Hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng ở công ty Xuất, nhập khẩu Khoáng Sản
Trang 1Lời nói đầu
Xây dựng cơ bản nói chung, xây dựng cầu đờng nói riêng là ngành kinh
tế thuộc lĩnh vực sản xuất vật chất Sản phẩm của ngành bảo đảm việc mởrộng tái sản xuất tài sản cố định cho các ngành thuộc nền kinh tế quốc dân.Quản lý tốt chi phí sản xuất từ đó hạ giá thành sản phẩm sẽ làm cho giá trị tàisản cố định của các ngành khác hạ theo Kế toán là một trong những công cụquan trọng để quản lý các hoạt động sản xuất kinh doanh, quản lý lao động,vật t Đồng thời nó cũng cung cấp thông tin kinh tế, cơ sở của việc quyết địnhcác chủ trơng biện pháp để quản trị doanh nghiệp
Trong nền kinh tế vận động theo cơ chế thị trờng định hớng XHCN nớc
ta đỏi hỏi những nhà quản lý doanh nghiệp phải năng động, nhanh nhạy, dámquyết đoán đáp ứng yêu cầu thị trờng và phù hợp với luật doanh nghiệp Đểbảo đảm yêu cầu trên công tác tổ chức hạch toán, kế toán ở các doanh nghiệpphải đợc tổ chức chặt chẽ, khoa học, phản ảnh những thông tin kinh tế đầy đủ,kịp thời, góp phần to lớn vào việc thành công của doanh nghiệp
Để tồn tại và phát triển trong cơ chế thị trờng định hớng XHCN hiệnnay, công ty xây dựng công trình giao thông 874 thuộc Tổng công ty giaothông 8 đã tổ chức bộ máy kế toán vừa đủ, hợp lý đáp ứng yêu cầu chỉ đạo củadoanh nghiệp Tuy còn có những nhợc điểm nhng nhìn chung phòng kế toáncủa Công ty đã có bề dày kinh nghiệm hoàn thành nhiệm vụ một cách xuấtsắc
Dới sự hớng dẫn của các thầy cô giáo, đợc sự nhiệt tình giúp đỡ khôngtính toán của Ban giám đốc Công ty mà trực tiếp là phòng kế toán tại Côngtrình giao thông 874 Trong thời gian thực tập em đã hoàn thành bản báo cáonày Em chân thành cảm ơn thầy cô giáo, các Ban giám đốc Công ty, các anhtrong kế toán và mong đợc góp ý
Bản báo cáo này gồm hai phần :
Phần I : Đặc điểm tình hình chung và tổ chức phòng kế toán tại Công
trình giao thông 874.
Phần II : Sự thực hiện công tác kế toán tại công trình giao thông 874
Phần III: Đánh giá nhận xét
Trang 2Giai đoạn làm nhiệm vụ quốc tế: Tiền thân của công trình giao thông 874
là công trờng 674 Sở dĩ có tên này vì nó đợc thành lập vào tháng 6 năm 1974.Công trờng 674 trực thuộc Ban Xây dựng 64 (nay là Tổng công ty xây dựngcông trình 8) Khi mới thành lập nhiệm vụ chủ yếu của nó là giúp bạn Lào xâydựngvà phát triển hệ thống giao thông phục vụ cho kháng chiến chống Mỹcứu nớc và chuẩn bị cho công cuộc xây dựng đất nớc của nhân dân Lào
Năm 1974 khi cuộc kháng chiến chống Mỹ và nhân dân ta và nhân dânLào anh em chuyển sang giai đoạn mới thì đơn vị đợc nhận nhiệm vụ khaithông và hoàn thiện đờng số 6 từ Bản Ban đi Nậm Sơn Sau khi hoàn thành
đơn vị lại nhận khai thông quốc lộ 7 từ cửa khẩu Nậm Căn đi Bản Ban Haituyến đờng này có vị trí quan trọng nối liền Việt Nam với căn cứ địa cáchmạng của bạn tại hai tỉnh Xiêng Khoảng và Hủa Phằn
Khi Bạn giành đợc thắng lợi hoàn toàn (12-12-1975) đơn vị lại nhiệm vụ
mở đờng số 8 từ cửa khẩu Cầu Treo đi Nậm Thơm
Sau 15 năm bám trụ tại miền rừng núi hiểm trở, vợt qua nắng lửa, gióLào, bão tố, thác lũ, đơn vị đã hoàn thành nhiệm vụ vẻ vang Đơn vị đã thicông bàn giao đa vào sử dụng 120km đờng ô tô vĩnh cửu với hàng trăm cầucống trung bình và nhỏ, góp phần đắc lực thực hiện nhiệm vụ chiến lợc củabạn là xây dựng và bảo vệ tổ quốc Lào anh em Quá trình thực hiện nhiệm vụanh chị em trong đơn vị đã vợt lên gian khổ, thiếu thốn, 25 ngời đã hy sinh ,
21 ngời bị thơng, hàng trăm ngời bị bệnh hiểm nghèo Để ghi lại công lao của
đơn vị nhà nớc Lào đã tặng thởng cho công ty Huân chơng Hữu nghị, Huânchơng tự do hạng nhì, hạng nhất, Huân chong lao động hạng nhất
Giai đoạn làm nhiệm vụ chủ yếu ở trong nớc
Sau khi hoàn thành nhiệm vụ quốc tế đối với nớc bạn Lào anh em, cuốinăm 1989, đơn vị chuyển về nớc, tập trung ở vùng quốc lộ 8A Hà Tĩnh vàchuyển thành công trình giao thông 874 Từ năm 1990, công ty đã có mặt tạinhiều công trình trong nớc thuộc các tỉnh miền Trung, Tây Bắc
Trong cơ chế thị trờng, để tồn tại và phát triển trong môi trờng cạnh tranhkhốc liệt, đơn vị đã củng cố, sắp xếp lại tổ chức, đổi mới phơng pháp kinhdoanh
Trang 3Công ty đã không ngừng đổi mới đầu t thiết bị, nâng cao năng lực sảnxuất Bằng mọi nguồn vốn, kể cả đi vay, liên tục nhiều năm công ty đã cơ bảnthay đổi thiết bị, quy trình công nghệ Đây là một trong những yếu tố quantrọng nhất để đứng vững và phát triển trong giai đoạn hiện nay.
Về mặt tổ chức công ty đã đa công nhân đi an dỡng, điều trị Trên cơ sở
đó ai đủ điều kiện thì đợc chuyển vùng, hoặc về nghỉ theo chế độ một cáchthoả đáng Những ngời có triển vọng đợc đa đi học tập văn hoá, chuyên môntrung cấp, đại học Công ty mạnh dạn tuyển chọn những ngời có chuyên môncao, thích ứng với kỹ thuật hiện đại Đội hình sản xuất, lãnhđạo của công tycũng xắp sếp lại theo chuyên môn hoá và dây chuyền công nghệ mới Đội ngũlãnh đạo chủ chốt từ xí nghiệp tới đội, tổ đợc thay thế bằng những cán bộ cótrình độ chuyên môn tốt, trẻ, khoẻ đợc rèn luyện thử thách qua thực tế
Ngày nay do yêu cầu phát triển của công ty, để tiệnviệc chỉ đạo sản xuấtkinh doanh, công ty đã chuyển về trụ sở chính đóng tại đờng Nguyễn Trãi,quận Thanh Xuân, Hà Nội Các đơn vị trực thuộc đóng tại thành phố Vinh(Nghệ An) và thị xã Hà Tĩnh Diện hoạt động của đơn vị rất rộng Từ các côngtrình thuộc miền Trung, Tây Bắc, Đông Bắc, thủ đô Hà Nội đến các công trìnhcấp cao nh sân bay Nội Bài, đờng cao tốc Thăng Long, đờng 13 Lào (do ngânhàng phát triển châu á - ADB tài trợ) đờng sân bay thuộc thành phố Lác- xao(Bôlikhămxay - Lào) v.v Có thể nói Công trình giao thông 874 là một đơn vịmạnh thuộc Tổng công ty xây dựng 8 Bộ Giao thông vận tải Khi ở nớc Bạn,
đơn vị chuyên làm đờng cấp 4, 5 thì ngày nay Công ty là một trong nhữngthành viên đầu tiên của Bộ thực hiện quy trình công nghệ cầu đờng tiên tiếntrên thế giới Công ty đã thắng thầu quốc tế ở nớc ngoài, cũng nh những côngtrình lớn, trọng điểm của nhà nớc Tất cả các công trình, sản phẩm của cong ty
874 đều đạt chất lợng tốt, theo đúng hồ sơ thiết kế, đợc chủ công trình cũng
nh các đoàn kiểm tra các cấp, kể cả cấp nhà nớc công nhận
2 Cơ cấu bộ máy quản lý kinh doanh của Công ty xây dựng CTGT 874
Trong quá trình sản xuất kinh doanh của một công ty hay cơ quan nàocũng phải có sự chỉ đạo theo một hệ thống hợp lý phù hợp với từng đặc trngcủa công ty đó Chính vì thế bộ máy của công ty xây dựng 874 đợc bố trí theomột hệ thống nhất định, thông suốt từ trên xuống, tạo điều kiện cho ngời lãnh
đạo quản lý chỉ đạo công việc một cách tốt nhất, hợp lý nhất đảm bảo quátrình kinh doanh, nắm bắt thông tin nhanh có hiệu quả, tạo điều kiện cho công
ty quản lý chỉ đạo dễ dàng hơn
