Việc mua bán hàng hóa và dịch vụ thông qua các phương tiệnđiện tử, Internet và các mạng viễn thông khác đã xuất hiện, đó chính là thươngmại điện tử TMĐT và thanh toán trong thương mại đi
Trang 1Thực trạng và giải pháp nhằm nâng cao vấn đề thanh toán điện tử tại
http://chodientu.vn
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Vào cuối thế kỷ XX, sự phát triển và hoàn thiện của kĩ thuật số đã được
áp dụng trước hết vào máy tính điện tử, tiếp đó sang các lĩnh vực khác (điệnthoại di động, thẻ tín dụng ) Số hoá và mạng hoá là tiền đề cho sự ra đời củanền kinh tế mới - nền kinh tế số (còn gọi là nền kinh tế tri thức, nền kinh tế dựatrên tri thức, ) Việc mua bán hàng hóa và dịch vụ thông qua các phương tiệnđiện tử, Internet và các mạng viễn thông khác đã xuất hiện, đó chính là thươngmại điện tử (TMĐT) và thanh toán trong thương mại điện tử
Thanh toán điện tử cũng đặt ra nhiều vấn đề cần phải giải quyết để khaithác các lợi ích của thanh toán điện tử như vấn đề an toàn, an ninh cho các giaodịch trên mạng, các vấn đề về bảo vệ bí mật, tính riêng tư, các vấn đề về CNTT
và truyền thông, cơ sở hạ tầng, các vấn đề về nhân lực, chuyển đổi mô hình kinhdoanh, các vấn đề về quản lý, thay đổi tập quán, thói quen trong kinh doanh…
Ngày nay, thanh toán điện tử đã trở nên phổ biến đối với người tiêu dùng
và của các doanh nghiệp Đó là nhu cầu không thể thiếu trong thời đại bùng nổcông nghệ thông tin như hiện nay và cũng bởi những lợi ích mà nó mang lại chokhách hàng trong giao dịch
Trên cơ sở đó, em quyết định tìm hiểu “Thực trạng và giải pháp nhằm nâng cao vấn đề thanh toán điện tử tại http://chodientu.vn ”.
Nội dung gồm 3 phần:
Chương I : Cơ sở lí luận
Chương II : Thực trạng vấn đề thanh toán tại http://chodientu.vn
Chương III : Những kiến nghị và đề xuất
Do thời gian và năng lực có hạn, đề tài do em thực hiện không tránh khỏinhững sai xót ngoài ý muốn Em rất mong được sự góp ý, chỉ bảo của thầy để đềtài được hoàn thiện hơn
Chân thành cảm ơn./
Trang 3CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN
1 Thương mại điện tử
1.1 Một số định nghĩa
1.1.1 Thương mại điện tử
Thương mại điện tử (EC hay eCommerce: Electronic Commerce) là từdùng để mô tả quá trình mua, bán và trao hàng hóa, dịch vụ và thông tin thôngqua mạng máy tính bao gồm cả mạng Internet
Thương mại được gọi là thương mại điện tử hay không là tuỳ thuộc vàomức độ số hoá của mặt hàng được bán, của tiến trình, và của các đại lý phânphối Nếu có tối thiểu 1 yếu tố số hoá, chúng ta sẽ xem đó là EC, nhưng ko phải
là thuần EC Vì vậy nguời ta chia các giao dịch thương mại điện tử thành 2nhóm:
Giao dịch buôn bán hàng hoá vật chất và dịch vụ thông thường (EC kotoàn phần)
Giao dịch trao đổi trực tuyến thông tin, hàng hoá dịch vụ số hoá nhưphần mềm, chương trình video theo yêu cầu…(EC toàn phần)
Trong nhóm đầu, các phương tiện điện tử được sử dụng như một công cụcho các giao dịch chào hàng, chấp nhận chào hàng, thậm chí cả thanh toán,nhưng việc giao hàng hoá và dịch vụ tới khách hàng vẫn phải thông qua nhữngphương thức truyền thống Trong nhóm thứ hai, bất kì công đoạn nào của hoạtđộng thương mại đều có thể thực hiện qua các phương tiện điện tử
VD: chúng ta mua sách từ trang Amazon.com là không phải EC toàn phần
bởi vì sách được phân phối bởi FedEx Nhưng việc mua sách thông qua trangEgghead.com là thuần EC bởi vì việc phân phối, thanh toán là toàn bộ số hoá
Hầu hết EC thực hiện thông qua mạng internet Nhưng EC còn có thể tiếnhành trên các mạng cá nhân như trên mạng WAN, trên mạng cục bộ và ngay cảtrên một máy đơn Chẳng hạn, việc mua hàng hoá từ máy bán hàng với một cardthông minh có thể xem như là EC
Trang 41.1.2 Kinh doanh điện tử
Kinh doanh điện tử (Bussiness ecommerce) là một định nghĩa khái quáthơn của thương mại điện tử, nó không chỉ là sự mua, bán hàng hoá, dịch vụ mà
