Nghiên cứu hiệu quả tác động của các bài tập thể dục thực dụng đến thể chất sinh viên khoá 45 giáo dục quốc phòng giáo dục thể chất trường đại học vinh

Để đảm bảo cho con ng-ời có sức khoẻ nhằm đáp ứng nhu cầu cho đời sống xã hội thì các bài tập thể dục là ph-ơng tiện cơ bản không thể thiếu đ-ợc để đào tạo bồi d-ỡng nên nguồn nhân lực đ

Đoàn Văn Toàn - 42 A1 1

Lời cảm ơn

Tôi xin chân thành bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới thầy giáo h-ớng dẫn đã tận tình giúp đỡ, h-ớng dẫn và chỉ đạo cho tôi hoàn thành khoá luận này

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong tổ bộ môn thể dục cũng nh- các thầy cô giáo trong khoa cùng các em sinh viên khoá 45

- GDQP - GDTC Tr-ờng Đại học Vinh đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi hoàn thành khoá luận này

Và tôi cũng chân thành cảm ơn tất cả bạn bè đã động viên, khích

lệ và giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập vá xử lý số liệu

Đề tài này sẽ không tránh khỏi sự sai sót, do vậy tôi kính mong nhận đ-ợc sự góp ý của các thầy cô giáo và bạn bè.

Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn!

Vinh, tháng 5 năm 2005

Ng-ời thực hiện

Đoàn Văn Toàn

Đoàn Văn Toàn - 42 A1 2

Nghiên cứu hiệu quả tác động của các bài tập thể dục thực dụng đến thể chất sinh viên khoá 45 - Giáo dục quốc phòng -

giáo dục thể chất Tr-ờng Đại học Vinh

1 Cơ sở của đề tài nghiên cứu:

Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN, với mục tiêu dân giàu n-ớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh thì yếu

tố nhân lực đóng một vai trò hết sức quan trọng Để đảm bảo cho con ng-ời có sức khoẻ nhằm đáp ứng nhu cầu cho đời sống xã hội thì các bài tập thể dục là ph-ơng tiện cơ bản không thể thiếu đ-ợc để đào tạo bồi d-ỡng nên nguồn nhân lực đó phát triển một cách toàn diện, cân đối

Giáo dục thể chất cho thế hệ trẻ là một bộ phận cơ bản trong hệ thống giáo dục quốc dân Đây là một trong những vấn đề đ-ợc Đảng và Nhà n-ớc ta

đặc biệt quan tâm, góp phần không nhỏ cho sự nghiệp giải phóng đất n-ớc Thế hệ trẻ đ-ợc giáo dục, đào tạo là phải khoẻ mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần có khả năng lao động trí óc, lao động cơ bắp một cách sáng tạo, m-u trí dũng cảm trong chiến đấu và bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ sự nghiệp cách mạng của

Đảng

Ngày nay đất n-ớc ta đang chuyển mình b-ớc vào thời kỳ phát triển kinh tế xã hội, thời kỳ của nền kinh tế tri thức thì nhân tố sức khoẻ của con ng-ời càng đ-ợc coi trọng Học sinh, sinh viên là mầm xanh của đất n-ớc, là nguồn hạnh phúc của mọi gia đình, nhà tr-ờng và xã hội, là đội ngũ đáng tin cậy của cả dân tộc Chính vì vậy giáo dục thể chất cho thế hệ trẻ là nhiệm vụ hết sức quan trọng để tăng c-ờng sức khoẻ chuẩn bị cho họ b-ớc vào cuộc sống xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đáp ứng nhu cầu tr-ớc mắt cũng nh- lâu dài cho sự nghiệp cách mạng n-ớc nhà

Trong các văn kiện Đại hội VIII, Nghị quyết TW 2 của Đảng cộng sản

Việt Nam đã khẳng định: "Muốn xây dựng đất n-ớc giàu mạnh, văn minh

Đoàn Văn Toàn - 42 A1 3

phải có con ng-ời phát triển toàn diện về trí tuệ, đạo đức, sức khoẻ và không thể coi nhẹ vai trò của giáo dục thể chất trong nhà tr-ờng"

