Một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả thanh tra giáo dục tiểu học của phòng giáo dục và đào tạo

Thanh tra giáo dục là sự kiểm tra có tính chất Nhà n-ớc của các cơ quan quản lý giáo dục cấp trên đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động cấp d-ới, có nhiệm vụ chủ yếu l

1

Bộ giáo dục và đào tạo tr-ờng đại học vinh -

lê bá thiềm

một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả thanh tra giáo dục tiểu học của phòng giáo dục và đào tạo

Luận văn khoa học chuyên ngành quản lý giáo dục

Mã số: 60.14.05 Ng-ời h-ớng dẫn khoa học: pgs.ts Nguyễn ngọc hợi

Vinh - 2005

2

Lời cảm ơn

Hoàn thành luận văn này, tác giả xin trân trọng cảm ơn Khoa

Đào tạo Sau đại học - Tr-ờng Đại học Vinh, Tr-ờng Cán bộ quản lý Giáo dục và Đào tạo, các Thầy, Cô giáo đã tham gia quản lý, giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới

Phó Giáo s- - Tiến sỹ Nguyễn Ngọc Hợi - Thầy giáo h-ớng dẫn khoa học - đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu

và hoàn thành luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của các đồng chí lãnh đạo, các đồng nghiệp thuộc các Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Hồng Lĩnh, huyện Nghi Xuân, huyện Vũ Quang; các đồng chí lãnh đạo và thanh tra viên Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Tĩnh đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành luận văn khoa học của mình

Mặc dù đã hết sức cố gắng, song luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, kính mong nhận đ-ợc ý kiến chỉ dẫn của các Thầy, Cô giáo, sự đóng góp của đồng nghiệp và bạn bè để tác giả tiếp tục hoàn thiện hơn./

Vinh, tháng 12.2005

Tác giả: Lê Bá Thiềm

Ch-ơng 1: Một số vấn đề lý luận về thanh tra giáo dục 6

1.1 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến vấn đề nghiên cứu 6

1.2.5 Nguyên tắc chỉ đạo hoạt động TTGDTH 16

1.3.3 Thẩm quyền của thanh tra Phòng GD - ĐT 25 1.4 Hoạt động thanh tra GDTH của Phòng GD - ĐT 25

Ch-ơng 2: Thực trạng hoạt động thanh tra giáo dục tiểu học của

2.2.5 Đánh giá chung về hoạt động thanh tra GDTH của Phòng GD - ĐT

thị xã Hồng Lĩnh, huyện Nghi Xuân và huyện Vũ Quang 46

3.1 Định h-ớng xây dựng các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thanh tra

GDTH của Phòng GD - ĐT trong giai đoạn mới 51 3.1.1 Quan điểm của Đảng và Nhà n-ớc đối với hoạt động thanh tra trong

3.1.2 Định h-ớng xây dựng các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt

3.2 Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động thanh tra GDTH

3.2.3 Xây dựng lực l-ợng thanh tra GDTH đủ về số l-ợng, bảo đảm chất

l-ợng, đồng bộ về cơ cấu, loại hình phù hợp với yêu cầu và nhiệm vụ

3.2.4 Tăng c-ờng chỉ đạo hoạt động thanh tra GDTH 67 3.2.5 Tăng c-ờng kiểm tra hoạt động thanh tra GDTH và đánh giá xếp loại

3.3 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của những giải pháp nhằm

nâng cao hiệu quả hoạt động thanh tra GDTH của Phòng GD - ĐT 74

7

Nh÷ng ký hiÖu viÕt t¾t dïng trong luËn v¨n

TTV, CTVTT Thanh tra viªn, Céng t¸c viªn thanh tra

Thanh tra giáo dục là dạng đặc thù của chức năng kiểm tra trong giáo dục Thanh tra giáo dục là sự kiểm tra có tính chất Nhà n-ớc của các cơ quan quản lý giáo dục cấp trên đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động cấp d-ới, có nhiệm vụ chủ yếu là đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ của đối t-ợng thanh tra nhằm đảm bảo pháp chế, tăng c-ờng kỷ luật, nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục, tạo điều kiện cải tiến, hoàn thiện cơ chế quản lý, góp phần nâng cao chất l-ợng và hiệu quả giáo dục và đào tạo

Thanh tra, kiểm tra là khâu đặc biệt quan trọng trong quá trình quản lý giáo dục, đảm bảo tạo lập mối liên hệ ng-ợc th-ờng xuyên và vững bền trong quản lý, làm khép kín chu trình vận động của quản lý giáo dục Đó là chức năng

đích thực của quản lý giáo dục, là công cụ của hệ thống điều khiển giúp xác định mức độ giá trị, các tác động từ môi tr-ờng vào hệ thống cũng nh- hình thành cơ chế điều chỉnh h-ớng đích trong quá trình quản lý giáo dục

Phòng Giáo dục - Đào tạo huyện, quận và cấp t-ơng đ-ơng (sau đây gọi

tắt là Phòng Giáo dục - Đào tạo huyện) là cơ quan chuyên môn thuộc UBND

huyện thực hiện quản lý nhà n-ớc về lĩnh vực giáo dục - đào tạo trong phạm vi

địa ph-ơng Hoạt động thanh tra giáo dục là một trong những nhiệm vụ quan trọng để thực hiện quyền quản lý nhà n-ớc của Phòng Giáo dục - Đào tạo đối với các cơ sở giáo dục, các tổ chức, cá nhân hoạt động giảng dạy, giáo dục theo

9

ch-ơng trình giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông (bậc tiểu học và cấp học

trung học cơ sở) trên địa bàn huyện

Trong nhiều năm qua, d-ới sự chỉ đạo của Thanh tra giáo dục cấp trên, hoạt động thanh tra giáo dục của Phòng GD - ĐT đã có nhiều đóng góp trong việc tăng c-ờng pháp chế xã hội chủ nghĩa; nâng cao hiệu quả quản lý nhà n-ớc của các cơ quan có thẩm quyền; giúp các cơ quan chức năng nhận thức đúng và làm tròn vai trò, trách nhiệm đ-ợc giao; nâng cao năng lực quản lý cho đội ngũ Hiệu tr-ởng các nhà tr-ờng; phát hiện kịp thời các vi phạm, thiếu sót, khắc phục

và xử lý nghiêm minh theo đúng quy định của pháp luật Thông qua hoạt động thanh tra chuyên môn, giúp các cơ quan quản lý giáo dục rà soát, đánh giá lại đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục để có kế hoạch đào tạo, bồi d-ỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đạo đức cho đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục Góp phần nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục và nâng cao chất l-ợng giáo dục - đào tạo

Tuy nhiên, tr-ớc những yêu cầu mới của sự nghiệp phát triển giáo dục trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa; đặc biệt là những yêu cầu của công cuộc "Đổi mới ch-ơng trình giáo dục phổ thông" đã và đang đ-ợc triển khai thực hiện theo tinh thần Nghị quyết 40/2000/QH10 của Quốc hội n-ớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, hoạt động thanh tra giáo dục nói chung và thanh tra giáo dục của Phòng GD - ĐT nói riêng đang còn có những hạn chế và bất cập Nghị quyết Trung -ơng 2 (Khóa VIII) chỉ ra: " Công tác thanh tra giáo dục còn yếu kém, thiếu những biện pháp hữu hiệu để kiểm tra, đánh giá chất l-ợng đào tạo, chậm phát hiện và thiếu nghiêm túc trong xử lý và khắc phục các biểu hiện tiêu cực trong ngành GD - ĐT" [9.13] Lực l-ợng thanh tra ch-a đủ mạnh

để đảm đ-ơng hết công việc; cơ cấu đội ngũ thanh tra thiếu đồng bộ; hoạt động ch-a th-ờng xuyên; ch-a kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý kiên quyết các biểu hiện tiêu cực trong thực hiện ch-ơng trình đào tạo, trong sử dụng tài sản, tài

Trong phạm vi quản lý nhà n-ớc của Phòng GD - ĐT, đối t-ợng, nhiệm vụ thanh tra giáo dục của Phòng GD - ĐT có nhiều lĩnh vực khác nhau, song thanh tra giáo dục tiểu học mà chủ yếu là thanh tra toàn diện tr-ờng tiểu học và thanh tra hoạt động s- phạm của giáo viên tiểu học là một trong những nội dung chủ yếu Mặc dù có tầm quan trọng đặc biệt trong hoạt động quản lý giáo dục song trong thực tế vấn đề này còn ít đ-ợc nghiên cứu Chính vì vậy, chúng tôi chọn đề

tài: "Một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả thanh tra giáo dục tiểu

học của Phòng Giáo dục và Đào tạo" để nghiên cứu nhằm góp phần giải quyết

những vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác thanh tra của Phòng Giáo dục -

Đào tạo

2 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả thanh tra giáo dục tiểu học, từ đó tăng c-ờng hiệu quả quản lý tr-ờng tiểu học của Phòng Giáo dục và Đào tạo

