Thuyết êlectron về tính dẫn điện của kim loại Quá trình chuyển động của êlectron tự do trong kim loại Khi không có Khi có điện điện trường ngoài trường ngoài Chuyển động của các electron[r]
Trang 1Các em hãy quan sát các hình ảnh sau
Những hình ảnh trên mô
tả hiện tượng gì?
Trang 2Bùi Văn Khoa
Trang 3• Dòng điện trong kim loại.
• Dòng điện trong chất điện phân.
• Dòng điện trong chân không.
• Dòng điện trong chất khí.
• Dòng điện trong chất bán dẫn.
Chương III
Trang 4I.Bản chất dòng điện trong kim loại.
II.Sự phụ thuộc của điện trở suất của kim loại theo nhiệt độ.
III.Điện trở của kim loại ở nhiệt độ thấp và hiện tượng siêu dẫn.
IV.Hiện tượng nhiệt điện.
Tiết 25 - Bài 13
Trang 5+ +
+
+
+ +
+
+
+ +
+
+
+ +
-I.Bản chất dòng điện trong kim loại
? Quan sát hình vẽ sau và cho biết kim loại có cấu trúc như thế nào ?
- Kim loại ở thể rắn có cấu trúc tinh thể
1 Thuyết êlectron về tính dẫn điện của kim loại
Trang 6Mô hình mạng tinh thể đồng
I.Bản chất dòng điện trong kim loại
1 Thuyết êlectron về tính dẫn điện của kim loại
Trang 7I.Bản chất dòng điện trong kim loại
? Tinh thể kim loại được hình thành như thế nào ? - Trong kim loại, các nguyên tử mất electron trở thành các ion dương Các ion dương liên kết với nhau một cách có trật tự tạo thành mạng tinh thể kim loại
- Chuyển động nhiệt của các ion dương có thể phá vỡ
cấu trúc tinh thể, nhiệt độ càng cao, chuyển động nhiệt này càng mạnh, mạng tinh thể càng trở nên mất trật tự
1 Thuyết êlectron về tính dẫn điện của kim loại
? Quan sát hình ảnh sau và cho biết tại sao lại hình thành các êlectron tự do trong kim loại ?
Trang 8Electron tự do
- Các e- ngoài cùng liên kết yếu với hạt
nhân, dễ dàng tách ra khỏi quỹ đạo
chuyển động và trở thành e- tự do
chuyển động trong kim loại
Electron trong nguyên tử
Nguyên tử tại nút mạng tinh
thể
Nhân
Các ng.tử mất
đi e– ion dao động nhiệt tại nút mạng
I.Bản chất dòng điện trong kim loại
1 Thuyết êlectron về tính dẫn điện của kimloại
Ion
Electron tự do
Trang 9- Mô hình sợi dây đồng và các êlectron tự do bên trong
I.Bản chất dòng điện trong kim loại
1 Thuyết êlectron về tính dẫn điện của kim loại
? Hãy nhận xét về mật độ êlectron tự do trong kim loại? Các êlectron tự do trong kim loại có mật độ vào khoảng
1028 êlectron/m3
Trang 10Các em hãy quan sát quá trình chuyển động của các electron
tự do và cho nhận xét?
I.Bản chất dòng điện trong kim loại
Các electron chuyển động hỗn loạn và tạo thành đám mây electron
? Khi đặt vào hai đầu vật dẫn một điện trường (một hiệu điện thế ) thì sao?
Trang 11I.Bản chất dòng điện trong kim loại
- êlectron chuyển động có hướng tạo thàng dòng điện
Trang 12E
Trang 13Khi không có điện trường ngoài
Khi có điện trường ngoài
Chuyển động
của các electron
Kết luận
Hỗn loạn không ngừng Có hướng
Có dòng điện
Không tạo thành dòng
đi ện
I Bản chất của dòng điện trong kim loại
1 Thuyết êlectron về tính dẫn điện của kim loại
Quá trình chuyển động của êlectron tự do trong kim loại
Trang 14? Tại sao khi có dòng điện chạy qua, vật dẫn kim loại có hiện tượng toả nhiệt?
+
-
-+
++
2 Nguyên nhân gây ra điện trở và hiện tượng tỏa nhiệt :
-Khi chuyển động có hướng, các electron tự do luôn
có khả năng va chạm với các ion kim loại ở nút mạng
tinh thể gây ra điện trở
I.Bản chất dòng điện trong kim loại
? Quan sát hình vẽ và cho biết tại sao kim loại có điện trở ?
- Khi va chạm êlectron truyền một phần động năng của
nó cho ion dương ở nút mạng, làm cho ion dao động mạnh lên và kim loại nóng lên
Trang 15? Vậy bản chất của dòng điện trong kim loại là gì?
I.Bản chất dòng điện trong kim loại
* Kết luận: Dòng điện trong kim loại là dòng chuyển dời có hướng của các êlectron tự do dưới tác dụng của điện trường
Trang 16- Điện trở của vật dẫn kim loại ? Nhắc lại công thức tính điện trở của dây dẫn kim
loại có chiều dài l?
? Khi nhiệt độ tăng, nhận xét về sự thay đổi điện trở của vật dẫn kim loại?
II Sự phụ thuộc của điện trở suất của kim loại theo nhiệt độ
- Khi nhiệt độ tăng, các ion dương ở nút mạng tinh thể
dao động mạnh lên, làm điện trở của kim loại tăng
→ Điện trở suất của kim loại cũng tăng theo nhiệt độ
Trang 17II Sự phụ thuộc của điện trở suất của kim loại theo nhiệt độ
Trang 18II Sự phụ thuộc của điện trở suất của kim loại theo nhiệt độ
? Trả lời câu C1
C1: Vì bạch kim có điện trở suất tương đối lớn, có
nhiệt độ nóng chảy cao và không bị ôxi hoá ở nhiệt
độ cao
? Ngoài ra điện trở suất của kim loại còn phụ thuộc vào
yếu tố nào nữa?- Hệ số nhiệt điện trở của kim loại còn phụ thuộc vào độ sạch và chế độ gia công vật liệu
Trang 19? Khi giảm nhiệt độ của kim loại xuống rất thấp, hãy nhận xét về giá trị điện trở của kim loại?
-Khi giảm nhiệt độ, điện trở suất của kim loại giảm liên tục Đến gần 0K điện trở suất của các kim loại sạch đều rất bé
Trang 20III Điện trở của kim loại ở nhiệt độ thấp và hiện tượng siêu dẫn
b Hiện tượng siêu dẫn
? Thế nào là hiện tượng siêu dẫn?
- Khái niệm: Là hiện tượng khi nhiệt độ của vật giảm xuống dưới nhiệt độ tới hạn TC thì điện trở của vật giảm xuống bằng 0 (vật ở trạng thái siêu dẫn)
Trang 21III Điện trở của kim loại ở nhiệt độ thấp và hiện tượng siêu dẫn
b Hiện tượng siêu dẫn
? Một khối chất ở trạng thái siêu dẫn có đặc điểm gì?
- Đặc điểm: các tính chất điện, từ tính, nhiệt dung thay đổi không giống ở điều kiện thường
? Nêu ứng dụng của các vật liệu siêu dẫn?
- Ứng dụng của vật liệu siêu dẫn: chế tạo nam châm điện, dây dẫn điện
Trang 22Thiếu e nên nhiễm điện + Thừa e nên nhiễm điện
-Hai đầu dây kim loại có một hiệu điện thế nào đấy
IV: Hiện tượng nhiệt điện
a Hiện tượng nhiệt điện
Trang 23IV: Hiện tượng nhiệt điện
? Nêu cấu tạo của cặp
nhiệt điện ?
- Cấu tạo: gồm hai dây
kim loại khác nhau được
hàn hai đầu với nhau
? Mô tả hoạt động của
cặp nhiệt điện?
- Hoạt động: Nếu giữ
nhiệt độ ở hai đầu mối
hàn khác nhau thì hiệu
điện thế giữa đầu nóng và
đầu lạnh không giống
nhau, khiến trong mạch
có một suất điện động ξ
b Ứng dụng: cặp nhiệt điện
Nước đá
V Dây đồng
Vôn kế
Ngọn nến
Dây contantan
ξ
Trang 24IV: Hiện tượng nhiệt điện
b Ứng dụng: cặp nhiệt điện
- Ứng dụng của cặp nhiệt điện: được trong nhiệt kế điện tử
? Cặp nhiệt điện được ứng dụng ở đâu?
- Su ất điện động nhiệt điện
Trang 25Cặp nhiệt điện được dùng trong nhiệt kế điện tử đo được nhiệt độ cao với độ
chính xác lớn
Trang 27Tàu đệm từ
Trang 28Tàu đệm từ
Trang 29Nam châm siêu dẫn lớn nhất thế giới
Trang 30o 4 -4
Trang 31CÇn cÈu sö dông nam ch©m ®iÖn víi cuén d©y siªu dÉn
Trang 32§éng c¬ sö dông c¸c cuén d©y siªu dÉn