Đồng thời mục tiêu công tác giáo dục thể chất trong nhà tr-ờng đến

năm 2005 của n-ớc ta là: "Xây dựng và b-ớc đầu hoàn thiện giáo dục thể chất trong tr-ờng học từ cấp Mầm non đến cấp Đại học, thực hiện dạy thể dục một cách nghiêm túc nó thực hiện chế độ giáo dục thể chất trong nhà tr-ờng"

Thể dục thực dụng là một nội dung quan trọng, cơ bản không thể thiếu

đ-ợc trong thể dục nói chung Ngày nay thể dục thực dụng đ-ợc sử dụng phổ biến trong các buổi tập của thanh niên tr-ớc tuổi nghĩa vụ quân sự và trong các đơn vị quân đội, trong các tr-ờng đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp Thể dục thực dụng bồi d-ỡng các kiến thức đội ngũ, đội hình, các kiểu

đi, chạy, nhảy, hình thành các kỹ năng leo trèo, bò toài, khắc phục ch-ớng ngại vật, nắm vững các kỹ năng giữ thăng bằng trên bề mặt chống hẹp Trong các lực l-ợng vũ trang, thể dục thực dụng đ-ợc xây dựng thành các chỉ tiêu cụ thể cho từng quân, binh chủng

Xuất phát từ thực tế, ý nghĩa của thể dục thực dụng chúng tôi với tham vọng, có cơ sở khoa học trong đánh giá tác động của các bài tập thể dục thực dụng đến thể chất sinh viên nên chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài:

"Nghiên cứu hiệu quả tác động của các bài tập thực dụng đến thể chất sinh viên khoá 45 - Giáo dục quốc phòng - giáo dục thể chất Tr-ờng Đại học Vinh"

Đoàn Văn Toàn - 42 A1 4

2 Tổng quan các vấn đề nghiên cứu:

2.1 Các quan điểm của Đảng và nhà n-ớc ta về giáo dục thể chất trong tr-ờng học

Trung thành với học thuyết Mác- Lê Nin về giáo dục con ng-ời toàn diện, quan điểm giáo dục con ng-ời toàn diện cả về Đức, Trí, Thể, Mỹ và lao

động không chỉ là t- duy lý luận mà trở thành ph-ơng châm chỉ đạo thực tiễn của Đảng và nhà n-ớc ta Giáo dục thể chất là một bộ phận hữu cơ không thể thiếu, là một bộ phận quan trọng trong hệ thống Giáo dục quốc dân

Những nguyên lý Giáo dục thể chất và t- t-ởng, quan điểm của Đảng

và nhà n-ớc ta đã quán triệt trong đ-ờng lối Giáo dục thể chất và thể dục thể thao qua từng giai đoạn cách mạng

- Nghị quyết đại hội Đảng lần thứ VII tháng 06 năm 1991 đã khẳng

định: " Công tác thể dục thể thao cần coi trọng nâng cao Giáo dục thể chất tr-ờng học."

- Giáo dục thể chất là nội dung bắt buộc trong hiến pháp n-ớc cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Hiến pháp năm 1992 có ghi: " Việc dạy và học thể dục thể thao tr-ờng học là bắt buộc."

- Nghị quyết hội nghị trung -ơng Đảng lần thứ IV khoá 7 về Giáo dục

và Đào tạo đã khẳng định mục tiêu: " Nhằm xây dựng con ng-ời phát triển cao về trí tuệ, c-ờng tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về

đạo đức"

- Chỉ thị 133/TTG ngày 07/ 03/ 1995 của thủ t-ớng chính phủ về xây dựng và quy hoạch phát triển ngành thể dục thể thao và Giáo dục thể chất trong tr-ờng học đã ghi rõ: " Bộ Giáo dục và Đào tạo cần coi trọng việc Giáo dục thể chất trong tr-ờng học, quy định tiêu chuẩn rèn luyện thân thể cho học sinh các cấp, có quy chế bắt buộc đối với các tr-ờng"