Bộ máy quản lý của Công ty xây dựng CTGT 874 đợc bố trí theo hìnhthức sau:
Trang 4Chức năng, nhiệm vụ của các phòng ban trong bộ máy quản lý:
+ Ban giám đốc: là ngời đại diện nhà nớc về việc quản lý điều hành toàn
bộ hoạt động sản xuất kinh doanh và công tác quản lý tài chính của công ty
Đồng thời giám đốc là ngời đại diện cho công ty chịu mọi trách nhiệm trớcpháp luật và cơ quan cấp trên, cùng với việc quyết định phân công công việccông ty
+ Đảng uỷ Công ty: Chức năng lãnh đạo đề ra chủ trơng biện pháp kiểmtra giám sát đôn đốc
+ Công đoàn: Vận động công nhân thực hiện nhiệm vụ giám đốc đề ra,thực hiện chế độ chính sách đa lại quyềnlợi cho ngời công nhân nh bảo hiểmxã hội
+ Đoàn thanh niên công ty: giáo dục vận động thanh niên thực hiện kếhoạch để đảm bảo lợi ích lứa tuổi thanh niên
Các phòng nghiệp vụ có chức năng nh sau:
+ Phòng tổ chức cán bộ lao động: 3 ngời
Có chức năng tổ chức theo dõi nhân sự tình hình thực hiện kế hoạch lao
động ngày công Báo cáo và lập kế hoạch tiền lơng đối với cấp trên
+ Phòng kế hoạch kỹ thuật có 9 ngời nhiệm vụ là tổ chức thực hiện địnhmức kinh phí, kinh tế kỹ thuật trong xây dựng, phân tích kết quả hoạt độngsản xuất trong kinh doanh và thực hiện định mức kinh phí, kinh tế kỹ thuậttrong xây dựng, phân tích kết quả hoạt động sản xuất trong kinh doanh và thựchiện chế độ báo cáo lên cấp trên
- Lập dự án và lập kế hoạch thực hiện hiệu quả quản lý kinh doanh củacông ty và lập kế hoạch cho các đơn vị cấp dới trực thuộc công ty
+ Phòng thiết bị vật t: có 4 ngời
Phòng thiết bị vật t chuyên về nhập xuất, tiêu thụ, tồn kho các nguyên vậtliệu
+ Phòng tài chính kế toán có 8 ngời
Phòng tài chính kế toán có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch tài chính củacông ty Khai thác các nguồn vốn, nguồn kinh phí phục vụcho sản xuất kinhdoanh và hoạt động của công ty Quản lý sử dụng và bảo toàn vốn có hiệu quả
tổ chức thực hiện pháp lệnh kế toán thống kê chế độ về công tác tài chính đốivới doanh nghiệp
Thực hiện chế độ báo cáo tài chính với cấp trên và các cơ quan chức năng
có thẩm quyền trực thuộc
+ Phòng hành chính - quản trị có 10 ngời
Trang 5Giải quyết công việc hàng ngày thuộc phạm vi hành chính văn phòngphục vụ cơ quan nh: văn th bảo mật, thông tin liên lạc tiếp khách và phục vụ
điện nớc v.v
Đơn vị sản xuất trực thuộc gồm 9 đội và 1 trạm trộn bê tông nhựa: các
đội này có các chức năng là tổ chức thi công công trình, là ngời trực tiếp xâydựng các công trình Khi thực hiện luôn đảm bảo tiến độ thi công và chất lợngcông trình hoàn thành theo kế hoạch đã cố định Các đội xây dựng có đội tr-ởng, đội phó và kế toán thống kê cùng các nhân viên khác kết hợp cùng vớilực lợng công nhân thi công xây dựng các hạng mục công trình để đảm bảotiến độ thi công đã đề ra, khi chủ công trình cùng chủ thầu thoả thuận
3 Cơ cấu sản xuất kinh doanh của Công ty xây dựng CTGT 874
Công ty xây dựng CTGT 874 là mọt doanh nghiệp xây dựng cơ bản vớicơ cấu sản xuất kinh doanh trong ngành giao thông theo 1 dây truyền côngnghệ tuỳ thuộc vào từng công trình, hạng mục công trình Đối tợng sản xuấtcông ty là:
- Xây dựng công trình giao thông đờng bộ
- Xây dựng công trình dân dụng trong ngành giao thông vậntải
Các công trình của ngành giao thông thờng phải trải qua một thời giandài, quy mô lớn Chính vì thế khi bớc vào xây dựng thi công một công trìnhnào đó, công ty đều phải tuân theo một chiến lợc cơ cấu sản xuất một côngtrình công nghệ đã đợc bố trí hợp lý mà công ty đã quy định Đồng thời việctuân theo quy định của hệ thống sản xuất sẽ giúp cho công ty tránh đợc nhữngkhó khăn lãng phí khi xây dựng, đảm bảo khả năng dự tính quản lý công trìnhkhi xây dựng tốt hơn Tuy nhiên mỗi sản phẩm của công ty đều có đặc điểmriêng nên cơ cấu sản xuất của các công trình đợc bố trí phù hợp với đặc thù tạo
điều kiện thuận lợi nhất khi xây dựng thi công công trình
Nh ta đã biết, ngời trực tiếp xây dựng công trình là các đội xâydựng trựcthuộc công ty Còn thực hiện nh thế nào? thời gian bao lâu và dự tính chi phí
nh thế nào? là do cấp trên lập kế hoạch Sau đó mới giao khoán công trìnhcùng hợp đồng đã thoả thuận cho các đội thi công Vì thế mà việc bố trí cơcấu sản xuất cho quá trình xây dựng phải hết sức cẩn thận, hợplý, tránh sự sailệch, lãng phí của cải của công ty khi sản xuất kinh doanh Quá trình quản lýsản xuất cũng chịu ảnh hởng của quy trình công nghệ Công ty xây dựngCTGT 874 hiện nay áp dụng quy trình công nghệ nh sau:
Trang 6- Làm đờng lên cầu, cọc tiêu, biển báo, sơn cầu, làm rãnh nớc, đèn đờng,
đèn cầu
- Thử trọng tải cầu và hoàn thiện bàn giao
Quy trình công nghệ đối với công trình giao thông đờng bộ
- Kế toán tại công ty
- Kế toán tại các đội xây dựng công trình
Kế toán tại các đội xây dựng công trình có nhiệm vụ tậphợp các chứng từban đầu và hạch toán ban đầu, ghi chép lập bảng kê chi tiết Sau đó chuyểncả các chứng từ có liên quan đến phòng tài chính kế toán công ty Kế toáncông ty căn cứ vào các chứng từ này để ghi chép hàng ngày Sau đó kế toánlập các sổ sách cần thiết, tổng hợp và báo cáo tài chính Tất cả các sổ sách vàchứng từ kế toán đều phải có sự kiểm tra phê duyệt của kế toán trởng và giám
đốc công ty Tại công ty, bộ máy kế toán công ty đợc phân công với các chứcnăng nhiệm vụ rõ ràng để hoàn thành phần việc kế toán đã giao
Bộ máy kế toán Công ty xây dựng CTGT 874 gồm có 8 ngời: có 1 trởngphòng kế toán, 2 phó phòng và mỗi ngời đảm nhiệm một chức năng riêng biệt,thực hiện nhiệm vụ riêng
Xếp đá
hộc hai bên đờng
giao
Trởng phòng kế toán
Trang 7và lập các báo cáo theo quy định.
- Chỉ đạo trực tiếp hớng dẫn công nhân viên dới quyền thuộc phạm vi vàtrách nhiệm của mình, có quyền phân công chỉ đạo trực tiếp tất cả các nhânviên kế toán tại công ty làm việc ở bất cứ bộ phận nào
- Các tài liệu tín dụng liên quan đến công tác kế toán đều phải có chữ
ký của kế toán trởng mới có tác dụng pháp lý
- Tổng hợp giá thành sản phẩm theo chế độ hiện hành
- Tổng hợp giá thành toàn công ty, xác định kết quả kinh doanh phânphối lợi nhuận và trích lập quỹ theo quy định
- Thực hiện đầy đủ, kịp thời chế độ báo cáo tài chính, tình hình thực hiện
kế hoạch tài chính, thuế và các báo cáo khác theo yêu cầu quản lý đúng quy
định và kịp thời gian cho cơ quan cấp trên
3 Kế toán ngân hàng thanh toán với ngời mua giá thành
Chịu trách nhiệm trớc kế toán trởng và có nhiệm vụ quyền hạn sau:
- Hớng dẫn kiểm tra các ngành nghiệp vụ và các đơn vị đợc phân công.Theo dõi quản lý việc thực hiện công tác kế toán tài chính, sử dụng vật t tài
Kế toán ngân hàng thanh toán với ngời mua giá
thành
Kế toán tổng hợp
Thủ kho kiêm thủ quỹ
Trang 8sản, tiền vốn có hiệu quả, phát hiện kịp thời và ngăn ngừa các trờng hợp viphạm pháp luật, chính sách chế độ kỷ cơng của luật tài chính.