nó còn là sự phục vụ khách hàng, hợp tác giữa các đối tác kinh doanh và hướngdẫn các phiên giao dịch điện tử từ bên trong một tổ chức(bao gồm các ứng dụngnhư thị trường ảo, quản lý quan hệ khách hàng…)
1.1.3 Mô hình thương mại điện tử
Một mô hình thương mại là một phương thức kinh doanh của công ty phátsinh ra lợi nhuận để duy trì công ty Mô hình thương mại giải thích một công tyđóng vai trò như thế nào trong một dây chuyền
Một đặc điểm lớn của EC là nó có thể tạo ra các mô hình thương mại mới
1.1.4 Thị trường điện tử
Thị trường điện tử đang phát triển một cách nhanh chóng như một phươngtiện truyền bá cách thức kinh doanh trực tuyến Nó là một mạng lưới sự tác độngqua lại và các mối quan hệ, mà ở nới đó mặt hàng, thông tin, dịch vụ và việc chitrả đều có thể trao đổi
1.1.5 Sàn giao dịch
Sàn giao dịch là một loại đặc biệt của thị trường điện tử
Giá cả trong thị trường có thể được quy định và giá cả có thể thay đổi chophụ thuộc vào thời gian thực, làm cho phù hợp giữa yêu cầu và sự cung cấp Thịtrường mà kiểm soát được sự đối xứng, gọi là nơi trao đổi và trong EC, nó làtrao đổi điện tử
Theo mô hình hiệu quả nhất của EC, sự đối xứng và định giá được tiếnhành theo thời gian thực chẳng hạn cuộc bán đấu giá hay trao đổi cổ phần
1.1.6 Thanh toán điện tử
Thanh toán điện tử (electronic payment) là việc thanh toán tiền thông quathông điệp điện tử (electronic messenge) thay cho việc giao dịch dùng tiền mặt;
ví dụ, trả lương bằng cách chuyển tiền trực tiếp vào tài khoản, trả tiền mua hàngbằng thẻ mua hàng, thẻ tín dụng v.v… thực chất đều là dạng thanh toán điện tử
Trang 5Ngày nay, với sự phát triển của TMĐT, thanh toán điện tử đã mở rộng sang cáclĩnh vực mới đó là:
Trao đổi dữ liệu tài chính (Financial Electronic Data Interchange, gọi tắt
là EDI hay FEDI) chuyên phục vụ cho việc thanh toán điện tử giữa các công tygiao dịch với nhau bằng điện tử
Tiền mặt Internet (Internet Cash) là tiền mặt được mua từ một nơi pháthành (ngân hàng hoặc một tổ chức tín dụng nào đó), sau đó được chuyển đổi tự
do sang các đồng tiền khác thông qua Internet, áp dụng trong cả phạm vi mộtnước cũng như giữa các quốc gia; tất cả đều được thực hiện bằng kỹ thuật sốhoá, vì thế tiền mặt này còn có tên gọi là “tiền mặt số hoá” (digital cash), cócông nghệ đặc thù chuyên phục vụ mục đích này, đảm bảo được mọi yêu cầucủa người bán và người mua theo luật quốc tế Tiền mặt Internet được ngườimua hàng mua bằng đồng nội tệ, rồi dùng mạng Internet để chuyển cho ngườibán hàng Thanh toán bằng tiền Internet đang trên đà phát triển nhanh, nó có ưuđiểm nổi bật sau:
Có thể dùng thanh toán những món hàng giá trị nhỏ, thậm chí ngay cảtiền mua báo (vì phí giao dịch mua hàng và chuyển tiền rất thấp không đáng kể)
Không đòi hỏi phải có một quy chế được thoả thuận từ trước, có thể tiếnhành giữa hai người hoặc hai công ty bất kỳ, các thanh toán là vô danh
Tiền mặt nhận được đảm bảo là tiền thật, tránh được tiền giả
Túi tiền điện tử (electronic purseb) còn gọi là “ví tiền điện tử” là nơi để tiềnmặt Internet, chủ yếu là thẻ thông minh (smart card), còn gọi là thẻ giữ tiền(stored value card), thẻ này thường do các ngân hàng phát hành, khách hàng cóthể nạp tiền vào thẻ từ tài khoản cá nhân thông qua máy rút tiền tự động, máy tínhnối mạng, hoặc điện thoại di động Khi thanh toán, khách hàng đưa thẻ qua thiết
bị kiểm soat tại điểm bán hàng, số tiền được khấu trừ trực tiếp từ giá trị của thẻ vàchuyển sang thiết bị của người bán; kỹ thuật của túi tiền điện tử tương tự như kỹthuật áp dụng cho “tiền mặt Internet” Thẻ thông minh, nhìn bề ngoài như thẻ tíndụng, nhưng ở mặt sau của thẻ, thay cho dải từ là một chíp máy tính điện tử có
Trang 6một bộ nhớ để lưu trữ tiền số hoá, tiền ấy chỉ được “chi trả” khi sử dụng hoặc thưyêu cầu (như xác nhận thanh toán hoá đơn) được xác thực là “đúng”.
