ẢNH HƯỞNG của DỊCH COVID 19 đến nền KINH tế VIỆT NAM

Bãi động sản Tiện ích Dịch vụ truyền thông Tiêu dùng không thiết yấu Tiêu dùng thiết yêu Chãm sốc sức khỏe Cũng nghệ thông lin 3.86 -E.B% -8 4 -2 B8\ Biến động ngành/cácthị;ường

2 _ Biện pháp đang được cân nhắc

IV CƠ HỘI CHO VIỆT NAM THỜI KÌ DỊCH COVID-19

LỜI MỞ ĐẦU

Hiện nay, thế giới đang đối mặt với đại địch Covid 19 được gây ra bởi tác nhân là virus

SARS-coV-2 Virus Corona chủng mới đang gây ra những thiệt hại vô cùng nặng nề: tính đến

hiện tại đã có hơn 1,5 triệu ca nhiễm, 100 000 ca tử vong trên toàn thế giới, tình trạng bài ngoại

và phân biệt chủng tộc đối với người gốc Trung Quốc và Đông Á diễn ra thường xuyên, sự bất

ồn định về chính trị xã hội và đặc biệt đại dịch covid 19 đang giáng một đòn nặng vào kinh tế

toàn cầu với hậu quả cực kỳ nghiêm trọng, vượt xa các trận dịch trước đây Hàng loạt các kịch

bản kinh tế u ám đã được các chuyên gia vạch ra trước những sụt giảm trong tăng trưởng kinh

tê của nhiêu quôc gia, trong đó có Việt Nam

Kinh tế Việt Nam đang bị ảnh hưởng và gặp những khó khăn, thách thức cũng như cơ hội

nhất định trước đại dịch Covid 19 Vì vậy, chúng ta cần có cái nhìn tổng quan về Đại dịch Covid 19, những ảnh hưởng lên nên kinh tế Việt Nam, những biện pháp chính phủ đã đưa ra để

giảm đau kinh tế và những thay đổi, cơ hội trong tương lai sau khi đại dịch kết thúc đề có thể đưa ra những nhận định, phân tích được những chuyền biến trong nền kinh tế và có những kế

hoạch học tập, làm việc và đầu tư phù hợp, đúng đắn

———= ——

TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH COVID-19 ĐÈN NÉN KINH TẺ VIỆT NAM

I TONG QUAN TINH HINH DỊCH COVLD-12 TẠI VILTNAM

1 Covid 19 là gì?

Đại dịch COVID-19 là một đại dịch truyền nhiễm được gây ra bởi virus SARS-CoV-2,

hiện đang ảnh hưởng đến Trung Quốc đại lục, cùng với nhiều trường hợp tại hơn 201/204 quốc

gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới Dịch bệnh bắt đầu bùng phát từ tháng 12 năm 2019 tại thành phố Vũ Hán thuộc tinh Hồ Bắc ở miền Trung Trung Quốc, sau khi một nhóm người bị viêm phối không rõ nguyên nhân, trước đó đã tiếp xúc chủ yếu với những người buôn bán làm

việc tại chợ bán buôn hải sản Hoa Nam, nơi bán nhiều loài động vật hoang dã và được cho là

địa điểm bùng phát dịch bệnh đầu tiên, tuy nhiên, kết luận này hiện vẫn đang còn gây nhiều

tranh cãi Các nhà khoa học Trung Quốc sau đó đã phân lập được một loại Coronav1rus mới, được WHO lúc đó tạm thời gọi là 2019-CoV, có trình tự gen giống ít nhất 79,5% với SARS-

CoV trước đây Sự lây nhiễm từ người sang người đã được xác nhận cùng với tý lệ bùng phát dịch tăng nhanh vào giữa tháng I năm 2020

2 _ Tình hình diễn biến dịch trên thế giới

- — Ngày I1 tháng 2 năm 2020, Ủy ban Quốc tế về Phân loại Virus (ICTV) đã đặt tên chính

thức cho chủng virus corona mới này là SARS-CoV-2.! Vào đêm ngày 11 tháng 3 năm 2020 theo giờ Việt Nam, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chính thức tuyên bố dịch COVID-19 là đại

dịch toàn cầu

- — Ngày 30/3, thế giới đã có trên 718.000 người nhiễm bệnh viêm đường hô hấp cấp COVID-I9, trên 33.800 người tử vong Italy, Tây Ban Nha và Mỹ tiếp tục là các điểm dịch

“nóng” nhất toàn cầu, dù ba nước này thậm chí còn chưa tới thời điểm đỉnh dịch

- — Đại địch COVID-19 hiện đã lan tới 199 quốc gia và vùng lãnh thô Các nước cũng ghi

nhận 150.918 trường hợp phục hồi sức khỏe Tại châu Á, sau một thời gian ngắn dịch bệnh có

vẻ được kiểm soát tốt, ngày 30/3 Hàn Quốc và Nhật Bản đã chứng kiến các con số tăng trở lại.Tại Trung Quốc, nơi khởi phát dịch bệnh hồi tháng 12/2019, việc số ca nhiễm virus SARS- CoV-2 “nhập khâu” từ nước ngoài đang ngày càng gia tăng tại Trung Quốc làm tăng nguy cơ

nước này sẽ phải đón nhận đợt lây nhiễm thứ 2

$3 Tình hình diễn biến dịch ở Việt Nam

- _ Đại địch COVID-19 do virus SARS-Co V-2 gây ra lần đầu tiên lây truyền sang Việt Nam vào ngày 23 tháng I năm 2020, với hai trường hợp được xác nhận ở Thành phó Hồ Chí Minh,

là những người đến từ thành phố Vũ Hán của tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc Tính đến giữa tháng 3

năm 2020, đại địch COVID-19 tại Việt Nam có thể chia thành hai giai đoạn Dịch tạm thời kết

thúc giai đoạn đầu vào ngày 25 tháng 2, khi ca nhiễm thứ 16 (cuối cùng lúc đó) được chữa khỏi Đến ngày 6 tháng 3, hơn 22 ngày kể từ khi ca nhiễm thứ 16 được xác nhận, Việt Nam bắt đầu

hi nhân thêm các trường hợp mới phân lớn trong sô đó là những người đên từ vùng có dịch

so với tháng trước với sự sụt giảm trong chỉ số giá của 6/11 nhóm hảng hóa trong rô tính CPI:

ErO Er C1 GV GÀ CC 6 CƠ CA CÔ C+l C1 C+ Cờ CÓ KEO CÓ CA C?+ SƠ C2? C1 1 ca

_— ¬ẽ = L\Y Lt E¬ CI tCÝiu CC — ` m— H CC i =1 la CO P Gi CS EY ~ # x~— PP

t EC =œ= ¬“ CC; CC CcSỔ c7 TC x7 CÍï CO CC CC mm" © 1) £ÔÖ*È =— — r ca

—sxxm | \†C711U] LHƯỨC Thực phãm =—===[Plhà ở &8 vVLxñm

Nguôn: VNDIRECT RESEARCH, TCTK

LẠM PHÁT THEO THÀNH PHẢN

° Nhóm hảng giao thông giảm mạnh nhất với 2,5% chủ yếu do tác động giá dầu giảm Sau đảm phán cắt giảm sản lượng thất bại giữa OPEC và Nga, các thành viên OPEC đã tuyên bố chiến tranh đầu mỏ với Nga.Saudi Arabia, Iraq, Kuwait và UAE đã quyết định tăng sản lượng đáng kế lên mức trên 10 triệu thùng/ngày và sẵn sàng giảm sâu giá dầu thô trong tháng 4/2020 nhằm giành lấy thị phần dầu mỏ nhằm và làm suy yếu ngành dầu đá phiến của

Mỹ

Việc tăng sản lượng đầu trong thời gian tới tạo nên nguồn cung dầu cực lớn trong khi nhu

cầu tiêu thụ đầu sụt giảm mạnh do dịch Covid-19 sẽ làm cán cân cung cầu ngày càng mắt kiểm soát, gây ra sự rớt giá thê thảm nhất trong vòng 20 năm qua

Cụ thể ngày 30/3/2020, giá dầu thô WTI giảm xuống còn 20.09 USD/thùng: giá dầu Brent giảm còn 22.76 USD/thùng Đây là một mức giảm chưa từng có tiền lệ trong hơn 10 năm

và dự kiến sẽ giảm sâu hơn trong những tháng tới

e _ Nhóm đồ uống và thuốc lá giảm 0,28%; may mặc, mũ nón và giầy đép giảm 0,13% do hầu hết người tiêu dùng đều hạn chế đến cửa hàng, trung tâm thương mại để mua sắm, các hoạt động chỉ tiêu chủ yếu tập trung vào nhu yếu phẩm và các mặt hàng chống dịch dẫn đến giảm giảm nhu cầu mua sắm hàng hóa tiêu dùng lâu bên, xa xi

Nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng giảm 0,03% khi dịch Covid-19 khiến thị trường bất động sản lao đao.Mặt băng bán lẻ và bât động sản nghỉ dưỡng là hai phân khúc chịu ảnh

hưởng nặng nhât do nhu câu mua săm, du lịch và giải trí giảm mạnh, theo sau đó là nhà ở và mảng văn phòng và bất động sản công nghiệp

Bên cạnh đó,tháng 2 (thời điểm bắt đầu bùng phát dịch) cũng ghi nhận sự tăng trong chỉ số

giá của 2 nhóm hàng hóa:

e Nhóm hàng thực phẩm tăng mạnh nhất với 0.26%.Mặc dù nguồn cung thịt lợn được hồi phục,sự gia tăng trong số ca nhiễm Covid-19 ở Việt Nam làm cho người dân có tâm lí

tích trữ lương thực, thực phẩm thiết yêu khiến nguồn cung khan hiếm dẫn đến gia tăng chỉ

số giá thực phẩm

e_ Nhóm thuốc và dịch vụ y tế tăng 0.13% do nhu cầu đối với nhiều mặt hàng y tế như nước rửa tay khô và khâu trang tăng cao trong mùa địch Covid-19

1.2 Tỉ lệ thất nghiệp tăng cao

Theo Bộ LĐ-TB-XH, trong tháng 2, có khoảng 10% doanh nghiệp phải cắt giảm quy mô sản xuất Nửa đầu tháng 3, khi dịch Covid-19 điễn biến phức tạp, số lượng DN phải cắt giảm

quy mô sản xuất tăng lên rõ rệt, với khoảng trên 15% tổng số DN

Ngành dệt may(có khoảng 2,8 triệu lao động); dịch vụ lưu trú, du lịch (có trên 500.000 lao

động) Và Án ong ng ng bà dịch tý đủ vận tải (có gần 500.000 lao

Nhiều DN đã thực hiện cắt giảm lương từ 20%-40% tủy vảo từng vị trí, chưa sa thải nhân viên nhưng đang áp dụng biện pháp giãn ca, nghỉ luân phiên để tiễn tới giảm lương ca hoặc cho nhân viên nghỉ không lương đề người lao động có thể quay trở lại làm việc ngay sau khi phục hồi kinh doanh

Nếu như tháng 1 chỉ có 29.849 người đăng ký nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp, thì đến tháng 2, con số nảy đã tăng lên 47.164 người, tăng 59,2% so với tháng I và tăng 70% so

Riêng tại TP.HCM, trong tháng 2 có 9.872 người lao động thât nghiệp nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp, tăng gần 4.500 người (80%) so với tháng 01-2020 và tăng hơn 3.600 người (57%) so với tháng 02-2019

Lao động thất nghiệp chủ yếu rơi vào các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp tư nhân và các doanh nghiệp lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo

'Virus corona vừa làm giảm cầu tiêu thụ, vừa làm đình trệ sản xuất trong một SỐ ngành (do

sản xuất phụ thuộc vào nguyên vật liệu từ Trung Quốc) Điều đó có nghĩa Covid-19 tác động

đồng thời tới cá tổng cầu lẫn tổng cung theo hướng tiêu cực Từ số liệu phân tích về lạm phát và

thât nghiệp nêu trên, ta thây cơ sở quan trọng đê cân nhắc có hay không thực hiện chính sách

10

tiền tệ mở rộng để kích cầu,giảm tỉ lệ thất nghiệp là xác định xem các cú sốc bắt lợi mang tính

tạm thời hay lâu đài Nhờ vào nỗ lực không ngừng của ngành y tế thế giới,ta có thể kì vọng rằng địch Covid-19 chỉ kéo đải trong một vài tháng tới,đo đó cú sốc cung và cầu do dịch bệnh Covid-19 nhiều khả năng chỉ là tạm thời Hiện nay, tổng cầu AD giảm không xuất phát từ

lý do hàng hóa dịch vụ đắt đỏ, mà chủ yếu do người dân lo ngại về dịch bệnh nên đã hạn chế hoạt động mua săm, du lịch và giải trí Hơn nữa,dịch Covid-L9 tác động nhiều hơn tới cầu từ

nước ngoài đối với hàng hóa và dịch vụ trong nước, cụ thể là nông sản,hàng dệt may xuất

khẩu,vận tải và du lịch nên việc thực hiện chính sách tiền tệ mở rộng sẽ không có tác động lớn

đến việc kích cầu đối với hàng hóa — dịch vụ trong nước trong trường hợp này

Theo lí thuyết đường cong Phillips ngắn hạn, lạm phát và thất nghiệp có mối quan hệ nghịch biến nên trong thời kì bùng phát dịch Covid-19, Chính phủ cần dựa vào nguyên tắc

đánh đôi giữa lạm phát và thất nghiệp đề có thể lựa chọn mục tiêu ưu tiên phù hợp.Vì chính

sách tài khóa và tiền tệ có thể làm dịch chuyển đường tổng cầu AD, chúng cũng làm dịch chuyển nền kinh tế dọc theo đường Phillips Việc tăng cung tiền, tăng chỉ tiêu của Chính phủ hay giảm thuế sẽ làm đường tổng cầu AD dịch phải và đưa nền kinh tế đến 1 điểm trên đường Phillips mà tại đó tỉ lệ thất nghiệp thấp hơn vá lạm phát cao hơn.Lạm phát tăng mạnh trong tháng 1 vừa qua là chỉ báo rất đáng lưu tâm Việc áp dụng chính sách tiền tệ mở rộng để kích cầu, giảm tỉ lệ thất nghiệp có thê gây ra nhiều hệ lụy phát sinh như mất giá đồng tiền, lạm phát cao, tỷ giá biến động mạnh khiến nền kinh tế có nguy cơ rơi vào khủng hoảng.Bài học nới lỏng tiền tệ một cách thái quá trong năm 2009 — 2010 nhằm đối phó với suy giảm kinh tế toàn cầu vẫn còn nguyên giá trị khi những năm sau đó Việt Nam phải trải qua những đợt lạm phát

hai con số trong khi không tránh khỏi đình trệ kinh tế trong nhiều năm Hậu quả của việc kích

thích tông câu khi đó lớn hơn rât nhiêu so với lợi ích tạm thời mà nó đem lại

2 Tỉ giá hồi đoái và lãi suất

tương ứng với mức tăng 0,08%

Do ảnh hưởng của Covid-19, hầu hết các đồng tiền trong khu vực Châu Á đều mất giá

trong thời gian qua, nỗi bật là bath Thái, won Hàn Quốc và rupiah Indonesia Bất chấp diễn

biến trên, đồng Việt Nam chỉ mất giá khoảng 0,1% sv đầu năm Cụ thẻ, khi tỉ giá hối đoán danh nghĩa E(VND/USD) cũng tăng nhẹ trong Q1/2020 nghĩa là tỉ giá hối đoái thực e cũng tăng nghĩa là VND lên giá so với Mỹ làm ánh hướng hoạt động XNK và xuất khâu ròng NX giảm

Kiều bảo ở nước ngoài đang đồ xô về lại Việt Nam do sự tin tưởng vào khả năng phòng chống dịch hiệu quả của nhà nước nên cung ngoại tệ dần tăng lên (S;x tăng) Tuy nhiên, nguồn

ngoại tệ tư vốn FDI đồ vào VN lại sụt giảm khá lớn do chính sách của nhà nước trì hoãn các

hoạt động đầu tư, mua bán, XNK với đối tác nước ngoài, hạn chế giao thương biên giới để

kiểm soát dịch (SFX giảm) Do đó, lượng ngoại tệ vẫn được kiểm soát ôn định trên thị trường

ngoại hối, không gây ra dư thừa về cung hay thiếu hụt trầm trọng về cầu ngoại tệ

Khi Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) hai lần liên tục hạ lãi suất cơ bản từ 1,5 - 1,75% xuống còn 1 - 1,25%, thị trường ngoại hối quốc tế cũng không có biến động mạnh, tương tự như diễn biễn của TTCK Cụ thê, chỉ số đồng USD (DXY) tăng 0,31%, CNY tăng 0,09%, đồng EUR giảm 0,4%, JPY giảm 0,3%, THB và VND không có biến động Đối với tỷ giá USD/VND, tác động tức thời của việc Fed hạ lãi suất lần này là không lớn, thị trường ngoại hồi

Việt Nam về cơ bản ôn định (do quan hệ cung-cầu cơ bản ồn, thanh khoản thị trường tương đối

đôi dào, dự trữ ngoại hối tiếp tục tăng ) Về trung và dài hạn, tỷ giá USD/VND sẽ tùy thuộc chủ yếu vào các yếu tố vĩ mô như tăng trưởng GDP, trạng thái cán cân thanh toán tổng thể, cán

cân thương mại, thu hút FDI, giá vàng và sự quản lý sát sao, cũng như động thải phù hợp của NHNN Như vậy, động thái nới lỏng tiền tệ ở Mỹ cũng như trên toản cầu sẽ chưa thê thúc đây

dòng vốn ngoại vào Việt Nam gia tăng trở lại trong ngắn hạn

Lãi suất liên ngăn hàng

————LS qua đêm ————LS † tuần L5 1 tháng

Nguồn: Bloomiberg, BSC Reseurch

Thị trường tiền tệ, tín dụng cơ bản ồn định, đến ngày 20-2, so với cùng kỳ năm 2019, tổng phương tiện thanh toán tăng 13,06%, huy động vốn tăng 14,15% Đề hỗ trợ các doanh nghiệp

bị ảnh hưởng bởi tình hình dịch bệnh, NHTW coi việc cắt giảm lãi suất điều hành là một cơ chế

chính sách, giải pháp giúp tô chức tín dụng có thanh khoản dồi dào có thể áp dụng rộng rãi với

ngân hàng thương mại, cụ thể là thông qua lãi suất tái cấp vốn, tái chiết khấu, OMO Theo đó, giảm lãi suất tái cấp vốn từ 6%/năm xuống 5%/năm; lãi suất tái chiết khâu từ 4%/năm xuống 3,5%/năm; lãi suất cho vay qua đêm trong thanh toán điện tử liên ngân hàng và cho vay bù đắp thiếu hụt vốn trong thanh toán bủ trừ của Ngân hàng Nhà nước đối với các ngân hảng từ 7%/năm xuống 6%/năm Lãi suất chào mua giấy tờ có giá qua nghiệp vụ thị trường mở từ 4%/năm xuống 3,5%/năm

Do đó, trong tháng 2 đầu năm 2020, lãi suất liên ngân hàng có xu hướng giảm khá mạnh

Cụ thể, lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn 3 tháng giảm 0,76% so với tháng trước Dù đã giảm lãi vay

1-1,5%/năm, có những gói hỗ trợ nhưng nhiều doanh nghiệp không có nhu cầu vay vốn đo thị trường tiêu thụ gặp khó khăn, Sản xuất đình trệ Ttrong đó có nhiều đối tác thương mại lớn của Việt Nam phát hiện ca mắc bệnh như EU, Hàn Quốc, Mỹ Việt Nam là quốc gia vừa nhập khẩu lại vừa xuất khẩu, khi xuất khẩu khó khăn thì dòng tiền để trả nợ ngân hàng gần như

bị đứt

14

Khi tình hình dịch bệnh ngày càng leo thang với 663.740 ca mắc bệnh, 30.879 ca tử vong

trên 200 quốc gia và vùng lãnh thô của thế giới Tại Việt Nam, dịch bệnh diễn biến phức tạp

hơn, cho đến ngày 29/3 ở VN có 179 ca mắc Cô-vid 19 tại 2/3 số tỉnh thành, chính phủ ban

hành lệnh cắm toàn bộ các khu vui chơi, giải trĩ, sinh hoạt cộng đồng, bến xe hầu hết các nơi

tập trung đông người trên cả nước để hạn chế dịch bệnh lây lan Điều nảy gây tâm lí hoang mang lo sợ cho người dân trên khắp đất nước Lúc này người dân có xu hướng nhắm tới những

kênh có tính thanh khoán cao như tiết kiệm, vàng, USD và kiên nhẫn chờ thời cơ với chứng khoản

Tiền mặt hoặc gửi tiết kiệ

Những nhà đầu tư sành sỏi đều cho rằng "tiền mặt là vua" trong thời điểm suy thoái nhưng

để tiền mặt trong nhà là một phương án tôi Do đó, gửi tiết kiệm là lựa chọn phải có trong danh mục của nhà đầu tư giai đoạn nảy, đặc biệt là người không am hiểu tài chính Như vậy, lãi suất tiết kiệm của các ngân hàng đã tăng nhẹ nhằm thu hút đầu tư của người dân nhằm bù lỗ cho

việc hạ nhanh lãi suất cho vay theo chủ trương của chính phủ

LÃI SUẤT TIÊN GỬI TẠI QUẦY THÁNG 3/2020 CÁC NGÂN HÀNG

Đặc biệt, lãi suất gửi tiết kiệm online có xu hướng tăng lên để khuyến khích người dân đầu

tư online, tránh đi chuyển và ra ngoài nhiều Để đáp ứng nhu cầu gửi tiết kiệm cho khách hàng Một số ngân hàng đã tăng thêm sự đa dạng sản phẩm gửi tiết kiệm online vảo tạo tiện ích cho khách hàng Qua đó, khách hàng có thê gửi góp tiền vảo tải khoản trong suốt thời gian kỳ hạn Vậy lãi suất tiết kiệm ngân hàng nảo cao nhất hiện nay?

thâ Lãi suất cam kết khi gửi tiết kiệm trực quyên của nhiều ngân hàng sẽ cao hơn lãi suất gửi ông thường, với biên độ tăng từ 0,l - 0,3%/năm Biêu tham chiêu so sánh lãi suât của từng

ngân hàng dưới đây sẽ áp dụng cho một vài kỳ hạn gửi như l tháng, 3 tháng, 6 tháng, 9 tháng

và 12 tháng

BIÊU LÃI SUẤT TIẾT KIỆM TRỤC TUYẾN

Gửi 1ñï thiếu LãI siläI ti tiết kiệm ømlirie Ihiarmn chiếu [®%]

