Nghiên cứu hiệu quả một số bài tập bổ trợ nhằm khắc phục những sai lầm trong giai đoạn ra sức cuối cùng của kỹ thuật đẩy tạ vai hướng ném cho học sinh nam trường thpt bình minh ninh bình

Đẩy tạ là một kỹ thuật rất phức tạp, đặc biệt là trong giai đoạn Ra sức cuối cùng, ở giai đoạn này nó quyết định đến thành tích của lần đẩy.. Mặt khác, đối với lứa tuổi học sinh phổ thôn

Lời cảm ơn

Trong quá trình nghiên cứu, đ-ợc sự h-ớng dẫn th-ờng xuyên, nhiệt tình của cô giáo, Th.s Nguyễn Thị Lài, các thầy cô giáo trong khoa GDTC cùng các thầy cô giáo và các em học sinh tr-ờng THPT Bình Minh- Ninh Bình, mà tôi đã hoàn thành đề tài này

Qua đây, cho tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến cô giáo, Th.s Nguyễn Thị Lài, các thầy cô giáo và các em học sinh lớp 10A, 10D tr-ờng THPT Bình Minh – Ninh Bình đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành đề tài thuận lợi Mặc dù đã cố gắng rất nhiều, song do điều kiện về thời gian cũng nh- trình độ còn hạn chế Nên đề tài sẽ không tránh khỏi những thiếu sót nhất

định Vậy, rất mong đ-ợc sự đóng góp, góp ý chân thành của các thầy cô giáo cùng toàn thể các bạn để đề tài đ-ợc hoàn thiện hơn

ý thức đ-ợc vai trò to lớn của TDTT, trong những năm qua Đảng và Nhà n-ớc ta đã chú trọng, chăm lo phát triển nền văn hoá thể chất Đặc biệt đã đ-a TDTT vào ch-ơng trình giáo dục quốc gia và coi đó là một nhiệm vụ cần thiết không thể thiếu đ-ợc của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa Ch-ơng trình giáo dục thể chất ở nhà tr-ờng phổ thông rất đa dạng và phong phú, bao gồm nhiều môn thể thao, nhiều hoạt động nh- vui chơi giải trí, các hoạt động lao động, thể dục quân sự Trong đó điền kinh là một bộ môn học chính, xuyên suốt ch-ơng trình giáo dục Điền kinh là một bộ môn cơ bản của TDTT, nó là cơ

sở, là nền tảng để nâng cao thể lực của con ng-ời, và cũng là cơ sở để phát triển các môn thể thao khác

Điền kinh có lịch sử phát triển lâu đời hơn so với rất nhiều môn thể thao hiện nay Tổ tiên con ng-ời đã biết đi và chạy để trốn thú giữ Con ng-ời biết nhảy qua các ch-ớng ngại vật trên đ-ờng đi kiếm thức ăn, biết ném đá để săn mồi và bảo vệ mình, biết leo trèo để hái l-ợm v v

Những hoạt động này ngắn chặt với đời sống con ng-ời và chúng đ-ợc coi

là một biện pháp rèn luyện thể lực và dần dần trở thành môn thể thao không thể thiếu đ-ợc trong xã hội

Điền kinh gồm nhiều hoạt động đa dạng nh-: chạy, nhảy, đi bộ, ném đẩy

và các môn phối hợp khác Trong đó ném đẩy nói chung và đẩy tạ nói riêng

là một nội dung học tập rất quan trọng Nó cũng là một nội dung thi đấu chính thức trong các giải thi đấu thể thao trong n-ớc và quốc tế, các giải ôlimpic, trong các hội khoẻ Phù Đổng từ Trung -ơng đến địa ph-ơng Tập luyện môn đẩy tạ giúp cơ thể các em phát triển mạnh mẽ các tố chất nh-: sức nhanh, sức mạnh đặc biệt là sức mạnh tốc độ Góp phần tăng c-ờng sức khoẻ, giúp cơ thể phát triển toàn diện Làm tiền đề cho việc phát triển cơ thể cũng nh- phát triển các tố chất vận động, phục vụ cho việc học tập và tiếp thu các môn thể thao khác