Giao dịch ngân hàng số hoá (digital banking), giao dịch chứng khoán sốhoá (digital securities trading)
Hệ thống thanh toán điện tử của ngân hàng là một hệ thống lớn gồm cácphân hệ như:
(1) Thanh toán giữa ngân hàng với khách hàng qua điện thoại, tại các điểm
bán lẻ, các kiốt, giao dịch cá nhân tại các gia đình, giao dịch tại trụ sở khách hàng,giao dịch qua Internet, chuyển tiền điện tử, thẻ tín dụng, thông tin hỏi đáp…
(2) Thanh toán giữa ngân hàng với các đại lý thanh toán (nhà hàng, siêu
thị…)
(3) Thanh toán nội bộ một hệ thống ngân hàng.
(4) Thanh toán giữa hệ thống ngân hàng này với hệ thống ngân hàng khác.
1.2 Phân loại thương mại điện tử
Dựa vào các chủ thể tham gia thương mại điện tử người ta phân thành cácloại hình ứng dụng thương mại điện tử gồm:
Giao dịch giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp-B2B (Business Business)
–to-Theo hội nghị Liên hợp quốc về thương mại và phát triển (UNCTAD),thương mại điện tử B2B chiếm tỉ trọng lớn trong EC (khoảng 90%) Giao dịchtheo B2B chủ yếu được thực hiện trên các hệ thống ứng dụng thương mại điện tửnhư mạng giá trị gia tăng (VAN), dây truyền cung ứng hàng hoá, dịch vụ (SCM),các sàn giao dịch thương mại điện tử…
Giao dịch giữa doanh nghiệp với khách hàng - B2C (Business Customer)
–to-Doanh nghiệp sử dụng các phương tiện điện tử để bán hàng hoá, dịch vụtới người tiêu dùng Người tiêu dùng thông qua các phương tiện điện tử để lựachọn, mặc cả, đặt hàng, thanh toán, nhận hàng Giao dịch B2C tuy chiếm tỉ trọng
ít (khoảng 10%) trong EC nhưng có phạm vi ảnh hưởng rộng Để tham gia hình
Trang 7thức kinh doanh này doanh nghiệp sẽ phải thiết lập website, hình ảnh cơ sở dữliệu về hàng hoá, dịch vụ, tiến hành các quy trình tiếp thị, quản cáo, phân phốitrực tiếp tới người tiêu dùng.
Giao dịch giữa các cá nhân (khách hàng) với nhau - C2C Customer)
(Customer-to-Trong loại hình này, khách hàng sẽ bán hàng trực tiếp cho các khách hàngkhác Loại này bao gồm việc bán hàng của các cá nhân: tài sản riêng, xe hơi…Mẫu quảng cáo về các dịch vụ cá nhân trên Internet, kiến thức bán hàng và ý kiếnchuyên môn trực tuyến là ví dụ của C2C Thêm vào đó nhiều cuộc bán đấu giácho phép các cá nhân đưa các vật ra bán đấu giá Cuối cùng, các cá nhân sẽ sửdụng các trang web cá nhân cũng như mạng nội bộ để quảng cáo các vật hoặc cácdịch vụ cá nhân
Giao dịch giữa doanh nghiệp với nhà nước- B2G (Business- Government)
To-Cơ quan nhà nước đóng vai trò là khách hàng Quá trình trao đổi thông tingiữa doanh nghiệp với cơ quan nhà nước được tiến hành qua các phương tiện điện
tử Cơ quan nhà nước cũng có thể thiết lập những website, tại đó đăng tải thôngtin về nhu cầu mua hàng của các cơ quan nhà nước, tiến hành việc đấu thầu hànghoá, dịch vụ và lựa chọn nhà cung cấp trên website
Giao dịch giữa cơ quan nhà nước với khách hàng (cá nhân) - G2C(Government- To- Customer)
Đây chủ yếu là các giao dịch mang tính hành chính, nhưng có thể mangnhững yếu tố thương mại điện tử Ví dụ, khi người dân đóng tiền thuế qua mạng,trả phí khi đăng kí hồ sơ trực tuyến…
2 Lợi ích và thách thức của thương mại điện tử
2.1 Lợi ích
EC đã đem lại nguồn tiềm năng về lợi nhuận to lớn cho con người EC đãtạo cơ hội tập hợp được hàng trăm người, hàng ngàn người trên thế giới bất kể
Trang 8quốc gia hay dân tộc nào Những lợi nhuận này đang trở thành hiện thực, và sẽgia tăng khi EC lan rộng.