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về thanh tra giáo dục và thanh tra giáo dục tiểu

học; tìm hiểu một số vấn đề trong lý luận quản lý giáo dục, quản lý nhà tr-ờng tiểu học; xác định một số khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu

3.2 Xác định thực trạng thanh tra giáo dục tiểu học; các giải pháp tăng c-ờng

hoạt động thanh tra giáo dục tiểu học của Phòng GD - ĐT

11

3.3 Đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả thanh tra giáo

dục tiểu học của Phòng GD - ĐT; Đồng thời minh chứng đ-ợc tính hợp lý và tính khả thi của các giải pháp đã đề xuất

4 Khách thể và đối t-ợng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động thanh tra giáo dục tiểu học của Phòng GD - ĐT

4.2 Đối t-ợng nghiên cứu

Một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả thanh tra giáo dục tiểu học của Phòng GD - ĐT

5 Giả thuyết khoa học

Hiệu quả thanh tra giáo dục tiểu học của Phòng GD - ĐT sẽ đ-ợc tăng c-ờng nếu vận dụng tốt các giải pháp nhằm phát huy đ-ợc vai trò của thanh tra giáo dục trong hoạt động thanh tra do tác giả đề xuất Từ đó, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tr-ờng tiểu học trong giai đoạn mới

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả thanh tra giáo dục tiểu học của Phòng GD - ĐT, trong đó tập trung chủ yếu vào các hoạt động thanh tra toàn diện tr-ờng tiểu học; thanh tra hoạt động s- phạm giáo viên tiểu học

Trên các quan điểm hoạt động thanh tra giáo dục tiểu học của Phòng GD -

ĐT, chúng tôi chọn Phòng GD - ĐT thị xã Hồng Lĩnh, Phòng GD - ĐT Nghi

Xuân, Phòng GD - ĐT Vũ Quang thuộc tỉnh Hà Tĩnh (ba phòng GD - ĐT thuộc

ba địa bàn: thị xã, đồng bằng và miền núi) để khảo sát thực trạng và khảo

nghiệm giải pháp Sau đó, mang kết quả khảo nghiệm xin ý kiến cán bộ lãnh đạo, Thanh tra viên Sở GD - ĐT, cán bộ quản lý, thanh tra viên Phòng GD - ĐT, Hiệu tr-ởng một số tr-ờng tiểu học thuộc ba Phòng GD - ĐT trên để kiểm định mức

độ cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đó

7 Ph-ơng pháp nghiên cứu

12

7.1 Nhóm ph-ơng pháp nghiên cứu lý luận

Nghiên cứu các văn bản, nghị quyết của Đảng và Nhà n-ớc về Thanh tra giáo dục; nghiên cứu một số vấn đề liên quan đến lý luận quản lý giáo dục, lý luận về thanh tra giáo dục và thanh tra giáo dục tiểu học

7.2 Nhóm ph-ơng pháp nghiên cứu thực tiễn

Ph-ơng pháp quan sát, điều tra, khảo sát thực tế, trắc nghiệm, lấy ý kiến chuyên gia, tổng kết kinh nghiệm quản lý giáo dục, thanh tra giáo dục

7.3 Nhóm các ph-ơng pháp hỗ trợ

Các ph-ơng pháp thống kê toán học sử dụng trong nghiên cứu khoa học quản lý giáo dục

8 Những đóng góp mới của luận văn

8.1 Góp phần làm phong phú cơ sở lý luận thanh tra GDTH

8.2 Khái quát đ-ợc thực trạng hoạt động TT GDTH của Phòng GD - ĐT 8.3 Đề xuất đ-ợc một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả thanh tra GDTH của Phòng GD - ĐT

9 Cấu trúc của luận văn

Luận văn đ-ợc cấu trúc thành ba phần: mở đầu, nội dung và kết luận

- Mở đầu: đề cập đến một số vấn đề chung của luận văn

- Nội dung của luận văn có các ch-ơng:

Ch-ơng 1 Cơ sở lý luận về thanh tra giáo dục

Ch-ơng 2 Thực trạng hoạt động thanh tra giáo dục tiểu học của Phòng

GD - ĐT: thị xã Hồng Lĩnh, Nghi Xuân, Vũ Quang

Ch-ơng 3 Một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả thanh tra giáo dục tiểu học của Phòng GD - ĐT

- Kết luận và khuyến nghị

Cuối luận văn có nêu các tài liệu tham khảo và một số phụ lục

“Kiểm tra” (inside) là một khái niệm tồn tại từ rất lâu, xã hội càng phát

triển thì nhận thức về nội hàm và nội dung của kiểm tra càng đầy đủ và hoàn thiện hơn Ngày nay, một cách khái quát có thể hiểu: kiểm tra là công việc đo l-ờng và điều chỉnh các hoạt động của cá nhân và các bộ phận phối thuộc để tin

và xác định đ-ợc rằng: công việc và các hoạt động tiến hành có phù hợp với kế hoạch và mục tiêu hay không, chỉ ra những lệch lạc và đ-a ra những tác động để

điều chỉnh, uốn nắn, giúp đỡ nhằm đảm bảo hoàn thành các kế hoạch

Trong quản lý, kiểm tra đ-ợc xem là một chức năng đích thực, là khâu đặc biệt quan trọng trong chu trình quản lý giúp ng-ời quản lý hình thành cơ chế điều chỉnh theo h-ớng đích Chức năng quản lý của kiểm tra thể hiện rõ trong sơ đồ sau:

Sơ đồ 1.1 Các chức năng quản lý

Trong GD - ĐT, hoạt động kiểm tra phải đ-ợc tiến hành th-ờng xuyên và

có kế hoạch, coi đó là sự nghiệp và trách nhiệm của lãnh đạo các cơ quan quản lý

14

GD, là công cụ sắc bén tăng c-ờng hiệu lực quản lý GD, góp phần nâng cao chất l-ợng và hiệu quả GD - ĐT

1.1.2 Thanh tra

Khái niệm “thanh tra” (inspect) xuất phát từ gốc Latinh (inspectore) có

nghĩa là “nhìn vào bên trong”, chỉ một sự kiểm tra xem xét từ bên ngoài đối với

đối t-ợng đ-ợc thanh tra1; thanh tra “là sự tác động của chủ thể đến đối tượng đã

và đang thực hiện thẩm quyền đ-ợc giao nhằm đạt đ-ợc mục đích nhất định – sự tác động có tính trực thuộc.”2 Theo Từ điển tiếng Việt: “thanh tra là kiểm soát, xem xét tại chỗ việc làm của địa phương, cơ quan, xí nghiệp”

Điều I, ch-ơng I, Những quy định chung của Pháp lệnh thanh tra nêu rõ:

“Thanh tra là một chức năng thiết yếu của cơ quan quản lý Nhà nước; là phương thức bảo đảm pháp chế, tăng c-ờng kỷ luật trong quản lý Nhà n-ớc, thực hiện quyền dân chủ xã hội chủ nghĩa.”

Nghị quyết Trung ương 3 khoá VIII đã chỉ rõ: “Tăng cường tổ chức và hoạt động thanh tra, coi đó là công cụ quan trọng và hữu hiệu để đảm bảo hiệu lực quản lý nhà n-ớc; thiết lập kỷ cương xã hội”

Thanh tra nhằm “phòng ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật; phát hiện những sơ hở trong cơ chế quản lý, chính sách, pháp luật để kiến nghị với các cơ quan nhà n-ớc có thẩm quyền các biện pháp khắc phục; phát huy nhân tố tích cực; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoạt

động quản lý nhà n-ớc; bảo vệ lợi ích của Nhà n-ớc, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.”3

1.1.3 Thanh tra giáo dục

Thanh tra giáo dục là thanh tra chuyên ngành về giáo dục Thanh tra giáo dục thực hiện quyền thanh tra trong phạm vi quản lý về giáo dục, nhằm bảo đảm việc thi hành pháp luật, phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa và xử lý vi phạm,

TTGD là thanh tra chuyên ngành, có tính chất hành chính – pháp chế – nhà n-ớc; tổ chức TTGD do pháp luật quy định, cấp trên bổ nhiệm và hoạt động theo luật định Hệ thống TTGD bao gồm:

+ Thanh tra Bộ GD - ĐT + Thanh tra Sở GD - ĐT + Thanh tra Phòng GD - ĐT

1.1.4 Phân biệt Thanh tra – Kiểm tra trong giáo dục

TTGD là một biểu hiện đặc thù của chức năng kiểm tra trong QLGD, do

đó giữa thanh tra và kiểm tra có những nét t-ơng đồng song cũng có những điểm khác biệt Trong thực tiễn GD - ĐT, cần phân biệt ba loại hoạt động: thanh tra, kiểm tra thi đua, kiểm tra nội bộ tr-ờng học

Về tính chất, tổ chức, hoạt động, đối t-ợng và cách xử lý đều có những

điểm khhác nhau (xem bảng so sánh)

16

Khác nhau Kiểm tra nội bộ Kiểm tra thi đua Thanh tra

Tính chất

- Có tính chất tổ chức quản lý trong nội bộ là

chủ yếu (song vẫn mang

tính chất hành chính – pháp chế)

- Là chức năng tất yếu và th-ờng xuyên của quá

trình quản lý một cơ quan tr-ờng học

-Độngviên phong trào thi đua lao

động của quần chúng

- Kiểm tra, đánh giá, xếp loại phong trào lao động tập thể và cá nhân

- Hành chính – Pháp chế – Nhà n-ớc

- Kiểm tra của cấp trên đối với cấp d-ới Kết luận của thanh tra mang tính chất pháp lý cao

Tổ chức

Do thủ tr-ởng cơ quan trực tiếp quyết định thành

lập, tổ chức thực hiện (tổ

chức ít ổn định)

Khi có nhu cầu thì

tổ chức để kiểm tra phong trào Tổ chức mang tính tập thể (không ổn

định)

Là hệ thống tổ chức Nhà n-ớc do pháp luật quy

định, cấp trên bổ nhiệm, có tính ổn định, gồm 3 cấp:

Bộ, Sở, Phòng

Hoạt động

- Theo kế hoạch nội bộ

- Hoạt động trong hệ - Mang tính tập thể

- Hoạt động có thể

từ trong hệ hoặc ngoài hệ

- Chỉ tuân theo pháp luật, không ai đ-ợc can thiệp trái luật vào hoạt động thanh tra

- Hoạt động từ ngoài hệ

Đối t-ợng

Tập thể, cá nhân trong nội bộ với nhữngcông việc hoạt động và mối quan hệ của họ

Tập thể, cá nhân th-ờng là diện rộng, đồng loạt với những hoạt động toàn diện, từng mặt hay chủ đề

Cơ quan, tổ chức, cá nhân cấp d-ới với những công việc và hoạt động của họ

Xử lý

- Xem xét, phát hiện, uốn nắn, điều chỉnh, giúp đỡ trong nội bộ

- Khen th-ởng, trách phạt, biểu d-ơng ng-ời tốt, việc tốt

- Biểu d-ơng thành tích, khen th-ởng

- Có thể chỉ ra những yếu kém, thiếu sót, tồn tại và cùng nhau rút kinh nghiệm đánh giá

- Có tính chất và hiệu lực pháp lý cao buộc đối t-ợng phải thực hiện

- Có thể biểu d-ơng, đề nghị cấp trên khen th-ởng, trách phạt

- T- vấn, thúc đẩy

- Có thể đình chỉ hoạt động khi cần thiết

1.1.5 Đánh giá

Thuật ngữ đánh giá (Evaluation) là đ-a ra nhận định tổng hợp về các dữ kiện đo l-ờng đ-ợc qua các kỳ kiểm tra/l-ợng giá (assessment) trong quá trình và

khi kết thúc bằng cách đối chiếu, so sánh với những tiêu chuẩn đã đ-ợc xác định

rõ ràng tr-ớc đó trong các mục tiêu

1.1.5.1 Các định nghĩa về đánh giá

Có nhiều định nghĩa về đánh giá, song có ba cách chọn nội hàm có ý nghĩa th-ờng gặp:

1

a Đánh giá là quá trình thu thập, xử lý thông tin để l-ợng

định tình hình và kết quả công việc giúp quá trình lập kế hoạch, quyết định và hành

động có kết quả.

b Đánh giá là quá trình mà qua đó, ta quy cho đối t-ợng một giá trị nào đó

c Đánh giá là một hoạt động nhằm nhận định, xác nhận giá trị thực trạng về: mức độ hoàn thành nhiệm vụ, chất l-ợng, hiệu quả công việc, trình độ, sự phát triển, những kinh nghiệm đ-ợc hình thành ở thời điểm hiện tại đang xét so với mục tiêu hay những chuẩn mực đã đ-ợc xác lập Trên cơ sở đó, nêu ra những biện pháp uốn nắn, điều chỉnh và giúp đỡ đối t-ợng hoàn thành nhiệm vụ

1.1.5.2 Đánh giá trong giáo dục

Đánh giá trong giáo dục là một hoạt động đ-ợc tiến hành có hệ thống nhằm xác định mức độ đạt đ-ợc của đối t-ợng quản lý về mục tiêu đã định, nó bao gồm sự mô tả định tính và định l-ợng kết quả đạt đ-ợc thông qua những nhận xét, so sánh với mục tiêu

Đánh giá là khâu cuối cùng của chức năng kiểm tra trong chu trình quản

lý Nó là chức năng cơ bản của kiểm tra, quan hệ mật thiết với kiểm tra, dựa vào kiểm tra và là kết quả của kiểm tra Do đó, kiểm tra - đánh giá là khâu đặc biệt quan trọng trong chu trình quản lý, đảm bảo tạo lập mối liên hệ nghịch th-ờng xuyên, kịp thời trong QLGD làm khép kín chu trình quản lý

1.1.6.Hiệu quả và hiệu quả TTGD

1.1.6.1 Hiệu quả: có thể hiểu hiệu quả là mức độ thực hiện mục tiêu liên

quan đến việc sử dụng nguồn lực đ-ợc huy động

1.1.6.2 Hiệu quả TTGD: đ-ợc đánh giá bằng những kết luận chính xác và

những kiến nghị có giá trị thực tiễn, có tính khả thi giúp đối t-ợng sửa chữa sai sót, ngăn ngừa vi phạm chính sách, chế độ, pháp luật, giữ nghiêm kỷ luật chấp hành, phát hiện những khe hở trong các quyết định quản lý để ng-ời lãnh đạo nghiên cứu, bổ sung, ban hành quyết định mới đ-ợc chính xác và phù hợp, nâng cao hiệu lực quản lý giáo dục

kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở

Để thực hiện chức năng quản lý tr-ờng tiểu học, cơ quan QLGD tiến hành kiểm tra, thanh tra nhằm bảo đảm tạo lập mối liên hệ ng-ợc th-ờng xuyên, kịp thời giúp ng-ời quản lý GDTH hình thành cơ chế điều chỉnh h-ớng đích trong quá trình quản lý

Thanh tra GDTH là hệ thống thanh tra chuyên ngành, thực hiện quyền thanh tra Nhà n-ớc về GDTH, có chức năng chủ yếu là đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ của đối t-ợng thanh tra, qua đó đồng thời đánh giá cả việc nghiên cứu, chỉ đạo giúp cho công tác QLGDTH ngày càng hoàn thiện về nội dung, về thể chế, tăng c-ờng hiệu lực QLGDTH và nâng cao chất l-ợng, hiệu quả GDTH

Hoạt động TTGDTH tác động tới ý thức, hành vi con ng-ời; nâng cao tinh thần trách nhiệm; động viên thúc đẩy việc thực hiện nhiệm vụ; uốn nắn, giúp đỡ sửa chữa sai sót, khuyết điểm và tuyên truyền kinh nghiệm giáo dục tiểu học TT

- đánh giá công bằng sẽ dẫn đến việc tự kiểm tra - đánh giá tốt của đối t-ợng

1.2.2 Chức năng của Thanh tra giáo dục tiểu học

Kiểm tra là chức năng đầu tiên của hoạt động thanh tra GDTH nhằm xác

định thực chất hiệu quả giáo dục của đối t-ợng Các chức năng của thanh tra GDTH đ-ợc mô tả bằng sơ đồ d-ới đây:

Phát hiện bao gồm:

- Phát hiện kịp thời những lệch lạc, sai sót, những gì ch-a đạt so với mục tiêu dự kiến

- Đo l-ờng mức độ của những lệch lạc, sai sót một cách chính xác và cụ thể

- Tìm nguyên nhân của những lệch lạc, sai sót

1.2.2.2 Chức năng đánh giá

Đánh giá là phân tích, xác nhận giá trị thực trạng về mức độ hoàn thành nhiệm vụ, chất l-ợng, hiệu quả công việc, trình độ, sự phát triển, những kinh nghiệm đ-ợc hình thành ở thời điểm hiện tại đang xét so với mục tiêu hay những chuẩn mực đã đ-ợc xác lập đối với GDTH Đánh giá bao gồm:

- Xác định chuẩn mực

- Thiết kế hệ thông tin liên hệ ng-ợc

- Đo l-ờng thành tích đã đạt bằng cách so sánh thành tích đạt đ-ợc với những chuẩn mực đã xác định trong kế hoạch

Chức năng của thanh tra GDTH

13

1.2.2.3 Chức năng t- vấn

T- vấn là nêu ý kiến cho một ng-ời nào đó nhằm giúp họ điều chỉnh hành

vi hoặc hành động của mình ý kiến đó là một cách giải quyết đã đ-ợc cân nhắc

kỹ.6 Chức năng t- vấn đ-ợc thực hiện trong quá trình trao đổi giữa thanh tra viên với đối t-ợng thanh tra nhờ việc quan sát các hoạt động của giáo viên và nhà tr-ờng giúp phát hiện những thiếu sót, hạn chế trong việc thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ Thông qua tác động này, cho các lời khuyên phù hợp về những kinh nghiệm và biện pháp để đạt đ-ợc các mục tiêu giáo dục và đào tạo của giáo viên, của nhà tr-ờng

1.2.2.4 Chức năng thúc đẩy

Sự thúc đẩy là yếu tố quyết định sự phát triển, tính năng động của một hoạt

động kinh tế, xã hội và trí tuệ.7

Đây là hoạt động nhằm kích thích, phát hiện và phổ biến kinh nghiệm,

đồng thời đề xuất những kiến nghị với giáo viên và các đơn vị, tổ chức có liên quan, với cơ quan quản lý cấp trên để phát huy thành quả của GV, tiếp tục bồi d-ỡng nâng cao trình độ, khắc phục những yếu kém, hạn chế về năng lực nghiệp

vụ và thực hiện các nhiệm vụ của GV, dần dần hoàn thiện hoạt động s- phạm của mình; điều chỉnh, hoàn thiện công tác quản lý của hiệu tr-ởng, góp phần phát triển hệ thống giáo dục

1.2.3 Mục đích và nhiệm vụ của Thanh tra giáo dục tiểu học

1.2.3.1 Mục đích

Hoạt động TTGDTH không có mục đích tự thân mà chỉ góp phần thực hiện mục tiêu QLGDTH bằng cách tác động vào đối t-ợng quản lý trong việc chấp hành nhiệm vụ nhằm thực hiện tốt các quyết định quản lý

Cụ thể là: quan sát, theo dõi, phát hiện, kiểm nghiệm và đánh giá khách quan tình hình công việc; việc thực hiện nhiệm vụ của đối t-ợng tác động đến mức cần thiết công tác của tổ chức, cơ quan và cá nhân, đảm bảo tốt việc chấp

6 Từ điển chú giải – Nghiệp vụ thanh tra GD Việt Nam – 2003

14

hành chính sách, pháp luật về giáo dục của Nhà n-ớc, thực hiện các văn bản pháp quy của Bộ GD - ĐT đối với các cấp quản lý GDTH, các cơ sở GDTH; giúp phát hiện -u điểm, khắc phục khuyết điểm, khen chê kịp thời, xử lý cần thiết để cải tiến tổ chức quản lý và nâng cao chất l-ợng, hiệu quả GD - ĐT

Nh- vậy, mục đích TTGDTH thể hiện: phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa, ngăn chặn các sai phạm, giúp đỡ đối t-ợng hoàn thành tốt nhiệm vụ

1.2.3.2 Nhiệm vụ

Điều 111, Luật Giáo dục 2005 ghi rõ:

Thanh tra chuyên ngành về giáo dục có những nhiệm vụ sau đây:

- Thanh tra việc thực hiện chính sách và pháp luật về giáo dục

- Thanh tra việc thực hiện mục tiêu, kế hoạch, ch-ơng trình, nội dung, ph-ơng pháp giáo dục, quy chế chuyên môn, quy chế thi cử, cấp văn bằng, chứng chỉ; việc thực hiện các quy định về điều kiện cần thiết đảm bảo chất l-ợng giáo dục ở các cơ sở giáo dục

- Thực hiện nhiệm vụ giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực giáo dục theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo

- Xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính

- Thực hiện nhiệm vụ phòng ngừa và đấu tranh chống tham nhũng trong lĩnh vực giáo dục theo quy định của pháp luật về chống tham nhũng

- Kiến nghị các biện pháp bảo đảm thi hành pháp luật về giáo dục; đề nghị sửa đổi, bổ sung các chính sách và quy định của Nhà n-ớc về giáo dục

- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật

Trong phạm vi quy định của Luật giáo dục, TTGDTH cũng có các nhiệm

vụ t-ơng ứng trong lĩnh vực quản lý các cơ sở giáo dục tiểu học

1.2.4 Đối t-ợng và nội dung TTGDTH

1.2.4.1 Đối t-ợng

7 Từ điển chú giải - Nghiệp vụ thanh tra GD Việt Nam - 2003

15

Điều 2, Nghị định 101/2002/NĐ-CP ngày 10/12/2002 của Chính phủ quy

định đối t-ợng của Thanh tra giáo dục bao gồm các cơ sở giáo dục của cơ quan nhà n-ớc, của các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức kinh tế và của cá nhân, các cơ sở có vốn đầu t- n-ớc ngoài tham gia hoạt động giảng dạy, giáo dục trên lãnh thổ Việt Nam Theo đó, đối t-ợng của TTGDTH là các cơ sở GDTH - nơi diễn ra các hoạt động giáo dục mang tính bắt buộc đối với mọi trẻ em từ sáu đến m-ời

bốn tuổi Các cơ sở GDTH gồm: nhà tr-ờng (gồm các tr-ờng tiểu học, các tr-ờng

tiểu học chuyên biệt) và các cơ sở GDTH khác theo các loại hình công lập và

vệ quyền và lợi ích hợp pháp của GV, HS và nhà tr-ờng trong phạm vi GDTH

Khi tiến hành thanh tra toàn diện một nhà tr-ờng tiểu học, theo quy

định tại thông t- số 07/2004/TT-BGD&ĐT ngày 30/3/2004 của Bộ Giáo dục và

Đào tạo, đoàn thanh tra tập trung vào các nội dung đ-ợc xác định theo quy định của Luật Giáo dục, Điều lệ nhà tr-ờng tiểu học và quy định tại các văn bản khác

có liên quan với các nội dung chủ yếu sau đây:

- Đội ngũ giáo viên, cán bộ và nhân viên

- Cơ sở vật chất kỹ thuật

- Tình hình thực hiện các nhiệm vụ của nhà tr-ờng trên các mặt:

16

+ Kế hoạch phát triển giáo dục + Hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh + Hoạt động và chất l-ợng giảng dạy, học tập các môn văn hóa + Chất l-ợng các hoạt động giáo dục khác

- Công tác quản lý của Hiệu tr-ởng

Thanh tra hoạt động s- phạm của giáo viên tiểu học đ-ợc tập trung vào

các nội dung sau đây:

- Trình độ nghiệp vụ s- phạm

- Việc thực hiện quy chế chuyên môn

- Kết quả giảng dạy

- Việc thực hiện các nhiệm vụ khác

1.2.5 Nguyên tắc chỉ đạo hoạt động TTGDTH

Nguyên tắc chỉ đạo hoạt động thanh tra giáo dục là những t- t-ởng chỉ đạo làm cơ sở, nền tảng để tiến hành hoạt động TTGDTH Một mặt, những nguyên tắc này phù hợp với những nội dung của các nguyên tắc cơ bản của quản lý hành chính nhà n-ớc; mặt khác, chúng phản ánh những nét đặc thù của hoạt động thanh tra trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo Những nguyên tắc này đ-ợc pháp luật quy định cụ thể và là cơ sở pháp lý quan trọng đối với hoạt động TTGD nói chung và TTGDTH nói riêng

1.2.5.1 Nguyên tắc chỉ tuân theo pháp luật trong hoạt động TTGDTH

Nguyên tắc này phù hợp với nguyên tắc pháp chế XHCN - một nguyên tắc cơ bản của quản lý hành chính nhà n-ớc Hoạt động TTGDTH đòi hỏi phải tuân thủ nguyên tắc chỉ tuân theo pháp luật; dựa trên các quy định của pháp luật về hoạt động thanh tra nói chung và thanh tra giáo dục nói riêng Nguyên tắc này

đòi hỏi mọi công việc cần tiến hành trong thanh tra GDTH phải đ-ợc tiến hành trên cơ sở những quy định của pháp luật Phải tuyệt đối tuân thủ các quy định của pháp luật về thanh tra Không một cơ quan, tổ chức, cá nhân nào đ-ợc can thiệp một cách trái pháp luật vào hoạt động thanh tra

17

1.2.5.2 Nguyên tắc tính Đảng: Phải quán triệt đ-ờng lối, quan điểm giáo

dục của Đảng về xây dựng Nhà n-ớc pháp quyền trong TTGD

1.2.5.3 Nguyên tắc tính kế hoạch: TTGDTH phải nằm trong toàn bộ

ch-ơng trình, kế hoạch đã định; mặt khác TTGDTH phải có kế hoạch và nhằm

đạt đ-ợc những mục tiêu nhất định

1.2.5.4 Nguyên tắc công khai, dân chủ: công khai, dân chủ là bản chất

của chế độ ta và nó trở thành một nguyên tắc trong TTGDTH Nguyên tắc này

đòi hỏi nội dung các công việc của hoạt động TT, các kết luận, kiến nghị, quyết

định về TT phải đ-ợc thông báo công khai cho các đối t-ợng liên quan biết

1.2.5.5 Nguyên tắc tính khách quan: thanh tra viên phải có thái độ trung

thực trong thanh tra, tôn trọng sự thật khách quan trong kiểm soát, đánh giá và xử

lý Cơ sở của nguyên tắc này là tính trung thực, công khai, dân chủ và công bằng Muốn đảm bảo tính khách quan trong hoạt động TTGDTH, cán bộ thanh tra phải

có trình độ hiểu biết chính trị, pháp luật, am hiểu chuyên môn nghiệp vụ về GDTH để có thể độc lập, khách quan trong suy nghĩ và hành động của mình

