Tài liệu Một số biện pháp thu hút bạn đọc đến với phong trào đọc sách tại thư viện trường học

Ngoài ra các loại báo, tạp chí., ở thư viện cũng là nguồn tài liệu tham khảo hết sức quan trọng đối với giáo viên và học sinh trong nhà trường.. Thư viện có thể coi là trung tâm văn hóa

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP THU HÚT BẠN ĐỌC

ĐẾN VỚI PHONG TRÀO ĐỌC SÁCH TẠI THƯ VIỆN TRƯỜNG HỌC

Lĩnh vực; Quản lý Cấp học: Tiểu học Tên tác giả: Lê Thị Thanh Thủy Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Trung Tự Chức vụ: Phó Hiệu trưởng

NĂM HỌC 2018 – 2019

MỤC LỤC

PHẦN I - ĐẶT VẤN ĐỀ 2

1 Lý do chọn đề tài 2

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Đối tượng nghiên cứu 3

4 Phương pháp nghiên cứu 3

5 Phạm vị, kế hoạch nghiên cứu 3

PHẦN II - NỘI DUNG 4

1 Cơ sở lý luận và thực tiễn 4

1.1 Cơ sở lý luận 4

1.2 Cơ sở thực tiễn 5

2 Thực trạng 5

3 Một số biện thu hút bạn đọc đến với phong trào đọc sách tại thư viện trường học 6

3.1 Biện pháp 1: Trang bị CSVC, tạo không gian đọc lý tưởng 6

3.2 Biện pháp 2: Tham khảo nhu cầu bạn đọc 9

3.3 Biện pháp 3: Xây dựng kế hoạch đọc sách cho học sinh 12

3.4 Biện pháp 4: Sáng tạo nhiều hình thức trong công tác tuyên truyền giới thiệu sách, báo, tài liệu 13

4 Kết quả 21

PHẦN III - KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 22

1 Kết luận 22

2 Khuyến nghị 22

Tuy nhiên, tất cả chúng ta đều biết, sách, báo có vị trí đặc biệt quan trọng đối với đời sống xã hội như có người đã nói: Nắm băt thông tin nhanh chóng là đưa ta đến một nửa của sự thành công” Với nhà trường sách, báo lại có ý nghĩa quan trọng vì nó là người bạn gần gũi nhất, là học liệu cần thiết nhất của thầy và trò Học sinh cần có sách giáo khoa, sách bài tập, sách tham khảo để học tập và luyện tập Giáo viên cần có sách giáo khoa, sách nghiệp vụ, sách tham khảo để giảng dạy và bồi dưỡng chuyên môn, không ngừng nâng cao kiến thức Ngoài ra các loại báo, tạp chí., ở thư viện cũng là nguồn tài liệu tham khảo hết sức quan trọng đối với giáo viên và học sinh trong nhà trường

Chính vì vậy, từ lâu, thư viện trường học đã trở thành một bộ phận không thể thiếu trong nhà trường Thư viện có thể coi là trung tâm văn hóa của nhà trường, là nơi để học sinh và cả giáo viên đến để học tập trao đổi kiến thức mới.Thư viện góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, bồi dưỡng kiến thức cơ bản về khoa học thư viện và xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu cho học sinh, tạo cơ

sở từng bước thay đổi phương pháp dạy và học Đồng thời, thư viện tham gia tích cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị và xây dựng nếp sống văn hóa mới cho các thành viên nhà trường

Nhiệm vụ của thư viện trường học là phục vụ cho việc giảng dạy và học tập góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng giáo dục Để việc giảng dạy và học tập được tốt, công tác phục vụ bạn đọc trong thư viện trường học phải được thường xuyên, liên tục, phải luôn luôn thay đổi cách phục vụ để thu hút bạn đọc đến với thư viện ngày càng nhiều