Kết luận: Qua bảng trên ta thấy được lãi suất gửi tiết kiệm online của ngân hàng nảo cao nhất theo từng kỳ hạn cụ thể:

e Kỳ hạn l tháng lãi suất gửi tiết kiệm online cao nhất là 4,75%/năm gồm các ngân hàng được tô đậm trong bảng

e Kỳ hạn 3 tháng lãi suất gửi tiết kiệm online cao nhất là 4,75%/năm gồm các ngân hàng được tô đậm trong bảng

e Kỳ hạn 6 tháng lãi suất gửi tiết kiệm online ngân hàng SCB là cao nhất (7,10%/năm)

e Kỳ hạn 9 tháng lãi suất gửi tiết kiệm online ngân hàng SCB là cao nhất (7,10%/năm)

e Kỳ hạn I2 tháng lãi suất gửi tiết kiệm online ngân hàng SCB là cao nhất (7,50%/năm) Nhìn chung ở hầu hết các kỳ hạn, SCB là ngân hảng có lãi suất gửi tiết kiệm online cao nhất hiện nay

Jàng

Song nhà đầu tư có thể tham khảo các kênh khác để có những lựa chọn phù hợp hơn và thực

hiện triệt để phương pháp "không bỏ trứng một rô"

Giám đốc đầu tư Công ty liên doanh quản lý Quỹ đầu tư chứng khoán Vietcombank VCBF Nguyễn Thị Hằng Nga cho rằng vàng là tài sản trú ẩn và có tính thanh khoản cao khi kinh tế

bất ôn Nhưng giá vàng hoàn toàn phụ thuộc vào cung cầu nên rất khó để xác định "giá trị thực" nên khá rủi ro với nhà đầu tư chọn sai thời điểm mua vào Thế nhưng người dân lại đồ xô

đi mua vàng khi tình hình dịch bệnh ngày cảng căn thăng để tích trữ và cảm thấy yên tâm hơn khi nền kinh tế đang “chững lại” vì các hoạt động sx, kinh doanh đều bị đình trệ

DIỄN BIÊN GIÁ VÀNG QUỐC TẺ 5 NĂM TRỞ LẠI ĐÂY

1 năm và tránh lướt sóng do giá thế giới và trong nước chênh lệch rất lớn khi thị trường biễn động mạnh Hơn nữa, vàng có tính thanh khoản không thua kém tiền mặt

Ông Nguyễn Trí Hiếu -Chuyên gia tài chính ngân hàng nhận định, vàng là kênh đầu tư có khả năng sinh lời trong nửa năm tới Trong bối cảnh kinh tế bất ôn và cuộc khủng hoảng "vô

tiền khoảng hậu” vì Covid-19, tài sản trú ấn là vàng sẽ càng được ưa chuộng, đặc biệt với tâm

lý người dân Việt Nam

20

Chưa dừng lại ở đó, 2 phiên giao dịch tiếp theo, nhà đầu tư tiếp tục chứng kiến sự hoảng

loạn của thị trường Theo dữ liệu của Vietstock, vốn hóa toàn thị trường (cả 3 sàn HOSE, HNX

và UPCoM) đã bốc hơi hơn 6.2%, tương ứng gần 280,000 tỷ đồng (tương đương khoảng 12 tỷ

USD) chỉ trong 3 phiên giao dịch sau Tết Đợt sụt giảm mạnh này được cho là vì tâm lý lo ngại

của nhà đâu tư trước diễn biên của Dịch cm nCoV (Corona)

VNINDEX lndex Chart

Nguồn: Zingnews.VW

Kết thúc phiên giao dịch cuối quý 1 (31⁄3), chỉ số VN-Index dừng tại 662,53 điểm, con số mà

không nhà đầu tư nào có thể nghĩ tới trước khi bước sang năm 2020 Tại mức điểm này, định

giá P/E của VN-Index chỉ còn 9,8 lần, thấp nhất trong vòng 5 năm Với mức điểm thấp như vậy, VN-Index đã thiết lập nên hàng loạt kỷ lục buồn trong quý I

bllshef an TradlngV3eai.cin, Hai

2000 là bong bóng công nghệ, năm 2008 là khủng hoảng tài chính và lần này là khủng hoảng

——VIN|IMNDEX Index ——MXW Index 3ñ16 gỊ -,0ax 1,70%

b5 0} 12/18 - IXEF Ind new 06/18 IMXFEM FEM | Indew = 2018 019 2 7 1Ì -0/02X| Fe 4.7863%| — 5,65% S 4,65%|

24

Tuy nhiên, điểm chung của hai lần khủng hoảng trước nằm ở yếu tố tiền tệ Chính sách tiền

rẻ đã tạo ra bong bóng công nghệ năm 2000 và bong bóng thị trường nhà ở gắn liền với các khoản vay không đạt chuẩn năm 2008 Cuộc khủng hoảng lần này không như vậy - nó bắt nguồn từ sự lo sợ suy thoái kinh tế do chuỗi cung ứng toàn cầu bị phá vỡ bởi sự lây lan của dịch bệnh

Nỗi sợ hãi suy thoái kinh tế toàn cầu của các nhà đầu tư là hoàn toàn có thể hiểu được do

sự gắn bó chặt chẽ giữa các quốc gia và các doanh nghiệp trong quá trình toàn cầu hóa và chuyên môn hóa Chuỗi cung ứng bị phá vỡ dẫn tới các mô hình kinh doanh của doanh nghiệp

và mô hình kinh tế của quốc gia không còn vận hành trơn tru Nói một cách hình tượng, nền

kinh tế hay doanh nghiệp giống như một chiếc xe đang chạy tốt bỗng nhiên dừng lại Khủng hoảng năm 2000 và năm 2008 là do sặc xăng nên chỉ cần điều chinh vả bơm xăng là xe chạy Năm 2020, xe không thiếu xăng, mả là xe bị hỏng Bơm xăng không làm xe chạy và thậm chí

bơm nhiều dễ gây cháy xe Xăng là tiền

Trọng hai lần khủng hoảng trước, nguyện nhận tiền, ệ đã được lại quệ t bằng các chính sách liên đuan tới tiên tế và thị trường sau áng hạn, chủn ä có một thậ ä có HỘ ấp kỹ đầu tư với lợi tức tốt cho đến khi virus xuất hiện Để ứng phó với khủng hoảng lần này, các quốc gia đã công bố các gói cứu trợ lên tới vài trăm hoặc vài nghìn tỷ đô la Tuy nhiên, bản chất của các chính sách hễ trợ liên quan tới tiền tệ này đã không còn giống nhau

Do vậy, nếu dịch virus kéo đài, rất khó để nghĩ rằng các thị trường chứng khoán sẽ hồi phục sớm bằng các gói cứu trợ Dù vậy, các gói cứu trợ hiện tại - tập trung chủ yếu vào cải thiện dòng tiền hoạt động - sẽ giúp các doanh nghiệp và các nền kinh tế sống sót Nghĩa là cần

thời gian và cần các gói cứu trợ tiếp theo để phát triển Chỉ khi đó thị trường chứng khoán mới

có thê nghĩ tới sự tăng trưởng trở lại Thời gian chờ đợi có thê tính băng năm

Sự biến động giao dịch từng phiên lên tới hơn 10% là điều rất hiếm khi xảy ra và nó cho thấy sự bất an của giới đầu tư

Bãi động sản Tiện ích

Dịch vụ truyền thông Tiêu dùng không thiết yấu Tiêu dùng thiết yêu

Chãm sốc sức khỏe

Cũng nghệ thông lin

3.86 -E.B%

-8 4)

-2 B8\

Biến động ngành/cácthị;ườngở/ViệtNam‹từcAB/t2/2/019 — 24/2/2020

Dịch bệnh ảnh hưởng khá rộng đến nhiều ngành của các thị trường chứng khoán:

- Mức giảm đồng nhất tại các thị trường trong ngành năng lượng, tài chính, bất động sản

- Ngành công nghệ thông tin, chăm sóc sức khỏe có giảm nhưng giảm nhẹ hơn các ngành

khác

- _ Ngành tiêu dùng thiết và không thiết yêu cũng nằm trong xu hướng giảm chung

Hinh T: Tóm tất tác động của dịch nCoV đối với một số nhóm ngành của Việt Nam

Các ngành có khả nãng được

Các ngành chịu tác động tiêu cực Đánh giá mức độ tác động hưởng lợi Đánh giá mức độ tác động

Du lịch, lưu rủ Tát động lớn Vật tự y lẻ, y lẻ Tá động trung tính, ngắn hạn

Bản lệ, BĐS bản lệ Tắy động trụng tính Săm lắp Tắc động nhủ, khó lượng hóa

Gảng biển, rảng hàng không Tát động án tiếp, nhỏ DậI may 1ä địa dây Tắc động trung tính, khỏ lượng hủa Dâu khí Tát động gián tiếp, nhỏ

26

Nguồn: VNDIRECT RESEARCH

3.2.1 Ngành hàng không — Tiêu cực

DIỄN BIẾN CÔ PHIẾU HÀNG KHÔNG TỪ ĐẦU NĂM TỚI CUÓI THÁNG 2/2020

Diễn biến giá cố phiếu từ

Trước tình hình dịch corona, các hãng hàng không nội địa đã thông báo ngừng khai thác

Hàng Kholg VIỆC Mu Dựa thờ ch bay được công bộ cắn nhất của cặc hàng hàng

không, BSC ước tính việc tạm hoãn khai thác các đường bay này có thể ảnh hưởng tiêu cực tới doanh thu vận tải hành khách và phụ trợ của Vietnam Airlines (HVN) và Vietjet (VJC) lần lượt

5-7% và 1.5% Mặc dù có kế hoạch khai thác thay thế các đường bay khác nhưng tâm lý e ngại lây nhiễm và cạnh tranh tăng cao có thể khiến tỷ lệ lắp đầy của 2 hãng này khó có thể duy trì ở mức 81% (HVN) và 87% (VJC) Đối với các đơn vị kinh doanh và quản lý sân bay như ACV,

áp lực từ địch nCoV khiến doanh số nhiều sân bay giảm mạnh so với cùng kỳ, B SŠ CRESE

A RCHCOVID-19 và ảnh hưởng đên Việt Nam (2) 10/02/2020 12 điện hình là cảng Cam Ranh và Đà Nẵng (giảm 30 — 50%yoy) — có vị trí tại những địa điểm thu hút nhiều khách du

lịch Trung Quốc Hoạt động vận chuyên hàng hóa đến và đi từ Trung Quốc cũng ghi nhận sự

sụt giảm do nhiều doanh nghiệp tại đây chưa mở cửa lại sau Tết, gây ảnh hưởng đến hoạt động

kinh doanh của các đơn vị cung cấp dịch vụ mặt đất như SCS và TCS Trong trường hợp dịch

được kiểm soát trong Quý 1/2020, chúng tôi tin rằng ảnh hưởng chung với ngành là không quá lớn Sản lượng hành khách sẽ phục hồi từ Quý 2 và doanh thu hoạt động cốt lõi của các doanh

thời gian ảnh hướng của dịch SARS BSC lưu ý, 1999 — 2002 là giai đoạn khởi sắc của ngành hàng không khu vực Đông Á - Thái Bình Dương với tỷ lệ tăng trưởng hành khách 3 năm đạt 9.9%/năm Tuy nhiên, dịch SARS khiến lượng khách du lịch bằng đường hàng không năm

2003 chỉ tăng trưởng 0.7% yoy, riêng Việt Nam giám đến 1.7% yoy (thời điểm này khách

Trung Quốc chiếm 30% lượng khách quốc tế) Do vậy, chúng tôi cho rằng mức độ tác động

đến toàn ngành có thể sẽ nghiêm trọng hơn do (1) năm 2019 khách du lịch Trung Quốc tới Việt

