Vận dụng đường lối xây dựng nền văn hóa trong thời kỳ đổi mới để giải quyết các vấn đề văn hóa bức xúc hiện nay

Bước vào công cuộc đổi mới toàndiện Đất nước, Đảng và Nhà nước ta đã xác định: xây dựng nền văn hóa ViệtNam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc là sự nghiệp của toàn dân dưới sự lãnhđạo củ

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Văn hóa Việt Nam là tổng thể những giá trị vật chất và tinh thần được tạo

ra trong suốt quá trình lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước của dântộc ta Chính vì vậy, văn hóa đã trở thành nền tảng quan trọng tạo nên nguồn sứcmạnh to lớn, giúp dân tộc ta chiến thắng mọi kẻ thù xâm lược, khắc phục mọikhó khăn, thử thách, xây dựng và phát triển đất nước

Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, thực hiện hai nhiệm

vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc vì “dân giàu nước mạnh, xã hội côngbằng, văn minh” là sự nghiệp xây dựng và sáng tạo to lớn của nhân dân ta, đồngthời là một quá trình cải biến xã hội sâu sắc Bước vào công cuộc đổi mới toàndiện Đất nước, Đảng và Nhà nước ta đã xác định: xây dựng nền văn hóa ViệtNam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc là sự nghiệp của toàn dân dưới sự lãnhđạo của Đảng, đây vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế -

và Nhà nước

Xuất phát từ những lý do trên tôi chọn đề tài “Vận dụng đường lối xây dựng nền văn hóa trong thời kỳ đổi mới để giải quyết các vấn đề văn hóa bức xúc hiện nay” làm tiểu luận môn học.

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

Nghiên cứu các vấn đề văn hóa xã hội bức xúc hiện nay và đường lối giảiquyết cuả Đảng để giải quyết các đó

3 Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Nghiên cứu phạm trù văn hóa và nền văn hóa trong thời kỳ đổi mới

- Tìm hiểu những thành tựu, hạn chế mà nền văn hóa Việt Nam đạt đượctrong thời kỳ Đổi mới

- Tìm hiểu đường lối xây dựng nền văn hóa Việt Nam thời kỳ Đổi mới

4 Đóng góp của đề tài:

Việc nghiên cứu, tìm hiểu đề tài sẽ cho thấy được những thời cơ, cũngnhư những thách thức mà công cuộc Đổi mới mang lại cho nền văn hóa ViệtNam Trước sự biến động mới của tình hình xã hội Đảng ta đã có những phươnghướng chỉ đạo kịp thời để xây dựng một nền văn hóa mới trong thời kỳ Đổi mới.Thông qua đó để thấy được vai trò, tầm quan trọng của nền văn hóa trong thời

NỘI DUNG

I Lý luận chung:

1.1 Khái niệm về văn hóa:

Có nhiều khái niệm khác nhau về văn hóa, mỗi khái niệm lại có cái nhìnnhận và đánh giá khác nhau

Khái niệm văn hóa do UNESCO đưa ra như sau: “Trong ý nghĩa rộngnhất, văn hóa là tổng thể những nét riêng biệt về tinh thần và vật chất, trí tuệ vàxúc cảm quyết định tính cách của một xã hội hay của một nhóm người trong xãhội Văn hóa bao gồm nghệ thuật và văn chương, những lối sống, những quyền

cơ bản của con người, những hệ thống các giá trị, những tập tục và tín ngưỡng”

Khái niệm trên vừa nói đến văn hoá vật chất và văn hoá tinh thần, vừa nóiđến hệ giá trị và đặc biệt là nêu lên “những nét riêng biệt về văn hoá của một xãhội hay một nhóm người trong xã hội” Như vậy, khái niệm trên cũng là kháiniệm văn hoá theo nghĩa rộng, kèm theo đó là quan điểm công nhận mỗi dân tộc

dù lớn hay nhỏ đều có bản sắc văn hoá riêng biệt

Năm 1940, Chủ tịch Hồ Chí Minh đưa ra khái niệm: "Vì lẽ sinh tồn cũngnhư mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ,chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, nhữngcông cụ cho sinh hoạt hằng ngày về ăn, mặc, ở và các phương thức sử dụng.Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa Văn hóa là sự tổng hợpcủa mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sảnsinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn"