Trong nhiều năm qua, thư viện trường chúng tôi đã luôn đổi mới công tác phục vụ bạn đọc nhằm mục đích lôi cuốn bạn đọc nhiều hơn vào việc sử dụng sách báo, kích thích sự đam mê đọc sách báo, xem sách báo như một người bạn đồng hành không thể thiếu được trong quá trình giảng dạy và học tập của mình Song thực trạng học sinh tìm đến với thư viên với niềm đam mê còn hạn chế, chủ yếu là

thu hút được một số ít học sinh giỏi ham thích tìm tòi

Trước thực trạng trên cũng như tìm hiểu thực tiễn, thực trạng thư viện của trường tôi, tôi mạnh dạn chọn đề tài: “MỘT SỐ BIỆN PHÁP THU HÚT BẠN ĐỌC ĐẾN VỚI PHONG TRÀO ĐỌC SÁCH TẠI THƯ VIỆN TRƯỜNG HỌC”

2 Mục đích nghiên cứu

Hướng dẫn cho học sinh và giáo viên biết sử dụng sách tham khảo, sách giáo khoa, báo trong thư viện, cũng như biết cách tra cứu thư mục, mục lục một cách thành thạo Thư viện góp phần quyết định chất lượng và nâng cao năng lực giảng dạy của giáo viên, mở rộng kiến thức và xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu cho học sinh, đồng thời tham gia tích cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị và xây dựng nếp sống văn hóa mới trong nhà trường Thư viện còn giúp các em xây dựng được phương pháp học tập, và phong cách làm việc khoa học Việc bồi dưỡng hứng thú, thói quen và phương pháp tự học Hướng dẫn các em biết cách nghiên cứu sách báo, thảo luận chuyên đề, ghi chép tư liệu, sử dụng hệ thống mục lục để tra tìm vàlựa chọn tài liệu, biết sử dụng kho sách

Tổ chức được nhiều hoạt động giới thiệu sách và các hoạt động khác nhằm mục đích thu hút được nhiều giáo viên và học sinh đến với thư viện, tự nguyện tham gia vào phong trào “xây dựng văn hóa đọc trong nhà trường

Phát huy có hiệu quả hoạt động của thư viện trường học

3 Đối tượng nghiên cứu:

Giáo viên và học sinh trường tiểu học Trung Tự

4 Phương pháp nghiên cứu:

- Quan sát, điều tra

- Lấy phiếu ý kiến, lập bảng biểu thống kê

- Nghiên cứu tài liệu liên quan đến đề tài, liên hệ với thực tiễn

5 Phạm vị, thời gian nghiên cứu:

- Phạm vi: Thư viện trường tiểu học Trung Tự

- Thời gian nghiên cứu: Năm học 2017 – 2018 và năm học 2018 - 2019

Bạn đọc là một bộ phận không thể thiếu trong các yếu tố tạo thành thư viện Vốn tài liệu chỉ thực sự phát huy được giá trị khi nó được bạn đọc sử dụng Phục vụ bạn đọc là mục tiêu cuối cùng của bất kỳ một thư viện nào Hoạt động của thư viện nhằm thu hút, tuyên truyền giới thiệu và đưa ra phục vụ các dạng tài liệu, giúp đỡ người tới thư viện trong việc lựa chọn và sử dụng tài liệu một cách thích hợp Công tác này được tiến hành bởi sự kết hợp các quá trình liên quan chặt chẽ với nhau của việc phục vụ đọc, mượn tài liệu, phục vụ thông tin tra cứu

b Vị trí:

Thư viện trường học có vị trí vai trò, nhiệm vụ và chức năng vô cùng quan trọng Hoạt động chủ yếu của giáo viên và học sinh trong nhà trường phổ thông là giảng dạy và học tập Cả hai hoạt động này đều sử dụng công cụ là sách báo Sách báo chỉ có thể được quản lý tốt và phát huy được tác dụng tích cực của nó Trên cơ

sở tổ chức tốt công tác thư viện Vì vậy tổ chức hoạt động thư viện nhằm thoả mãn nhu cầu về sách, báo cho giáo viên và học sinh là một yêu cầu khách quan không thể thiếu được Hoạt động của thư viện phải gắn liền với chương trình, nội dung học tập của từng loại trường, đồng thời gắn liền với nội dung đào tạo con người mới – Con người toàn diện theo mục tiêu của cấp học, bậc học.Với chức năng lưu trữ và luân chuyển sách, báo, thông qua nội dung sách báo, thư viện góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng dạy và học Tuyên truyền đường lối chính sách của Đảng và nhà nước Xây dựng thế giới quan khoa học, nếp sống văn minh cho giáo viên và học sinh

Thư viện là nơi tập trung đầy đủ sách, có khả năng và phương tiện để phục

vụ tốt nhất, tiết kiệm nhất những yêu cầu, những thắc mắc của giáo viên, học sinh trong việc dạy và học.Vì vậy công tác tuyên truyền thu hút bạn đọc phải gắn liền với việc dạy và học Phải lấy mục tiêu đào tạo và nhiệm vụ năm học của nhà trường làm mục tiêu và nhiệm vụ của thư viện nhà trường

Để thu hút bạn đọc đến với thư viện ngày càng đông cần đảm bảo các nội dung công tác phục vụ bạn đọc:

- Nghiên cứu nhu cầu, hứng thú đọc

- Hướng dẫn bạn đọc sử dụng thư viện

- Tổ chức phục vụ bạn đọc trong và ngoài thư viện

- Tuyên truyền giới thiệu các loại hình tài liệu

- Hướng dẫn cách tra cứu tài liệu

- Hướng dẫn phương pháp đọc sách

- Phục vụ thông tin theo yêu cầu bạn đọc

2.2 Cơ sở thực tiễn:

Những nét khái quát về Thư viện trường

- Được xây dựng mới năm 2018

- Thư viện rộng khoảng 200m2, được đặt tại tầng 1, khu trung tâm của nhà trường, thuận lợi cho giao viên và học sinh ra vào mượn sách Bên trong khuon viên thư viện được sắp xếp thoáng đãng, yên tĩnh tạo không gian đọc lý tưởng

- Thư viện được sắp xếp theo đề mục các môn loại khoa học, theo ngôn ngữ tài liệu, theo thứ tự bảng chữ cái, có tủ phích và phích mô tả từng đầu sách, mỗi đầu sách đã có mã đăng kí cá biệt

- Số lượng đầu sách phong phú và đa dạng gồm nhiều các môn loại sách khác nhau Ví dụ: Sách văn học, Tủ sách pháp luật, Sách tham khảo về các môn học, Sách danh nhân … Hiện nay tổng số sách trong thư viện có khoảng…… quyển, phục vụ đủ nhu cầu cho 100% cán bộ, giáo viên và học sinh trong trường

2 Thực trạng

* Thuận lợi:

Ban giám hiệu luôn chú trọng đầu tư vào việc xây dựng cơ sở vật chất Tích cực tham mưu các nhà hảo tâm hỗ trợ sách cho thư viện Luôn quan tâm đến công tác tổ chức tuyên truyền giới thiệu sách, báo, công tác phục vụ bạn đọc

Có 01 nhân viên chuyên trách phụ trách thư viện Phụ trách thư viện nhiệt tình, vui vẻ, có chuyên môn, thường xuyên quan tâm đến công tác bạn đọc Luôn tích cực đổi mới hình thức phục vụ, tích cực học hỏi, trau dồi chuyên môn nghiệp

vụ

* Hạn chế :

Hình thức hoạt động đơn điệu, kém hiệu quả do đó chưa thu hút được bạn đọc đến với thư viện Tổ chức tuyên truyền giới thiệu sách, báo không được thường xuyên Cơ sở vật chất còn thiếu, phòng đọc, mượn còn dùng chung

Qua khảo sát đầu năm học, tôi nhận thấy các em chưa có thói quen vào thư

viện tìm đọc những cuốn sách mình yêu thích hoặc vào thư viện đọc sách để tìm tòi

những vấn đề mình còn chưa hiểu

Qua việc điều tra bằng phiếu hỏi, tôi nhận ra một số nguyên nhân khiến các

em chưa thích đến với thư viện:

- Chưa biết cách tìm sách trong thư viện

- Không có thói quen tự học, tự đọc, tự nghiên cứu

- Ngại vào thư viện vì còn rụt rè, ngại ngùng

- Không biết thư viện có những loại sách nào

- Các hình thức hoạt động trong thư viện chưa hấp dẫn được các em

Số lượng học sinh tự nguyện đến với thư viện đầu năm học 2017 - 2018:

BẠN ĐỌC TỈ LỆ SỐ LƯỢNG ĐẾN VỚI THƯ VIỆN

Ghi chú: Tỉ lệ này tính theo số lượng lượt bạn đọc tự nguyện đến thư viện

tìm tòi tài liệu, sách báo trong các giờ nghỉ giải lao

3 Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện

3.1 Biện pháp 1: Trang bị cơ sở vật chất, tạo không gian đọc lý tưởng

Thư viện là nơi phải có không gian yên tĩnh để giáo viên và học sinh đến

khai thác thông tin, tìm tòi tài liệu để phục vụ cho việc giảng dạy và học tập Chính

vì vậy mà ngay từ khi được xây dựng một thư viện mới, chúng tôi đã lập kế hoạch

để tạo ra trong thư viện một không gian vừa yên tĩnh, vừa thoải mái lại hấp dẫn để

có thể đảm bảo đáp ứng được nhu cầu cho các đối tượng khác nhau trong trường

học Trong thư viện dành cho học sinh, ngập tràn sắc màu tươi sang, thân thiện

Nhưng bức tranh, dòng chữ trên tường thể hiện nội dung từng chủ đề, xung quanh

là những giá sách xinh xắn nhiều hình dạng và được sơn nhiều màu sắc hài hòa tạo

hứng thú cho các em ngay từ khâu sách Rải rác trong thư viện là những bộ bàn ghế

nhiều màu, nhỏ xinh, có kích thước vừa tầm để các em có thể ngồi đọc sách Không

những vậy, ở một góc thư viện được lót thảm cỏ mềm mại, giúp các em có thể tự

do nằm ngồi đọc sách theo nhóm hoặc cá nhân

Không chỉ bó gọn thư viện trong khuôn viên khoảng 200m2 trong phòng,

hành lang phía bên ngoài thư viện cũng được thiết kế những giá sách xinh xắn

Những góc sách này đã thu hút sự chú ý của rất nhiều các em học sinh, giúp các em

tìm đến với sách nhiều hơn trong các giờ ra chơi hoặc cuối giờ khi chờ bố mẹ đón

Với việc học sinh có thể tự lựa chọn đầu sách mình yêu thích mà không cần chờ sự phục vụ của cô thủ thư đã giúp được nhiều em học sinh đến với phong trào “Xây dựng văn hóa đọc” trong nhà trường hơn

Thư viện nhà trường

Các giá sách xinh xắn, chiều cao phù hợp với học sinh tiểu học

Tận dụng các khoảng không gian yên tĩnh tạo thư viện mở cho học sinh

Học sinh đọc sách trong thư viện trong giờ giải lao

Nghiên cứu nhu cầu hứng thú đọc cho học sinh để xây dựng vốn tài liệu và

tổ chức phục vụ học sinh trong nhà trường

Ngay từ đầu năm học, thư viện trường đã phát phiếu nhu cầu đọc cho học sinh nắm bắt được nhu cầu đọc của học sinh, từ đó cán bộ thư viện đã phân loại hiệu quả và đáp ứng được kịp thời nhu cầu đọc cho học sinh

Không chỉ có vậy cán bộ thư viện còn phối hợp với giáo viên chu nhiệm, với cô tổng phụ trách để nắm bắt được đặc điểm tâm sinh lý của các em học sinh,

từ đó sẽ có kế hoạch bổ sung các loại sách cho phù hợp

Ngoài ra, các bộ thư viện cần nắm vững kế hoạch nhà trường, các văn bản triển khai các nội dung học tập và các phong trào thi đua trong năm học, từ đó có hướng xây dựng kế hoạch bố sung các loại sách, báo, tài liệu phù hợp, đáp ứng nhu cầu tham khảo và đọc sách của mọi đối tượng trong nhà trường