Nam đạt 5.8 triệu lượt — gấp 8 lần so với năm 2003, (2) tốc độ tăng trưởng ngành hàng không

khu vực năm 2020 được dự báo chậm lại, đạt khoảng 6-7% yoy do sự chững lại của nên kinh tế

- đặc biệt là Trung Quốc và (3) tốc độ lây lan nhanh hơn SARS

3.2.2 Ngành cảng biên — Tiêu cực

Nhằm kiểm soát dịch bệnh, 16 cảng của Trung Quốc - chiếm đến hơn 80% sản lượng thông cảng cả nước theo số liệu 1H2019 — đã bị hoãn thời gian làm việc đến hết 9/2/2020 thay

vì ngày 3/2/2020 như kế hoạch ban đầu Ngay cả khi các cảng trở lại hoạt động bình thường,

hoạt động kiểm soát, phòng tránh dịch bệnh (cách ly, khử trùng tàu, hàng, thuyền viên ) cũng

sẽ kéo đài thời gian xử lý hàng hóa, ảnh hưởng đến năng suất các cảng Cho đến hiện tại, tác

động từ dịch bệnh tới các doanh nghiệp cảng biển — đặc biệt tại Hải Phòng, nơi đảm nhiệm

40% hàng hóa xuất nhập khẩu sang Trung Quốc vẫn chưa rõ ràng do hoạt động giao thương đang trong thời kỳ thấp điểm Nguồn thu thiếu hụt từ hoạt động khai thác cảng được bủ đắp bởi

hoạt động kho bãi (nhất là lưu kho lạnh — dịch vụ có biên lợi nhuận gộp cao) nhờ nhu cầu lưu

trữ tăng Tuy vậy, do công suất kho bãi có hạn, thời gian địch kéo cảng dài sẽ càng làm tăng

mức độ tác động tiêu cực tới lợi nhuận của các doanh nghiệp như GMD, VSC, PHP và HAH

Trong trường hợp dịch nCov kéo dài đến hết Quý 2/2020, theo BSC, kết quả hoạt động kinh doanh mảng côt lõi của các doanh nghiệp nảy trong cả năm nhiêu khả năng sẽ đổi ngang hoặc giảm nhẹ so với với năm trước

28

3.2.3 Ngành vận tải biên — liêu cực

Chiếm 7-8% thị phần vận chuyển quốc tế (chủ yếu tại khu vực Đông Á), khối doanh nghiệp

vận tải biển hàng rời Việt Nam phải đối mặt với việc cắt các chuyến tàu có lịch trình vào Trung

Quốc (1 số thêm cả Đài Loan), đồng thời vận chuyển hàng qua bên thứ 3 đến cảng của những quốc gia khác có mức giá cao hơn đề đảm bảo hợp đồng Bên cạnh đó, thời gian nghỉ Tết dài khiến lượng hàng suy giảm, gây thiệt hại tới lợi nhuận của các doanh nghiệp này Đối với thị

BlâA tp nồng riền h9ệtyất gi Ảnh Hang ttiKU DỤC: Vÿ4ng TRE G6940 ?!3 Kế bấm bu

doanh nghiệp hàng rời của Việt Nam như VOS, VER đều khó tránh khỏi việc ghi nhận lợi

nhuận sụt giảm trong thời gian bị ảnh hưởng của dịch Đối với nhóm vận tải hàng lỏng như

PVT, , tác động từ dịch là không đáng kể do tỷ trọng hoạt động liên quan đến thị trường

Trung Quốc không lớn Tuy vậy, trong lâu đài, giá cước tàu nhiều khả năng sẽ gặp B S C R E S

EA RC HCOVID-I19 và ảnh hưởng đến Việt Nam (2) 10/02/2020 13 áp lực giảm giá do (1) nhu cầu đối với nguyên liệu giảm cùng xu hướng với nhu cầu vận tải và (2) việc hoạt động vận chuyên hàng hóa từ Trung Quốc tới các nơi trên thê giới giảm sẽ làm giảm sô chuyên tàu ghé

| Hàngkhông | Vậntảihàngkhông HN VI — | Trungbinh Mạnh

Cằng và cung cấp dịch vụ mặt đất: ACVW, sC5 | Trung hình Mạnh

|tảnghển — | Tạikhu vực HảiPhòng:GMD, VSC, HAH, BVP | Trung hình Mạnh

lý hạn chế di chuyển trong thời gian diễn ra dịch Hiện tại, Cục Hàng không đã dừng cấp phép

đôi với các chuyên bay thường lệ đên/từ Việt Nam kết nôi với các tỉnh thành có dịch của Trung Quốc Các tour du lịch từ Trung Quốc cũng bị tạm dừng khiến ngành du lịch và hàng không

Việt Nam sẽ chịu ảnh hưởng mạnh, đặc biệt là trong mùa cao điểm Quý I này

Trong bối cảnh nhằm kiểm soát dịch, các biện pháp liên quan đến thắt chặt qua lại biên

giới có thê sẽ được đây mạnh trong thời gian tới Do vậy hoạt động xuất khâu của Việt Nam và Trung Quốc có thể gặp khó khăn Với rủi ro nói trên, các ngành nghề xuất khâu theo đường biên giới trên bộ và tiêu ngạch sang Trung Quốc như nông sản, thủy sản, thực phẩm sẽ chịu tác động đáng kể trong ngắn hạn

3.2.4 Ngành tiêu dùng — Tiêu cực

Dịch Corona sẽ làm giảm lượng khách Trung Quốc vào Việt Nam và ảnh hưởng tiêu cực ngành bán lẻ Bên cạnh đó, theo các trung tâm y tế dịch bệnh sẽ bùng phát mạnh nhất vào 10- 23/2/2020 và trong trường hợp xấu nhất có thể kéo qua tới quý 2 vì vậy tâm lý lo lắng của

người dân sẽ hạn chế ra đường và tập trung chỉ tiêu mạnh những nhu yếu phẩm cho cuộc sống

Từ đó, chúng tôi cho rằng các cô phiếu ngành bán lẻ sẽ ảnh hưởng tiêu cực trong Q1/2020 và những cô phiếu nhóm ngành thực phẩm và đồ uống sẽ ít ảnh hưởng hơn

e MWG: Chuỗi TGDD và Điện máy xanh khả năng sẽ bị ảnh hưởng trong Q1/2020 nhưng chuỗi Bách Hóa Xanh sẽ ôn định do nhu cầu tiêu dùng ăn uống của người dân vẫn phải duy trì

e -_PNJ: Ảnh hưởng gián tiếp bởi người dân sẽ hạn chế ra cửa hàng hoặc trung tâm

thương mại đê mua sắm các sản phâm xa xỉ

Các cô phiêu tiêu dùng F&B cán lưu ý trong ngành nhự:

e VNM: Hiện tại, VNM đang đợi giấy phép xuất khẩu sữa đi Trung Quốc, tuy nhiên do dịch bệnh nCoV nên khả năng việc được chấp thuận giấy phép sẽ bị chậm trễ nên ảnh

hưởng tới kế hoạch tăng trưởng xuất khẩu trong 2020 của VNM, Đối với nội địa, dịch n€oV sẽ làm cho người dân hạn chế ra các siêu thị hoặc cửa hàng tiện lợi để mua sắm vì

thế làm ảnh hưởng tới sản lượng bán ra ở kênh MT

e _ SAB: dưới tác động của không những dịch nCoV mà còn nghị định 100 cắm sử dụng rượu bia khi tham gia giao thông sẽ có tác động tiêu cực đối với kênh phân phối bia thông qua các nhà hàng, quản nhậu (on-trade channel) hiện chiếm tỷ trọng lớn 70-80% doanh số ngành bia của SAB Vì thê sản lượng bia tiêu thụ trong năm 2020 giảm -20% YoY và giá bán sẽ được điều tiết từ 5-10% theo cung và cầu thị trường khi nhu cầu ngày cảng giảm Trong trường hợp xấu nhất, BSC dự báo KQKD SAB 2020 với DTT và LNST đạt lần lượt 30,461 tỷ đồng (-20% YoY) và 4,936 tỷ đồng (-§8.1% YoY), tương ứng EPS FW là 6,939 vnd/cp B §C RE SE A RC H COVID-19 và ảnh hưởng đến Việt Nam (2)

10/02/2020 14

e_ LTG: Do dịchnCoV nên nhiều cửa khẩu giáp biên giới Trung Quốc sẽ phải đóng cửa từ đó làm giảm xuất khâu nông sản của Việt Nam và LTG, ngoài ra Trung Quốc đang tiếp tục tăng thuế nhập khẩu gạo của các nước trong khu vực

30

3.2.5 Ngành dâu khí — Tiêu cực

Tính từ thời điểm ngày 21/1/2020 là thời điểm dịch bệnh NCoV bắt đầu lan rộng tới 10/02/2020, giá đầu WTI đã điều chỉnh giám 15% từ mức 58.38 USD/thùng xuống còn 50.57 USD/thùng Chúng tôi cho rằng áp lực giảm giá chủ yếu đến từ yếu tố lo ngại sụt giảm trong

nguồn cầu tại Trung Quốc trong bối cảnh các hoạt động sản xuất bị gián đoạn Ngoài ra, sự

gián đoạn của hoạt động vận chuyển hành khách du lịch ít nhiều cũng gây nên sự sụt giảm nguôn cung trong ngăn hạn Theo thông kê của Goldman Sách, trong đợt ảnh hưởng Virus gân nhất, thị trường dầu mỏ chứng kiến sự sụt giảm về nhu cầu đầu mỏ tương đương khoảng 260,000 thùng/ngày, trong đó 170,000 thùng/ngày đến từ nhiên liệu máy bay và trong đợt dịch

SARS gần nhất, giá dầu cũng sụt giảm khoảng 20% từ mức đỉnh Do đó, ngành dầu khí Việt Nam ít nhiều sẽ chịu ảnh hưởng từ việc giá dầu giảm

Các cô phiêu lưu ý bị ảnh hưởng: GÁS

3.2.6 Ngành bát động sản — Trung lập

Ngành bất động sản thương mại, trong đó đặc biệt phân khúc trung cấp/bình dân sẽ không

chịu nhiều ảnh hưởng tiêu cực từ dịch NCoV do nhu cầu thực mua nhà để ở và sinh sống là

trong đài hạn Tuy nhiên chúng tôi cũng lưu ý về ảnh hưởng của dòng tiền nước ngoài đối với phân khúc sang trọng và cao cấp, đây là phân khúc có mức độ tăng giá “khá nóng” trong vài năm gần đây Mặc dù vậy, theo chúng tôi mức độ ảnh hưởng theo hướng tiêu cực tương đối thấp do tỷ lệ tối đa cho người nước ngoải sở hữu căn hộ chỉ ở mức 30% vả nguồn cung trong

năm 2020 vẫn còn khá hạn chế do các vấn đề liên quan thủ tục phê duyệt pháp lý dự án

Ngành bất động sản nghỉ dưỡng sẽ chịu nhiều tác động tiêu cực hơn Với việc ngành dịch

vụ du lịch và lưu trú bị ảnh hưởng trực tiếp từ dịch NCoV, điều này gián tiếp mang ảnh hưởng

tiêu cực trong ngắn hạn đến nhu cầu cho thuê bất động sản du lịch và condotel, đặc biệt trong đó các tỉnh Nha Trang, Đà Nẵng, Bình Thuận - Ninh Thuận, Hạ Long Do đó, các doanh nghiệp có

triển khai nhiều dự án bất động sản nghỉ dưỡng trong ngắn hạn sẽ đối điện nhiều hơn với khó

khăn trong việc mở bán dự án, dẫn đến ảnh hưởng tiễn độ thu tiền so với kế hoạch mở bán trước

đó