- Đối với khách hàng:
+ Sự tiện lợi:
Người tiêu dùng có thể mua hàng vào bất cứ lúc nào mình thích từ chínhbàn làm việc của mình, đơn đặt hàng nhanh chóng được thực hiện chỉ thông quavài thao tác đơn giản và họ được nhận hàng tại nhà, tiết kiệm được thời gian,tiền bạc và công sức
+ Mua được đúng thứ mình cần với chi phí hợp lý nhất:
Người tiêu dùng có cơ hội lựa chọn những mặt hàng tốt nhất với giá rẻnhất, có thể nhanh chóng tìm được những loại hàng hoá dịch vụ cần thiết vớimột danh sách về giá cả, phương thức giao nhận cũng như chế độ hậu mãi củacác nhà cung cấp khắp nơi trên thế giới
+ Người tiêu dùng được hưởng chế độ hậu mãi tốt hơn:
Thay vì phải gọi điện liên tục đến bộ phận hỗ trợ kĩ thuật hay phải chờđợi, người tiêu dùng có thể chủ động và nhanh chóng tìm kiếm các thông tin cầnthiết qua website của nhà cung cấp Chắc chắn sự hỗ trợ sẽ nhanh hơn vì thươngmại điện tử giúp cho các nhà cung cấp hỗ trợ khách hàng với hiệu suẩt cao hơn
Họ cũng có thể phản ánh trực tiếp những nhu cầu, những ý kiến của mình tới cácnhà lãnh đạo, tới các bộ phận chuyên trách
- Đối với nhà cung cấp và nhà sản xuất:
+ Hoạt động kinh doanh 24/7 trên toàn cầu, đáp ứng nhanh với những nhucầu khác nhau:
Tham gia thương mại điện tử là một phương thức tốt để tiếp cận thịtrường toàn cầu Với EC, nhà cung cấp có thể phục vụ khách hàng thuộc mọimúi giờ khác nhau từ mọi nơi trên thế giới, việc kinh doanh không bị ngưng trệ
vì những ngày lễ tết hay ngày nghỉ…
Trong môi trường kinh tế cạnh tranh thì chất lượng dịch vụ và khả năngđáp ứng nhanh chóng với những yêu cầu riêng biệt của thị trường là bắt buộc
Trang 9đối với doanh nghiệp Mức sống ngày càng cao thì người ta coi trọng sự tiện lợihơn giá cả và EC có lợi thế vựơt trội về điều này.
+ Giảm chi phí sản xuật tiếp thị và bán hàng:
Trước hết là giảm chi phí văn phòng- quản lý Khi tham gia thương mạiđiện tử công ty có thể chào bán mặt hàng dịch vụ của mình mà không cần thuêthêm nhân công
Các văn phòng- cửa hàng điện tử chi phí hoạt động thấp hơn nhiều so vớivăn phòng truyền thống, phục vụ đước đồng thời một lượng khách hàng lớn hơnhàng ngàn lần, hoạt động 24/7, không gian không giới hạn
Thông tin về mặt hàng luôn đảm bảo được cập nhật mới nhất khi kháchhàng có nhu cầu tìm hiểu Lúc đó, các chi phí in ấn tờ rơi, quản cáo không còncần thiết nữa
+ Cải thiện hệ thống liên lạc, giúp thiết lập và củng cố quan hệ đối tác:Công ty có thể liên hệ với nhân viên, khách hàng, đối tác thông quawebsite Mọi thay đổi đều có hiệu lực ngay khi bạn gửi cho họ trên website, vàbất kì ai cũng xem được những thông tin cập nhật mà không phải liên lạc trựctiếp với công ty
Người tham gia thương mại điện tử có thể liên hệ với nhau, không giớihạn không gian và khoảng cách địa lý với chi phí thấp, nhờ vậy cả sự hợp tác vàquản lý đều được tiến hành nhanh chóng liên tục Các bạn hàng mới, các cơ hộikinh doanh mới được phát hiện nhanh chóng trên bình diện toàn quốc, quốc tế
và có nhiều cơ hội để lựa chọn hơn
Việc tìm kiếm đối tác cũng trở lên thuận tiện hơn, thông qua việc nắmvững và đầy đủ thông tin về nhau, việc tiến hành đàm phán trở nên nhanh gọn
và tin cậy
+ Tạo một hình ảnh về một công ty được tổ chức tốt:
Internet là phương tiện hữu hiệu nhất để các công ty có thể tạo lập bất kìhình ảnh nào về mình Điều cần thiết là thiết kế một website chuyên nghiệp, thêmnội dung giúp đỡ khách hàng và ngay lập tức công ty bắt đầu có hình ảnh của
Trang 10mình Công ty cho dù nhỏ thế nào cũng không thành vấn đề, chỉ cần có khát vọnglớn, bạn có thể xây dựng hình ảnh công ty bạn như là một tập đoàn lớn trênInternet.
