TÌM HIỂU về CÔNG TY CHỨNG KHOÁN PHÚ HƯNG và THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM ‘năm COVID 19

Thị trường chứng khoán trong điều kiện của nền kinh tế hiện đại, được quan niệm là nơi diễn ra các hoạt động giao dịch mua bán chứng khoán trung và dài hạn.. Chức năng của thị trường chứ

BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI

TRƯỜNG CAO ĐẲNG GIAO THÔNG VẬN TẢI TRUNG ƯƠNG III

TP HCM, NĂM 2021

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên em xin chân thành cảm ơn cô Vũ Thị Hoàng Oanh đã trực

tiếp hướng dẫn, đưa ra ý kiến và tạo mọi điều kiện thuận lợi để em có thể hoànthành tiểu luận

Em xin gửi lời cảm ơn đến thầy, cô trong Khoa Kinh Tế, Trường CaoĐẳng GTVT TW III đã tạo điều kiện cho em được đi tìm hiểu thực tế tại Công tyChứng khoán Phú Hưng và trang bị cho em đầy đủ kiến thức để thực hiện bàiluận này

Em xin chân thành cảm ơn các anh chị tại Công ty Chứng khoán PhúHưng, đã tạo cho chúng em những điều kiện tốt nhất để được học hỏi và giao lưutrong buổi thực tế vừa qua

Vì kiến thức bản thân còn hạn chế, trong quá trình hoàn thành bài tiểuluận này em không tránh khỏi những sai sót, mong nhận được nhiều ý kiến đónggóp, bổ sung từ cô để đề tài được hoàn thiện hơn

Cuối cùng em kính chúc quý thầy, cô dồi dào sức khỏe và đạt được nhiềuthành công tốt đẹp trong công việc

MỞ ĐẦU

Hiện nay, khi nền kinh tế càng phát triển, kéo theo nhu cầu kinh doanhcũng ngày càng gia tăng Chính vì vậy, để thu hút được nhiều nhà đầu tư, cácdoanh nghiệp đã bắt đầu mở rộng thị trường bằng cách phát hành cổ phiếu Hoặc

có nhiều doanh nghiệp cũng chuyển sang chuyên kinh doanh lĩnh vực chứngkhoán

Đối với Việt Nam, nơi mà thông tin về thị trường chứng khoán được quantâm theo dõi hàng ngày thì các công ty chứng khoán trở thành chủ thể có vai tròrất quan trọng trên thị trường chứng khoán Với những diễn biến của thị trườngmấy năm gần đây, nhiều người người nhận định rằng chưa có nghề kinh doanhnào mà lãi nhanh và lãi to như nghề mở công ty chứng khoán (CK) Theothống kê đến tháng 11/2020, Việt Nam hiện có 74 công ty chứng khoán vớigần 250 chi nhánh và phòng giao dịch ở các tỉnh thành

Năm 2020 được xem là một năm của những khó khăn và thách thức lớn,tuy nhiên, kinh tế Việt Nam vẫn đạt được những kết quả tích cực, trong đó phảinói đến TTCK Việt Nam, Ông Phạm Hồng Sơn, Phó Chủ tịch Ủy ban ChứngKhoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết, thị trường chứng khoán (TTCK) ViệtNam được đánh giá là 1 trong 10 thị trường chứng khoán có sức chống chịu vớiđại dịch và phục hồi tốt nhất thế giới

Nhằm tìm hiểu thêm về cách thức hoạt động, quy mô của một Công tyChứng khoán ở Việt Nam và sự hồi phục đầy ngoạn mục của thị trường chứngkhoán Việt Nam trong ‘Năm Covid-19’ Em quyết định thực hiện một đề tài về

Tìm hiểu về Công ty chứng khoán Phú Hưng và Thị trường Chứng khoán Việt Nam ‘Năm Covid-19’

Nội dung bài luận gồm 3 chương:

- Chương 1: Tổng quát chung về thị trường chứng khoán (TTCK) và công tychứng khoán (CTCK) Việt Nam

- Chương 2: Giới thiệu về Công ty chứng khoán Phú Hưng

- Chương 3: Thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam ‘Năm Covid-19’

CHƯƠNG 1: TỔNG QUÁT CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VÀ CÔNG TY CHỨNG KHOÁN Ở VIỆT NAM.

 THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN:

1 Khái niệm:

Thị trường chứng khoán là một thị trường mà ở đó người ta mua bán, chuyểnnhượng, trao đổi chứng khoán nhằm mục đích kiếm lời

Thị trường chứng khoán trong điều kiện của nền kinh tế hiện đại, được quan niệm

là nơi diễn ra các hoạt động giao dịch mua bán chứng khoán trung và dài hạn Việcmua bán này được tiến hành ở thị trường sơ cấp khi người mua mua được chứngkhoán lần đầu từ những người phát hành, và ở những thị trường thứ cấp khi có sự mua

đi bán lại các chứng khoán đã được phát hành ở thị trường sơ cấp Như vậy, xét về mặthình thức, thị trường chứng khoán chỉ là nơi diễn ra các hoạt động trao đổi, mua bán,chuyển nhượng các loại chứng khoán, qua đó thay đổi chủ thể nắm giữ chứng khoán

2 Chức năng của thị trường chứng khoán:

- Huy động vốn đầu tư cho nền kinh tế

- Cung cấp môi trường đầu tư cho công chúng

- Tạo tính thanh khoản cho các chứng khoán

- Đánh giá hoạt động của doanh nghiệp

- Tạo môi trường giúp Chính phủ thực hiện các chính sách kinh tế vĩ mô

3 Các chủ thể tham gia thị trường chứng khoán

- Nhà phát hành: là các tổ chức thực hiện huy động vốn thông qua thị

trường chứng khoán Nhà phát hành có thể là Chính phủ, chính quyền địaphương, Công ty

 Chính phủ: phát hành các loại trái phiếu chính phủ nhằm huy độngtiền bù đắp thâm hụt ngân sách hoặc thực hiện những công trìnhquốc gia lớn

 Chính quyền địa phương: phát hành trái phiếu địa phương để huyđộng tiền đầu tư cho các công trình hay chương trình kinh tế, xã hộicủa địa phương

 Công ty: muốn huy động vốn đầu tư phát triển sản xuất phát hànhtrái phiếu công ty hoặc cổ phiếu

4 Các tổ chức kinh doanh trên thị trường chứng khoán:

- Công ty chứng khoán

- Quỹ đầu tư chứng khoán

- Các trung gian tài chính

5 Các tổ chức liên quan đến chứng khoán:

- Cơ quan quản lý Nhà nước

- Sở giao dịch chứng khoán

- Hiệp hội các nhà kinh doanh chứng khoán

- Tổ chức lưu ký và thanh toán bù trừ chứng khoán

- Công ty dịch vụ máy tính chứng khoán

- Các tổ chức tài trợ chứng khoán

- Công ty đánh giá hệ số tín nhiệm

6 Các nguyên tắc hoạt động trên thị trường chứng khoán

- Nguyên tắc công khai

- Nguyên tắc trung gian

- Nguyên tắc đấu giá

7 Cấu trúc và phân loại cơ bản của thị trường chứng khoán

- Căn cứ vào sự luân chuyển các nguồn vốn

Thị trường sơ cấp Thị trường thứ cấp

Thị trường chứng khoán sơ cấp là

nơi duy nhất mà chứng khoán

đem lại vốn cho người phát hành

Thị trường thứ cấp không trực tiếpmang lại vốn cho người đầu tưsản xuất kinh doanh

Giá chứng khoán trên thị trường sơ

cấp (giá phát hành) do tổ chức

phát hành quyết định

Giao dịch trên thị trường thứ cấpphản ánh nguyên tắc tự do, cạnhtranh tự do

Những người bán trên thị trường sơ

cấp thường là kho bạc, ngân

- Căn cứ vào hàng hóa trên thị trường

 Thị trường cổ phiếu : Thị trường giao dịch và mua bán các loại cổ

phiếu, bao gồm cổ phiếu thường, cổ phiếu ưu đãi

 Thị trường trái phiếu: Thị trường giao dịch và mua bán các trái

phiếu đã được phát hành, các trái phiếu này bao gồm các trái phiếucông ty, trái phiếu đô thị và trái phiếu chính phủ

 Thị trường các công cụ chứng khoán phái sinh: Thị trường phát

hành và mua đi bán lại các chứng từ tài chính khác như: quyền mua

cổ phiếu, chứng quyền, hợp đồng quyền chọn

- Căn cứ vào phương thức hoạt động của thị trường

 Thị trường giao dịch tâ ̣p trung (Sở giao dịch chứng khoán)

 Thị trường phi tâ ̣p trung (Thị trường OTC)

 CÔNG TY CHỨNG KHOÁN:

1. Khái niệm về công ty chứng khoán:

Có nhiều khái niệm khác nhau về CTCK, theo Giáo trình Thị trường chứng khoán

– Trường Cao đẳng GTVT TW III “Công ty chứng khoán là một loại hình định chế trung gian đặc biệt trên thị trường chứng khoán thực hiện các hoạt động trên kinh doanh chứng khoán như ngành nghề kinh doanh chính.”

Đặc điểm quan trọng của CTCK đó là vai trò “trung gian” giữa người cần vốn vàngười có nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi và có ý định đầu tư Vai trò “trung gian” này sẽđược phân tích kỹ trong phần vai trò của CTCK

Theo Quyết định số 04/1998/QĐ-UBCK3 ngày 13 tháng 10 năm 1998 của Chủ

tịch Uỷ ban chứng khoán Nhà nước “Công ty chứng khoán là công ty cổ phần, công

ty trách nhiệm hữu hạn thành lập hợp pháp tại Việt Nam, được Uỷ ban chứng khoán Nhà nước cấp giấy phép thực hiện một hoặc một số loại hình kinh doanh chứng khoán.”

Tại Điều 59 Thành lập và hoạt động của công ty chứng khoán, công ty quản

lý quỹ đầu tư chứng khoán, Luật chứng khoán 2006 của Việt Nam cũng đã quyđịnh

“Công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán (sau đây gọi

là công ty quản lý quỹ) được tổ chức dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần theo quy định của Luật doanh nghiệp.”

Phân loại công ty chứng khoán:

Để tiến hành kinh doanh, CTCK được thành lập dưới các hình thái doanhnghiệp khác nhau Với mỗi loại hình thái của CTCK có những ưu, nhược điểm nhấtđịnh

- Theo loại hình kinh doanh:

 Công ty TNHH

 Công ty cổ phần và công ty hợp doanh

- Theo nghiệp vụ kinh doanh:

 Công ty chứng khoán tổng hợp: Là công ty thực hiện tất cả các hoạt độngnghiệp vụ của một CTCK Với hình thức CTCK tổng hợp, các hoạt động củacông ty có thể hỗ trợ nhau cùng phát triển

 Công ty chứng khoán chuyên môn hóa: Là CTCK chỉ thực hiện một hoặc haihoạt động nghiệp vụ Với loại hình CTCK này thì các hoạt động mà CTCK tiếnhành thực hiện phải là những hoạt động mà không dẫn tới xung đột về lợi íchgiữa quyền lợi của khách hàng và quyền lợi của CTCK

2 Những hoạt động chính của CTCK:

- Hoạt động môi giới chứng khoán:

Là việc công ty chứng khoán làm trung gian môi giới giúp khách hàng mua vàbán chứng khoán, qua đó hưởng hoa hồng trên tổng doanh số mà khách hàng thựchiện mua bán

- Hoạt động tự doanh chứng khoán:

Hoạt động tự doanh là hoạt động kinh doanh của công ty chứng khoán, trong

đó công ty chứng khoán mua bán chứng khoán cho chính mình (tự kinh doanh trêntài khoản chứng khoán của công ty chứng khoán)

- Hoạt động bảo lãnh phát hành chứng khoán:

Để thực hiện thành công đợt phát hành chứng khoán, tổ chức phát hành cầnđược các công ty chứng khoán tư vấn cho đợt phát hành, thực hiện bảo lãnh pháthành, phân phối chứng khoán ra công chúng và bình ổn giá chứng khoán trong giaiđoạn đầu

- Hoạt động tư vấn đầu tư:

Công ty chứng khoán cung cấp thông tin, cách thức đầu tư và loại chứngkhoán cần đầu tư đối với các khách hàng của mình

- Hoạt động quản lý danh mục đầu tư:

Quản lý danh mục đầu tư là hoạt động quản lý vốn của khách hàng thông quaviệc mua, bán và nắm giữ các chứng khoán vì quyền lợi của khách hàng theo hợpđồng giữa công ty chứng khoán và khách hàng

- Hoạt động lưu ký chứng khoán:

Lưu ký chứng khoán là hoạt động nhằm lưu giữ, bảo quản chứng khoán củakhách hàng thông qua các tải khoản lưu ký và giúp khách hàng thực hiện các quyềncủa mình đối với chứng khoán.

- Quản lý thu nhập khách hàng (quản lý cổ tức):

Hoạt động này của công ty chứng khoán xuất phát từ việc lưu ký chứng khoáncho khách hàng Khi thực hiện hoạt động này, công ty chứng khoán phải tổ chứctheo dõi tình hình thu lãi chứng khoán đến hạn để thu hộ rồi gửi báo cáo cho kháchhàng

- Hoạt động quản lý quỹ đầu tư:

Quỹ đầu tư chứng khoán là quỹ hình thành từ vốn góp của những người đầu

tư, được ủy thác cho công ty quản lý đầu tư quản lý và đầu tư vào chứng khoánnhằm đem lại lợi ích cho những người đầu tư vào quỹ

3 Vai trò của CTCK :

CTCK đóng vai trò như một “chiếc cầu nối” giữa những người tham giavào thị trường, cụ thể là chiếc cầu nối giữa nhà phát hành với nhà đầu tư, giữanhà đầu tư với nhà đầu tư Những tác động cụ thể như:

- Với chủ thể phát hành:

Mục tiêu của các công ty khi tham gia vào thị trường chứng khoán là huyđộng vốn thông qua việc phát hành các chứng khoán Vì vậy thông qua hoạtđộng như đại lý phát hành, bảo lãnh phát hành, các CTCK có vai trò tạo ra cơchế huy động vốn phục vụ các nhà phát hành

Một trong những nguyên tắc hoạt động của thị trường chứng khoán l ànguyên tắc trung gian, nguyên tắc này yêu cầu những nhà đầu tư và nhữngnhà phát hành không được mua bán trực tiếp với nhau, mà phải thông qua cáctrung gian mua bán để cơ quan quản lý nhà nước về chứng khoán có thể quản

lý hoạt động của thị trường

- Với nhà đầu tư:

Thông qua các hoạt động như Môi giới, tư vấn đầu tư và những dịch vụchăm sóc khách hàng các công ty chứng khoán có vai trò làm giảm chi phí vàthời gian giao dịch cho khách hàng, do đó nâng cao hiệu quả của các nhà đầutư

Với các hàng hóa thông thường, khi qua trung gian bao giò cũng làm tăngchi phí cho giao dịch, nhưng đối với TTCK thì không phải như thế, thông quatrung gian là các CTCK khách hàng nhanh chóng được đáp ứng nhu cầu mua

bán mà không mất quá nhiều thời gian và công sức đi tìm người đáp ứng nhucầu của mình Trong khi đó, nhà đầu tư có thê được nhận những lời tư vấnhợp lý trước những quyết định đầu tư làm tăng khả năng sinh lời hoặc giảmmức độ rủi ro cho khách hàng Như vậy việc đầu tư sẽ hiệu quả hơn.

- Đối với thị trường chứng khoán:

Hoạt động trong TTCK, đóng vai trò như những định chế trung giangiúp thị trường phát triển Hoạt động của các CTCK trong việc trung giannhận lệnh cho khách hàng giúp quá trình thực hiện các lệnh mua và bán củakhách hàng được quản lý có hệ thống và đảm bảo an toàn, việc lệnh giao dịchđược đưa từ các CTCK rồi mới truyền vào trung tâm là một trong những khâuquan trọng để quản lý hệ thống lệnh và những căn cứ quan trọng cho việc xácnhận kết quả giao dịch, mà nếu không thông qua CTCK mà truyền thẳng vàotrung tâm thì không thể quản lý hết được thị trường

Ngoài ra, các CTCK còn có vai trò trong việc điều tiết giá thị trườngthông qua nghiệp vụ tự doanh của công ty chứng khoán Giúp giá chứngkhoán tránh khỏi những diễn biến quá bất thường

Thông qua hoạt động tư vấn niêm yết, bảo lãnh phát hành, tư vấn pháthành, các CTCK là những chuyên gia giúp đưa hàng hoá lên thị trường đượcđảm bảo và chất lượng cao hơn, quá trình đấy được làm việc kết hợp giữadoanh nghiệp và CTCK, bàn bạc thoã thuận và đi đến thống nhất và thựchiện đúng như luật định Phát triển thị trường không chỉ thứ cấp mà còn sơcấp, không chỉ thị trường giao dịch chính thức mà cả thị trường OTC

- Đối với các cơ quan quản lý thị trường:

CTCK có vai trò cung cấp thông tin về thị trường chứng khoán cho các cơquan quản lý thị trường để thực hiện mục tiêu đó

Các CTCK làm được những điều này vì họ tham gia vào hoạt động giaodịch chứng khoán từ lúc doanh nghiệp bắt đầu tung chứng khoán ra thịtrường, hoạt động ngoài thị trường OTC, hoạt động bảo lãnh phát hành, hoạtđộng tư vấn hoạt động giao dịch trực tiếp của khách hàng mở tài khoản tạicông ty Tất cả các giai đoạn để một chứng khoán được giao dịh trên thịtrường đều có sự tham gia của CTCK Vì vậy việc họ có được thông tin đểbáo cho cơ quan quản lý thị trường là điều có thể Và cũng thông qua nhữngđầu mối này cơ quan quản lý thị trường mới có được những thu thập về thôngtin thị trường để từ đó có những biện pháp quản lý hiệu quả

4 Cơ cấu tổ chức:

Cơ cấu tổ chức của công ty chứng khoán phu thuộc vào nhiều loại hình nghiệp vụchứng khoán mà công ty thực hiện cũng như quy mô hoạt động kinh doanh chứngkhoán của nó Tuy nhiên, chúng đều có đặc điếm chung là hệ thống các phòng banchức năng được chia ra làm hai khối tương ứng với hai khối công việc mà công tychứng khoán đảm nhận:

- Khối I (Front office):

Do một phó giám đốc trực tiếp phụ trách, thực hiện các giao dịch mua bán kinhdoanh chứng khoán, nói chung là có liên hệ với khách hàng Khối này đem lạithu nhập cho công ty bằng cách đáp ứng nhu cầu của khách hàng và tạo ra sảnphẩm phù họp với các nhu cầu đó.

Trong khối này, ứng với một nghiệp vụ chứng khoán cụ thể, công ty có thể tổ chứcmột phòng để thực hiện Vì vậy công ty thực hiện bao nhiêu nghiệp vụ sẽ có thể

có từng ấy phòng và nếu CTCK chỉ thực hiện một nghiệp vụ, có thể sẽ chi cómột phòng thuộc khối này Riêng phòng thanh toán và lưu giữ chứng khoán thìmọi công ty chứng khoán đều phải có và có thế ớ khối I do nó trực tiếp liên hệvới khách hàng

Xem sơ đồ sau:

Phó giám đốc điều hành khối I

Tuy vậy, tùy quy mô từng nghiệp vụ và mức độ trú trọng vào các nghiệp

vụ khác nhau mà công ty có lợi thế, công ty chứng khoán có thể kết họp một sốnghiệp vụ vào một phòng (ví dụ phòng nghiên cứu phân tích với phòng tư vấnhay bảo lãnh phát hành); hoặc có thể chia nhỏ các phòng ra nhiều tổ do khâuđoạn phức tạp (như phòng giao dịch có thể tách ra thành to marketing và tổ thựchiện lệnh)

- Khối II (back office):

Cũng do một phó giám đốc phụ trách, thực hiện các công việc yếm trợ chokhối I Nói chung, bất kỳ một nghiệp vụ nào ở khối I đều cần sự trợ giúp của cácphòng ban thuộc khối II

Xem sơ đồ sau:

Ngoài sự phân biệt rõ ràng hai khối như vậy, công ty chứng khoán còn có thể cóthêm một số phòng như phòng cấp vốn, phòng tín dụng, nếu công ty này được thựchiện các nghiệp vụ mang tính ngân hàng Đối với những công ty chứng khoán lớn, còn

có thêm chi nhánh văn phòng ở các địa phương, hoặc các nước khác nhau, hay cóthêm phòng quan hệ quốc tế

Để thuận tiện cho quan hệ với khách hàng, mạng lưới tô chức mộ công tychứng khoán thường gồm văn phòng trung tâm và các chi nhánh hoặc văn phòng đạidiện tại các địa phương, khu vực cần thiết Cùng có thể công ty chứng khoán ủy tháccho một ngân hàng thương mại ở địa phương hướng dẫn và nhận các lệnh đặt hàngmua bán chứng khoán của khách hàng