Hiện nay đổi mới ph-ơng pháp dạy học là một nhiện vụ quan trọng trong chiến l-ợc phát triển nền giáo dục xã hội chủ nghĩa Đổi mới ph-ơng pháp giáo dục thể chất cũng là một nhiệm vụ cấp bách, nằm trong chiến l-ợc phát triển con ng-ời toàn diện, đáp ứng đ-ợc thời kỳ đổi mới Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Trong những năm qua việc thực hiện các nghị quyết của Trung -ơng về công tác đổi mới ph-ơng pháp dạy học, thầy và trò khoa Giáo dục thể chất tr-ờng Đại học Vinh đã gặt hái đ-ợc nhiều thành tích đáng khen ngợi, mặc dù điều kiện vật chất của nhà tr-ờng đang gặp nhiều khó khăn Đây

có thể xem là tấm g-ơng sáng cho các tr-ờng phổ thông học tập và noi theo

Mà tr-ớc hết là các sinh viên khoa Giáo dục thể chất là lực l-ợng nòng cốt trong t-ơng lai

Đẩy tạ là một kỹ thuật rất phức tạp, đặc biệt là trong giai đoạn Ra sức cuối cùng, ở giai đoạn này nó quyết định đến thành tích của lần đẩy Do tính phức tạp của kỹ thuật, nên trong quá trình học tập học sinh th-ờng mắc phải những sai lầm nghiêm trọng ảnh h-ởng rất lớn đến thành tích

Qua thực tế ở tr-ờng trung học phổ thông Bình Minh chúng tôi thấy rằng

đây là một tr-ờng còn rất trẻ, cơ sở vật chất phục vụ cho việc giảng dạy và học tập đang còn nhiều thiếu thốn, đặc biệt là cơ sở vật chất dùng cho việc dạy học

môn thể dục nói chung, trong đó có môn đẩy tạ Sân bãi chật hẹp (ch-a đầy một 2500m2), dụng cụ thiếu, không đảm bảo chất l-ợng, đa số các buổi học, học sinh chỉ thực hiện động tác bằng tay không, không đ-ợc tiếp xúc với tạ Bên cạnh đó các giáo viên ở đây vẫn sử dụng các ph-ơng pháp dạy học

cũ, đã lỗi thời không còn phù hợp với nền giáo dục thể chất hiện đại Do vậy, ch-a phát huy đ-ợc tính tích cực, sáng tạo của học sinh Hơn thế nữa, trong quá trình học tập kỹ thuật đẩy tạ vai h-ớng ném ở học sinh đang còn tồn tại nhiều sai lầm nghiêm trọng kéo dài Nh-ng các giáo viên ch-a có biện pháp khắc phục phù hợp Điều này đã gây nên nhiều bức xúc cho những ng-ời có tâm huyết Qua lý luận và thực tiễn đã cho thấy những sai lầm trong kỹ thuật

động tác nếu đ-ợc lặp nhiều lần sẽ trở thành kỹ năng, kỹ xảo vận động sai Việc sửa chữa những kỹ năng, kỹ xảo vận động sai rất khó khăn, phải mất nhiều thời gian và công sức hơn khi học một kỹ thuật động tác mới Mặt khác,

đối với lứa tuổi học sinh phổ thông cơ thể các em đang trên đà phát triển, nếu tập luyện với một kỹ thuật động tác sai kéo dài sẽ ảnh h-ởng xấu đến quá trình phát triển cơ thể, làm cho cơ thể các em phát triển lệch lạc, mất cân đối Và nh- vậy làm cho TDTT trái với chức năng vốn có của nó, trái với mục đích của giáo dục thể chất

Nh- vậy, việc áp dụng các biện pháp giảng dạy mới, các bài tập bổ trợ mới, nhằm khắc phục những sai lầm cho học sinh khi học kỹ thuật đẩy tạ vai h-ớng ném là một nhiệm vụ cần thiết và bức bách Đây không chỉ là biện pháp quan trọng đối với môn đẩy tạ mà còn là biện pháp quan trọng trong quá trình giảng dạy động tác Nhằm hoàn thiện và làm phong phú thêm các vốn kỹ năng, kỹ xảo vận động cho học sinh

Để góp phần giải quyết những tồn tại nêu trên, vấn đề đặt ra là phải tìm ra những bài tập bổ trợ có hiệu quả nhất để ứng dụng chúng vào thực tế của nhà tr-ờng nhằm sửa chữa những sai lầm th-ờng mắc cho học sinh trong học tập giai đoạn Ra sức cuối cùng của kỹ thuật đẩy tạ vai h-ớng ném Xuất phát từ

mục đích trên chúng tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài: “ Nghiên cứu hiệu quả

của một số bài tập bổ trợ nhằm khắc phục những sai lầm th-ờng mắc trong giai đoạn Ra sức cuối cùng của kỹ thuật đẩy tạ vai h-ớng ném cho học sinh nam khối 10 tr-ờngTrung học phổ thông Bình Minh”