+ Dịch vụ hậu mãi tốt hơn và thuận tiện hơn
Với thương mại điện tử, các công ty có thể cung cấp dịch vụ sau bán hàngtốt hơn mà không còn bị làm phiền nhiều Thay vì thuê thêm nhân viên hỗ trợ kĩthuật, thay nhân viên phải trả lời lặp đi lặp lại những vấn đề nảy sinh liên tụcgiống nhau như cách sử dụng mặt hàng, sử lý sự cố hay lau chùi di chuyển haythay đổi mặt hàng, khách hàng của bạn có thể chủ động tìm những câu trả lờiqua
hệ thống FAQ hay support của công ty Bạn có thể đưa ra những tình huống cóthể, tạo câu hỏi và câu trả lời, và tất nhiên dễ dàng cập nhật thường xuyên
Nhờ thương mại điện tử mà các nhà cung cấp đã tiếp cận gần hơn vớikhách hàng, điều đó cũng đồng nghĩa với việc tăng chất lượng dịch vụ chongười tiêu dùng Nhà cung cấp cũng có thể dễ dàng thu thập ý kiến khách hàng
để nâng cao chất lượng phục vụ của mình
+ Thu hút được những khách hàng lập dị, khó tính:
Nhiều người không muốn đi mua sắm tại các cửa hàng, những nơi ồn
ào Họ sợ những nhân viên bán hàng phát hiện điều bí mật của họ, có ngườithì xấu hổ không giám hỏi mặt hàng, đặc biệt các mặt hàng liên quan đến cácvấn đề tế nhị Với một website, bạn có 100% cơ hội để chinh phục đối tượngkhách hàng này
+ Nắm được thông tin phong phú và cập nhật
Nhờ Internet và Web các doanh nghiệp có thêt dễ dàng nằm được thôngtin thị trường phong phú và đa chiều, nhờ đó có thể xây dựng được chiến lượcsản xuất kinh doanh thích hợp với thị hiếu, xu thế phát triển mới nhất của thịtrường trong nước và quốc tế
+ Đem lại sự cạnh tranh bình đẳng
Vì thương mại điện tử được tiến hành trên mạng nên không bị ảnh hưởngbởi khoảng cách địa lý, do đó công ty dù là nhỏ hay lớn thì điều đó cũng không
Trang 11ảnh hưởng gì, các công ty vẫn được nhiều người biết đến nhờ tính toàn cầu củamạng Khách hàng cũng có nhiều sự lựa chọn hơn nhờ mạng máy tính cung cấpcho họ Thương mại điện tử đem lại sự hiện diện trên toàn cầu cho nhà cung cấp
và sự lựa chọn toàn cầu cho khách hàng
+ Gia tăng ưu thế cạnh tranh
Giá trị của thương mại điện tử không đơn thuần là tăng doanh số,thương mại điện tử được sử dụng như một ưu thế cạnh tranh, đảm bảo thôngtin cho khách hàng được đầy đủ, mở rộng khả năng lựa chọn và đối sáchcho khách hàng, thiết kế dịch vụ mới, đẩy nhanh quá trình giao hàng vàgiảm giá thành mặt hàng
Thương mại điện tử làm giảm chi phí trung gian, hàng hoá dịch vụ cóthể đi thẳng từ nhà cung cấp tới khách hàng, đặc biệt nếu bạn là những nhàsản xuất và mặt hang của bạn phải qua quá nhiều nhà phân phối trung gianmới đến tay người tiêu dùng thì EC là một giải pháp hữu hiệu giảm bớt phầnchia sẻ lợi nhuận
Việc tham gia vào thương mại điện tử còn là một phương thức khẳng định
uy tín, chất lượng dịch vụ của doanh nghiệp với khách hàng
- Đối với nhà nước
Thương mại điện tử sẽ kích thích sự phát triển của công nghệ thông tin,khai thác dữ liệu và phát triển tri thức Lợi ích này có một ý nghĩa lớn đối vớicác nước đang phát triển: nếu không nhanh chóng tiếp cận nền kinh tế tri thứcthì sau khoảng một thập kỷ nữa, các nước đang phát triển có thểt sẽ bị bỏ rơihoàn toàn Khía cạnh lợi ích này mang tính chiền lược công nghệ và tính chínhsách phát triển cần cho các nước công nghiệp hoá Một số chuyên gia kinh tếcho rằng, sớm chuyển sang kinh tế tri thức có thêt một nước phát triển tạo đượcmột bước nhảy vọt tiến kịp các nước đi trước với thời gian ngắn hơn
Nhanh chóng theo kịp xu hướng phát triển kinh tế thế giới Tận cùng tiến
bộ khoa học kĩ thuật trong phát triển kinh tế, thúc đẩy phát triển kinh tế khu vựctrong thời đại thông tin kĩ thuật số
Trang 12Giảm chi phí quản lý hành chính, thực hiện quản lý nhà nước hiệu quảhơn, nhanh chóng hơn Tạo mối liên hệ với các doanh nghiệp, đơn vị, cá nhânnhanh chóng, hiệu quả hơn.
