan trọng của việc xác định những sai lầm th-ờng mắc

Kỹ thuật ném rổ 1 tay trên cao có tầm quan trọng rất lớn trong việc giảng dạy và huấn luyện ở đây ng-ời giáo viên cần truyền đạt những kiến thức (kỹ – chiến thuật và những yếu lĩnh kỹ thuật động tác) cho ng-ời học Việc phát hiện những sai lầm th-ờng mắc khi học đ-ợc coi là một nghệ thuật trong công tác của ng-ời dạy, trên cơ sở đó ng-ời dạy có thể đ-a ra những biện pháp ph-ơng pháp sửa chữa những sai lầm một cách hợp lý ngay từ đầu Đây là một trong những biện pháp cần thiết để tránh những sai lầm đến động tác tiếp theo

2.6 Các yếu tố ảnh h-ởng tới kỹ thuật ném rổ

Nh- chúng ta biết trong thi đấu bóng rổ tổng số lần ném phạt trong 1 trận

đấu chiếm tỷ lệ rất lớn, thuận lợi cho việc nâng cao điểm số của đội Nh-ng hiệu quả ném rổ bị ảnh h-ởng bởi các yếu tố chủ quan và khách quan sau:

Chính vì vậy trong thi đấu đòi hỏi ng-ời học không những hoàn thiện

về chuyên môn Bên cạnh đó phải trang bị cho ng-ời tập toàn diện về thể lực, kỹ chiến thuật, tâm lý…

iii- Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu ứng dụng một số ph-ơng pháp, biện pháp nhằm khắc phục những sai lầm th-ờng mắc để giúp cho quá trình học tập, tiếp thu kỹ thuật đ-ợc nhanh chóng và chính xác Mang lại hiệu quả cao khi học môn bóng rổ Làm phong phú thêm ph-ơng tiện giáo dục thể chất giúp cho quá trình giảng dạy của giáo viên và học tập của sinh viên đạt kết quả cao

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để giải quyết đề tài chúng tôi đã đặt ra những nhiệm vụ sau:

3.2.1 Nhiệm vụ 1: Xác định những sai lầm th-ờng mắc trong học kỹ

thuật tại chổ ném rổ một tay trên cao

3.2.2 Nhiệm vụ 2: Nghiên cứu ứng dụng một số ph-ơng pháp, biện

pháp nhằm khắc phục những sai lầm th-ờng mắc trong học kỹ thuật tại chỗ ném rổ tại chỗ một tay trên cao

iv- Ph-ơng pháp nghiên cứu

Để giải quyết các nhiệm vụ của đề tài này chúng tôi sử dụng các ph-ơng pháp sau:

4.1 Ph-ơng pháp đọc và phân tích tài liệu

Đề tài này chúng tôi sử dụng các tài liệu sau:

- Sách Lí luận và ph-ơng pháp giáo dục thể chất

- Sách Sinh lý học TDTT

- Giáo trình Ph-ơng pháp nghiên cứu khoa học TDTT

- Ph-ơng pháp nghiên cứu khoa học giáo dục

- Giáo trình giảng daỵ bóng rổ tr-ờng Đại học Vinh

Các loại ph-ơng pháp quan sát s- phạm đ-ợc sử dụng trong đề tài:

Thực hiện nghiệm s- phạm là ph-ơng pháp nghiên cứu mà ng-ời ta

đ-a vào quá trình giáo dục - huấn luyện những nhân tố mới đ-ợc nghiên cứu và phải làm sáng tỏ tính -u việt của chúng so với nhân tố khác

Các ph-ơng pháp thực nghiệm s- phạm đ-ợc sử dụng trong đề tài nh-:

Các ph-ơng pháp phỏng vấn đ-ợc sử dụng trong đề tài này nh-: + Ph-ơng pháp phỏng vấn trực tiếp

+ Ph-ơng pháp phỏng vấn gián tiếp

n

1 i i

t =

B

2 B

A

2 A

B A

n n

X X

) X x ( )

X x ( x

B A

2 B i 2

A i 2

v- Tổ chức nghiên cứu

5.1 Đối t-ợng nghiên cứu

Sinh viên chuyên ngành thể dục khoá 45A - Tr-ờng Đại học Vinh

5.2 Địa điểm nghiên cứu

Tại Tr-ờng Đại học Vinh

5.3 Thời gian nghiên cứu

Đề tài này đ-ợc nghiên cứu từ 10/10/2004 đến 22/5/2005 và đ-ợc chia làm 3 giai đoạn