2 Mục đích.

- Mục đích của chúng tôi là: lựa chọn một số bài tập bổ trợ, đáp ứng điều kiện thực tế của nhà tr-ờng, nhằm hoàn thiện kỹ thuật, nâng cao hiệu quả học tập giai đoạn ra sức cuối cùng của kỹ thuật đẩy tạ vai h-ớng ném cho học sinh nam khối 10 Từ đó góp phần nâng cao chất l-ợng và hiệu quả giảng dạy THPT Bình Minh

iI Nhiệm vụ - ph-ơng pháp và tổ chức

nghiên cứu

1 nhiệm vụ

- Để giải quyết đề tài này chúng tôi tiến hành giải quyết hai nhiệm vụ sau:

+ Nhiệm vụ 1: Xác định nguyên nhân dẫn đến những sai lầm th-ờng mắc

trong giai đoạn ra sức cuối cùng của kỹ thuật đẩy tạ vai h-ớng ném

+ Nhiệm vụ 2: Nghiên cứu hiệu quả một số bài tập bổ trợ nhằm khắc phục

những sai lầm th-ờng mắc trong giai đoạn ra sức cuối cùng của kỹ thuật đẩy tạ vai h-ớng ném cho học sinh nam khối 10 tr-ờng trung học phổ thông Bình Minh

2 Ph-ơng pháp nghiên cứu

2.1 Ph-ơng pháp phân tích tổng hợp tài liệu

Chúng tôi dùng ph-ơng pháp này nhằm mục đích phân tích, tổng hợp những tài liệu có liên quan đến đề tài, làm cho đề tài có cơ sở khoa học vững chắc Đồng thời xây dựng h-ớng đi đúng đắn trong việc giải quyết các nhiệm

vụ nghiên cứu

2.2 Ph-ơng pháp quan sát s- phạm

Chúng tôi dùng ph-ơng pháp này để quan sát thực trạng giảng dạy môn

đẩy tạ ở tr-ờng phổ thông trung học Bình Minh Trên cơ sở đó chúng tôi đánh giá chất l-ợng giảng dạy và những sai lầm mà học sinh mắc phải Đồng thời ph-ơng pháp này cũng đ-ợc chúng tôi sử dụng trong quá trình thực nghiệm s- phạm

2.3 Ph-ơng pháp phỏng vấn

Chúng tôi sử dụng ph-ơng pháp này nhằm vận dụng kiến thức của các giáo viên và các huấn luyện viên có kinh nghiệm để bổ sung vào đề tài Và đồng thời làm cho đề tài có tính khách quan và chính xác hơn

2.4 Ph-ơng pháp thực nghiệm s- phạm

Ph-ơng pháp này đ-ợc đề tài sử dụng nhằm đánh giá hiệu quả các bài tập

bổ trợ đã lựa chọn Quá trình thực nghiệm đ-ợc tiến hành nh- sau: Chúng tôi

chọ 40 em học sinh nam khối 10 tr-ờng THPT Bình Minh, có thể lực t-ơng

đ-ơng nhau Số học sinh này đ-ợc chia làm hai nhóm mỗi nhóm 20 em và tiến hành thực nghiệm song song

Nhóm A (Nhóm thực nghiệm, gồm 20 em) tiến hành giảng dạy với các bài tập bổ trợ mới mà chúng tôi đ-a ra

Nhóm B (Nhóm đối chiếu, gồm 20 em) tiến hành giảng dạy bình th-ờng theo ph-ơng pháp cũ mà các giáo viên tr-ờng sở tại th-ờng dùng

Cả hai nhóm vẫn học tập theo ch-ơng trình của Bộ GD-ĐT quy định

2.5 Ph-ơng pháp toán học thống kê

Để xử lý các số liệu thu thập đ-ợc, chúng tôi phải sử dụng toán học thống

kê Trong đó th-ờng xuyên sử dụng các công thức sau:

* Công thức tính số trung bình cộng :

X =

n

xi n

B B A

A

n n

X X X

3 Tổ chức nghiên cứu

3.1 Đối t-ợng nghiên cứu

Chúng tôi nghiên cứu trên 40 em học sinh nam khối 10 tr-ờng trung học phổ thông Bình Minh (Ninh Bình)

3.2 Thời gian nghiên cứu

Chúng tôi tiến hành nghiên cứu trong thời gian 8 tháng (từ 10/10/2004 đến 30/05/2005) Và đ-ợc chia thành các giai đoạn sau:

+ Giai đoạn 1: Từ 10/10/2004 đến 30/12/2004 tham khảo tài liệu và lập đề

c-ơng

+ Giai đoạn 2: Từ 01/01/2005 đến 20/03/2005 giải quyết nhiệm vụ 1 + Giai đoạn 3: Từ 21/03/2005 đến 30/04/2005 giải quyết nhiệm vụ 2 + Giai đoạn 4: Từ 30/04/2005 đến 10/05/2005 hoàn thành luận văn và

chuẩn bị báo cáo

3.3 Địa điểm nghiên cứu

Chúng tôi tiến hành nghiên cứu tại:

- Tr-ờng Đại Học Vinh

- Tr-ờng phổ thông trung học Bình Minh - Ninh Bình

iII kết quả và Phân tích kết quả

1 Phân tích kết quả nhiệm vụ 1

Xác định nguyên nhân dẫn đến những sai lầm th-ờng mắc trong giai đoạn

Ra sức cuối cùng của kỹ thuật đẩy tạ vai h-ớng ném

1.1 Cơ sở lý luận của đề tài

Để hiểu rõ và phân tích đ-ợc những sai lầm th-ờng mắc trong kỹ thuật

đẩy tạ, chúng ta phải nắm rõ đ-ợc những nguyên lý kỹ thuật và các yếu lĩnh của kỹ thuật đẩy tạ vai h-ớng ném

Theo vật lý học một vật đ-ợc bắn trong không gian có quãng đ-ờng bay xa

 : Góc bay

g : Gia tốc rơi tự do ( g 9 , 8m/s2)

V0: Vận tốc bay ban đầu

ở công thức trên, ta thấy rằng g = 9,8, là một hằng số, sin2 lớn nhất khi

 = 45o Vậy để cho quảng đ-ờng bay xa (S) lớn nhất thì sin2 phải lớn nhất

và V0 phải đạt giá trị cực đại Trên thực tế ném đẩy thì góc  khoảng 38 –

400 là hợp lý nhất Do vậy quảng đ-ờng bay xa (S) của vật ném hoàn toàn phụ thuộc vào V0

Vậy để yếu tố V0 đạt giá trị cực đại, trong quá trình thực hiện kỹ thuật, ng-ời tập phải phát huy tối đa sức mạnh của cơ thể và khả năng kỹ thuật để tạo

ra tốc độ ban đầu V0 lớn nhất Yếu tố V0 và góc bay  đ-ợc quyết định chủ yếu bởi gai đoạn ra sức cuối cùng Vì vậy, mọi sai lầm xẩy ra trong giai đoạn này ảnh h-ởng rất lớn đến thành tích, tức là ảnh h-ởng đến quãng đ-ờng bay

xa (S) của vật Do đó trong quá trình giảng dạy giáo viên phải tìm mọi cách để hạn chế những sai lầm của học sinh trong giai doạn này

1.1.2 Các giai đoạn của kỹ thuật đẩy tạ vai h-ớng ném

Kỹ thuật đẩy tạ nói chung và kỹ thuật đẩy tạ vai h-ớng ném nói riêng, là một hoạt động có chu kì Toàn bộ kỹ thuật đ-ợc tiến hành trong một thời gian rất ngắn từ 0,75 - 0,95(s) Đ-ợc chia làm 4 giai đoạn sau:

a Giai đoạn chuẩn bị

+ Nhiệm vụ: Xác định ph-ơng h-ớng và chuẩn bị t- thế tốt cho giai đoạn tr-ợt đà

+ Cách cầm tạ: Cầm tạ bằng tay khoẻ, tạ đ-ợc nằm trên các vết chai tay và các gón tay

+ Vị trí đặt tạ: phải đảm bảo 3 điểm tỳ là tay, hỏm x-ơng quai xanh, cổ cùng với cằm quặp chặt lấy tạ

Đặt tạ ở 1/3 phía đầu trong x-ơng quai xanh, khuỷu tay đ-a sang một bên

và nâng cao

+ T- thế chuẩn bị: Thân ng-ời đứng thẳng thoải mái cơ bắp, động tác không đ-ợc gò bó, căng thẳng Vai phía chân lăng h-ớng về phía đẩy tạ, trọng tâm cơ thể dồn về chân trụ, chân trái kiểng đặt sát gót chân trụ Tay không có tạ giơ lên cao thả lỏng, tay có tạ đặt vào nơi quy định T- thế đứng chuẩn bị phía sau vòng ném

+ Lăng chân chuẩn bị : Chân lăng đá thẳng về h-ớng ném, đồng thời chân trụ đ-ợc nâng lên để đ-a trọng tâm cơ thể lên Đá chân lên cao nhất sau đó thu về đồng thời chân trụ khuỵu xuống 120o (ở khớp gối), gối chân lăng đ-a sát gối chân trụ, mũi chân không chạm đất

+ Thu chân trụ và tr-ợt đà: Khi chân lăng đá lăng lần hai thì đồng thời chân trụ cũng thực hiện b-ớc nhảy tr-ợt bằng cách đạp thẳng chân Chân trụ tạo áp lực với mặt đất bằng má trong của bàn chân Khi tr-ợt đà các cơ duỗi của cẳng chân bị kéo căng ra, sau đó bị co rút lại Điều cơ bản là phải tạo điều kiện để tăng tốc độ co rút các cơ này Khi tr-ợt đà, chân trụ phải là là mặt đất Trong lúc thu chân trụ, phải có ý thức xoay ra tr-ớc, vào trong Chạm đất bằng 1/2 bàn chân trên ở giữa vòng đẩy Đồng thời chân lăng cũng nhanh chóng đặt xuống bằng má trong của bàn chân trên, cùng với chân trụ chạm đất

Đẩy hông bên chân trụ ra phía tr-ớc vai không có tạ ép xuống d-ới, bụng hóp, mắt nhìn chếch hoặc ra sau 1 - 2m

c Giai đoạn ra sức cuối cùng

Đây là giai đoạn quan trọng nhất, nó quyết định đến thành tích của một lần đẩy Do đó khi thực hiện kỹ thuật, yêu cầu ng-ời tập phải phát huy tối đa sức mạnh của cơ thể và các yếu tố kỹ thuật để thực hiện lần đẩy một cách có hiệu quả nhất Muốn thực hiện đ-ợc điều đó cần phải nắm vững kỹ thuật và có

đầy đủ thể lực chuyên môn

+ Nhiệm vụ: Tạo ra góc độ bay ban đầu lớn nhất và góc bay hợp lý

+ Yêu cầu chung: Phát huy tốt tốc độ nằm ngang của giai đoạn tr-ợt đà, phát huy tích cực sức mạnh của các nhóm cơ để thực hiện tốt kỹ thuật

Từ lúc chân trụ tạo ra một lực thông qua khớp cổ chân, khớp gối, khớp hông lên cao ra tr-ớc, đồng thời vai phía chân lăng nâng lên Do sức đạp của chân trụ, hông đ-ợc kéo hất căng Đồng thời chân lăng chống đỡ tốc độ nằm ngang khi thân trên đứng thẳng với mặt đất, khớp hông, chân trụ h-ớng về h-ớng ném Trọng tâm lúc này chuyển dần về phía chân lăng, tay bên chân lăng đánh xuống Đầu cố định ở vai, ngực căng h-ớng về tr-ớc lên cao, đ-a cơ thể vào t- thế kéo căng nh- hình cánh cung, đồng thời dùng sức từ vai, cánh tay có tạ đẩy r-ớn hết các khớp cho đến cổ tay để đẩy tạ đi Khi tạ rời tay, miết các ngón tay vào tạ Khi ra tạ thân ng-ời v-ơn cao nhất, góc độ ra tạ 38 - 42o

d Giai đoạn giữ thăng bằng

Đây là giai đoạn không có ý nghĩa đến việc quyết định thành tích Song nó

1.1.3 Đặc điểm tâm, sinh lý của lứa tuổi học sinh THPT

1.1.3.1 Đặc điểm sinh lý của học sinh THPT

Lứa tuổi học sinh THPT là lứa tuổi đầu thanh niên, đang ở trong giai đoạn phát triển dậy thì Là thời kỳ bắt đầu đạt đ-ợc sự tr-ởng thành về mặt thể lực

Nh-ng sự phát triển cơ thể còn kém so với ng-ời lớn Các cơ quan và hệ cơ quan trong cơ thể đều ch-a hoàn thiện và đang trên đà phát triển mạnh mẽ Chính vì vậy, mọi hoạt động trong giai đoạn này phải có nhiệm vụ lái h-ớng phát triển cơ thể các em theo chiều h-ớng tích cực tránh các diễn biến xấu của cơ thể Đặc điểm sinh lý của lứa tuổi THPT đ-ợc khái quát nh- sau:

- Hệ thần kinh

ở lứa tuổi THPT hệ thần kinh trung -ơng đã khá hoàn thiện, hoạt động phân tích trên vỏ não về tri giác có định h-ớng sâu sắc hơn Khả năng nhận biết cấu trúc động tác và tái hiện chính xác hoạt động vận dộng đ-ợc năng cao Ngay từ tuổi thiếu niên đã diễn ra quá trình hoàn thiện cơ quan phân tích

và những chức năng vận động quan trọng nhất, nhất là cảm giác bản thể trong

điều kiện động tác ở lứa tuổi này học sinh không chỉ học các phần của động tác vận động đơn lẻ nh- tr-ớc mà chủ yếu là từng b-ớc hoàn thiện, ghép những phần đã học tr-ớc thành các liên hợp động tác t-ơng đối hoàn chỉnh, ở