Tạo môi trường kinh doanh cạnh tranh lành mạnh, công bằng cho tất cảcác doanh nghiệp tham gia
- Đối với xã hội
Hình thành một tập quán kinh doanh mới (phi giấy tờ), tạo nên một xã hộivăn minh, hiện đại hơn
Nền tảng của thương mại điện tử là mạng máy tính, trên toàn thế giới đó
là mạng Internet và phương tiện truyền thông hiện đại như vệ tinh viễn thông,cáp, vô tưyến, các khí cụ điện tử khác…Do phát triển của hệ thống mạng máytính, mọi việc đều có thêt xử lý và giải quýêt trên mạng tại nhà, do vậy, ngoàiphố sẽ vắng người và phương tiện giao thông, như vậy tai nạn giao thông sẽ íthơn trước nhiều
Một vài hàng hoá được mua và bán có thể được bán với giá thấp cho phépngười giàu có mua nhiều hàng hoá hơn và gia tăng chất lượng cuộc sống
Người dân trong các nước ở thế giới thứ 3, và các khu vực nông thôn bâygiờ có thể mua các mặt hàng và dịch vụ mà trước đây họ không thể mua được
2.2.Thách thức của thương mại điện tử
Có thể chia các thách thức của Thương mại điện tử thành hai nhóm, nhómmang tính kỹ thuật và nhóm mang tính thương mại Theo nghiên cứu củaCommerceNet (commerce.net), 10 rào cản lớn nhất của TMĐT theo thứ tự là:
Trang 137 Gian lận trong TMĐT (thẻ tín dụng )
8 Các sàn giao dịch B2B chưa thực sự thân thiện với người dùng
9 Các rào cản thương mại quốc tế truyền thống
10.Thiếu các tiêu chuẩn quốc tế về TMĐT
Một vài phần mềm EC có thể không thích hợp với phần cứng, hoặc nó cóthể trở nên không hợp với hệ điều hành hiện tại hoặc thiết bị hiện tại
- Những cản trở không phải về mặt kĩ thuật
Chi phí để phát triển EC trong công ty có thể rất cao và có thể gây ra lỗi
do việc thiếu hiểu biết, dẫn đến việc trì hoãn công việc Hơn nữa, để chứng minhcho hệ thống, phải chỉ ra được những lợi nhuận không thể nhìn thấy được và rấtkhó xác định được số lượng (chẳng hạn như việc phát triển dịch vụ khách hàng
và giá trị của việc quản cáo)
Bảo mật và sự riêng tư là rất quan trọng trong mô hình doanh nghiệp đếnngười tiêu dùng (B2C), đặc biệt là các vấn đề về bảo mật là rất nghiêm trọng.Giới hạn của việc bảo vệ sự riêng tư đang phát triển Đối với khách hàng, nhữngvấn đề này rất quan trọng Ngành công nghiệp EC có một nhiệm vụ lâu dài vàkhó khăn trong việc thuyết phục khách hàng rằng những giao dịch và thông tin
cá nhân trên mạng rất bảo mật
Trong vài trường hợp, khách hàng không tin tưởng vào người bán hàng
mà mình không quen biết, không biết mặt, và những dịch vụ không có giấy tờ,tiền điện tử Bởi vì những điều đó, việc thuyết phục khách hàng chuyển từ giaodịch vật lý thông thường sang giao dịch điện tử là rất khó khăn Một vài khách
Trang 14hàng thì thích tiếp xúc với mặt hàng mình sẽ mua, chẳng hạn như quần áo để mà
họ biết đựơc cách chính xác mặt hàng họ mua như thế nào
Có những vấn đề thuộc về luật pháp vẫn còn chưa được giải quyết, vàtrong nhiều nền tài chính của chính phủ, mối quan hệ và trình độ không đủ đểcải tiến được tính phức tạp của EC
Cũng như là một ngành học, EC vẫn còn tiến triển và thay đổi một cáchnhanh chóng Nhiều người đang tìm kiếm một EC ổn định trước khi họ tham giavào EC EC không có đủ các dịch vụ hỗ trợ Ở một số nơi, không đủ các điềukiện then chốt của EC để đạt được sự thành công Trong hàu hết các ứng dụng,không có đủ người bán và người mua để thu lợi nhuận từ các tiến trình EC
Một vài điều đáng lo ngại là EC phát huy được công dụng của việc giaotiếp trực tiếp, có thể có một vài thất bại trong mối quan hệ của họ