- Hớng dẫn các đơn vị giữ báo cáo quyết toán hàng tháng quý theo đúngquy định, đầy đủ chứng từ hợp lệ, trực tiếp kiểm tra phê duyệt quyết toán chocác đơn vị, phải phân rõ các chi phí theo từng công trình, hạng mục côngtrình
- Cùng các đơn vị quan hệ trực tiếp với các chủ đầu t để thanh toán thuhồi vốn các công trình
- Định kỳ hoặc đột xuất kiểm tra việc chấp hành chế độ kế toán thống kêquản lý tài chính theo quy chế tài chính nhà nớc
- Thờng xuyên đôn đốc các đơn vị chấp hành chế độ báo cáo, quản lý bảoquản sự lu trữ chứng từ, sổ sách tài liệu theo quy định
4 Kế toán tài sản cố định, thu nhập và phân phối thu nhập
Có nhiệm vụ theo dõi hạch toán và quản lý tài sản cố định về hiệnvậtvàgiá trị tính toán các khoản thu nhập từ các hoạt động của đơn vị và tiến hànhphân phối theo chế độ tài chính quy định
5 Thủ kho kiêm thủ quỹ
Chịu trách nhiệm trớc kế toán trởng và có chức năng nhiệm vú sau:
- Quản lý đảm bảo an toàn, bí mật tài khoản tiền gửi ngân hàng ghi chép
đầy đủ với ngân hàng và phát hiện những sai sót để điều chỉnh cho kịp thời
- Quản lý, bảo đảm bí mật an toàn tuyệt đối quỹ tiền mặt, các loại giấy tờ
có giá trị nh tiền, kim khí, đá quý
Do tình hình sản xuất kinh doanh mang tính chất phân tán, để tạo sựnăng động trong điều hành sản xuất, công ty đã quản lý và cung cấp một sốvật t chủ yếu cho công trình, đồng thời đảm bảo đầy đủ nhu cầu về tài chínhcho sản xuất kinh doanh Các đội sản xuất tự quyết định phơng án thi công, tổchức thi công theo thiết kế Mọi chứng từ thu chi tài chính đều phải đợc thống
kê giao cho phòng kế toán tài vụ công ty để hạch toán chung toàn công ty
đồng thời sau khi công trình hoàn thành bàn giao hạch toán lỗ, lãi cho côngtrình
+ Phơng thức hạch toán: Công ty áp dụng phơng pháp hạch toán báo cáo
ở các đơn vị Hạch toán tập trung tại phòng tài chính kế toán công ty theo hìnhthức chứng từ ghi sổ
Trang 9Trình tự luân chuyển chứng từ đợc thể hiện nh sau:
Chứng từ gốc
Chứng từ ghi sổ
Sổ cái Bảng cân đối Báo cáo kế toán
Sổ tổng hợp
Sổ đăng ký chứng từ
Trang 10Phần II Tình hình công tác kế toán tại công ty XDCTGT 874
Chứng từ và sổ sách phải lập theo đúng quy định trong chế độ và ghichép kịp thời đầy đủ đúng với sự thực nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh
Kế toán tổng hợp tài sản cố định tại Công ty xây dựng công trình giaothông 874 đợc hình thành từ 2 nguồn vốn kinh doanh và các quỹ
Nguồn vốn kinh doanh: - Ngân sách nhà nớc cấp
- Vốn tự có của doanh nghiệp Các quỹ : - Quỹ phát triển kinh doanh
- Quỹ dự trữ
- Quỹ khen thởng
- Sổ kế toán chi tiết gồm các sổ, thẻ kế toán chi tiết
- Sổ nhật ký dùng để ghi chép các nghiệp vụ kinh tế tài chính phát sinhtrong kỳ kế toán trong 1 niên độ kế toán theo trình tự thời gian Số liệu kế toántrên sổ nhật ký phản ánh số phát sinh bên nợ và bên có của các tài khoản kếtoán
Ngày, tháng ghi sổ
Số liệu và ngày lập chứng từ kế toán dùng làm căn cứ ghi sổ
+ Tóm tắt nội dung nghiệp vụ kinh tế phát sinh:
- Số tiền của nghiệp vụ kinh tế phát sinh
Trang 11- Sổ cái dùng đểghi các nghiệp vụ kinh tế tài chính phát sinh trong kỳ,niên độ kế toán theo tài khoản kế toán, số liệu kế toán trên sổ cái phản ánhtổng hợp tình hình tài sản, nguồn vốn, kết quả hoạt động sản xuất kinh doanhcủa doanh nghiệp.
Sổ cái ghi đủ các phần nh:
Ngày, tháng ghi sổ
Số liệu và ngày lập chứng từ kế toán dùng làm căn cứ ghi sổ
Số tiền của nghiệp vụ phát sinh ghi vào bên nợ bên có của tài khoản
Sổ chi tiết dùng để ghi chép các đối tợng kế toán cần thiết, theo dõi chitiết theo yêu cầu quản lý
Các hình thức sổ kế toán quy định áp dụng:
Sổ kế toán phải đợc mở theo từng niên độ kế toán
Số kế toán phải dùng mẫu in sổ hoặc kẻ sẵn
2 Kế toán tăng giảm tài sản cố định:
Tài sản cố định tại Công ty xây dựng công trình giao thông 874 tăng là
do mua sắm nhà cửa vật kiến trúc và máy móc thiết bị
Căn cứ vào biên bản giao nhận TSCĐ kế toán ghi :
Nợ TK 133 Thuế VAT đợc khấu trừ
Có TK 111, 112 Thanh toán ngay (kể cả phí tổn mới)
Có TK 331 Tổng số tiền cha trả ngời bán
Các chi phí trong quá trình xây dựng
Nợ TK 241 (2411) Tập hợp chi phí thực tế
Nợ TK 133 (1332) Thuế VAT đợc khấu trừ
Có TK liên quan (331, 341, 111, 112 )Khi công trình xây dựng hoàn thành, bàn giao đa vào sử dụng căn cứvào giá trị quyết toán công trình đợc duyệt, kế toán ghi :
Nợ TK 211 (chi tiết từng loại)
Có TK 241 (2411)Kết chuyển nguồn vốn (đầu t bằng vốn chủ sở hữu)
Nợ TK 414 (1), 441, 431 (2)
Có TK 411 (hoặc 431(3))
Ví dụ: Ngày 1/9/2000, Công ty hoàn thành và đa vào sử dụng khu côngtrình phụ nhà làm việc (Vinh)
Giá trị quyết toán công trình đợc duyệt là 20.406.655 đ
Kế toán TSCĐ định khoản nh sau :
Trang 12Bảng tăng TSCĐ năm 2000Số
12 Khu công trình phụ nhà làm việc Vinh 20.406.655 1 20.406.655
13 Máy vi tính 200MMX+ máy in 1100 15.589.000 1 15.589.000
16 Máy phát điện HONDA 1,5KVA 6.100.000 1 6.100.000
Bút toán giảm tài sản cố định do thanh lý, nhợng bán:
- Bút toán xoá sổ tài sản cố định nhợng bán:
Nợ TK 214 (2141) Giá trị hao mòn
Nợ TK 821 Giá trị còn lại
Có TK 211 Nguyên giá
- Bút toán doanh thu nhợng bán TSCĐ:
Nợ TK liên quan (111,112,131) Tổng giá thanh toán
TT Tên tài sản Số lợng Nguyên giá Giá trị còn lại
3 Kế toán khấu hao TSCĐ:
Do tài sản cố định trong doanh nghiệp có nhiều loại với nhiều hình thái,biển hiệu, tính chất đầu t, công dụng và tình hình sử dụng khác nhau nên đểthuận lợi cho việc quản lý và hạch toán TSCĐ, cần sắp xếp TSCĐ vào từngnhóm theo những đặc trng nhất định ở côngty xây dựng công trình giao thông
874 áp dụng tài sản cố định hữu hình:
Tài sản cố định hữu hình: bao gồm toàn bộ những t liệu lao động cóhình thái vật chất cụ thể, có đủ tiêu chuẩn giá trị và thời gian sử dụng theo chế
độ quy định (hiện nay giá trị 5.000.000 đ, thời gian sử dụng 1 năm)
Trang 13Tuỳ theo từng loại TSCĐ cụ thể, từng cách thức hình thành, nguyên giáTSCĐ sẽ đợc xác định khác nhau Cụ thể :
- Tài sản cố định mua sắm (bao gồm cả mua mới và cũ): nguyên giáTSCD mua sắm gồm giá mua thực tế phải trả theo hoá đơn của ngời bán cộngvới thuế nhập khẩu và các khoản phí tổn mới trớc khi dùng (phí vận chuyểnbốc dỡ, lắp đặt, chạy thử, thuế trớc bạ, chi phí sửa chữa, tân trang trớc khidùng ), trừ đi các khoản giảm giá, chiết khấu mua hàng
- Tài sản cố định do bộ phận XDCB tự làm bàn giao: Nguyên giá là giáphải trả cho bên B cộng với các khoản phỉ tổn mới trớc khi dùng (chạy thử,thuế trớc bạ ) trừ đi các khoản giảm giá, chiết khấu mua hàng
- Tài sản cố định nhận góp vấn liên doanh, nhận tặng thởng, viện trợ,nhận lại vốn góp liên doanh Nguyên giá tính theo giá trị đánh giá thực tế củaHội đồng giao nhận cùng các phí tổn mới trớc khi dùng (nếu có)
Chi tiết kiểm kê tài sản cố định năm 2000
Bảng kê Tài sản cố định đ hết khấu haoã hết khấu hao
đến ngày 01 tháng 01 năm 2000Số
TT Tên tài sản Đăng ký hết KH31/12/99Nguyên giá đã Phụ ghi
Trang 144 Kế toán sửa chữa tài sản cố định
- Trờng hợp sửa chữa nhỏ, mang tính bảo dỡng:
Do khối lợng công việc sửa chữa không nhiều, quy mô sửa chữa nhỏ, chiphí phát sinh đến đâu đợc tập hợp trực tiếp vào chi phí kinh doanh đến đó
Việc sửa chữa do doanh nghiệp tự làm, chi phí sửa chữa nh sau :
Nợ TK 627 : 12.000
Nợ TK 642 : 204.000
Có TK 153 : 216.000
- Sửa chữa lớn TSCĐ mang tính phục hồi hoặc nâng cấp:
Hàng năm công tác sửa chữa lớn TSCĐ của công trình giao thông xâydựng 874 thờng sửa chữa công trình, đờng quốc lộ, kè, càng
Căn cứ vào các hợp đồng sửa chữa và biên bản giao nhận TSCĐ sửachữa lớn hoàn thành kế toán ghi:
Nợ TK 133
Nợ TK 241 (2413)
Có TK 331Tại Công ty xây dựng công trình giao thông 874 trờng hợp tạm ứng trớctiền công hoặc thanh toán cho ngời nhận thầu :
Nợ TK 331
Có TK (111,112,311 )Nếu doanh nghiệp tự làm :
Tập hợp chi phí sửa chữa thực tế chi ra theo từng công trình:
Nợ TK 241 (2413)
Có TK chi phí (111,112,152,214,334,338 )VD: Công trình quốc lộ 2 Hà Giang cần sửa chữa đờng quốc lộ trị giá:9.270.000 đ
Nợ TK 241 (3) : 9.270.000
Có TK 331 : 9.270.000 Nhng Công ty mới tạm ứng đợc 5.000.000
Nợ TK 331 : 5.000.000
Có TK 111 : 5.000.000+ Phơng pháp kế toán xây dựng cơ bản thanh lý, nhợng bán tài sản cố
định của doanh nghiệp, tài sản cố định đi thuê:
Khi thanh lý tài sản cố định phải có quyết định về việc thanh lý tài sản
cố định Đơn vị phải thành lập ban thanh lý, lập biên bản thanh lý do banthanh lý lập nên
Biên bản thanh lý đợc lập làm 2 bản 1 biên bản đợc chuyển cho kế toánTSCĐ để theo dõi ghi sổ, 1 biên bản đợc lu vào phòng tổ chức hành chính
Căn cứ vào biên bản thanh lý và các chứng từ liên quan (phiếu thu)
Trang 15Kế toán ghi sổ theo định khoản.
c Tập hợp chi phí về thanh lý, nhợng bán TSCĐ (nếu có)
Nợ TK 821 Phần chi phí khi thanh lý TSCĐ
Có TK 111,112
- Đối với kế toán nhợng bán:
Khi nhợng bán TSCĐ để thu hồi vốn sử dụng cho mục đích kinh doanh
có hiệu quả hơn; căn cứ vào chứng từ nhợng bán hoặc chứng từ thu thiền ợng bán tài sản cố định số tiền đã thu hoặc phải thu của ngời mua kế toán ghi
Trang 16Khấu hao TSCĐ thuê tài chính năm 2000
TT Tên tài sản Nguyên giá năm 1999Khấu hao lại 31/12/99Giá trị còn
Căn cứ vào biên bản giao nhận tài sản cố định, phản ánh phần giá trịcòn lại vào chi phí và ghi giảm nguyên giá giá trị đã hao mòn
Nợ TK 214: Nguyên giá hao mòn tài sản cố định
Nợ TK 821: chi phí bất thờng
Có TK 211: TSCĐ hữu hình
Các chi phí phát sinh liên quan đến việc nhợng bán tài sản cố định đợctập hợp vào bên nợ
Nợ TK 821 Chi phí bất thờng
Nếu tài sản cố định đem nhợng bán đợc hoàn thành tài sản cố định đợctập hợp vào bên nợ
kế hoạch tiến độ mua các loại nguyên vật liệu chính gửi về công ty phải căn
cứ vào yêu cầu mỗi lần mua vật liệu của công trình
* Khi hàng về nhập kho, thủ trởng đơn vị của công trình cho tiến hànhnhập kho theo số lợng thực, nhập vào sổ chi tiết cho từng loại vật liệu theo dõicuối tháng lên bảng kê phiếu nhập kho báo về phòng tài vụ Công ty để hạchtoán Phòng tài vụ công ty căn cứ vào phiếu nhập kho để báo cáo, căn cứ vào
đơn mua hàng vật t để xem số lợng gữa hoá đơn và thực tế có khớp không.Nếu đúng số lợng hoá đơn và thực tế thì sẽ tiến hành tính giá của nguyên vậtliệu nhập kho Giá gốc, chi phí vận chuyển, chi phí bốc dỡ, thuế, chi phí thumua giá thực tế nhập kho
VD: Phiếu nhập kho
Đơn vị: Cty 874
VT - Tbị
Phiếu nhập kho Số: 137 Ngày 20 tháng 1 năm 1999
Mẫu số 01-VT QĐ1141-TC/QĐ/CĐKT 1/1/95 Bộ Tài chính
Nợ Có
Họ tên ngời giao hàng: Hồ Trọng Kỹ - VT-Tbị
Trang 17Theo HĐ GTGT số 07342 ngày 17/11/1999 của Lã Thị Thập
Cửa hàng kinh doanh tổng hợp Vinh
Nhập tại kho : Nhập xuất thẳng (Px số : 213)
Thủ trởng đơn vị Kế toán trởng Phụ trách cung tiêu Ngời giao hàng Thủ kho
Phiếu nhập kho đợc lập thành 2 liên Một liên thủ kho giữ để làm bảng
kê và báo cáo, thẻ kho một liên chuyển về phòng tài vụ của công ty để theodõi hạch toán
Sau khi nhập kho, thu kho vào thẻ kho đơn vị mỗi loại vật t
Ví dụ : từ phiếu nhập trên thủ kho lập thẻ cho từng loại vật liệu
Đơn vị: Cty 874
Vật t - thiết bị
QĐ1141-TC/QĐ/CĐKT 1/1/95 bộ tài chính Theo : HĐgtgt số 030865 ngày 31/10/2000 của Trạm vật t phụ tùng vàmáy nông nghiệp - 105 Trờng Chinh
Trang 1802 26/10/2000 Sửa chữa máy phục vụ sản xuất 26/10 500 350 150
Thẻ kho nhằm mục đích theo dõi số lợng nhập, xuất, tồn kho cho từngthứ vật t, sản phẩm, hàng hoá ở từng kho
Phòng kế toán lập thẻ và ghi các chi tiêu, tên, nhãn hiệu, quy cách, đơn
vị tính, mã số, vật t sản phẩm hàng hoá sau đó giao cho thủ kho để ghi chéphàng ngày
Hàng ngày thủ kho căn cứ vào phiếu nhập, xuất kho ghi vào các cột
t-ơng ứng trong thẻ kho
Phơng pháp tính giá xuất kho nguyên vật liệu căn cứ vào tất cả cácphiếu nhập xuất kho để tính giá nguyên vật liệu Đặc thù của công ty xâydựng công trình giao thông 874 là thiết bị vật t thờng là phục vụ sửa chữamáy móc phục vụ sản xuất, thi công, do vậy thờng không có 1 kho chung chotất cả công trình Vì vậy việc tính giá xuất kho của công ty có khi gặp nhiềukhó khăn
Khi máy móc bị hỏng, chỉ huy trởng xét thấy có nhu cầu mua vật t công
cụ dụng cụ để sửa chữa, chỉ huy trởng công trình sẽ tiến hành đề nghị giám
đốc và phòng kế hoạch kỹ thuật cho mua Khi đợc duyệt mua công ty sẽ cótrách nhiệm chuyển séc hoặc tiền mặt thanh toán cho bên bán
Khi máy móc thiết bị bị hỏng cần để phục vụ sản xuất, yêu cầu chỉ huycông trình cho xuất vật t
Dựa vào lệnh xuất vật liệu chỉ huy công trình thủ trởng đơn vị xuất vậtliệu và làm phiếu xuất kho cho bộ phận sản xuất
Ví dụ : Trong tháng 10 năm 2000 Công ty XDCTGT874 xuất ra một sốvật liệu hoá đơn, số lợng vật liệu xuất ra đúng nh trong hoá đơn, thủ kho làmphiếu xuất kho
VD: Phiếu xuất kho
Nợ Có
Họ tên ngời nhận hàng: Lu Đại Hải
Địa chỉ : Máy ủi D7171 (U-7JZ) Đội nền Lạng Sơn
Trang 19Lý do xuÊt kho : Söa ch÷a m¸y phôc vô s¶n xuÊt
XuÊt t¹i kho : NhËp xuÊt th¼ng (PN sè 123)
chøng tõ ThùcnhËp
Trang 20III kế toán chi phí công nhân và trích bhxh, bhyt, Kpcđ, thu nhập của ngời lao động
1 Cấu thành cán bộ công nhân viên trong doanh nghiệp Các loại lao động và hình thức trả lơng.
Việc tiếp nhận, điều động, bổ nhiệm, nâng lơng, khen thởng kỷ luật đàotạo, bồi dỡng do Tổng giám đốc công ty thực hiện Tất cả mọi ngời trong công
ty đều phải ký hợp đồng lao động theo đúng quy định nhà nớc Tổng giám đốccông ty là ngời chịu trách nhiệm trớc nhà nớc về việc ký kết hợp đồng lao
động với ngời lao động
Phó phòng tổ chức chính là cơ quan có trách nhiệm tham mu giúp việccho tổng giám đốc công ty và Ban lãnh đạo về công tác quản lý sử dụng lao
động sao cho có hiệu quả và đúng pháp luật
Công ty hiện có 365 ngời lao động, trong đó khối cán bộ, đoàn thể 43
ng-ời, còn lại là các công nhân tham gia trực tiếp của công ty tại các công trình.Cơ cấu lao động phân theo ngành nghề trong công ty đợc thể hiện qua bảngphân tích sau:
Trang 21Yêu cầu về trình độ tay nghề của lao động trực tiếp trong công ty đợcquy định theo từng mức độ công việc.
Ví dụ nh số lao động làm thuê theo hợp đồng tại công trình thì phải cầnlựa chọn những ngời có sức khoẻ và bậc thợ tay nghề qui định Còn các côngviệc khác đều yêu cầu ngời lao động phải có bằng cấp ngành nghề chuyênmôn về công việc đó thì mới tuyển dụng
Bảng phân loại trình độ văn hoá của cán bộ công nhân viên trong công ty
ơng
Công ty xây dựng CTGT 874 là một công ty mang đặc điểm của ngànhxây dựng giao thông cơ bản, sản phẩm khoán đơn chiếc, số lao động tham giagián tiếp trong quá trình thi công sẽ đợc áp dụng hình thức lơng thời gian
đồng thời cũng căn cứ vào số công việc hoàn thành của các đội sản xuất đểtính lơng
Đối với số lao động tham gia trực tiếp và số lao động thuê ở các đội để
áp dụng hình thức lơng khoán sản phẩm hoàn thành
Việc áp dụng các hình thức tiền lơng công ty là nhằm quán triệt nguyêntắc phân phối lao động Kết hợp chặt chẽ giữa lợi ích của xã hội với lợi ích củacông ty bằng lao động, lựa chọn hình thức trả lơng đúng đắn có tác dụng đònbẩy kinh tế, khuyến khích ngời lao động chấp hành tốt kỷ luật nâng cao năngsuất lao động
c) Quản lý sử dụng lao động và quỹ tiền lơng
Trong việc quản lý, và phân phối quỹ tiền lơng, Công ty quản lý tổngthể quỹ tiền lơng và các quỹ ngày công nghĩa vụ công ích Các nguồn quỹkhác phụ thuộc cơ cấu quỹ lơng công ty hớng dẫn cho các đơn vị xây dựng vàquản lý quỹ tiền lơng ; quỹ tiền lơng chi trả BHXH, BHYT, hớng dẫn các đơn
vị, lập kế hoạch bảo hộ lao động, làm các thủ tục thanh toán tiền lơng, BHXH,BHYT theo quy định Các đơn vị căn cứ vào nhiệm vụ đợc giao, nhiệm vụ đơn
vị tự tìm kiếm và đơn giá tiền lơng đợc duyệt đã lập kế hoạch an toàn lao
động, BHXH, BHYT, CĐP, Đảng phí, BHLĐ theo chế độ hiện hành Đây làcơ sở cho đơn vị ứng quỹ tiền lơng cho các kỳ nghiệm thu thanh toán Quỹ l-
ơng thực tế của các đơn vị đợc xác định bằng tổng doanh thu thực tế trừ đi
Trang 22tổng phần trừ thực tế Hàng quý khi quyết toán đợc duyệt thì quỹ lơng mới
đ-ợc xác định chính thức Trờng hợp bị lỗ thì quỹ lơng bị trừ đi tất cả các sảnphẩm công trình đều phải có định mức lao động và đơn giá tiền lơng cha phùhợp thì đơn vị lập báo cáo trình công ty
Khi nói tới quỹ tiền lơng và biện pháp quản lý quỹ tiền lơng của doanhnghiệp không thể không quan tâm đến việc xây dựng đơn giá tiền lơng mọisản phẩm phải có định mức lao động và đơn giá tiền lơng cụ thể
Theo quy chế quản lý tài chính ban hành kèm theo Nghị định số 59/CPngày 3/10/1996 của chính phủ thì doanh nghiệp tự xây dựng lao động cho cánhân, bộ phận và định mức tổng hợp theo hớng dẫn của Bộ lao động - thơngbinh - xã hội Các tổng công ty Nhà nớc độc lập đợc xếp hạng doanh nghiệp
đặc biệt phải đăng ký định mức lao động với Bộ lao động - thơng binh - xãhội Các doanh nghiệp còn lại phải đăng ký định mức lao động với thủ trởngcơ quan quyết định thành lập doanh nghiệp
Trên cơ sở định mức phải đăng ký với chế độ do Nhà nớc quy định.Doanh nghiệp đơn giá tiền lơng trên cơ sở sản phẩm hoặc hoạt động dịch vụtrình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt định kỳ, các cơ quan có thẩm quyềntiền hành kiểm tra lại định mức lao động, đơn giá tiền lơng của doanh nghiệpphù hợp với tốc độ tăng năng suất lao động và thu nhập tiền lơng thực hiện
điều chỉnh cho phù hợp
2 Tổ chức hạch toán lao động tiền lơng và tính tiền lơng BHXH phải trả CNV.
a) Hạch toán lao động
Hạch toán lao động : gồm thời gian lao động, hạch toán số lợng lao
động, hạch toán kết quả lao động
- Hạch toán số lợng là theo dõi số lợng lao động, từng loại lao độngtheo nghề nghiệp và cấp bậc kỹ thuật của ngời lao động
- Hạch toán thời gian lao động là theo dõi số lợng lao động, từng loạilao động, từng bộ phận sản xuất làm cơ sở để tính lơng cho bộ phận hởng lơngthời gian
Hạch toán kết quả lao động là phản ánh ghi chép đúng kết quả lao độngcủa công nhân viên, biểu hiện bằng số lợng sản phẩm công việc đã hoàn thànhcủa từng ngời hay từng tổ, nhóm lao động (chứng từ) chứng từ hạch toán th-ờng sử dụng phiếu xác nhận sản phẩm hay công việc hoàn thành Vậy hạchtoán kết quả lao động cho từng ngời hay cá nhân lao động là cơ sở để tính tiềnlơng cho ngời, cho cán bộ hởng lơng theo sản phẩm Để hạch toán về số lợng ,thời gian và kết quả lao động ta căn cứ vào các tài liệu sau :
+ Bảng chấm công
+ Phiếu giao việc
+ Phiếu xác nhận công việc đã hoàn thành
Trang 23Phiếu giao việc
Ngày 1 tháng 4 năm 2000Bên giao: ông Nguyễn Duy Tùng - Phó giám đốc công ty phát triển cầu đờngBên nhận: ông Nguyễn Văn Tới - Giám đốc CTXDCTGT 874
Ngời nhận việc (A) Ngời nhận việc (B)
Căn cứ vào phiếu giao việc, tổ trởng tiến hành chỉ đạo các thành viêntrong tổ chức hoàn thành công việc đó Sau khi công việc thực hiện xong, tổtrởng yêu cầu cán bộ kỹ thuật bên giao kiểm tra để nghiệm thu chất lợng côngtrình hoàn thành, có chữ ký xác nhận tổ trởng
Phiếu xác nhận công việc hoàn thành
Công trình xây dựng cầu Thăng Long
- Khối lợng : Bên B đã hoàn thành xây dựng cầu
- Chất lợng : Đạt yêu cầu
Sau khi biên bản đợc xác nhận ký kết, bên A sẽ trả toàn bộ số tiền cònlại cho bên B trong thời gian sớm nhất Hai bên thống nhất thanh lý bàn giaokhối lợng công việc hợp đồng đã hoàn thành 2/1/1997 đến 1/4/2000
Bảng chấm công (trang sau)
b) Tính lơng phải trả và BHXH phải trả cho công nhân viên
Hạch toán tiền lơng theo sản phẩm
Công ty quản lý tổng thể quỹ tiền lơng nên việc hạch toán tổng hợp tiềnlơng cho các đơn vị thành viên đợc tập trung về phòng tài vụ công ty Việchạch toán chi tiết tiền lơng đợc thực hiện tại các ban kế toán đơn vị
Hình thức tính trả lơng ở các đơn vị đợc thống nhất theo cơ chế trả lơngsản phẩm
Các đơn vị thành viên căn cứ vào kế hoạch mà công ty giao cho để lập
kế hoạch sản xuất cho đơn vị, tự tìm kiếm và xây dựng đơn giá tiền l ơng Đây
là cơ sở cho các đơn vị ứng quỹ lơng vào các kỳ nghiệm thu thanh toán
Tại công ty xây dựng công trình giao thông 874, căn cứ vào khối lợngcông việc hoàn thành và căn cứ vào kế hoạch công ty giao cho đơn vị theo
Trang 24hình thức khoán quỹ lơng đã tiến hành xây dựng đơn giá tiền lơng cho từngcông việc và trình giám đốc công ty duyệt.
Đơn giá tiền lơng đợc đơn vị xây dựng nh sau: Căn cứ vào cấp côngviệc và mức lơng theo cấp bậc công việc, định mức về sản lợng, định mức vềthời gian hoàn thành công việc mà công ty giao cho, mức phụ cấp các loạitheo quy định của Nhà nớc, tính đơn giá tiền lơng theo cách sau:
Đơn giá tiền lơng cho
Lơng cấp bậc công nhân làm công việc a
(Phụ cấp nếu có)Sản lợng kế hoạch công ty giaoDựa vào công thức này tính đợc đơn giá tiền lơng cho từng loại côngtrình Trên cơ sở xây dựng thiết lập đơn giá tiền lơng cho từng loại sản phẩm
và số lợng lao động của công việc đó ta biết đợc tổng quỹ lơng của đơn vị:
Tổng quỹ lơng = Đgi (i) x SL(i)
Trong đó: Đgi - Đơn giá tiền lơng công việc i
- Sli : Số lợng lao động cho công việc i
- n : Tổng số các công việc của đơn vịSau khi lập xong kế hoạch sản xuất căn cứ vào bảng khoán quỹ lơng đ-
ợc giám đốc công ty duyệt, đơn vị tiến hành phân bổ từng phần công việc màmỗi đội phải chịu trách nhiệm hoàn thành Với hình thức tính lợng sản phẩm
ta căn cứ vào quỹ lơng, công việc của đơn vị lập “phiếu giao khoán việc” và
“phiếu xác nhận công việc đã hoàn thành công trình cầu Thăng Long” đã nêu
ở trang trớc
Đối với bộ phận lao động gián tiếp tạo ra sản phẩm nh các ban quản lýcông nhân Kỹ thuật, quản lý công trình thì việc kế toán xem xét thanh toánlơng dựa trên cơ sở”Bảng chấm công” của từng bộ phận Bảng chấm công đợclập tơng tự nh các bảng chấm công của các cơ quan đoàn thể Cuối quý bảngchấm công này đợc tập hợp lên Ban kế toán của đơn vị, kế toán đơn vị căn cứvào hệ số lơng, số ngày công của từng ngời và tổng số tiền lơng mà bộ phậnnhận đợc để tính ra tiền lơng của từng ngời trong bộ phận đó
Tiền thực lĩnh của mỗi ngời = Tổng phần thu - Tổng phần trừ
Tổng
phần
Lơngthời
L/H, P hệ
số 1,2(nếu có) +
Lơng ốm0,75 (nếu
Phụ cấp(nếucó)
ở đây lơng thời gian đợc tính theo công thức:
Lơng cơ bản x hệ số lơng x Số ngày công
24Còn lơng L/H , P hệ số 1,2 (nếu có) cũng tính nh công thức:
=
Còn lơng ốm 0,75 (nếu có) cũng tính :
=
Còn tổng phần trừ gồm có 1% CĐ phí, đảng phí, 5% BHXH, 1%BHYT, tiền ủng hộ , tạm ứng (nếu có)
VD : Bảng thanh toán lơng quý IV năm 2000 tính nh sau :
Trang 25Cách tính này mặc dù còn hạn chế là cha tính cấp bậc
Tuy nhiên loại trừ những yếu tố đó thì khuyến khích ngời lao động giántiếp đi làm đều đặn,đợc thực hiện đúng “làm nhiều hởng nhiều, làm ít hởng ít,không làm không hởng”
ở các đơn vị lơng của ngời lao động trực tiếp đợc phân bổ vào chi phínhân công trực tiếp, lơng lao động gián tiếp đợc phân bổ vào chi phí sản xuấtchung
Theo định kỳ ghi chứng từ ghi sổ, kế toán tổng hợp ở phòng tài vụ tậphợp tất cả các chứng từ gốc phản ánh các nghiệp vụ đã phát sinh ngay tại công
ty mà các đơn vị gửi lên, kế toán ghi vào chứng từ ghi sổ và các định khoản
5
26
Trang 26Hạch toán tiền lơng thời gian:
Tổ chức hạch toán tiền lơng theo thời gian đợc tiến hành cho khối cơquan đoàn thể của công ty Nói cách khác, đối tợng áp dụng hình thức trả l-
ơng theo thời gian ở công ty là CBCNV ở các bộ phận phòng ban của côngty
Việc theo dõi thời gian làm việc của CBCNV đợc thực hiện từng phòngban có một bảng chấm công đợc lập một tháng một lần Hàng ngày căn cứ vào
sự có mặt của từng thành viên trong phòng, ngời phụ trách chấm công đánhdấu lên bảng chấm công ghi nhận sự có mặt của từng ngời trong ngày lơng t-
ơng ứng từ cột 1 đến 31 Bảng chấm công đợc công khai trong phòng và trởngphòng là ngời chịu trách nhiệm kiểm tra sự chính xác của bảng chấm công
Cuối tháng các bảng chấm công ở từng phòng đợc chuyển về phòng kếttoán làm căn cứ tính lơng, tính thởng và tổng hợp thời gian lao động sử dụngtrong công ty ở mỗi bộ phận Thời gian nộp bảng chấm công là trớc ngày 02 củatháng sau Kế toán căn cứ vào để tính công cho CNV khối cơ quan
Trờng hợp CBCNV chỉ làm một thời gian lao động theo quy định ngày.Vì lý do nào đó vắng mặt trong thờigian còn lại của ngày thì trởng phòng căn
cứ vào số thời gian làm việc của ngời đó để xem tính công ngày đó để xemtính công ngày đó cho họ hay không
Việc tính lơng cho cán bộ công nhân viên ở khối cơ quan dựa vào bảngchấm công, mức lơng cơ bản và các khoản khác Công ty còn căn cứ vào kếtquả hoạt động kinh doanh của các đội xây dựng công trình trực thuộc công ty