điều kiện khác nhau, phù hợp với từng đặc điểm của từng học sinh Vì vậy khi giảng dạy cần phải thay đổi nhiều hình thức tập luyện, vận dụng các hình thức trò chơi, thi đấu để hoàn thành tốt những bài tập đề ra

- Hệ tuần hoàn

ở lứa tuổi này hệ tuần hoàn đang trên đà phát triển mạnh mẽ để kịp thời

đáp ứng sự phát triển của toàn thân, tim lớn hơn, khả năng co bóp của tim phát triển mạnh, do đó nâng cao khá rõ l-u l-ợng máu/ phút Mạch lúc bình th-ờng chậm hơn (tiết kiệm hơn), nh-ng khi vận động căng thẳng thì tần số mạch nhanh hơn Phản ứng của tim đối với các l-ợng vận động thể lực đã khá chính xác, tim trở nên hoạt động dẻo dai hơn

Sự hồi phục của tim mạch sau hoạt động thể lực nói chung phụ thuộc vào

độ lớn của l-ợng vân động Sau các l-ợng vận động nhỏ, cơ thể các em hồi

phục nhanh hơn so với ng-ời lớn, nh-ng ng-ợc lại sau những l-ợng vận động lớn cơ thể các em lại hồi phục chậm hơn

- Hệ hô hấp

Đặc điểm sinh lý lứa tuổi ảnh h-ởng đến chức năng hô hấp Trong quá trình tr-ởng thành của cơ thể có sự thay đổi về độ dài của chu kỳ hô hấp, tỷ

lệ thở ra – hít vào, thay đổi độ sâu và tần số hô hấp

Hô hấp của các em trong lứa tuổi này có đặc điểm thở nhanh và không ổn

định, thở nông và có tỷ lệ thở ra- hít vào bằng nhau Dung tích sống của các

em nhỏ hơn ng-ời lớn

Hấp thụ ôxy (O2 ) ở trạng thái yên tĩnh của các em thấp hơn ng-ời lớn Cơ thể các em chịu sự thiếu O2 kém hơn Vì vậy thời gian nín thở ngắn hơn ng-ời lớn Trong hoạt động thể lực, thông khí phổi của trẻ em tăng lên chủ yếu là do tăng tần số hô hấp chứ không phải độ sâu hô hấp Việc tăng tần số nh- vậy làm cho cơ thể trẻ em nhận đ-ợc ít O2 hơn so với ng-ời lớn

- Hệ vận động

+ Hệ x-ơng: ở lứa tuổi này cơ thể các em phát triển một cách mạnh mẽ

về chiều dài cũng nh- bề dày của x-ơng Do tăng hàm l-ợng các muối canxi, phốtpho, magie đã làm tăng độ bền của x-ơng

ở giai đoạn này sự cốt hoá của x-ơng xảy ra mạnh mẽ Đặc biệt là x-ơng cột sống, x-ơng cẳng tay, x-ơng cánh tay, x-ơng bàn chân, x-ơng đùi…Hệ x-ơng

đang phát triển mạnh mẽ về chiều dài và bề dày nên mọi hoạt động thể lực đối với các em nên tránh tập các bài tập với trọng quá nặng Vì nó dẫn đến cong, vẹo, mất cân đối

+ Hệ cơ: Sự phát triển của hệ cơ phụ thuộc rất nhiều vào mức độ phát triển

của hệ x-ơng Cùng với lứa tuổi, khối l-ợng cơ tăng dần lên, tuy nhiên sự tăng tr-ởng cơ xảy ra không đều giữa các giai đoạn phát triển và giữa các nhóm cơ

có những nhóm cơ phát triển rất mạnh cả về khối l-ợng và sức mạnh nh- cơ cánh tay trong, cơ đùi Nh-ng cũng có những cơ phát triển rất chậm Do vậy

trong quá trình giảng dạy và huấn luyện cần nắm rõ đặc điểm phát triển của hệ vận động để từ đó đề ra các bài tập một cách hợp lý

Căn cứ vào những đặc điểm sinh lý trên, chúng ta cần lựa chọn các bài tập sao cho phù hợp với lứa tuổi trung học phổ thông, đặc biệt khi áp dụng các bài tập cần căn cứ vào tình hình tiếp thu kỹ thuật và đặc điểm thể lực phù hợp với tâm sinh lý học sinh để quá trình giảng dạy đạt kết quả cao

1.1.3.2 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh THPT

Đối với đa số học sinh THPT, độ tuổi của các em đang ở trong giai

đoạn 14 – 18 tuổi Đây là lứa tuổi đầu của tuổi thanh niên, còn gọi là thanh niên mới lớn hay thanh niên học sinh, (lứa tuổi thanh niên đ-ợc tính từ 14 – 15 tuổi đến 25 tuổi)

Thanh niên mới lớn có hình dáng của ng-ời lớn, có những nét của ng-ời lớn, nh-ng ch-a phải là ng-ời lớn Thanh niên học sinh còn phụ thuộc vào ng-ời lớn, ng-ời lớn quyết định nội dung và xu h-ớng chính của hoạt động của họ Cả ng-ời lớn và thanh niên đều nhận thấy rằng, các vai trò mà thanh niên mới lớn thực hiện khác về chất so với vai trò của ng-ời lớn Các em vẫn đến tr-ờng học tập d-ới sự chỉ đạo của ng-ời

lớn, vẫn phụ thuộc vào cha mẹ về vật chất ở tr-ờng và ngoài xã hội, thái

độ của ng-ời lớn th-ờng thể hiện tính chất hai mặt Một mặt nhắc nhở họ

đã là ngừơi lớn, đòi hỏi ở họ tính độc lập, ý thức trách nhiệm và thái độ hợp lý Mặt khác, lại đòi hỏi họ thích ứng với cha mẹ, giáo viên

Thái độ của thanh niên học sinh đối với các môn học đã trở nên có lựa

chọn hơn ở các em đã hình thành những hứng thú học tập gắn liền với khuynh h-ớng nghề nghiệp Cuối bậc THPT các em đã xác định cho mình một hứng thú ổn định đối với một môn học nào đó, đối với một lĩnh vực tri thức nhất định Hứng thú này th-ờng liên quan đến việc chọn nghề

của học sinh Hơn nữa hứng thú của thanh niên học sinh mang tính chất rộng rãi, sâu và bền vững hơn thiếu niên

Động cơ của hoạt động học tập môn TDTT của lứa tuổi học sinh THPT trong nhà tr-ờng Gồm có những động cơ sau:

- Học thể dục nhằm thoả mãn nhu cầu giải trí sau các giờ học văn hoá căng thẳng

- Tham gia tập luyện TDTT nhằm đạt thành tích cao trong môn học

- Một động cơ cần phải kể đến đó là “ yếu tố bắt buộc” Tức là tham gia tập luyện TDTT vì phải dự các giờ học thể dục trong nhà tr-ờng

- Ngoài những động cơ trên, còn có nhiều động cơ khác hình thành nên hứng thú học tập môn thể dục của học sinh

Trên cơ sở những đặc điểm tâm lý, trong quá trình dạy học, ng-ời giáo viên phải kích thích sự phát triển hứng thú học tập của học sinh Đây

là một trong những yếu tố tạo nên sự thành công của công tác dạy học

Do vậy, đây cũng là một yếu tố cần đ-ợc quan tâm đúng mức

1.2 Xác định nguyên nhân dẫn đến những sai lầm th-ờng mắc trong giai đoạn ra sức cuối cùng của kỹ thuật đẩy tạ vai h-ớng ném

Kỹ thuật đẩy tạ vai h-ớng ném là một kỹ thuật phức tạp có độ khó cao,

do vậy đòi hỏi ng-ời tập phải nắm vững kỹ thuật và có đầy đủ thể lực Trong quá trình học tập học sinh th-ờng mắc phải những sai lầm ảnh h-ởng rất lớn

đến thành tích Trong mỗi giai đoạn của kỹ thuật có những sai lầm khác nhau,

và đều đ-a đến kết quả là làm giảm sút thành tích của học sinh Mặt khác nó còn làm ảnh h-ởng đến sự phát triển của cơ thể Đặc biệt là những sai lầm xảy

ra trong giai đoạn ra sức cuối cùng Nh- chúng ta đã biết giai đoạn này là giai

đoạn có tính chất quyết định, do vậy mọi hoạt động trong giai đoạn này đều làm ảnh h-ởng đến độ bay xa của tạ Vì thế nó cần đ-ợc quan tâm đặc biệt

Đặc biệt là vấn đề sửa chữa những sai lầm và củng cố kỹ thuật Để làm tốt

đ-ợc việc này tr-ớc hết chúng ta phải xác định đ-ợc những sai lầm trong giai

đoạn này và các nguyên nhân dẫn đến sai lầm đó Để từ đó đề ra những bài tập nhằm khắc phục chúng một cách có hiệu quả nhất

Qua tìm hiểu trên thực tế ở 40 em học sinh nam khối 10 tr-ờng THPT Bình Minh, qua trao đổi với các thầy giáo, cô giáo có kinh nghiệm giảng dạy

và bằng ph-ơng pháp phân tích tổng hợp tài liệu chúng tôi đ-a ra đ-ợc một số sai lầm trong giai đoạn ra sức cuối cùng nh- sau:

- Sai lầm 1: Kết thúc tr-ợt đà không về đúng t- thế chuẩn bị ra sức cuối

cùng

- Sai lầm 2: Chân lăng cong khi chuẩn bị ra sức cuối cùng

- Sai lầm 3: Không phát huy đ-ợc tốc độ nằm ngang của giai đoạn tr-ợt đà

(tr-ợt đà bị dừng quá lâu ở giai đoạn chuẩn bị ra sức cuối cùng)

- Sai lầm 4: Tạ rời khỏi cổ khi ra sức cuối cùng

- Sai lầm 5: Ra sức cuối cùng cơ thể không tạo đ-ợc t- thế hình cánh cung

(thân trên thẳng) nên không tận dụng đ-ợc sức mạnh của cơ bắp và chiều dài cánh tay đòn

- Sai lầm 6: Ra sức cuối cùng không đạp đ-ợc chân và không đẩy đ-ợc

hông

- Sai lầm 7: Ra sức cuối cùng vai phía chân lăng chủ động đánh mạnh ra

sau

- Sai lầm 8: Ra sức cuối cùng không hất đ-ợc vai và miết tay vào tạ

- Sai lầm 9: Nhảy đổi chân quá sớm khi ra tạ

- Sai lầm 10: Ra tạ với góc độ không hợp lý

- Sai lầm 11: Tạ bay ra với tốc độ chậm

- Sai lầm 12: Tạ rơi ngoài khu vực qui định

- Sai lầm 13: Kết thúc ra sức cuối cùng không giữ đ-ợc thăng bằng

Sau khi tìm hiểu và tổng hợp đ-ợc những sai lầm mà học sinh mắc phải Thông qua phiếu phỏng vấn, chúng tôi tiến hành hỏi ý kiến của 15 giáo viên,

huấn luyện viên có kinh nghiệm Và đã tổng hợp đ-ợc số liệu nh- sau:

Qua bảng thống kê ta thấy rằng, các sai lầm mà chúng tôi đ-a ra đều đ-ợc hầu hết các giáo viên nhất trí Và đây cũng là những sai lầm cơ bản mà đa số học sinh mắc phải

Qua quá trình quan sát s- phạm và quá trình nghiên cứu chúng tôi đã tìm thấy một số nguyên nhân dẫn đến những sai lầm nêu trên

+ Sai lầm 1: Kết thúc tr-ợt đà không về đúng t- thế chuẩn bị ra sức cuối

cùng

Nguyên nhân:

- Do ch-a định hình đ-ợc t- thế chuẩn bị ra sức cuối cùng

- Chân lăng chống đất muộn nên cơ thể chuyển động theo quán tính về phía tr-ớc

- Do chân trụ quá yếu nên thân trên chủ động chuyển để chân trụ không bị chịu hết sức nặng của trọng tâm cơ thể

+ Sai lầm 3: Ra sức cuối cùng không phát huy đ-ợc tốc độ nằm ngang của

giai đoạn tr-ợt đà

Nguyên nhân:

- Ch-a nắm đ-ợc định hình động lực

- Chân trụ yếu, tạo áp lực với mặt đất yếu

- Phối hợp tr-ợt đà không tốt, mất thăng bằng khi kết thúc tr-ợt đà

- Do dừng lại ở t- thế chuẩn bị ra sức cuối cùng quá lâu

- Lúc tr-ợt đà ch-a tích cực, ch-a hạ thấp đ-ợc trọng tâm

+ Sai lầm 4: Tạ rời khỏi cổ khi ra sức cuối cùng

Nguyên nhân:

- Ch-a nắm vững kỹ thuật

- Ch-a xây dựng đ-ợc định hình động lực

- Tay cầm tạ yếu, thả lỏng

- Cánh tay không vuông góc, khuỷu tay hạ thấp

+ Sai lầm 5: Ra sức cuối cùng không tạo đ-ợc t- thế hình cánh cung của