Việc truy cập Internet vẫn còn đắt và tiềm năng khách hàng còn hạn chế
3 Vấn đề thanh toán trong thương mại điện tử.
Vấn đề quan trọng của một hệ thống thương mại điện tử là có một cáchnào đó để người mua kích vào phím mua hàng và chấp nhận thanh toán Thực tếđang dùng 3 cách thanh toán bằng tiền mặt, bằng séc và bằng thẻ tín dụng Các
cơ chế tương tự cũng được sử dụng cho kinh doanh trực tuyến Chúng ta sẽ lầnlượt xem xét từng hình thức thanh toán trên và bắt đầu bằng hình thức dễ nhất để
thực hiện thanh toán trực tuyến là thẻ tín dụng
Trang 15trạm đầu cuối (Hewlett-Package Verifone là nhà sản xuất hàng đầu của thiết bị
này) thông qua đó thể tín dụng được kiểm tra, nhập số thẻ và biên lai được in ra
Người sử dụng ký vào biên lai này để xác thực việc mua hàng
Hình 6: Xử lý thẻ tín dụng trong TMĐT
Trước khi nhận số thẻ tín dụng của người mua qua Internet ta cần có một
chứng nhận người bán Nếu ta đã hoạt động kinh doanh thì đơn giản là yêu cầu
nhà băng của ta cung cấp chứng nhận này Nếu chưa có bất cứ cái gì thì ta có thể
thực hiện việc này nhanh chóng tại một nhà băng nào đó hoặc truy nhập vào một
WEB site có các mẫu đăng ký trực tuyến
Sử dụng thẻ tín dụng trực tuyến ngày hôm nay, tuy nhiên, giống như việc
sử dụng chúng với một "operating standing by" Số thẻ và chi tiết của giao dịch
được lưu lại và xử lý, nhưng không có sự xuất hiện của người mua và khi có
một vụ thanh toán bị lỡ thì nó vẫn được lưu lại trên hệ thống Bởi lý do này các
chi phí xử lý thẻ tín dụng trực tuyến nhiều ngang bằng với chi phí để xử lý một
Trang 16thường là vào khoảng 50 xen (Các giao dịch được xử lý thông qua các trạm đầucuối đã được hợp đồng chỉ mất khoảng từ 3 đến 5 xen)
Ngoài các khoản trên, phí được giảm nhờ việc sử dụng các dịch vụ củaVisa và MasterCard, là các tổ hợp của các nhà băng, hoặc American Express Co
và Discover là các công ty riêng rẽ xử lý và quản lý các giao dịch thẻ tín dụng.Ðiều đó có nghĩa là ta sẽ phải trả từ 2 đến 3 xen cho một đô la khi sử dụng Visahay MasterCard, và ít hơn một chút với Discover, đối với American Express phínày vào khoảng 5 xen cho một đô la Các thoả ước giữa các công ty cung cấpthẻ và các chủ doanh nghiệp giúp cho khách hàng không phải trả các chi phínày Việc chiết khấu cũng khác giữa người sử dụng tại trạm đầu cuối nơi mà thẻtín dụng tồn tại một cách vật lý, và môi trường WEB nơi mà thẻ không hiệndiện Trong quá trình chuyển đổi để chiết khấu người bán được đảm bảo thanhtoán Người mua được đảm bảo về việc sẽ nhận được hàng hoá và một số đảmbảo có giới hạn khác chống lại việc bị lừa hoặc mất thẻ (Bảo hiểm thẻ được bánbởi các nhà băng phát hành thẻ và các rủi ro sẽ được thanh toán)
Cửa hàng trên WEB cần phần mềm nào để có thể xử lý thẻ tín dụng? ởmức đơn giản nhất, phải có sẵn một số biểu mẫu có khả năng mã hoá bảo mật,thông thường là Sercure Socket Layer (SSL), một tiêu chuẩn đối với cả các trìnhduyệt của Microsoft và Netscape, và điều đó cũng có nghĩa là máy chủ phải cómột khoá mã hoá Tiếp theo ta phải có một chương trình đóng vai trò là một giỏmua hàng, cho phép người sử dụng thu thập các mặt hàng cần mua, tính giá vàthuế sau đó đưa ra một hoá đơn cuối cùng để phê chuẩn Cuối cùng nếu nhưkhông muốn xử lý các tệp giao dịch bằng tay hoặc xử lý một gói các tệp thì phảicần một cơ chế giao dịch điện tử
3.2 Ðịnh danh hay ID số hoá (Digital identificator)
Các khoá mã bảo mật trên máy chủ, được biết đến như là các ID số hoá,được cung cấp bởi một số các cơ quan chứng nhận thẩm quyền, là nơi cấp phép
và bảo dưỡng các bản ghi diễn biến trên các ID số hoá này Tổ chức chứng thựcthẩm quyền lớn nhất được điều hành bởi VeriSign Inc., một công ty được thành
Trang 17lập vào năm 1995 chuyên về lĩnh vực quản lý các chứng nhận số hoá Công ty