Các bảng tính lơng sau khi lập xong phải có đủ chữ ký của Giám đốccông ty, trởng phòng tổ chức lao động tiền lơng và trởng phòng tài vụ công ty.Khi lập xong bảng thanh toán tiền lơng, kế toán một mặt phải chuyển chophòng kế toán để tiến hành thanh toán tiền lơng cho CNV
Ta có bảng tính lơng
Để hạch toán tổng hợp tiền lơng, công ty sử dụng các tài khoản sau:
Trang 27Căn cứ vào bảng thanh toán tổng hợp ký cơ quan kế toán ghi:
Đăng ký số liệu của chứng từ vào sổ “Đăng ký chứng từ ghi sổ”
Đội 3, trang sau)
b) Thủ tục trích BHXH phải trả trực tiếp CNV
Quỹ BHXH là khoản tiền đóng góp của ngời sử dụng lao động và ngờilao động cho tổ chức xã hội dùng để trợ cấp trong cả trờng hợp họ mất đi khảnăng lao động nh ốm đau, thai sản, mất sức
Theo chế độ hiện hành BHXH đợc hình thành bằng cách tính theo tỷ lệ20% trên tổng lơng cấp bậc và các khoản phụ cấp thờng xuyên của ngời lao
động thực tế trong kỳ hạch toán Những khoản trợ cấp thực tế cho ngời lao
động tại doanh nghiệp trong các trờng hợp họ bị ốm, tai hạn, nghỉ đẻ đợctính toán trên cơ sở mức lơng ngày của họ và thời gian nghỉ (có chứng từ hợplệ) và tỷ lệ trợ cấp BHXH Khi ngời lao động nghỉ hởng BHXH, kế toán phảilập phiếu nghỉ BHXH cho từng ngời và từ các phiếu nghỉ BHXH kế toán lậpbảng thanh toán BHXH, BHXH trích đợc trong kỳ sau khi trừ đi các khoản trợcấp cho ngời lao động tại doanh nghiệp phần còn lại phải nộp vào quỹ BHXHtập trung
- Theo quyết định số 1141 ngày 1/11/1994 của Bộ tài chính chứng từ kếtoán BHXH
- Giấy nghiệm thu, thai sản
Trang 28- Biên bản xác nhận tai nạn lao động
- Bản thanh toán trợ cấp lao động BHXH
Căn cứ vào các chứng từ tính BHXH theo chế độ quy định kế toán tậphợp bảng thanh toán trợ cấp BHXH cho từng công nhân viên theo từng mức l-
ơng và tỷ lệ % trợ cấp BHXH đợc hởng Kế toán tính ra số phải thanh toán chongời hởng chế độ trên bảng tổng hợp thanh toán trợ cấp BHXH (kèm theochứng từ ban đầu) Căn cứ vào bảng thanh toán tiền trợ cấp BHXH kế toán lậpphiếu xin tiền gửi Ngân hàng về thanh toán cho CNV Cuối kỳ kế toán BHXHthanh toán với cơ quan BHXH về số tiền chi trả đề nghị BHXH
3 Kế toán các khoản tính theo lơng:
Để thanh toán tiền lơng và tiền công hàng tháng kế toán doanh nghiệpphải nộp lập các bảng trừ vào lơng của ngời lao động toàn công ty Mức lơng
để tính các khoản căn cứ vào mức lơng đã quy định Vì thế số tiền trích trừvào lơng của ngời lao động trong công ty do BHXH, BHYT đợc cố định với sốtiền nh sau, trong các tháng Khi ngời lao động nghỉ ốm hay nghỉ đẻ, ban y tếcơ quan thấy cần thiết cho nghỉ để điều trị hoặc trông con ốm, thì lập phiếunghỉ hởng BHXH để làm căn cứ xác nhận số ngày đợc nghỉ của ngời lao động đểtính trợ cấp BHXH trả thay lơng theo chế độ quy định
Số ngày nghỉ
Y bác
sĩ ký
Số ngày thực nghỉ
Xác nhận trởng phòng
Dựa vào các chứng từ ghi sổ này để ghi vào sổ cái TK338
Sổ cái (Bảng trang sau)
4 Hạch toán các khoản thu nhập của ngời lao động
Trang 29Trong quá trình lao động không chỉ có nguyên khoản lơng đợc hởnghàng tháng tơng ứng với sức lao động của mình bỏ ra mà còn có một số khoảnthu nhập khác nh : khen thởng.v.v Các khoản này sẽ là đòn bẩy kinh tếkhuyến khích lao động hoàn thành nhiệm vụ và nâng cao hiệu quả lao
động
Ngoài chính sách khen thởng thì ta còn phải nói đến chính sách sử lý viphạm trong quá trình hoạt động Do không làm triệt để trong quá trình xâydựng nên phân phối lơng công việc bị trì trệ dẫn đến thất thoát nguồn tài chínhcủa công ty Vì thế quý này kết quả không đợc khả quan, lơng của công nhân
sẽ hụt so với quý trớc
Đối với khối cơ quan công ty, nếu nghỉ nhiều ngày không có lý do thìngời lao động phải chịu số tiền phạt theo chế độ quy định Nếu nghỉ quá sốngày giới hạn cao nhất ngời lao động có thể bị đình chỉ công tác buộc phảithôi việc Khi nghỉ quá số ngày giới hạn về số ngày qui định nghỉ thì trởngphòng báo cáo với phòng TC-HC phòng này theo dõi quy định phạt và lậpbiên bản xử lý với sự có mặt của ngời lao động làm chứng và dựa vào đó để
định mức phạt, ghi số tiền phạt vào biên bản, khi lập biên bản và các thủ tụcxong, trởng phòng TCHC ký tên và gửi lên phòng tài vụ công ty để tiến hànhthanh toán khấu trừ vào lơng của ngời lao động Vì quyền lợi sát sờn nên ngờilao động luôn phải tuân theo quy định chế độ làm việc nghiêm túc của công ty
đề ra
Việc hạch toán ghi sổ các tài khoản phạt với ngời lao động đợc tiến hànhtơng tự với trình tự hạch toán các khoản trích theo lơng với nguyên tắc ghi giảmlơng ngời lao động và ghi tăng các khoản thu (TK 138) cho công ty
VD : Công ty giao cho đơn vị xây dựng sản xuất số 1 hoàn thành côngtrình cầu nhỏ 1 tháng nhng đội xây dựng đã để vợt lên tháng thứ 2 Việc thicông chậm đã làm cho công ty sai hợp đồng với bên giao công trình làm giảmquỹ lơng 5.316.1999 Xem xét nguyên nhân , ban lãnh đạo quyết định phạtgiảm quỹ lơng đội sản xuất số 1 là 1.500.000 Quyết định sử lý nh sau :
Quyết định
Số 12 tháng 1/2000
- Căn cứ vào phiếu giao khoán việc tháng 1/2000 cho đội sản xuất số 1
- Căn cứ vào phiếu xác nhận công việc hoàn thành của đội sản xuất số 1
- Căn cứ vàp biên bản nghiệm thu phần việc 1 tháng so với hợp đồngNay quyết định
Giảm quỹ lơng của đội sản xuất số 1 là 4.500.000, số còn lại phân đềucho các tổ đội và ban quản lý đơn vị
Ban giám đốc, kế toán, tổ trởng đội sản xuất số 1 và các đội khác cótrách nhiệm tiếp nhận và thi hành quyết định này
Kế toán tổng hợp trên phòng tài vụ công ty căn cứ vào quyết định trên
và các chứng từ kèm theo để ghi vào sổ CTCT sổ, sổ cái các TK có liên quan
Trang 30Việc xử phạt nghiêm khắc nh vậy nhằm chấm dứt tình trạng chỉ vì một
số sai phạm trong công việc mà để ảnh hởng đến tiến độ thi công và kết quảcông việc của đơn vị và cơ quan
Tóm lại, việc tổ chức hạch toán tiền lơng và các khoản trích theo lơng ởcông ty Xây dựng Công trình Giao thông 874, đợc tiến hành ở phòng tài vụ vàcủa công ty về việc ghi sổ và xem xét phân bổ tiền lơng và chi phí lao động
Kế toán các đơn vị thành viên cũng tham gia vào việc hạch toán tiền lơng
nh-ng có vai trò nh một kế toán chi tiết tiền lơnh-ng ở từnh-ng đơn vị Việc ghi sổ sách ở
đơn vị tập trung tại phòng tài vụ công ty tiện cho việc kiểm tra đối chiếu sosánh số liệu kế toán trên công ty Đồng thời công ty luôn phải chỉ đạo, đôn
đốc các đội trực thuộc để tránh tình trạng xấu đối với quá trình hoạt độngcông ty
Trang 31IV Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
+ Đối tợng tập hợp chi phí sản xuất của doanh nghiệp
Chi phí sản xuất là những chi phí cấu thành nên mỗi công trình, hạngmục công trình Đặc thù của Công ty xây dựng công trình giao thông 874 làxây dựng các công trình, hạng mục công trình, đờng quốc lộ một cách độclạp Thời gian thi công 1 công trình dài, nghĩa là chu kỳ sản xuất một sảnphẩm dài Vì vậy đối tợng tập hợp chi phí sản xuất là từng công trình, từnghạng mục công trình, đờng
Các loại chi phí sản xuất diễn ra tại Công ty xây dựng công trình giaothông 874
Phơng pháp phân loại Để phân loại các chi phí diễn ra tại doanhnghiệp Dựa vào đặc điểm và nội dung mục đích của từng loại chi phí và phânloại
Doanh nghiệp đợc phân loại làm 3 loại chi phí
- Chi phí vật liệu trực tiếp là những chi phí dùng để mua nguyên liệu,vật liệu công cụ dụng cụ thi công công trình
- Chi phí chung bao gồm những chi phí:
Tiền lơng các đội trởng, kỹ s, kế toán công trình
Chi phí sử dụng máy thi công là các chi phí thê máy thi công sữa chữatiền công nhân sử dụng máy thi công
Chi phí khác bằng tiền: bao gồm những chi phí khá không nằm trongchi phí trên
+ Quá trình tập hợp chi phí sản xuất của doanh nghiệp
Doanh nghiệp tiến hành tập hợp chi phí sản xuất đợc tập hợp theo cáckhoản mục ở trên Đối với mỗi công trình đợc tập hợp riêng theo từng khoảnmục
Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp ở các công trờng bao gồm mua nguyênvật liệu thi công công trình
Chi phí sử dụng máy thi công
Đối với những máy móc của Công ty Chi phí máy thi công là tiền lơngphải trả cho công nhân vận hành máy và chi phí duy tu bảo dỡng sữa chữamáy thi công Tiền lơng của công nhân vận hành máy thi công cũng đợc tínhtheo ca máy
Dựa theo đánh giá của bên xây dựng ban hành hoặc đánh giá thực tế
Đối với những máy móc phải thuê ngoài Tiền máy thi công bao gồm tiềnthuê máy, tiền lơng công nhân vận hành máy, tiền bảo dỡng, sữa chữa máymóc Trong đó tiền máy và tiền lơng công nhân vận hành máy cũng đợc tínhtheo ca máy
Ví dụ: Công trình Cầu Giẽ đã tập hợp đợc chi phí máy thi công nh sau:
Nợ TK 627 (6273) 274.927.000
Có TK 111: 274.927.000Chi phí khác bao gồm những chi phí khác thờng đợc thanh toán bằngtiền mặt Là chi phí nh hội nghị bàn cho công tác sản xuất chi phí và nghiệmthu khối lợng
Ví dụ: Công trình Cầu vợt tập hợp chi phí khác nh sau:
Nợ TK 627 (6273) 76.259.000
Có TK 111 76.259.000Bảng chi phí sản xuất và giá thành xây lắp năm 2000
Trang 32Phơng pháp kết chuyển chi phí sản xuất
Chi phí sản xuất sau khi đợc tập hợp đợc kết chuyển sang TK 154.Kết chuyển chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
Nợ TK 154 17.643.087.135
Có TK 621 17.643.087.135Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp
Nợ TK 154 3.293.343.652
Có TK 622 3.293.343.652Kết chuyển chi phí chung
Nợ TK 154 2.271.539.949
Có TK 627 2.271.539.949(Từ những bút toán trên kế toán tổng hợp tiến hành vào sổ cái TK 154chi tiết cho từng công trình)
Đánh giá sản phẩm làm dở
Công ty xây dựng công trình giao thông 871tiến hành đánh giá sảnphẩm làm dở, khi kết thúc 1 năm tài chính, đối với những công trình cha kếtthúc Công ty lập một ban xác định khối lợng đã hình thành và khối lợng còn
Trang 33SPXLHT (doanh thu)
Ví dụ : Để xây dựng hạng mục công trình đờng quốc lộ với tổng chi phí9.615.469.954 nhng công ty chỉ dự toán giá thành SPXLHT là 9.892.296.759.Vậy kết quả kinh doanh của công trình đợc tính nh sau :
Kết quả kinh doanh = 9.615.469.954 - 9.892.296.759
= 167.813.881
Sổ cái
TK 622- Chi phí nhân công trực tiếp
Đơn vị tính: 1000đNgày
tháng GS Chứng từghi sổ Diễn giải Số hiệuTK đối
Trang 34V Kế toán thành phần lao vụ đã hết khấu hao hoàn thành
Nh ta đã biết, công ty xây dựng công trình giao thông 874 có nhiệm vụchính là xây dựng thi công cầu, đờng và các công trình Vì vậy sản phẩm ở
đây là các công trình đã hoàn thành Sau khi kết thúc một công trình, công tybàn giao cho bên chủ đầu t Khi đó việc đa vào sử dụng ở đây thuộc quyền củachủ đầu t
Trang 35VI kế toán về tiêu thụ sản phẩm hàng hoá dịch vụ
Công ty xây dựng công trình giao thông 874 chủ yếu đợc thi công dớihình thức đấu thầu, chỉ định thầu Phơng pháp tính giá thành sản phẩm theo
đơn đặt hàng Chính vì thế khi đã hoàn thành công trình, công ty chỉ tiến hànhbàn giao cho bên chủ đầu t (gọi tắt là bên A)
Công ty cũng không phải lập bộ phận tiêu thụ sản phẩm
Sản phẩm ở đây là các công trình đã hoàn thành
Việc tiêu thụ sản phẩm ở đây của công ty là việc bàn giao cho bên A để
đa công trình vào sử dụng
Các chỉ tiêu kinh tế về tổng doanh thu
Doanh thu của mỗi công trình đợc xác định trên giá trị hợp đồng kýgiữa 2 bên
Dựa vào hợp đồng kế toán về bản quyết toán công trình, hai bên xác
định đợc giá trị cụ thể công trình đó
Khi hoàn thành một giai đoạn thi công hoặc một hạng mục công trìnhbên thi công (công ty) sẽ đợc tạm ứng một số tiền mặt nhất định theo thoảthuận giữa hai bên
Khi kết thúc công trình bàn giao cho bên A dựa vào bảng quyết toán
đ-ợc thoả thuận giữa hai bên, số tiền đã tạm ứng trong quá trình thi công Haibên xác định số tiền cần phải thanh toán
Ví dụ : Công trình cầu Giẽ khi hoàn thành song cải tạo nhà cửa đợc tạmứng trớc với số tiền 200.000.000 đ
Tổng giá quyết toán : 9.000.000.000 đ
Vậy số tiền cần phải thanh toán
9.000.000.000 đ - 200.000.000 đ = 8.800.000.000 đ
Trang 36VII Kế toán các loại vốn bằng tiền
Kế toán tiền mặt tại quỹ, tại bộ phận kế toán Nhật ký quỹ tiền mặt, báocáo thu chi tồn quỹ
ở công ty xây dựng công trình giao thông 874 việc hạch toán vốn bằngtiền phải tuân thủ các nguyên tắc quy định, các chế độ quản lý, lu thông tiền
tệ hiện hành của Nhà nớc Cụ thể
a Nguyên tắc tiền tệ thống nhất : Mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh đợc
kế toán sử dụng một đơn vị tiền tệ thống nhất là “đồng” Ngân hàng Việt Nam
để phản ánh (VNĐ)
b Nguyên tắc cập nhật : Kế toán phản ánh kịp thời, chính xác số tiềnhiện có và tình hình thu, chi toàn bộ các loại tiền, mở sổ theo dõi chi tiết từngloại ngoại tệ (theo ngoại tệ và theo đồng Việt Nam quy đổi), từng loại vàng,bạc, đá quý (theo số lợng, trọng lợng, quy cách, độ tuổi, kích thớc, giá trị )
c Nguyên tắc hạch toán ngoại tệ : Mọi nghiệp vụ liên quan đến ngoại tệphải đợc quy đổi về “đồng Việt Nam” để ghi sổ Tỷ giá quy đổi là tỷ giá muabán thực tế bình quân trên thị trờng liên ngân hàng do ngân hàng Nhà nớcViệt Nam chính thức công bố tại thời điểm phát sinh nghiệp vụ Với nhữngngoại tệ mà ngân hàng không công bố tỷ giá quy đổi ra “đồng Việt Nam” thìthống nhất quy đổi thông qua đồng đô la Mỹ
Theo chế độ hiện hành, công ty chỉ đợc phép giữ lại một số tiền mặttrong hạn mức quy định để chi tiêu cho những nhu cầu thờng xuyên Mọikhoản thu, chi tiền mặt phải có phiếu thu, phiếu chi và phải có đủ chữ ký củangời thu , ngời nhận , ngời cho phép nhập, xuất quỹ (giám đốc hoặc ngời đợc
uỷ quyền và kế toán trởng) Sau khi đó sẽ nhận đợc 1 phiếu thu hoặc phiếu chi
để vào chứng từ Cuối ngày, căn cứ vào các chứng từ thu, chi để ghi vào sổ vàlập báo cáo quỹ kèm theo các chứng từ thu, chi để chuyển cho kế toán ghi sổ
Thủ quỹ là ngời chịu trách nhiệm quản lý và nhập, xuất quỹ tiền mặt,ngoại tệ, vàng bạc, đá quý tại quỹ Hàng ngày thủ quỹ phải thờng xuyên kiểm
kê số tiền tồn quỹ thực tế, điều hành đối chiếu với số liệu của sổ quỹ, sổ kếtoán Nếu có chênh lệch, thủ quỹ và kế toán phải tự kiểm tra để xác địnhnguyên nhân và kiến nghị biện pháp giải quyết Với vàng, bạc, đá quý, nhậnkýcợc, ký quỹ trớc khi nhập quỹ phải làm đầy đủ các thủ tục về cân, đo, đong,
đếm số lợng, trọng lợng, giám định chất lợng và tiến hành niêm phong có xácnhận của ngời ký cợc, kỹ quỹ trên dấu niêm phong
Công trình
Cầu giẽ
Phiếu chiNgày 31 - 12 - 2000
Mẫu số 1069TC/QĐ/CSTC