Sách với chủ đề: Thiên nhiên xung quanh em

Sách được bổ sung theo nhu cầu bạn đọc

3.3 Biện pháp 3: Xây dựng kế hoạch đọc sách cho học sinh

Xây dựng kế hoạch đọc sách là một biện pháp rất tốt để học sinh mở rộng

kiến thức đạt hiệu quả cao Kếhoạch này phải được triển khai từ trước năm học

Kế hoạch đọc sách phải nằm trong kế hoạch của nhà trường Kế hoạch phải nêu lên được từng chủ điểm đọc, các sách tương ứng với chủ điểm, thời gian đọc

Kế hoạch đọc sách trên cơ sở nghiên cứu chương trình học của từng lớp và nhu cầu đọc của học sinh

Việc đọc sách theo kế hoạch đã giúp học sinh mở rộng vốn kiến thức vận dụng vào việc học tập của mình

Ví dụ: Tháng 9, chúng tôi hướng các em đọc các loại sách về an toàn giao thông, hay tháng 10, chuẩn bị cho ngày Giải phóng Thủ đô 10 - 10 chúng tôi giới thiệu đến các em sách về thủ đô Hà Nội, về những trân chiến đấu anh dũng của các chiến sĩ để bảo vệ thủ đô Từ đó giúp các em hiểu thêm về những chủ đề đang học tại lớp

Kế hoạch đọc sách của thư viện năm học 2018 – 2019:

9 Triển lãm và giới thiệu sách về an toàn giao thông

Giới thiệu thêm sách tham khảo các môn học cho học sinh

10

Giới thiệu sách:

- Khoa học khám phá cho học sinh

-Thủ đô Hà Nội của chúng ta

11

Giới thiệu sách chủ đề:

-Thầy cô và mái trường

-Hướng dẫn học sinh sử dụng sách tham khảo phục vụ học sinh ôn tập giữa kỳ I

- Bộ sách: Thanh lịch văn minh

12

Giới thiệu sách:

-Kho báu trong túi giấy

- Sách tham khảo phục vụ học sinh ôn tập cuối kỳ I

Tuyên truyền bao gồm các hình thức :

- Qua các hoạt động văn hóa văn nghệ, nghệ thuật

- Qua các ấn phẩm như viết sách, báo, bản tin, khẩu hiệu

- Tuyên truyền miệng: Thực hiện thông qua đội ngũ Báo cáo viên, Tuyên truyền viên với các hình thức giao tiếp trực tiếp như: Tọa đàm, hội thảo, kể chuyện gương người tốt, việc tốt

- Tuyên truyền tổng hợp (tuyên truyền lồng ghép): Kết hợp với cổ động, tuyên truyền miệng, văn nghệ, thơ ca, hò vè, trò chơi, đố vui…

- Giới thiệu sách bằng các hình thức như giới thiệu sách hay, mời diễn giả đến giới thiệu tác phẩm của mình…

Mỗi hình thức tuyên truyền, giới thiệu sách đều rất quan trọng và có những

ưu thế riêng Tuy nhiên để sử dụng hình thức nào thì phải dựa trên yêu cầu, nội dung, tính chất của vấn đề, từng nội dung mà áp dụng

* Những hình thức tuyên truyền giới thiệu sách đã được thư viện nhà trường

sử dụng nhằm thu hút bạn đọc đến với thư viện:

- Kể chuyện:

Là hình thức tuyên truyền miệng, một người kể cho nhiều người nghe, trong

đó người kể thuật lại nội dung hoặc kể theo nguyên văn trong sách Người nghe nhận thức được nội dung và chủ đề tư tưởng của tác phẩm thông qua sự thụ cảm