- Nghị quyết đại hội Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ VIII năm 1996 đã khẳng định: " Giáo dục - Đào tạo cùng với khoa học và công nghệ phải thực

Đoàn Văn Toàn - 42 A1 5

sự trở thành quốc sách hàng đầu" Và đã nhấn mạnh đến việc chăm lo giáo dục thể chất con ng-ời: " Muốn xây dựng đất n-ớc giàu mạnh, văn minh không những chỉ có phát triển về trí tuệ, trong sáng về đạo đức lối sống, mà còn có con ng-ời c-ờng tráng về thể chất, chăm lo thể chất cho con ng-ời là trách nhiệm của toàn xã hội và các cấp đoàn thể"

- Chỉ thị 112/ CT ngày 09/ 05/ 1999 của HĐBT về công tác thể dục thể thao trong những năm tr-ớc mắt có ghi: " Đối với học sinh, sinh viên tr-ớc hết phải thực hiện nghiêm túc việc dạy và học môn thể dục thể thao "

- Nghị quyết trung -ơng 2 khoá VIII có ghi: " Giáo dục thể chất trong các nhà tr-ờng là một bộ phận hữu cơ của mục tiêu giáo dục, đào tạo, đồng thời là một nội dung của giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ nhằm tạo nguồn tri thức mới có năng lực thể thao, có sức khoẻ thích ứng với các điều kiện phức tạp và c-ờng độ lao động cao Đó là lớp ng-ời phát triển cao về trí tuệ, c-ờng tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức Mục tiêu chiến l-ợc này thể hiện rõ những yêu cầu mới bức bách về sức khoẻ và thể lực của con ng-ời lao động mới trong nền kinh tế tri thức, nhằm phục vụ công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất n-ớc"

2.2 Cơ sở tâm lý ở lứa tuổi sinh viên:

ở giai đoạn lứa tuổi sinh viên là giai đoạn giữa của lứa tuổi thanh xuân, các em đang ngồi trên ghế nhà tr-ờng, chuẩn bị hành trang lập nghiệp cho bản thân

Sự phát triển về trí tuệ mang tính nhạy bén T- duy của học sinh, sinh viên trở nên sâu sắc và khái quát hoá T- duy trừu t-ợng hoá phát triển cao, ngôn ngữ của sinh viên gắn liền với t- duy, trí nhớ có chất l-ợng, thiên về nhớ

có ý nghĩa, không máy móc Họ sáng tạo, khoáng đạt, nh-ng gắn liền với hiện thực Đó cũng là cơ sở cho hoạt động sáng tạo của sinh viên

Sự hình thành thế giới quan ở sinh viên đ-ợc phát triển hoàn chỉnh, cơ bản Họ đã hình thành hệ thống quan điểm về xã hội, tự nhiên, về các nguyên

Đoàn Văn Toàn - 42 A1 6

tắc, quy tắc c- xử Do sự giáo dục của nhà tr-ờng sinh viên đã hình thành thế giới quan duy vật biện chứng và nhân sinh quan cộng sản chủ nghĩa Từ đó tạo thành niềm tin, ph-ơng h-ớng cho sinh viên trong cuộc sống

H-ớng về t-ơng lai là nét nổi bật của sinh viên Họ khát vọng tiến lên phía tr-ớc, đấu tranh cho một ngày mai t-ơi sáng hơn Thời kỳ này họ có hoài bảo và muốn xây dựng một xã hội tốt đẹp Đời sống tình cảm của sinh viên phong phú và sâu sắc, tình cảm của họ rộng lớn hơn và có cơ sở lí trí vững chắc Họ rất nhạy cảm về đạo đức, phát hiện nhanh sự dối trá, bất công và ng-ợc lại với sự công bằng và trung thực

Tính độc lập là nét đặc tr-ng tiêu biểu của lớp trẻ nói chung Tính độc lập đó đ-ợc biểu hiện ở sự tìm hiểu, đào sâu và giải quyết mọi vấn đề theo kiến thức riêng của mình Họ còn biết kiềm chế và tự kiểm tra mình một cách chặt chẽ, tự đặt ngang hàng với ng-ời lớn hơn, th-ờng tỏ ra chủ động sáng tạo trong mọi việc

Tính quả cảm cũng là nét tiêu biểu của sinh viên, nó gắn liền với tính

độc lập, nhờ đó sinh viên có thái độ dứt khoát trong hành động, tăng c-ờng nổ lực ý chí v-ợt qua mọi khó khăn trong b-ớc đ-ờng đi lên của mình

2 3 Cơ sở sinh lý của sinh viên:

ở lứa tuổi sinh viên cơ thể phát triển gần nh- hoàn thiện, nhất là chiều cao Bộ máy vận động đang phát triển ở mức độ cao cho phép hoàn thiện cơ thể bằng vận động, lao động chân tay, đặc biệt là hoạt động thể dục thể thao

Sự hoàn thiện các chức năng vận động đ-ợc thể hiện qua đặc điểm sinh lý của lứa tuổi trong hoạt động vận động Quá trình phát triển của cơ thể theo lứa tuổi và các đặc điểm sinh lý cơ bản theo lứa tuổi, có những đặc điểm sinh lý cơ bản phát triển không đồng đều xen kẽ thời kỳ phát triển nhanh và phát triển t-ơng đối chậm và ổn định Quá trình phát triển của cơ thể không đồng thời, có cơ quan phát triển sớm, có cơ quan phát triển muộn Lứa tuổi sinh

- Quá trình trao đổi chất và năng l-ợng ở lứa tuổi sinh viên, cơ thể đang tuổi sung sức phát triển, rất cần nhiều đạm, mỡ, đ-ờng, n-ớc và khoáng chất Tập luyện thể dục thể thao tăng nhu cầu về đạm, đẩy mạnh quá trình đồng hoá, dị hoá, giữ đ-ợc ổn định hàm l-ợng mỡ và đ-ờng cho cơ thể

- Sự phát triển của bộ máy vận động biểu hiện sự hoàn thiện của x-ơng

về chiều dài cũng nh- bề dày và biến đổi thành phần hoá học của x-ơng Thành phần quan trọng của bộ máy vận động là hệ cơ Sự phát triển của cơ phụ thuộc rất nhiều vào mức độ phát triễn của x-ơng Lứa tuổi sinh viên có khối l-ợng cơ tăng dần để đáp ứng hoạt động thể lực Quá trình hình thành và phát triển các tố chất thể lực có quan hệ chặt chẻ với sự hình thành các kĩ năng, kĩ xảo vận động và mức độ phát triển của các cơ quan trong cơ thể Hoạt

động thể lực ở lứa tuổi sinh viên diễn ra một cách thuận lợi so với lứa tuổi khác Tập luyện thể dục thể thao thúc đẩy quá trình phát triển nhanh các tố chất thể lực: sức nhanh, sức mạnh, sức bền, khéo léo và mềm dẻo

Đặc điểm tâm - sinh lý đ-ợc xem xét một cách hữu cơ trong toàn bộ quá trình tập luyện và huấn luyện thể dục thể thao cho sinh viên Trong tập luyện cần chú ý đến l-ợng vận động trong tập luyện và thi đấu cho phù hợp với đặc điểm tâm - sinh lý sinh viên L-ợng vận động cực đại đảm bảo các phản ứng thích nghi cần thiết cho sự phát triển thể chất Ng-ợc lại l-ợng vận

Đoàn Văn Toàn - 42 A1 8

động quá sức có thể làm cạn kiệt khả năng dự trữ của cơ thể, dẫn đến hiện t-ợng rối loạn sinh lý Việc tập luyện thể dục thể thao không nên nóng vội, rút ngắn giai đoạn Tập luyện không phù hợp có thể gây nên hậu quả xấu, vì vậy các bài tập phải phù hợp, l-ợng vận động tối -u phải đ-ợc -u tiên sử dụng trong quá trình Giáo dục thể chất Khả năng vận động của sinh viên cũng phải tuân theo đặc điểm lứa tuổi Trong tập luyện phải phòng ngừa chấn th-ơng,

đảm bảo hết khả năng dự trữ chức năng của cơ thể

Đoàn Văn Toàn - 42 A1 9

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu:

3.1 Mục đích nghiên cứu:

Thông qua quá trình nghiên cứu nhằm xem xét và đánh giá đ-ợc mức

độ tác động của các bài tập thể dục thực dụng tới thể chất sinh viên khoá 45 - Giáo dục quốc phòng - Giáo dục thể chất Tr-ờng Đại học Vinh đến mức độ nào? Từ đó cho phép chúng tôi đi đến kết luận phù hợp, đóng góp thêm một số tham số nhằm góp phần cải tiến nội dung và ph-ơng pháp giảng dạy thể dục thực dụng cho sinh viên khoa chuyên ngành Giáo dục quốc phòng - Giáo dục thể chất đạt hiệu quả cao trong những năm học tiếp theo

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Để thực hiện đ-ợc mục đích nghiên cứu của đề tài chúng tôi phải giải quyết 3 nhiệm vụ sau đây:

3.2.1 Xác định các chỉ số thể hình và thể chất sinh viên khoá 45 - Giáo

dục thể chất - Giáo dục quốc phòng Tr-ờng Đại học Vinh

3.2.2 Lựa chọn một số bài tập thể dục thực dụng áp dụng cho sinh viên

khoá 45 - Giáo dục quốc phòng - Giáo dục thể chất Tr-ờng Đại học Vinh

3.2.3 Hiệu quả tác động của những bài tập thể dục thực dụng đến thể

hình và thể chất sinh viên khoá 45 - Giáo dục quốc phòng - Giáo dục thể chất

- Tr-ờng Đại học Vinh

đây của đề tài nghiên cứu chúng tôi phải phân tích và tổng hợp tài liệu có liên quan tới đề tài nghiên cứu nh-: Giáo dục học, tâm lí học và tâm lí học thể dục thể thao, lí luận giáo duc thể chất và ph-ơng pháp dạy học thể dục thể thao, ph-ơng pháp dạy học bộ môn I, II, III và mục tiêu đào tạo của tr-ờng Đại học Vinh

Ngày nay để quan sát đ-ợc các hiện t-ợng s- phạm thể dục thể thao ng-ời ta đã sử dụng tổng hợp các ph-ơng pháp trong đó phổ biến nhất là quan sát bằng mắt th-ờng

4.1.3 Ph-ơng pháp toạ đàm phỏng vấn

Ph-ơng pháp phỏng vấn là ph-ơng pháp nghiên cứu trong đó nhà khoa học hỏi hay mạn đàm với những cá nhân khác nhau về những vấn đề đ-ợc quan tâm theo kế hoạch đặt ra từ tr-ớc Khi có số l-ợng ng-ời đ-ợc hỏi lớn, ph-ơng pháp này cho phép rút ra những kết luận thú vị

Phỏng vấn đ-ợc chia thành hai loại:

Đoàn Văn Toàn - 42 A1 11

Phỏng vấn trực tiếp, phỏng vấn gián tiếp

Phỏng vấn trực tiếp là nhà khoa học hỏi và ghi lại các câu trả lời của ng-ời đ-ợc hỏi vào biên bản, các câu hỏi phải đ-ợc chuẩn bị kỹ về nội dung

và dễ trả lời

Phỏng vấn gián tiếp là phỏng vấn thông qua phiếu hỏi Phỏng vấn gián tiếp có thể tiến hành tại chỗ hay bằng con đ-ờng gửi th- Khi phỏng vấn gián tiếp việc quan trọng là chuẩn bị phiếu hỏi Đây là cách thu nhận thông tin nhiều chiều nhằm khai thác vấn đề theo chiều sâu

Đoàn Văn Toàn - 42 A1 12

Kính gửi:

Chức vụ:

Đơn vị công tác:

Để giúp chúng tôi hoàn thành đề tài nghiên cứu, nhằm lựa chọn đ-ợc hệ thống các bài tập thể dục thực dụng phù hợp cho sinh viên khoa GDQP - GDTC Tr-ờng Đại học Vinh, kính mong quý thầy cô giáo ở tổ bộ môn thể dục và các bạn sinh viên bớt chút thời gian quý báu, đọc kỹ và lựa chọn 3 trên 7 bài tập d-ới đây, (nếu chọn bài tập nào thì đánh dấu X vào ô đối diện của bài tập đó) 1 Các bài tập đội ngũ đội hình 

2 Các bài tập nhảy với dây ngắn, dây dài 

3 Các bài tập leo dây dọc, dây chếch nghiêng, dây ngang 

4 Các bài tập mang vác dụng cụ, cọng, kiệu ng-ời 

5 Các bài tập lăn, lê, bò, toài, tr-ờn 

6 Các bài tập chạy và bật nhảy v-ợt qua các ch-ớng ngại 

7 Các bài tập phát triển thể lực chung 

Ngày 15/11/2004

Yêu cầu thực hiện: Ng-ời tập phải thực hiện liên tục, gắng sức tối đa và tính số lần thực hiện đ-ợc

Yêu cầu thực hiện: Ng-ời tập phải thực hiện liên tục, gắng gức tối đa và tính số lần thực hiện

- Bài thử treo ke gập, duỗi trên thang dóng:

T- thế chuẩn bị: Hai tay nắm thuận vào tay của thang dóng và treo thân ng-ời ở t- thế thẳng

Cách thực hiện bài tập: Từ t- thế chuẩn bị dùng sức mạnh của cơ bụng nâng hai chân lên t- thế vuông góc, bàn chân duỗi thẳng sau đó hạ xuống trở

về t- thế chuẩn bị ban thì đ-ợc tính một lần treo ke gập, duỗi trên thang dóng

so s¸nh tr×nh tù vµ thùc nghiÖm so s¸nh song song Thùc nghiÖm so s¸nh sè liÖu ban ®Çu vµ kÕt thóc sÏ lµm s¸ng tá kÕt qu¶ thùc nghiÖm s- ph¹m

x



 1

n i

X X

B B A A

B A

Đề tài nghiên cứu đ-ợc tiến hành từ 01/ 10/ 2004 đến tháng 15/ 05

/2005 và đ-ợc chia thành 5 giai đoạn sau:

- Giai đoạn 1: Từ 01/ 10/ 2004 đến 30 /10 /2004 đọc tài liệu, xác định

h-ớng nghiên cứu và đặt tên cho đề tài

- Giai đoạn 2: Từ 30/ 10/ 2004 đến 30/ 11/ 2004 viết đề c-ơng, kế

hoạch nghiên cứu, giải quyết nhiệm vụ 1 của đề tài nghiên cứu

- Giai đoạn 3: Từ 30/ 11/ 2004 đến 30/ 02/ 2005 giải quyết nhiệm vụ 2,

nhiệm vụ 3 của đề tài nghiên cứu

- Giai đoạn 4: Từ 30/ 02/ 2005 đến 30/ 04/ 2005 xử lý số liệu, hoàn thành

bản thảo

- Giai đoạn 5: Từ 30/ 04/ 2005 đến 15/ 05/ 2005 hoàn thành bản chính,

các biểu bảng, báo cáo thử rút kinh nghiệm, bổ sung, sửa chữa những tồn tại

Đoàn Văn Toàn - 42 A1 16

và báo cáo chính thức tại Hội đồng nghiệm thu đánh giá khoá luận tốt nghiệp năm 2005

Đoàn Văn Toàn - 42 A1 17

5 Kết quả và phân tích kết quả nghiên cứu:

5.1 Phân tích kết quả nhiệm vụ 1 của đề tài:

Xác định các chỉ số thể chất sinh viên khoá 45 - GDQP - GDTC Tr-ờng

Bảng I: Các chỉ số thể hình lần một của sinh viên khoá 45 - GDQP -

GDTC Tr-ờng Đại học Vinh