- Giai đoạn 1: Từ 10/10 - 05/12/2004

+ Lựa chọn đề tài và viết đề c-ơng

+ Xác định h-ớng nghiên cứu đề tài, đọc tài liệu có liên quan

+ Xác định mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

vi- Kết quả nghiên cứu

6 1 Giải quyết nhiệm vụ 1: Xác định những sai lầm th-ờng mắc trong học kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng 1 tay trên cao

Kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng 1 tay trên cao là 1 kỹ thuật t-ơng đối phức tạp, là cơ sở tạo tiền đề cho việc phát triển nâng cao sự chuyển tiếp ở các kỹ thuật khác Đ-ợc sử dụng trong thi đấu nhiều và ổn định của kỹ thuật động tác sẽ đem lại hiệu quả cao nhất trong các đợt kết thúc ném rổ

6.1.1 Cấu trúc kỹ thuật động tác ném rổ

Cấu trúc kỹ thuật động tác là mối quan hệ lẫn nhau có tính quy luật

và t-ơng đối ổn định Động tác của mỗi bộ phận cơ thể có những đặc tính khác nhau nh- h-ớng ném, gốc độ, biên độ động tác, lực tay tác động vào bóng và các khớp thông qua khớp đùi, cẳng tay, cánh tay, cổ tay các ngón tay Nếu vi phạm những yêu cầu cơ bản của kỹ thuật cụ thể đặt ra “ kỹ thuật

đúng” và thực hiện không đúng sẽ dẫn đến những khuyết tật của động tác Bên cạnh đó ng-ời mới tập còn mắc phải bởi không tập trung chú ý đến đặc

điểm của kỹ thuật Chỉ vì nghĩ rằng ném vào rổ là đ-ợc (ném rổ bừa bãi dẫn

đến động tác kỹ thuật không tốt, kết thúc ném rổ th-ờng không đem lại hiệu quả cao khi ng-ời tập cố gắng nỗ lực tập trung hoàn thiện động tác) Những tr-ờng hợp này th-ờng dẫn đến sai lệch động tác hoặc sai lệch 1 bộ phận nào đó

Từ những yếu lĩnh của kỹ thuật động tác và độ khó của kỹ thuật động tác nên trong khi thực hiện kỹ thuật ng-ời học có thể mắc nhiều sai lầm khác nhau bên cạnh đó ng-ời học còn bị ảnh h-ởng bởi những yếu tố khách quan và yếu tố chủ quan

Dựa vào phân tích những tài liệu tham khảo, đọc tài liệu chuyên môn, bằng sự trao đổi phỏng vấn lấy ý kiến của thầy giáo dạy bóng rổ, các thầy cô trong khoa Các giờ học môn bóng rổ của các lớp chuyên ngành GDTC,

cùng nghiên cứu qua băng hình đã cho chúng tôi thấy rõ những sai lầm th-ờng mắc của đa số sinh viên khi thực hiện kỹ thuật, đặc biệt là trong học

kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng 1 tay trên cao và nguyên nhân dẫn đến những sai lầm đó

6.1.2 Thực trạng về những sai lầm th-ờng mắc khi học kỹ thuật ném rổ bằng 1 tay trên cao của sinh viên chuyên ngành khi học bóng rổ

Qua học tập môn bóng rổ ở học kỳ 2 năm học 2001 – 2002, cùng với sự quan sát các lớp trong khoa, chúng tôi thấy rằng về kỹ thuật đối với sinh viên ch-a đ-ợc chú ý tới, mà mỗi sinh viên chỉ nghĩ rằng có thành tích

là đủ cho nên hiệu quả về kỹ thuật và thành tích không cao Nh-ng ở đây trình độ đào tạo của khoa mục đích không phải là VĐV chuyên nghiệp mà

là những giáo viên có trình độ chuyên môn cao, ph-ơng pháp truyền đạt tốt Muốn vậy thì sinh viên khi học phải thực hiện đúng từng chi tiết động tác

Để làm sáng tỏ việc đó chúng tôi đã tiến hành quan sát s- phạm và tiến hành phỏng vấn, kết quả thu đ-ợc

* Quan sát s- phạm:

Là ph-ơng pháp chủ yếu khi nghiên cứu để rút ra những sai lầm cơ bản nhất của sinh viên Để có kết quả khách quan nhất chúng tôi tiến hành quan sát rất nhiều buổi tập của các khoá và viết nhật ký Bởi kỹ thuật tại chỗ ném rổ 1 tay trên cao là động tác cơ bản đ-ợc tập ngay buổi đầu tiên khi giới thiệu về kỹ thuật ném rổ và nó đ-ợc tập luyện liên tục trong các buổi học tiếp theo

Từ đó chúng tôi tìm ra đ-ợc 11 sai lầm mà học sinh th-ờng mắc phải khi thực hiện kỹ thuật tại chỗ ném rổ đ-ợc trình bày ở (bảng 1)

Qua bảng 1 cho thấy sai lầm 3,4,5,8,10,11 ng-ời tập mắc nhiều hơn,

tỷ lệ chiếm từ 65% trở lên Những sai lầm còn lại ít không nhiều có thể giải thích rằng các sai lầm này diễn ra không th-ờng xuyên và phổ biến ở

B¶ng 1: Sai lÇm khi häc kü thuËt t¹i chç nÐm ræ cña sinh viªn kho¸ 45 GDTC

(n=57)

m¾c

Tû lÖ %

3 Tay khi nÐm ng¶ ra sau ®Çu hoÆc h¹ thÊp 42 73,6

8 C¸c ngãn tay ch-a gËp miÕt, tay ch-a duçi

Sau khi pháng vÊn 6 gi¸o viªn trong tæ bãng thu ®-îc kÕt qu¶ ë (b¶ng 2)

Bảng 2: Kết quả phỏng vấn giáo viên trong tổ bóng về những sai lầm

khi thực hiện kỹ thuật ném rổ 1 tay trên cao (n=6)

3 Tay khi ném ngả ra sau đầu hoặc hạ thấp tay 4 66,6

5 Đ-ờng vòng cung khi bóng tới rổ không ổn định 5 83,3

8 Các ngón tay ch-a gập miết, tay ch-a duỗi

- Góc độ ra tay không đúng

- Các ngón tay ch-a gập miết, tay ch-a duỗi hết khi kết thúc động tác

- Đ-ờng vòng cung khi bóng tới rổ không ổn định

- Khả năng phối hợp sức toàn thân không tốt, không nhịp nhàng

- Chỉ chú ý đến thành tích mà không chú ý đến kỹ thuật cơ bản

Để khắc phục những sai lầm đó tr-ớc hết phải tìm những nguyên nhân của nó để có biện pháp khắc phục phù hợp nhất trong khi học

* Nguyên nhân dẫn đến những sai lầm th-ờng mắc:

Tr-ớc hết cần căn cứ vào nhiệm vụ là những yêu cầu đặt ra trong bài giảng hoặc giai đoạn học kỹ thuật, phối hợp động tác Muốn đánh giá chính xác kỹ thuật thực hiện phải chú ý quan sát nhiều lần đối t-ợng tập luyện một cách tỷ mỷ từ cách cầm bóng, t- thế chuẩn bị, thực hiện động tác và cả việc sử dụng cơ quan cảm thụ của giáo viên, với t- duy, ý thức tự đánh giá của sinh viên trong khi tập và quan sát để thấy đ-ợc những động tác đúng của bạn bè, của thầy giáo… để từ đó có những nhận xét về bản thân mình Ngoài việc quan sát, quản lý lớp học giáo viên phải chỉ dẫn tỷ mỷ từ h-ớng cảm giác chung đối với động tác đến cảm giác phối hợp của các cơ quan và yêu cầu về kỹ thuật động tác Ngoài ra có điều kiện thì cho sinh viên xem những băng hình t- liệu về động tác tr-ớc khi học và trong khi học Do đó

để đánh giá những động tác sai, đúng kỹ thuật đ-ợc chính xác hơn, thực tế hơn bởi nó cần có động tác rất tốt đối với ng-ời tập (say mê tập luyện để trở thành giáo viên giỏi) Qua đó giáo viên đánh giá chính xác việc thực hiện

kỹ thuật, đồng thời biết phát hiện những sai lầm và tìm biện pháp sửa chữa kịp thời, đó là 1 yêu cầu trong giảng dạy

Để hiểu rõ nguyên nhân của những sai lầm một cách khoa học chúng tôi đã thông qua ph-ơng pháp quan sát s- phạm và ph-ơng pháp phỏng vấn

để tìm ra những nguyên nhân dẫn đến những sai lầm cơ bản đ-ợc trình bày

ở (bảng 3)

Bảng 3: Nguyên nhân dẫn đến những sai lầm th-ờng mắc khi học

kỹ thuật tại chỗ ném rổ 1 tay trên cao

- Sợ bóng đi quá mạnh hoặc quá yếu

- Do ch-a có cảm giác gập cổ tay

- Do động tác giật cục khi bóng ch-a tới thời điểm cao nhất thì tay đã thu lại

- Do chỉ sử dụng lực của tay