1.2.5.6 Nguyên tắc tính hiệu quả: Hiệu quả TTGDTH đ-ợc đánh giá bằng

những kết luận chính xác và những kiến nghị có giá trị thực tiễn, có tính khả thi giúp đối t-ợng sửa chữa sai sót, ngăn ngừa vi phạm, giữ nghiêm kỷ luật chấp hành, phát hiện đúng trong các quyết định quản lý để ng-ời lãnh đạo nghiên cứu,

bổ sung, ban hành quyết định mới đ-ợc chính xác và phù hợp, nâng cao hiệu lực quản lý giáo dục tiểu học

1.2.5.7 Nguyên tắc tính giáo dục: Thanh tra làm cho đối t-ợng v-ơn lên

cái tốt đẹp hơn TT để hiểu rõ đối t-ợng, giúp đỡ và giáo dục họ TT không mang tính trù dập, trừng phạt

Ng-ời quản lý và cán bộ thanh tra GDTH phải biết vận dụng các nguyên tắc trên một cách sáng tạo vào từng tr-ờng hợp cụ thể nhằm mang lại hiệu quả thanh tra tối -u

18

1.2.6 Ph-ơng pháp TTGDTH

Trong quá trình tổ chức thanh tra một tr-ờng tiểu học, thanh tra hoạt động s- phạm của GV tiểu học, thanh tra viên cần sử dụng các ph-ơng pháp thanh tra, nh-ng lựa chọn ph-ơng pháp nào là tùy thuộc vào đặc điểm đối t-ợng thanh tra, mục đích, nhiệm vụ, thời gian và tình huống thanh tra cụ thể Những ph-ơng pháp thanh tra phổ biến là:

1.2.6.1 Ph-ơng pháp quan sát: quan sát đem lại cho thanh tra viên những

tài liệu cụ thể, cảm tính, trực quan, song có ý nghĩa rất thiết thực trong TTGD Quan sát các hoạt động giảng dạy và giáo dục của GV, hoạt động học tập của

HS, các hoạt động, các số liệu của cán bộ công nhân viên, của quản lý để có những số liệu cụ thể cho việc đánh giá

Thanh tra viên có thể sử dụng nhiều loại quan sát tùy theo mục đích và yêu cầu cụ thể: quan sát khía cạnh, toàn diện, phát hiện, kiểm nghiệm, có bố trí, quan sát trực tiếp, gián đoạn, theo đề tài tổng hợp, theo chuyên đề cần thanh tra

Trong quá trình quan sát, yêu cầu thanh tra viên phải xác định rõ đối t-ợng quan sát, phải đ-ợc tiến hành trong điều kiện tự nhiên của đối t-ợng; xác định rõ

mục đích quan sát, xây dựng kế hoạch quan sát; ghi lại kết quả quan sát (chụp

ảnh, quay phim, ghi âm, biên bản quan sát, v.v )

1.2.6.2 Ph-ơng pháp điều tra: Là ph-ơng pháp dùng những câu hỏi (hoặc bài toán) nhất loạt đặt ra cho một số lớn đối t-ợng (có hoặc không liên quan đến

sự việc cần thanh tra) nhằm thu đ-ợc những ý kiến chủ quan của họ về sự việc

hoặc một vấn đề nào đó thông qua đàm thoại, điều tra bằng phiếu, bằng trắc

nghiệm (test)

1.2.6.3 Ph-ơng pháp kiểm tra: đây là một hình thức đo l-ờng chất l-ợng

bằng các hình thức: kiểm tra vấn đáp, kiểm tra viết, kiểm tra thực hành một số môn học bằng cách chọn xác suất ở các lớp khá, trung bình, yếu Kiểm tra những kiến thức cơ bản theo yêu cầu tối thiểu, có câu hỏi phụ để xác định HS khá, giỏi Thanh tra viên ra đề, chấm bài và phân tích kết quả

19

1.2.6.4 Ph-ơng pháp tham dự các hoạt động cụ thể: thông qua việc tham

dự các hoạt động, thanh tra viên có cơ sở để đối chiếu, so sánh những thông tin thu nhận đ-ợc bằng những ph-ơng pháp khác nhau với thực tế để khẳng định lời nhận xét, kết luận của mình một cách chính xác, khách quan

1.2.6.5 Ph-ơng pháp phân tích, tổng hợp tài liệu và đối chiếu thực tế: bản

chất của ph-ơng pháp này là nghiên cứu các văn bản, tài liệu có liên quan đến công tác quản lý của đơn vị, từ đó có thể đánh giá một cách tổng quát và xu thế của đơn vị đó

Ngoài các ph-ơng pháp trên đây, ngày nay ng-ời ta còn sử dụng các ph-ơng pháp toán học nh- : thống kê, xác suất, các ph-ơng tiện của lý thuyết tập hợp, của logic, của đại số; sử dụng các máy tính với các kỹ thuật vi xử lý trong hoạt động TTGD

Các ph-ơng pháp TTGD nói trên đ-ợc vận dụng một cách sáng tạo, linh hoạt vào quá trình thanh tra một tr-ờng tiểu học cũng nh- thanh tra hoạt động s- phạm của GV tiểu học, song hiệu quả của nó còn phụ thuộc vào đối t-ợng, tình huống thanh tra cụ thể, trình độ vận dụng của thanh tra viên

1.2.7 Quy trình TTGDTH

1.2.7.1 Kế hoạch thanh tra

Theo quy định tại thông t- số 07/2004/TT-BGD&ĐT ngày 30/3/2004 của

Bộ Giáo dục và Đào tạo, mỗi năm học, Sở và Phòng GD - ĐT thanh tra toàn diện

từ 20% đến 25% tổng số các tr-ờng trực thuộc, bảo đảm 5 năm mỗi tr-ờng đ-ợc thanh tra ít nhất một lần; thanh tra ít nhất 20% tổng số GV của các tr-ờng trực

thuộc (5 năm mỗi GV đ-ợc thanh tra ít nhất một lần) Việc thanh tra GV do một

thanh tra viên hoặc cộng tác viên thực hiện

1.2.7.2 Trình tự, thủ tục thanh tra toàn diện tr-ờng tiểu học

B-ớc 1: Công tác chuẩn bị:

20

- Tập hợp thông tin về nhà tr-ờng để xác định những nội dung nào đã có

đủ thông tin và hồ sơ cần thiết có thể lấy đó làm căn cứ đánh giá và dự kiến những nội dung cần tập trung TT, những vấn đề cần đi sâu xem xét, kiểm tra

- Lập kế hoạch thanh tra gồm: mục đích yêu cầu, nội dung thanh tra, ph-ơng pháp tiến hành thanh tra, tiến độ thực hiện

- Thông báo với nhà tr-ờng và địa ph-ơng (trừ thanh tra đột xuất)

- Ra quyết định TT: Tr-ởng phòng ký quyết định TT của Phòng GD - ĐT

- Họp đoàn để thống nhất kế hoạch, ph-ơng pháp công tác và phân công nhiệm vụ cụ thể cho các đoàn viên

- Chuẩn bị các mẫu biên bản, đề kiểm tra chất l-ợng văn hóa, phiếu thăm

dò, phiếu trắc nghiệm, phiếu khảo sát và các tài liệu cần thiết khác

- Chuẩn bị kinh phí và ph-ơng tiện cho đoàn thanh tra

B-ớc 2: Tiến hành thanh tra

- Đoàn công bố quyết định, thông báo kế hoạch thanh tra với lãnh đạo nhà tr-ờng và cán bộ phụ trách các bộ phận, đại diện tổ chức Đảng, các đoàn thể

- Nghe Hiệu tr-ởng báo cáo tình hình nhà tr-ờng và kết quả thực hiện nhiệm vụ từ đầu năm học đến thời điểm kiểm tra

- Đoàn thanh tra chia thành các bộ phận để tiến hành kiểm tra

- Từng bộ phận tiến hành thông báo kết quả kiểm tra, đánh giá; trao đổi

với đối t-ợng thanh tra để t- vấn các giải pháp; kiến nghị với đối t-ợng TT và các cơ quan có thẩm quyền nhằm thúc đẩy việc thực hiện nhiệm vụ của nhà tr-ờng

- Hội ý đoàn để tổng hợp kết quả kiểm tra từ các bộ phận, chuẩn bị nội dung làm việc với nhà tr-ờng và các cơ quan có liên quan

- Tr-ởng đoàn thông báo dự thảo kết luận thanh tra với nhà tr-ờng

B-ớc 3: Kết thúc thanh tra

- Hoàn thành văn bản kết luận thanh tra

21

- Tập hợp hồ sơ thanh tra: biên bản của các bộ phận và biên bản tổng hợp thanh tra toàn diện nhà tr-ờng có chữ ký của đoàn thanh tra cùng đại diện của đối t-ợng thanh tra và các hồ sơ liên quan

B-ớc 4: Các công việc cần tiếp tục tiến hành sau cuộc thanh tra

- Thông báo kết quả thanh tra bằng văn bản đến đối t-ợng thanh tra, cơ quan chủ quản, chính quyền địa ph-ơng và các cơ quan có liên quan

- Theo dõi việc thực hiện kiến nghị của đoàn thanh tra Nếu xét thấy cần thiết, cấp quyết định TT có thể kiểm tra việc thực hiện kiến nghị của đoàn TT

1.2.7.3 Trình tự, thủ tục thanh tra hoạt động s- phạm của GV tiểu học

B-ớc 1: Chuẩn bị thanh tra:

Cán bộ TT phải chuẩn bị chu đáo, nắm vững yêu cầu, nội dung thanh tra

B-ớc 2: Tiến hành thanh tra:

- Dự các giờ dạy của GV: đối với tiểu học, dự một tiết toán, một tiết Tiếng

Việt và một tiết môn học khác (việc xếp loại tiết dạy theo h-ớng dẫn riêng, chia

làm 4 loại: tốt, khá, đạt yêu cầu, ch-a đạt yêu cầu) và rút kinh nghiệm với GV

sau khi dự giờ

- Kiểm tra khảo sát chất l-ợng HS

- Kiểm tra hồ sơ chuyên môn của GV và hồ sơ của nhà tr-ờng để đánh giá việc thực hiện quy chế chuyên môn của GV

- Thu thập các thông tin về chất l-ợng học tập của HS qua hồ sơ của tr-ờng

để đánh giá kết quả giảng dạy của GV

B-ớc 3: Trao đổi với GV đ-ợc thanh tra:

Trao đổi kinh nghiệm, gợi ý, khuyến nghị, thông báo kết quả xếp loại để giúp

GV biết tự đánh giá và định h-ớng phấn đấu để nâng cao chất l-ợng giảng dạy

B-ớc 4: Hoàn thiện hồ sơ thanh tra GV: Biên bản thanh tra, các phiếu dự

giờ dạy của GV, phiếu đánh giá của Hiệu tr-ởng

1.2.8 Đánh giá, xếp loại khi kết thúc thanh tra

1.2.8.1 Đối với nhà tr-ờng

22

a Nguyên tắc chung:

- Việc đánh giá nhà tr-ờng phải lấy kết quả thực hiện các nhiệm vụ của nhà tr-ờng, đặc biệt là chất l-ợng, hiệu quả giáo dục và chất l-ợng quản lý của hiệu tr-ởng làm căn cứ chủ yếu; căn cứ xếp loại từng mặt để xếp loại chung

- Đánh giá trên cơ sở xác định mức độ thực hiện các nhiệm vụ của nhà tr-ờng và công tác quản lý của hiệu tr-ởng theo các văn bản quy định nh-ng có xét đến điều kiện thực tế của địa ph-ơng và hoàn cảnh cụ thể của nhà tr-ờng

- Xếp loại chung theo 4 mức: tốt, khá, đạt yêu cầu, ch-a đạt yêu cầu; đối chiếu với quy định về tr-ờng chuẩn quốc gia để đánh giá thực trạng

b Xếp loại khi kết thúc thanh tra

b.1 Nguyên tắc xếp loại: Căn cứ vào 4 nội dung thanh tra để xếp loại Nhà

tr-ờng đ-ợc xếp loại nào thì cả 2 nội dung 3 (thực hiện các nhiệm vụ) và 4 (công

tác quản lý của hiệu tr-ởng) đều phải đ-ợc xếp từ loại đó trở lên; các nội dung 1

(đội ngũ) và 2 (CSVC kỹ thuật) có thể thấp hơn một bậc

b.2 Xếp loại cụ thể:

- Tốt: các nội dung 3 và 4 xếp loại tốt, 1 và 2 khá trở lên

- Khá: các nội dung 3 và 4 xếp loại khá trở lên, 1 và 2 đạt yêu cầu trở lên

- Đạt yêu cầu: các nội dung 3 và 4 xếp loại đạt yêu cầu trở lên, 1 và 2 có thể xếp loại ch-a đạt yêu cầu

- Ch-a đạt yêu cầu: các tr-ờng hợp còn lại

1.2.8.2 Đối với giáo viên

Xếp vào một trong bốn loại: tốt, khá, đạt yêu cầu và ch-a đạt yêu cầu Việc xếp loại chung dựa trên cơ sở kết quả xếp loại từng nội dung

a Đánh giá trình độ nghiệp vụ s- phạm

Xếp loại trình độ nghiệp vụ s- phạm của GV căn cứ vào kết quả xếp loại các giờ dạy đã đ-ợc cán bộ thanh tra dự và rút kinh nghiệm với GV

b Đánh giá việc thực hiện quy chế chuyên môn

23

Đánh giá chung việc thực hiện quy chế chuyên môn xếp vào loại nào thì các nội dung: thực hiện ch-ơng trình, kế hoạch giảng dạy, giáo dục; soạn bài, chuẩn bị đồ dùng dạy học theo quy định; kiểm tra HS và chấm bài theo quy định phải đạt loại đó trở lên, các nội dung còn lại có thể thấp hơn một bậc

c Đánh giá kết quả giảng dạy

Việc đánh giá kết quả giảng dạy thông qua đánh giá kết quả học tập của

HS so với năm học tr-ớc và chất l-ợng chung của toàn tr-ờng

d Đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ khác

e Đánh giá chung và xếp loại khi kết thúc thanh tra

- Căn cứ 4 nội dung thanh tra để đánh giá, xếp theo nguyên tắc tổng hợp, không lấy mặt này bù mặt kia

- GV đ-ợc xếp loại nào thì cả hai nội dung 1 (nghiệp vụ s- phạm) và 2

(thực hiện quy chế) đều phải đ-ợc xếp từ loại đó trở lên Nội dung 3 (kết quả giảng dạy) và 4 (thực hiện các nhiệm vụ khác) có thể thấp hơn một bậc

- Xếp loại cụ thể:

+ Tốt: các nội dung 1 và 2 đều đạt tốt, 3 và 4 đạt khá trở lên

+ Khá: các nội dung 1 và 2 đều đạt khá trở lên, 3 và 4 đạt yêu cầu trở lên + Đạt yêu cầu: các nội dung 1 và 2 đều đạt yêu cầu trở lên, 3 và 4 có thể ch-a đạt yêu cầu

+ Ch-a đạt yêu cầu: các tr-ờng hợp còn lại

1.3 Thanh tra Phòng GD - ĐT trong hệ thống thanh tra Giáo dục

1.3.1 Vị trí

Theo quy định của Hiến pháp năm 1992 (đã đ-ợc sửa đổi bổ sung năm

2001) và Luật Giáo dục 2005, công tác thanh tra giáo dục ở huyện và cấp t-ơng

đ-ơng do Tr-ởng phòng GD - ĐT trực tiếp phụ trách, chịu sự chỉ đạo về nghiệp

vụ của thanh tra Sở GD - ĐT, thực hiện thanh tra chuyên ngành đối với các cơ quan, tổ chức và cá nhân có hoạt động trong hoặc liên quan đến lĩnh vực giáo dục

1.3.2 Nhiệm vụ, quyền hạn

Khi tiến hành thanh tra, kiểm tra, các đoàn thanh tra và thanh tra viên giáo dục có các quyền theo quy định của Pháp lệnh thanh tra ngày 1.4.1990, Nghị

định số 244/HĐBT ngày 30.6.1990 của Hội đồng Bộ tr-ởng về tổ chức của hệ thống thanh tra nhà n-ớc và biện pháp bảo đảm hoạt động thanh tra, Nghị định số 101/2002/NĐ-CP ngày 10.12.2002 về tổ chức và hoạt động của Thanh tra giáo dục, thanh tra Phòng GD - ĐT có các quyền sau:

- Đ-ợc tiến hành thanh tra, kiểm tra trong phạm vi đ-ợc phân công phụ trách theo ch-ơng trình, kế hoạch đã duyệt

- Yêu cầu các đơn vị đ-ợc thanh tra cử ng-ời giúp việc thanh tra, kiểm tra

- Yêu cầu đối t-ợng thanh tra, kiểm tra cung cấp tài liệu, hồ sơ chuyên môn của cá nhân, báo cáo bằng văn bản hoặc bằng lời nói về các nội dung thanh tra, kiểm tra, chụp lại các tài liệu, hiện trạng bằng ph-ơng tiện kỹ thuật

- Dự các tiết dạy hay các hoạt động giáo dục khác

- Tổ chức kiểm tra, đánh giá chất l-ợng GD - ĐT của học sinh

- Đình chỉ các tiết dạy nếu thấy GV cố ý dạy trái ch-ơng trình của Bộ hoặc không đủ t- cách giảng dạy và yêu cầu các cấp có thẩm quyền giải quyết

- Đình chỉ sử dụng các phòng học hay ph-ơng tiện giảng dạy, giáo dục xét thấy có thể gây nguy hiểm đến sức khoẻ, tính mạng của HS và GV

- Kiến nghị Hiệu tr-ởng đình chỉ các hoạt động của tr-ờng hay cơ sở giáo dục trái với quy định của Bộ; tr-ng cầu giám định khi cần thiết

- Quyết định niêm phong tài liệu, kê biên tài sản khi có căn cứ để nhận

định có vi phạm pháp luật; đình chỉ việc làm xét thấy đang hoặc sẽ gây tác hại

đến lợi ích của nhà n-ớc, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và công dân

25

- Kết luận, kiến nghị hoặc quyết định xử lý theo quy định của pháp luật

1.3.3 Thẩm quyền của Thanh tra Phòng GD - ĐT

- Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện chính sách pháp luật về GD - ĐT của các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân có hoạt động trong hoặc liên quan đến lĩnh vực GD - ĐT trong địa bàn huyện do mình quản lý

- Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện kế hoạch phát triển, quy mô đào tạo, việc bảo đảm các điều kiện về GV và cơ sở vật chất của các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân có hoạt động trong hoặc liên quan đến lĩnh vực GD - ĐT thuộc phạm vi quản lý nhà n-ớc của Phòng GD - ĐT

- Thanh tra, kiểm tra toàn bộ các vấn đề thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ và kế hoạch đ-ợc giao của các tr-ờng và các cơ sở trực thuộc Phòng

- Định kỳ thanh tra đánh giá GV ở các tr-ờng trực thuộc Phòng GD - ĐT, chủ yếu là ở tr-ờng Mầm non, tr-ờng Tiểu học và tr-ờng THCS

- Tiến hành thanh tra trên phạm vi địa bàn do mình quản lý hoạt động của các tổ chức, cá nhân hoạt động đ-a công dân Việt Nam đi đào tạo ở n-ớc ngoài

1.4 Hoạt động thanh tra giáo dục tiểu học của Phòng GD - ĐT

Theo quy định của pháp luật, các cơ sở giáo dục ở bậc tiểu học sẽ do Phòng GD - ĐT trực thuộc UBND huyện quản lý, chỉ đạo trực tiếp Để thực hiện hoạt động quản lý của mình, Phòng GD - ĐT tiến hành công tác thanh tra, kiểm tra các cơ sở giáo dục tiểu học Theo sự phân công nhiệm vụ, quyền hạn, Tr-ởng phòng GD - ĐT phụ trách hoạt động thanh tra, kiểm tra và giao cho các thanh tra viên và cộng tác viên thanh tra GDTH thực hiện Khi tiến hành thanh tra tại cơ sở GDTH sẽ do một lãnh đạo Phòng hay chuyên viên phụ trách công tác thanh tra làm tr-ởng đoàn cùng với 5 đến 15 thành viên là thanh tra viên và cộng tác viên thanh tra tập trung chủ yếu vào hai nhiệm vụ:

- Thanh tra toàn diện tr-ờng tiểu học

- Thanh tra hoạt động s- phạm của giáo viên tiểu học

26

Nội dung thanh tra toàn diện nhà tr-ờng và thanh tra hoạt động s- phạm của GV đ-ợc tiến hành theo quy định tại thông t- số 07/2004/TT-BGD&ĐT ngày

30.3.2004 của Bộ GD&ĐT (đã đ-ợc nêu tại mục 2.5.2 của Luận văn)

Các thanh tra viên và cộng tác viên thanh tra GDTH ở Phòng GD - ĐT do Giám đốc Sở GD - ĐT bổ nhiệm theo đề nghị của Tr-ởng phòng GD - ĐT và Chánh Thanh tra Sở và đ-ợc cấp thẻ thanh tra viên

Quản lý giáo dục là một trong những lĩnh vực quan trọng của quản lý nhà n-ớc Muốn quản lý giáo dục đạt hiệu quả đòi hỏi chủ thể quản lý ở mọi cấp đều phải kết hợp sử dụng nhiều công cụ quản lý khác nhau, trong đó thanh tra đ-ợc coi là công cụ quản lý sắc bén và hiệu quả góp phần quyết định chất l-ợng và hiệu quả giáo dục - đào tạo

Với ý nghĩa đó, ch-ơng I của luận văn là những nội dung cơ bản về những vấn đề lý luận có liên quan đến vấn đề nghiên cứu của đề tài Từ những cơ sở này, tác giả nghiên cứu phân tích thực trạng hoạt động thanh tra GDTH của các Phòng GD - ĐT thị xã Hồng Lĩnh, huyện Nghi Xuân, huyện Vũ Quang trong một

số năm qua, để từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động thanh tra GDTH của Phòng GD - ĐT trong giai đoạn mới, tr-ớc những yêu cầu

đổi mới giáo dục

có 07 tr-ờng mầm non, 06 tr-ờng tiểu học, 06 tr-ờng THCS, 02 tr-ờng THPT và

01 Trung tâm GDTX – HNDN

Từ khi thành lập đến nay, nhân dân thị xã không ngừng lao động sáng tạo, b-ớc đầu dành đ-ợc những thành tựu quan trọng trong các lĩnh vực phát triển kinh tế – xã hội, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân ngày càng đ-ợc cải thiện và nâng cao Tốc độ tăng tr-ởng kinh tế năm 2004 của thị xã là 10,15 %, kế hoạch năm 2005 là 11,2 %; Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo h-ớng tăng tỷ trọng dịch vụ, th-ơng mại 44,8%; công nghiệp và thủ công nghiệp chiếm tỷ trọng 32,76%; nông nghiệp chiếm 22,4% Cơ sở hạ tầng của thị xã đ-ợc chú ý đầu t- xây dựng và phát triển mạnh Hệ thống trạm – tr-ờng - đ-ờng - điện đ-ợc nâng cấp hiện đại, đáp ứng đ-ợc nhu cầu đời sống của nhân dân thị xã đang trên con

đ-ờng phát triển theo h-ớng đô thị hoá

Trong quá trình phát triển của thị xã, sự nghiệp GD - ĐT đ-ợc Đảng bộ và nhân dân Hồng Lĩnh quan tâm chăm lo phát triển trên tinh thần quan điểm giáo dục của Đảng coi giáo dục - đào tạo là quốc sách hàng đầu Nhiều năm qua, sự nghiệp GD - ĐT của thị xã phát triển ổn định và vững chắc trên cả các mặt quy mô và chất l-ợng Tỷ lệ huy động trẻ ra lớp ở ngành học Mầm non đạt trên 90%;

28

học sinh tiểu học chiếm 99,8% số ng-ời trong độ tuổi; học sinh bậc THCS chiếm

tỷ lệ 99%; THPT chiếm 85%; có 6/6 tr-ờng tiểu học, 2/6 tr-ờng THCS, 2/7 tr-ờng mầm non đạt chuẩn quốc gia Thị xã đ-ợc công nhận đạt chuẩn phổ cập GDTH đúng độ tuổi và phổ cập giáo dục THCS vững chắc năm 2003, đang từng b-ớc phấn đấu phổ cập giáo dục bậc trung học vào năm học 2007 – 2008

2.1.1.2 Đặc điểm GDTH

a Quy mô phát triển

Hệ thống tr-ờng tiểu học đ-ợc chia tách độc lập ra khỏi tr-ờng PTCS

từ năm 1993; đến nay mỗi ph-ờng, xã có một tr-ờng đóng ở địa điểm trung tâm rất thuận lợi cho HS đi học Quy mô mỗi tr-ờng không quá 30 lớp, tỷ lệ bình quân HS/lớp là 32 em Số l-ợng HS tiểu học có xu h-ớng giảm dần từng năm, dự báo ổn định ở quy mô mỗi tr-ờng có 20 lớp, mỗi lớp có 30 HS – phù hợp với tiêu chuẩn tr-ờng chuẩn quốc gia Các tr-ờng tiểu học của thị xã Hồng Lĩnh đều đ-ợc xây dựng cao tầng, bảo đảm đủ mỗi lớp có một phòng học rất thuận lợi để tổ chức cho học sinh học 2 buổi/ngày và bán trú

Bảng 1 Quy mô tr-ờng lớp, học sinh tiểu học thị xã Hồng Lĩnh từ

(Nguồn: Báo cáo thống kê của Phòng GD&ĐT thị xã Hồng Lĩnh)

b Thực trạng đội ngũ nhà giáo và cán bộ QLGD tiểu học

Thị xã Hồng Lĩnh thành lập trên cơ sở hợp nhất 06 xã của hai huyện Đức Thọ và Can Lộc Đây là những địa ph-ơng thuộc vùng không thuận lợi của hai huyện nói trên Do đó, đội ngũ giáo viên trong các nhà tr-ờng nói chung, GV tiểu học nói riêng còn tồn tại một số bất cập Tr-ớc hết, số GV v-ợt mức quy định so với tỷ lệ, song số GV dôi d- phần lớn là những ng-ời có trình độ đào tạo ch-a đạt chuẩn nh- 7+3, Trung học hoàn chỉnh, 10+1 chuyển từ các tr-ờng cấp 2 xuống

29

dạy tiểu học; nhiều CBQL sau khi tách tr-ờng tiểu học đang là GV hoặc CBQL

tr-ờng cấp 2 đ-ợc bổ nhiệm giữ chức vụ Hiệu tr-ởng, phó Hiệu tr-ởng tr-ờng

tiểu học; một số GV sức khoẻ yếu, năng lực, trình độ hạn chế không thể tham gia

đào tạo lại, từ đó ảnh h-ởng trực tiếp đến chất l-ợng giáo dục

Tr-ớc những bất cập về đội ngũ, Phòng GD - ĐT đã có nhiều giải pháp

nhằm nâng cao năng lực cho đội ngũ GV và CBQL để từng b-ớc đáp ứng đ-ợc

yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp GD - ĐT trong giai đoạn mới

Bảng 3 Trình độ đào tạo của GV và CBQLGD tiểu học

(tại thời điểm năm học 2004 - 2005)

Huyện Nghi Xuân nằm ở phía bắc Hà Tĩnh, có diện tích tự nhiên 220 km2,

dân số 99.348 ng-ời Toàn huyện có 2 thị trấn và 17 xã, trong đó có 6 xã miền

núi, 3 xã có đồng bào theo đạo thiên chúa giáo Năm học 2004 – 2005 toàn

huyện có 19 tr-ờng mầm non, 24 tr-ờng tiểu học, 12 tr-ờng THCS, 03 tr-ờng

THPT, 01 Trung tâm GDTX, 01 Trung tâm HNDN

tế của huyện 59,3%

Mặc dù là một huyện còn có nhiều khó khăn về kinh tế, nh-ng Nghi Xuân

là một vùng đất có truyền thống hiếu học Trong nhiều năm qua, sự nghiệp giáo dục của huyện Nghi Xuân đã có những b-ớc phát triển vững chắc và có nhiều

đóng góp vào sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá quê h-ơng Năm 1992, Nghi Xuân đạt chuẩn phổ cập GDTH - XMC, năm 2002 đ-ợc công nhận đạt chuẩn phổ cập GDTH đúng độ tuổi và phổ cập giáo dục THCS Cơ sở vật chất trang thiết bị dạy học từng b-ớc đ-ợc tăng c-ờng theo h-ớng kiên cố hoá, đến nay 100% số xã, thị trấn đã có tr-ờng học cao tầng, một số tr-ờng tiểu học có đủ phòng học để cho học sinh học một ca Năm học 2004 – 2005, toàn huyện có 05 tr-ờng mầm non, 17 tr-ờng tiểu học, 01 tr-ờng THCS đạt chuẩn quốc gia

2.1.2.2 Đặc điểm GDTH

a Quy mô phát triển

Năm học 1991 – 1992, mỗi xã có một tr-ờng tiểu học; đến nay toàn huyện

có 24 tr-ờng (xã Xuân Hồng, Xuân An, Xuân Giang, Cổ Đạm, C-ơng Gián có hai tr-ờng), đáp ứng đ-ợc nhu cầu học tập của con em trên địa bàn Một số tr-ờng có đủ phòng học để tổ chức đ-ợc cho học sinh học 2buổi/ngày, đáp ứng yêu cầu của việc đổi mới ch-ơng trình giáo dục phổ thông trong giai đoạn mới Huy động học sinh vào lớp 1 hàng năm đạt tỷ lệ 99%, số học sinh l-u ban, bỏ

học chiếm một tỷ lệ không đáng kể (0,05%) Song do làm tốt cuộc vận động kế

hoạch hóa gia đình cho nên số trẻ em độ tuổi tiểu học giảm dần từng năm dẫn

đến quy mô một số tr-ờng rất khiêm tốn: tr-ờng tiểu học Xuân Giang II có tổng

31

số học sinh toàn tr-ờng là 68 em, tr-ờng tiểu học Xuân Sơn có 100 em; một số

tr-ờng có học sinh lớp 1 ở mức trên d-ới 20 em

Bảng 4 Quy mô tr-ờng lớp, học sinh tiểu học huyện Nghi Xuân từ năm học

(Nguồn: Báo cáo thống kê của Phòng GD&ĐT Nghi Xuân)

b Thực trạng đội ngũ nhà giáo và cán bộ QLGD tiểu học

Nhìn chung đội ngũ GV và CBQLGDTH huyện Nghi Xuân khá đồng đều

cả về số l-ợng và chất l-ợng Công tác bồi d-ỡng nâng cao năng lực đội ngũ

đ-ợc coi trọng Nhiều GV có ý thức phấn đấu trở thành GV giỏi các cấp Số GV

có trình độ đạt chuẩn chiếm tỷ lệ 80%; tỷ lệ giáo viên đứng lớp đạt 1,24GV/lớp

Đội ngũ CBQL các tr-ờng tiểu học đủ số l-ợng; có lập tr-ờng t- t-ởng chính trị

vững vàng, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ đạt từ loại khá trở lên Nhiều ng-ời

có kinh nghiệm quản lý tốt, luôn g-ơng mẫu đi đầu trong các hoạt động giáo dục,

các phong trào thi đua, tích cực trong việc nâng cao trình độ chuyên môn, trình

độ quản lý nhà tr-ờng Tuy vậy, vẫn còn một số CBQLGDTH nguyên là GV

THCS, một số có trình độ THSP nh-ng do tuổi cao không thể tiếp tục đi học để

nâng cao trình độ quản lý GDTH, một số còn có t- t-ởng bình quân chủ nghĩa,

thiếu nhiệt huyết, kém năng động sáng tạo trong công tác đã ảnh h-ởng không

nhỏ đến chất l-ợng hoạt động của các nhà tr-ờng cũng nh- phòng trào chung của

toàn huyện

(Nguồn: Tổ chức cán bộ Phòng GD&ĐT Nghi Xuân)

Bảng 6 Trình độ đào tạo của GV và CBQLGD tiểu học

(tại thời điểm năm học 2004 - 2005)

và rừng tự nhiên chiếm khoảng 70% diện tích; địa bàn bị chia cắt bởi nhiều khe suối, đ-ờng sá đi lại khó khăn

Huyện Vũ Quang có 33.242 ng-ời; mật độ dân số trung bình 51 ng-ời/km2 Dân c- phân bố không đều giữa các vùng Một số xã miền núi có mật độ dân c- th-a thớt: H-ơng Quang 5 ng-ời/km2, H-ơng Điền 34 ng-ời/km2, Sơn Thọ 57 ng-ời/km2, H-ơng Thọ 59 ng-ời/km2 Trong khi đó một số xã vùng thấp mật độ dân số cao: Đức Giang 255 ng-ời/km2, Đức Lĩnh 203 ng-ời/km2 Sự

Tr-ớc khi thành lập, các xã thuộc huyện Vũ Quang ngày nay là những địa bàn khó khăn của các huyện H-ơng Sơn, Đức Thọ, H-ơng Khê; có cơ sở hạ tầng thấp kém, giao thông vô cùng khó khăn, đời sống kinh tế nghèo nàn, lạc hậu; tỷ

lệ hộ đói nghèo chiếm 54%

Từ khi huyện Vũ Quang trở thành một đơn vị hành chính, tình hình kinh tế

- xã hội có nhiều chuyển biến rõ rệt Các hoạt động nhằm thúc đẩy phát triển KT

- XH đ-ợc triển khai: chiến dịch làm giao thông nông thôn, thủy lợi nội đồng, xóa bỏ v-ờn tạp để trồng cây đặc sản, chiến dịch xóa nhà tranh tre dột nát, v.v

đã góp phần nâng cao đời sống nhân dân, giảm tỷ lệ hộ đói nghèo xuống 26,1%, bình quân thu nhập đầu ng-ời 2.735.000đ/năm

Đời sống kinh tế phát triển thúc đẩy đời sống văn hóa tinh thần lên một b-ớc Nhận thức về vị trí, vai trò của giáo dục trong các tầng lớp nhân dân đ-ợc nâng cao; công tác XHHGD đ-ợc đẩy mạnh, phát huy đ-ợc các nguồn lực để

đầu t- xây dựng CSVC tr-ờng học; quy mô tr-ờng lớp phát triển, bộ mặt nhà tr-ờng từng b-ớc thay đổi khởi sắc có sức thu hút mạnh mẽ con em đến tr-ờng

Hiện nay, toàn huyện có 13 tr-ờng mầm non, 13 tr-ờng tiểu học, 07 tr-ờng THCS, 01 tr-ờng THPT, 01 Trung tâm GDTX Sau 4 năm thành lập, bộ mặt các nhà tr-ờng đã có nhiều biến đổi, cảnh quan s- phạm ngày càng khang trang, đẹp đẽ hơn 100% số xã đã có tr-ờng học cao tầng; số tr-ờng học cao tầng chiếm 46%, phòng học cấp 4 chiếm 34%, phòng học tạm chiếm 10%; chấm dứt

đ-ợc tình trạng học 3 ca Chất l-ợng giáo dục toàn diện càng ngày đ-ợc nâng cao; huyện Vũ Quang đạt chuẩn phổ cập GDTH đúng độ tuổi và phổ cập giáo dục THCS vào năm 2003