xử lý các yêu cầu ID số hoá cho các công ty như American Online, Microsoft,Netscape, tuy nhiên ta cũng có thể trực tiếp có các ID số hoá trên WEB site củacông ty Vào mùa hè năm 1998, VeriSign thu phí 349 USD cho máy chủ ID đầutiên mà một công ty mua và 249 USD cho thêm mỗi máy chủ ID tiếp theo MộtMáy chủ ID toàn cục - Global Server ID, 128 bit có mức chi phí 695 USD Côngnghệ nền tảng cho các ID số hoá của VeriSign là SSL được xây dựng đầu tiênbởi RSA Technologies inc., nay là một đơn vị của Sercurity Dynamics Mỗithông điệp, được mã hoá bằng hai mã hoặc khoá là một chuỗi các bit làm thayđổi giá trị đã được số hoá các của dữ liệu được đưa vào hay lấy ra khỏi chươngtrình Một khoá công cộng được dùng để mã hoá các thông điệp, trong khi khoáriêng thứ hai được dùng để giải mã nó Tính thống nhất và xác thực của cáckhoá riêng được đảm bảo bởi một cơ quan chứng nhận thẩm quyền nhưVeriSign Một máy chủ ID số hoá cho phép ta ký vào các văn bản điện tử vàchứng thực chữ ký của mình với một cơ quan chứng nhận thẩm quyền
3.3 Giỏ mua hàng điện tử
Mercantea SoftCart Version 3.0 là một chương trình có chức năng củamột giỏ mua hàng điện tử trực tuyến hiện đang sẵn có trên thị trường Sau khimột phần mềm như trên được cài đặt trên máy chủ WEB thì ta chỉ cần đặt mộtkết nối HTML trên trang WEB mô tả sản phẩm đến vị trí của chương trình nàyvới các biểu mẫu để người mua có thể điền các thông tin về sản phẩm, thay đổi
số lượng và chủng loại mặt hàng rồi hoàn thành giao dịch đó và chuyển đến một
cơ chế xử lý giao dịch để thực hiện hoàn tất một quá trình mua hàng Nếu nhưkho hàng nằm trong một cơ sỡ dữ liệu thì cần có thêm các kỹ năng cần thiết đểviết các hàm gọi đến cơ sở dữ liệu này dưới dạng dll đối với môi trườngWindows Nói chung các phần mềm dạng này sẽ cung cấp một số tính năng cănbản sau đây:
− Liên kết các yêu cầu bán hàng đến một biểu mẫu đặt hàng mà kháchhàng có thể truy nhập qua WEB
Trang 18− Hoàn thành biểu mẫu đặt hàng sau khi đã lựa chọn hàng hoá và sốlượng, rồi cập nhật thêm các thông tin về thẻ tín dụng
− Xử lý các biểu mẫu đặt hàng, thông thường là chuyển đổi các dữ liệu ở
đó thành dạng một tệp để xử lý theo gói (sẽ cần thêm một chương trình riêng rẽnếu như có nhu cầu xử lý các giao dịch một cách trực tuyến)
− Gửi thư biên lai hoàn chỉnh đến khách hàng qua thư điện tử và kiểm traxác thực việc mua bán
− Hỗ trợ khả năng mềm dẻo trong xử lý đơn đặt hàng sao cho hàng hoá cóthể được giao nhanh nhất, việc xử lý có thể được thực hiện bởi bộ phận bánhàng hoặc bất kỳ một người nào đó được uỷ quyền
Một số chương trinh còn cung cấp thêm các tính năng bổ trợ sau:
− Có sẵn một cơ chế tìm kiếm cho các sản phẩm trong cơ sở dữ liệu
− Hỗ trợ các đối tượng HTML động sao cho giá cả có thể thay đổi nhanhchóng phụ thuộc vào số lượng đặt hàng
− Hỗ trợ các biểu mẫu thu thập thông tin bổ trợ như thông tin tìm hiểu vềkhách hàng, danh sách địa chỉ e-mail của các khách hàng được xắp xếp theonhóm quan tâm đến một sản phẩm hoặc một dịch vụ mới nào đó
− Hỗ trợ EDI cho việc xử lý các đơn đặt hàng điện tử trong môi trườngdoanh nghiệp-tới-doanh nghiệp (B2B)
Các công việc này được xử lý trong một môi trường an toàn bảo mật(SSL) Phần mềm giỏ mua hàng điện tử được liên kết với một khoá mã bảo mậtSSL sao cho tất cả các dữ liệu được truyền giữa máy chủ và trình duyệt WEBcủa khách hàng (giả sử là trình duyệt này hỗ trợ bảo mật SSL) được mã hoá bảomật khỏi những tay rình trộm trên mạng
3.4 Cyber Cash
CyberCash được biết đến như một công ty nối tiếng trong lĩnh vực xử lýcác giao dịch cho thương mại điện tử Có trụ sở ở Reston, Virginia, CyberCashcung cấp một hệ thống gọi là CashRegister cho phép các cửa hàng trên WEB cóthể cung cấp các phương thức thanh toán sau cho khách hàng: