Những bài học lịch sử rút ra từ cuộc kháng chiến chống đế quốc mỹ xâm lược (1954 1975) ý nghĩa của những bài học đó trong giai đoạn hiện nay

Nhân dân ta tiến hành kháng chiến chống đế quốc Mỹ và bọn tay sai là tiếp tục cuộc cách mạng đã được tiến hành dưới sự lãnh đạo của Đảng từ đâu nǎm 1930, nhằm hoàn thành sự nghiệp giành

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

-& -BÀI TẬP TIỂU LUẬN MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

ĐỀ BÀI:

Những bài học lịch sử rút ra từ cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược (1954-1975) Ý nghĩa của những bài học đó trong giai đoạn hiện nay.

Giảng viên giảng dạy Nguyễn Thị Huyền Trang

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 2

NỘI DUNG 3

I BỐI CẢNH LỊCH SỬ CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN 3

1 Bối cảnh đất nước 3

1.1 Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ở miền Nam (1954-975) là sự tiếp tục cuộc cách mang dân tộc dân chủ nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng 3

1.2 Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước diễn ra trong điều kiện đất nước bị chia làm hai miền, phải tiến hành đồng thời hai chiến lược cách mạng khác nhau dưới sự lãnh đạo thống nhất của Đảng 4

2 Bối cảnh quốc tế 4

3 Kẻ thù chính của cách mạng miền Nam là đế quốc Mỹ với chính sách thực dân mới 5

I Ý NGHĨA LỊCH SỬ VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC (1954-1975) 7

1 Ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954-1975) 7

2 Bài học kinh nghiệm của cuộc kháng chiến chống Mỹ (1954-1975) 8

II Ý NGHĨA CỦA NHỮNG BÀI HỌC ĐÓ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 9

KẾT LUẬN 11

DANH SÁCH THAM KHẢO 13

MỞ ĐẦU

Các cuộc chiến tranh đi qua để lại bao đau thương và mất mát Ai cũng biết hậu quả chiến tranh là to lớn biết bao Cho dù đó là chiến tranh phi nghĩa hay chiến tranh chính nghĩa thì đất nước đó cũng hứng chịu những tổn thất nặng

nề Song, không phải đất nước nào cũng có quyền chọn cho mình nền hòa bình,

tự do Có những lúc họ không muốn chiến tranh, nhưng họ buộc phải chiến đấu cho nền độc lập nước nhà Và Việt Nam - đất nước chúng ta rơi vào tình thế đó Hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ đi qua, chúng ta không khỏi kinh hoàng trước những con số thiệt hại cả về người và của Bây giờ chúng ta đang hưởng nền hòa bình, chúng ta đang độc lập Song, điều đó không có nghĩa là chúng ta quên quá khứ, bởi lẽ không có quá khứ sẽ không có hiện tại và tương lai

Chúng ta đã chiến đấu anh dũng trong các cuộc kháng chiến Chúng ta có những người lãnh đạo tài giỏi, chúng ta có Đảng lãnh đạo tài tình, chúng ta có sự đoàn kết đồng lòng của dân tộc và chúng ta đã chiến thắng Đảng Cộng sản Việt Nam giữ một vai trò rất lớn trong hầu hết các lĩnh vực của đất nước Chúng ta hãy đi vào quá khứ cùng với đề tài “ Những bài học lịch sử rút ra từ cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược (1954-1975)” để cùng tìm hiểu về những khó khăn

mà nhân dân phải trải qua và những bài học sâu sắc mang tính thời đại của dân tộc Việt Nam

NỘI DUNG

I BỐI CẢNH LỊCH SỬ CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN

1 Bối cảnh đất nước

1.1 Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ở miền Nam

(1954-975) là sự tiếp tục cuộc cách mang dân tộc dân chủ nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Từ khi ra đời (3-2-1930), Đảng ta đã chỉ rõ: đất nước ta vốn là một Tổ quốc thống nhất và nhân dân ta có truyền thống đoàn kết chống ngoại xâm bảo vệ bờ cõi và cùng nhau xây dựng đất nước Nhưng từ khi thực dân Pháp xâm lược, chúng đã cùng bọn vua quan phong kiến đầu hàng, thống trị nhân dân ta, xã hội Việt Nam thành một xã hội thuộc địa nửa phong kiến, với hai mâu thuẫn cơ bản: mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc ta với đế quốc xâm lược và mâu thuẫn giữa nhân dân ta, mà chủ yếu là nông dân, với giai cấp địa chủ phong kiến Đảng ta gánh vác sứ mệnh lãnh đạo dân tộc giải quyết hai mâu thuẫn trên là thực hiện hai nhiệm vụ của cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân: chống đế quốc xâm lược, giành độc lập thống nhất Tổ quốc và chống phong kiến, giành lại ruộng đất cho nông dân

Tháng 7-1954, miền Bắc được giải phóng, nhưng miền Nam còn dưới ách thống trị của đế quốc và bọn tay sai Đế quốc Mỹ hất cẳng thực dân Pháp, cùng bọn tay sai Ngô Đình Diệm tiếp tục thống trị nhân dân ta ở miền Nam, hai mâu thuẫn cơ bản trên vẫn tồn tại và đất nước tạm thời bị chia cắt Nhân dân ta tiến hành kháng chiến chống đế quốc Mỹ và bọn tay sai là tiếp tục cuộc cách mạng

đã được tiến hành dưới sự lãnh đạo của Đảng từ đâu nǎm 1930, nhằm hoàn thành sự nghiệp giành độc lập dân tộc và thống nhất Tổ quốc để tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội Đây là sự tiếp nối lịch sử tất yếu Đúng như Đảng ta đã khẳng định tại Đại hội tân thứ III (tháng 9-1960): "Cuộc đấu tranh cách mạng của nhân dân miền Nam là sự tiếp tục các cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ, khởi nghĩa

Ba tơ, tổng khởi nghĩa tháng Tám và cuộc kháng chiến trường kỳ của nhân dân

ta trong điều kiện mới của lịch sử" Từ bối cảnh lịch sử chiến đấu và chiến thắng ấy, nhân dân ta ở miền Nam bước vào cuộc kháng chiến chống đế quốc

Mỹ xâm lược với tư thế của người chiến thắng và đã kế thừa được nhiều kinh nghiệm quý báu của Cách mạng tháng Tám và kháng chiến chống thực dân Pháp Đó cũng là nhân tố bảo đảm thắng lợi của cách mạng miền Nam Đồng chí Lê Duẩn nói: Chúng ta thắng Mỹ là nhờ có những kinh nghiệm quý báu của

Cách mạng tháng Tám và 9 nǎm kháng chiến chống Pháp Không có Cách mạng tháng Tám, không có 9 nǎm kháng chiến chống Pháp thì không thể có thắng lợi của kháng chiến chống Mỹ

1.2 Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước diễn ra trong điều kiện đất nước

bị chia làm hai miền, phải tiến hành đồng thời hai chiến lược cách mạng khác nhau dưới sự lãnh đạo thống nhất của Đảng

Đây là đặc điểm lớn nhất và cũng là nét độc đáo của cách mạng nước ta từ tháng 7 nǎm 1954 đến tháng 5 nǎm 1975

Trong suốt thời gian đó việc hoạch định đường lối chiến lược và sách lược cách mạng của Đảng phải phản ánh rõ đặc điểm lớn này Từ mục tiêu chung của cách mạng cả nước và mục tiêu cụ thể của từng miền đến những vấn đề chủ trương, sách lược và phương pháp tiến hành phải phù hợp với đặc điểm trên và sát đúng với điều kiện lịch sử cụ thể của từng miền Đồng thời, phải xác định rõ vị trí cách mạng từng miền và mối quan hệ khǎng khít giữa cách mạng hai miền trong thế chiến lược chung của cả nước

Trên thực tế, việc tiến hành đồng thời hai chiến lược cách mạng khác nhau trên hai miền Nam - Bắc chẳng những không mâu thuẫn, mà lại từng bước đưa cách mạng hai miền cùng phát triển, cùng đi lên trong thế tương hỗ, thúc đẩy nhau phát triển, tạo ra sức mạnh tổng hợp đánh thắng hoàn toàn đế quốc Mỹ xâm lược và chế độ tay sai của chúng, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc

2 Bối cảnh quốc tế

Hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới lúc này đang ở thời kỳ phát triển mạnh mẽ,

có tác động to lớn tới quá trình phát triển của thế giới Hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới nối liền từ châu á sang châu Âu, không ngừng phát triển và củng

cố về mọi mặt Nếu miền Bắc là hậu phương trực tiếp cho cách mạng miền Nam, thì hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới lúc này nối liền với miền Bắc xã hội

chủ nghĩa của Việt Nam là hậu phương rộng lớn đáng tin cậy, một thuận lợi chưa bao giờ có đối với cách mạng nước ta

Cùng với sự lớn mạnh của hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới, phong tràon giải phóng dân tộc cuồn cuộn dâng cao ở châu á châu Phi và châu Mỹ latinh, hệ thống thuộc đia của chủ nghĩa đế quốc bị thu hẹp và đi vào quá trình tan rã Cuộc đấu tranh cho dân sinh, dân chủ và hoà bình ở các nước tư bản chủ nghĩa phát triển rộng khắp và liên tục So sánh lực lượng trên thế giới lúc đó ngày càng thay đổi có lợi cho chủ nghĩa xã hội, cho lực lượng cách mạng Chủ nghĩa

đế quốc tiếp tục suy yếu và khó khǎn Cách mạng thế giới lúc này đang ở thế tiến công Cách mạng Việt Nam đã hoà được vào trào lưu chung của cách mạng thế giới Mỹ còn lôi kéo các nước tay sai đổ của đổ người vào cuộc chiến tranh của chúng ở miền Nam Do vậy, giai cấp công nhân, nhân dân lao động Mỹ và các nước chư hầu của Mỹ bị lôi cuốn vào cuộc chiến tranh, ngày càng mâu thuẫn quyết liệt với tư bản Mỹ, với các nhà cầm quyền Mỹ và giai cấp tư bản các nước chư hầu Mỹ, làm rung chuyển hậu phương của chúng Điều đó nói lên rằng, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta là cuộc đụng đầu lịch sử mang tính thời đại sâu sắc

3 Kẻ thù chính của cách mạng miền Nam là đế quốc Mỹ với chính sách thực dân mới

Chống đế quốc Mỹ với chính sách thực dân mới của chúng là điểm mới, mang tính đặc trưng của cách mạng miền Nam lúc này, khác các thời kỳ trước đây của cách mạng nước ta là chống chủ nghĩa thực dân cũ của đế quốc Pháp Đảng ta nhận biết sớm bản chất chủ nghĩa thực dân mới của Mỹ Nghị quyết 9 của

Trung ương đã chỉ ra: "Đặc điểm chủ yếu của chính sách thực dân là đế quốc

Mỹ không trực tiếp cai trị mà thông qua chính quyền tay sai, dùng viện trợ kinh

tế và quân sự để áp bức, bóc lột nhân dân miền Nam"

Chính sách thực dân mới là hiện tượng mới, do vậy ta chưa thể hình dung và thấy rõ, đây đủ ngay trong thời gian đầu của cuộc cách mạng miền Nam Qua thực tiễn đấu tranh với Mỹ, chúng ta ngày càng hiểu đầy đủ bản chất và thủ đoạn của chính sách thực dân mới của chúng Về chính trị, Mỹ không thiết lập

bộ máy thực dân thông qua chính quyền tay sai với chiêu bài quốc gia, dân chủ giả hiệu Về quân sự, Mỹ tin dùng và ra sức xây dựng đội quân nguy đủ mạnh làm lực lượng chiến đấu chiến lược cho chúng Với cả hai mặt chính trị và quân

sự như vậy, đế quốc Mỹ nhầm một ý đồ nham hiểm là khơi sâu và làm đậm nét tính chất nội chiến của cuộc đấu tranh, che đậy bản chất thực dân xâm lược của chúng Về kinh tế, Mỹ dùng viện trợ làm công cụ chủ yếu để cột giữ chế độ tay sai ở miền Nam đi vào con đường phát triển tư bản chủ nghĩa, đối lập với miền Bắc, chia cắt lâu dài nước ta Về vǎn hoá - xã hội, chúng ra sức du nhập lối sống

Mỹ, vǎn hoá Mỹ, hòng làm mất đi tất cả những gì là tinh hoa, truyền thống dân tộc ta

Ngày càng hiểu sâu sắc bản chất và thủ đoạn xảo quyệt của chính sách thực dân mới của Mỹ, Đảng và nhân dân ta đã có những chủ trương, phương pháp đấu tranh sát đúng, thích hợp, từng bước đánh bại chúng Phương pháp cách mạng đúng đắn nhất để đánh bại chủ nghĩa thực dân mới là phải kết hợp chặt chẽ lực lượng chính trị với quân sự và hình thức đấu tranh chính trị với quân sự Đó là quy luật cơ bản của phương pháp cách mạng bạo lực ở miền Nam

Từ đây, dân tộc ta phải trực tiếp đương đâu với chủ nghĩa thực dân mới của đế quốc Mỹ xâm lược miền Nam nước ta Qua 21 nǎm kháng chiến cực kỳ gian khổ và oanh liệt, dân tộc ta đã toàn thắng đế quốc Mỹ, chặt đứt một mắt xích trong hệ thống chiến lược toàn cầu phản cách mạng của đế quốc Mỹ và đẩy chủ nghĩa thực dân mới của Mỹ thêm một bước suy yếu và khủng hoảng; thực hiện được nguyện vọng thiêng liêng là hoàn thành độc lập, thống nhất đất nước Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đã để lại cho chúng ta nhiều kinh

nghiệm quý góp phần tích cực vào phong trào đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc và bảo vệ hoà bình thế giới

I Ý NGHĨA LỊCH SỬ VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC (1954-1975)

1 Ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954-1975)

Thắng lợi của nhân dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước là thành quả vĩ đại nhất của sự nghiệp giải phóng dân tộc do Đảng và chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo Trải qua 21 năm chiến đấu nhân dân ta đã đánh thắng cuộc chiến tranh xâm lược kiểu mới của đế quốc Mỹ, giải phóng hoàn toàn miền Nam Thắng lợi đó đã kết thúc vẻ vang 30 năm chiến tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ tổ quốc, chấm dứt vĩnh viễn ách thống trị kéo dài hơn một thế kỷ của chủ nghĩa thực dân trên đất nước ta, hoàn thành về cơ bản cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trên cả nước, bảo vệ và phát triển những thành tựu của cách mạng xá hội chủ nghĩa ở miền Bắc, hoàn thành thống nhất đất nước.Thắng lợi

đã mở ra 1 kỷ nguyên mới cho dân tộc Việt Nam, kỷ nguyên độc lập thống nhất

và chủ nghĩa xã hội, chiến thắng nghèo nàn lạc hậu,xây dựng đất nước giàu mạnh, xã hội công bằng văn minh và bảo vệ vững chắc tổ quốc xã hội chủ nghĩa, góp phần làm tăng thêm sức mạnh và thế tiến công cách mạng trên thế giới, động viên cổ vũ hàng trăm triệu người đang đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

Thắng lợi của nhân dân ta đã đập tan cuộc phản kích lớn nhất, dài ngày nhất và

ác liệt nhất của tên đế quốc đầu sỏ chống các lực lượng cách mạng trên thế giới

kể từ sau chiến tranh thế giới thứ 2, đẩy lùi và làm suy yếu trận địa của chủ nghĩa đế quốc, phá vỡ phòng tuyến quan trọng của Đế quốc Mỹ ở Đông Nam Á, làm đảo lộn chiến lược toàn cầu phản cách mạng của chủ nghĩa đế quốc và thế lực phản động quốc tế, mở đầu cho sự sụp đổ không thể tránh khỏi của chủ nghĩa thực dân mới.Sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc kéo dài 30 năm là một trong những thắng lợi vĩ đại của nhân dân Việt Nam trong thế kỷ 20, đưa

Việt Nam vào hàng ngũ các dân tộc tiên phong của nhân loại trong sự nghiệp đấu tranh vì độc lập, hòa bình và phát triển với thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước nhân dân Việt Nam đã chứng minh 1 chân lý: Trong thời đại ngày nay, một dân tộc đất không rộng, người không đông, kinh tế kém phát triển nhưng đoàn kết chặt chẽ và đấu tranh kiên quyết dưới sự lãnh đạo của Đảng Mac-Lenin có đường lối và phương pháp cách mạng đúng đắn, nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội thì hoàn toàn có thể đáng bại mọi thế lực xâm lược, dù đó là một nước đế quốc mạnh

Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần IV của Đảng đã nhận định:" Năm tháng

sẽ trôi qua nhưng thắng lợi của nhân dân ta trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước mãi mãi được ghi vào lịch sử dân tộc ta như một trong những trang chói lọi nhất, một biểu tượng sáng ngời về sự toàn thắng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và trí tuệ con người và vào lịch sử thế giới như một chiến công vĩ đại của thế kỷ 20, một sự kiện có tầm quan trọng quốc tế to lớn và tính thời đại sâu sắc

2 Bài học kinh nghiệm của cuộc kháng chiến chống Mỹ (1954-1975)

Thắng lợi của cuộc kc chôg Mỹ , cứu nước đã để lại cho Đảng ta nhìu bài

học kinh nghiệm có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc

Một là, đề ra và thực hiện đường lối giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ

nghĩa xã hội nhằm huy động sức mạnh toàn dân đánh Mỹ, cả nc đánh Mỹ Đường lối đó thể hiện ý chí và nguyện vọng tha thiết của nhân dân miền Bắc, miền Nam của ca dân tộc Việt Nam, phù hợp với các trào lưu của cách mạng thế giới, nên đã động viên đến mức cao nhất lực lượng của toàn dân tộc, kết hợp sức mạnh cảu tiền tuyến lớn với hậu phương lớn, kết hợp sức mạnh của nhân dân ta với sức mạnh của thời đại, tạo nên sức mạnh tổng hợp để chiến đấu và chiến thắng giặc Mỹ xâm lược

Hai là, tin tưởng vào sức mạnh của dân tôc, kiên định tư tưởng chiến lược tiến

tố hết sức quan trọng để hoạch định đúng đắn đường lối, chủ trương biện pháp đánh Mỹ, nhân tố đưa cuộc chiến đấu của dtộc đi tới thắng lợi

Ba là, thực hiện chiến tranh nhân dân, tìm ra biện pháp chiến đấu đúng đắn,

sang tạo để chống lại kẻ địch xâm lược hung mạnh, phải thực hiện chiến tranh nhân dân Đồng thời phải chú trọng tổng kết thực tiễn để tìm ra phương pháp đấu tranh, phương pháp chiến đâu đúng đắn, linh hoạt, sang tạo

Bốn là, trên cơ sở đường lối, chủ trương chiến lược chung đúng đắn phải có

công tác tổ chức thực hiệngiỏi, năng động sang tạo của các cấp bộ đảng trong quân đội, của các ngành, các địa phương, thực hiện phương châm giành thắng lợi từng bước để đi đến thắng lợi hoàn toàn

Năm là, phải hết sức coi trọng công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng

cách mạng ở cả hậu phương và tiền tuyến, phải thực hiện liên minh ba nước đông dương và tranh thủ tối đa sự đồng tình, ủng hộ ngày càng to lớn của các nước xã hội chủ nghĩa, của nhân dân và chính phủ các nước yêu chuộng hòa bình và công lý trên thế giới

II Ý NGHĨA CỦA NHỮNG BÀI HỌC ĐÓ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

Năm tháng sẽ trôi qua, nhưng thắng lợi của nhân dân ta trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước mãi mãi được ghi vào lịch sử dân tộc ta như một trong những trang chói lọi nhất, một biểu tượng sáng ngời về sự toàn thắng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và trí tuệ con người, và đi vào lịch sử thế giới như một chiến công vĩ đại của thế kỷ XX, một sự kiện có tầm quan trọng quốc

tế to lớn và có tính thời đại sâu sắc

Thắng lợi này đã góp phần làm sụp đổ và đè bẹp cả một bộ máy chiến tranh khổng lồ với hơn một triệu quân được trang bị đủ các loại vũ khí hiện đại và sự hậu thuẫn đắc lực của đế quốc Mỹ Trong suốt quá trình của cuộc kháng chiến

ba mươi năm, bản lĩnh và kinh nghiệm lãnh đạo cách mạng của Đảng ta ngày