Ở khái niệm trên, Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu lên một số những sản phẩm

do con người sáng tạo ra, trong đó có văn hoá vật thể (những công cụ cho sinhhoạt hàng ngày về ăn, mặc, ở…), có văn hoá phi vật thể (ngôn ngữ, đạo đức,pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học nghệ thuật) Chữ “giá trị” được ẩn dướicâu “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống… nhu cầu đời sống và đòihỏi của sự sinh tồn” Những sản phẩm do con người phát minh ra mà Chủ tịch

Hồ Chí Minh liệt kê nêu trên phải là những sản phẩm nhằm phục vụ cho con

người, có nghĩa là chứa đựng những giá trị Như vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đãđưa ra một khái niệm văn hoá theo nghĩa rộng.

1.2 Văn hóa Việt Nam trong thời kỳ Đổi mới:

Công cuộc đổi mới của đất nước ta hai mươi năm qua chính là sự chủđộng hội nhập quốc tế, từng bước vững chắc đạt được những thành tựu rất đáng

tự hào Về kinh tế, Việt Nam là một trong những nền kinh tế có tốc độ phát triểnkhá cao (từ 7,5 - 8% năm), cơ cấu kinh tế được chuyển địch theo hướng tích cựcphát triển công nghiệp và dịch vụ, tốc độ hiện đại hóa cơ sở hạ tầng, khoa họccông nghệ với những bước đi dài tất cả đã tạo điều kiện chín muồi để ViệtNam vững bước trên tiến trình hòa nhập Thương mại Quốc tế WTO

Về kinh tế là vậy còn về văn hóa, hơn 20 năm hội nhập văn hóa thế giớiquả là cuộc đấu tranh quyết liệt Đánh giá về thành tựu hội nhập văn hóa cónhiều ý kiến khác nhau, không được đồng thuận như khi chúng ta đánh giá vềthành tựu đổi mới kinh tế Điều này chứng tỏ quá trình hội nhập văn hóa của

chúng ta còn có những vấn đề non yếu sự non yếu đó đã thể hiện đúng thực

trạng của nền văn hóa Việt Nam hiện nay Và sự hội nhập kinh tế quốc tế hiện

nay ở nước ta phải đảm bảo được 2 đặc trưng cơ bản của văn hóa Việt Nam đã

được xác định tại Cương lĩnh năm 1991 (được Đại hội VII thông qua) đó là: tiêntiến và đậm đà bản sắc dân tộc thay cho quan niệm nền văn hóa Việt Nam có nộidung xã hội

1.3 Quan điểm của Đảng ta về vai trò và tầm quan trọng của văn hóa:

Về vai trò của văn hoá, Đại hội VI đánh giá "không hình thái tư tưởng nào

có thể thay thế được văn học và nghệ thuật trong việc xây dựng tình cảm lànhmạnh, tác động sâu sắc vào việc đổi mới nếp nghĩ, nếp sống của con người" Đạihội VI cũng đề cao vai trò của văn hoá trong đổi mới tư duy, thống nhất về tưtưởng, dứt bỏ cơ chế cũ đã không còn phù hợp, thiết lập cơ chế mới; khẳng địnhđồng thời với xây dựng kinh tế, phải coi trọng các vấn đề văn hoá, tạo ra môitrường văn hoá thích hợp cho sự phát triển

Đại hội VII đến đại hội X và nhiều Nghị quyết Trung ương tiếp theo đã

xác định văn hoá là nền tảng tinh thần xã hội và coi văn hóa vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển Đây là tầm nhìn mới về văn hóa phù hợp với tầm

nhìn của thế giới Trong đó:

Đại hội VII (6/1991) và Đại hội VIII (6/1996) của Đảng khẳng định: khoahọc và giáo dục đóng vai trò then chốt trong toàn bộ sự nghiệp xây dựng chủnghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc, là một động lực đưa đất nước thoát ra khỏinghèo nàn, lạc hậu, vươn lên trình độ tiên tiến của thế giới Do đó phải coi sựnghiệp giáo dục - đào tạo cùng với khoa học và công nghệ là quốc sách hàngđầu để phát huy nhân tố con người, động lực trực tiếp của sự phát triển xã hội

NQTƯ 5 khoá VIII (7/1998) nêu ra 5 quan điểm cơ bản chỉ đạo, 10 nhiệm

vụ cụ thể và 4 giải pháp lớn để xây dựng và phát triển nền văn hoá trong thời kỳmới

Năm quan điểm chỉ đạo:

1 Văn hoá là nền tảng tinh thần xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lựcthúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội Thiếu nền tảng tinh thần lành mạnh và tiến

bộ thì không có sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững Xây dựng và phát triểnkinh tế phải nhằm mục tiêu văn hoá, vì xã hội công bằng, văn minh, con ngườiphát triển toàn diện

2 Nền văn hoá Việt Nam là nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dântộc

3 Nền văn hoá Việt Nam là nền văn hoá thống nhất mà đa dạng trongcộng đồng các dân tộc Việt Nam

4 Xây dựng và phát triển nền văn hoá là sự nghiệp của toàn dân, do Đảnglãnh đạo, trong đó đội ngũ trí thức giữ vai trò quan trọng

5 Văn hoá là một mặt trận, xây dựng và phát triển văn hoá là sự nghiệpcách mạng lâu dài, đòi hỏi phải có ý chí cách mạng và sự kiên trì, thận trọng

Mười nhiệm vụ cụ thể:

1 Xây dựng con người Việt Nam trong giai đoạn cách mạng mới vớinhững đức tính: tinh thần yêu nước, có ý thức tập thể, có lối sống lành mạnh

2 Xây dựng môi trường văn hoá

3 Phát triển sự nghiệp văn học - nghệ thuật

4 Bảo tồn và phát huy các di sản văn hoá

5 Phát triển sự nghiệp giáo dục - đào tạo và khoa học công nghệ

6 Phát triển đi đôi với quản lý tốt hệ thống thông tin đại chúng

7 Bảo tồn, phát huy và phát triển văn hoá các dân tộc thiểu số

8 Chính sách văn hoá đối với tôn giáo

9 Mở rộng hợp tác quốc tế về văn hoá

10 Củng cố, xây dựng và hoàn thiện thể chế văn hoá

Bốn giải pháp lớn:

1 Mở cuộc vận động giáo dục chủ nghĩa yêu nước với thi đua yêu nước

và phong trào: "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá"

2 Tăng cường xây dựng, ban hành luật pháp và các chính sách về văn hoá

3 Tăng cường nguồn lực và phương tiện cho hoạt động văn hoá

4 Nâng cao hiệu quả lãnh đạo của Đảng trên lĩnh vực văn hoá

Đến HNTƯ 9 khoá IX (1/2004) xác định thêm "phát triển văn hoá đồng

bộ với phát triển kinh tế"

HNTƯ 10 khoá IX (7/2004) đặt vấn đề đảm bảo sự gắn kết giữa nhiệm vụphát triển kinh tế là trung tâm; xây dựng chỉnh đốn Đảng là then chốt với nhiệm

vụ không ngừng nâng cao văn hoá - nền tảng - tinh thần xã hội Đồng thời cũngnhận định: cơ chế thị trường đã làm thay đổi mối quan hệ giữa cá nhân với cộngđồng, thúc đẩy dân chủ đời sống xã hội, đa dạng hoá thị hiếu và phương thứcsinh hoạt văn hoá Do đó phạm vi, vai trò của dân chủ hoá - xã hội hoá văn hoá

và của cá nhân ngày càng tăng lên và mở rộng là những thách thức mới đối với

sự lãnh đạo và quản lý công tác văn hoá của Đảng và Nhà nước ta

Đại hội X (năm 2006) đã thể hiện và khẳng định quyết tâm “Trong nhữngnăm tới, cần đưa việc giải quyết các vấn đề xã hội và phát triển văn hoá lên

nhanh hơn nữa, tương xứng với nhịp độ phát triển kinh tế” Đại hội X đã chỉ rõcác quan điểm về phát triển văn hoá đó là: “Tiếp tục phát triển sâu rộng và nângcao chất lượng nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, gắn kết chặt chẽ

và đồng bộ hơn với phát triển kinh tế - xã hội, làm cho văn hoá thấm sâu vàomọi lĩnh vực của đời sống xã hội, tạo ra chất lượng mới của cuộc sống, xâydựng và hoàn thiện giá trị, nhân cách con người Việt nam thời kì công nghiệphoá, hiện đại hoá”

Tư tưởng nổi bật ở đây là tập trung nâng cao chất lượng của việc xâydựng con người và môi trường văn hoá để tạo nhân cách mới của con người ViệtNam trong thời kì đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế Tiếp tục thực hiện chiến lược phát triển văn hoá từ hội nghị Trung ương 5(Khóa VIII) Và kết luận của hội nghị trung ương 10 (Khoá IX), Đại hội X đãxác định cụ thể ba lĩnh vực cần tập trung thực hiện:

- Xây dựng môi trường, lối sống và đời sống văn hoá của mọi người dân

ở cơ sở, phát huy tinh thần tự nguyện, tính tự quản và năng lực làm chủ củanhân dân Thực hiện theo hướng góp phần nâng cao tinh thần công dân trongthời kỳ mới, nâng cao ý thức về quyền lợi, trách nhiệm, nghĩa vụ của mọi côngdân đối với nhân dân, dân tộc và thời đại

- Khuyến khích sáng tạo văn học nghệ thuật, tạo ra những tác phẩm côngtrình có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật (Văn kiện Đại hội X)

Văn học, nghệ thuật là lĩnh vực đặc trưng của văn hoá và có ý nghĩa tạonên bộ mặt văn hoá dân tộc Để thực hiện được nhiệm vụ này, cần tạo ra môitrường thuận lợi về vật chất, tinh thần, phát huy dân chủ, đảm bảo tự do cho mọi

sự sáng tạo Đồng thời nêu cao trách nhiệm công dân của trí thức, văn nghệ sĩtrước nhân dân, dân tộc và thời đại

- Tập trung xây dựng và nâng cấp đồng bộ hệ thống thiết chế văn hoá,chú trọng xây dựng các công trình văn hoá tiêu biểu

Hệ thống thiết chế văn hoá bao gồm toàn bộ bộ máy tổ chức, các cơ quanhoạt động sáng tạo, biểu diện, nghiên cứu quản lí văn hoá, nghệ thuật; các đơn

vị hành chính - sự nghiệp, toàn bộ cơ sở vật chất kĩ thuật và đội ngũ nhân sựcùng với cơ chế hoạt động để xây dựng vấn đề trong Chiến lược xây dựng nềnvăn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Cùng với xây dựng thiết chế văn hoá, Đảng còn chủ trương tập trung vàocác vấn đề trong Chiến lược xây dựng nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dântộc, xây dựng các công trình văn hoá lớn tiêu biểu cho những thành tựu sáng tạomới của nền văn hoá Việt Nam hiện đại

Như vậy là trong quá trình triển khai thực hiện xây dựng và phát triển vănhoá - xã hội, Đảng ta tiếp tục bổ sung và phát triển một số quan điểm mới

II Vấn đề văn hóa Việt Nam thời kỳ Đổi mới và đường lối giải quyết của Đảng:

2.1 Thành tựu:

- Tư tưởng, đạo đức, lối sống là những lĩnh vực then chốt của văn hóa đã

có những bước chuyển quan trọng

Chủ nghĩa Mác-Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh được vận dụng và sángtạo ngày càng tỏ rã giá trị vững bền làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam chohoạt động của Đảng, của cách mạng nước ta, là nhân tố hàng đầu đảm bảo chođời sống tư tưởng xã hội phát triển đúng hướng

Những việc làm thiết thực hướng về cội nguồn, về cách mạng và khángchiến, tưởng nhớ các anh hùng dân tộc, quý trọng danh nhân văn hóa, đền ơnđáp nghĩa những người có công giúp đỡ người hoạn nạn…trở thành phong tràoquần chúng Tự do tín ngưỡng và không tín ngưỡng được tôn trọng

- Sự nghiệp giáo dục-khoa học thu được những thành tựu quan trọng, gópphần nâng cao dân trí, trình độ học vấn của nhân dân làm tăng thêm sức mạnhnội sinh

Văn hóa nghệ thuật là những hoạt động sáng tạo nghệ thuật có nhữngbước phát triển mới Nhiều bộ môn hoạt động truyền thống được giữ gìn Cóthêm nhiều tác phẩm có giá trị về đề tài cách mạng và kháng chiến, về côngcuộc đổi mới, nhiều bộ sưu tập công phu từ kho tàng văn hóa dân gian và văn

hóa bác học Việt Nam trong nhiều thế kỷ được xuất bản tạo cơ sở cho việcnghiên cứu, bảo tồn và phát huy những giá trị tư tưởng, học thuật và thẩm mĩcủa dân tộc.

Các hoạt động, phê bình đạt được nhiều kết qủa tích cực khẳng định mạnh

mẽ văn học cách mạng và kháng chiến, đẩy lùi những quan niệm sai trái

- Thông tin đại chúng phát triển nhanh cả về số lượng và quy mô, nộidung và hình thức, về in phát hình, truyền dẫn ngày càng phát huy vai trò quantrọng trong đời sống văn hóa, tư tưởng xã hội

Hệ thống mạng thông tin trong nước và quốc tế được thiết lập, tạo khảnăng lựa chọn khai thác các nguồn thông tin bổ ích phục vụ đông đảo côngchúng

- Giao lưu với nước ngoài từng bước được mở rộng, chúng ta có dịp tiếpxúc rộng rãi với những tư tưởng văn hóa nhân loại, đồng thời giới thiệu với nhândân các nước những giá trị truyền thống tốt đẹp của văn hóa Việt Nam

- Hệ thống thể chế văn hóa được xây dựng nhưng chưa hoàn chỉnh, song

về cơ bản đảm bảo được sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước Thểchế văn hóa mới khuyến khích nhân dân lao động tham gia sự nghiệp xây dựngvăn hóa trên cả hai mặt sáng tạo và hưởng thụ, giúp đội ngũ văn nghệ sĩ làm tốtvai trò nòng cốt trong sáng tạo giá trị văn hóa mới, tạo điều kiên thực hiện tốtnhiệm vụ giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc kết hợp tiếp thu tinh hoavăn hóa thế giới Đảng và Nhà nước quan tâm, tăng cường bộ máy tổ chức, banhành những văn bản pháp luật nhằm điều chỉnh hoạt động của nghành văn hóa

Một bộ phận quan trọng của thiết chế văn hóa ( nhà văn hóa, câu lạc bộ,bảo tàng, thư viện, cửa hàng sách báo, khu vui chơi giải trí…) đã có nhữngphương thức hoạt động mới có hiệu quả

2.2 Hạn chế:

Thời kỳ Đổi mới không chỉ làm cho nền kinh tế nước ta có những bướcphát triển mới, mang lại những thành tựu mới, nền văn hóa có sự giao lưu, tiếp

xúc mà nó cũng mang lại những mặt trái của nó thể hiện trước nhất là trên lĩnhvực văn hóa.

- Nổi lên trước hết ở nhận thức tư tưởng trong đạo đức, lối sống :

Trước những biến động chính trị phức tạp trên thế giới một số người daođộng, hoài nghi về con đường CNXH, phủ nhận thành quả của CNXH ở nước ta,phủ nhận lịch sử cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Không ítngười còn mơ hồ, bàng quan hoặc mất cảnh giác trước những luận điệu thù địchcủa kẻ thù muốn xuyên tạc, bôi nhọ chế độ ta

Tệ nạn sùng bái nước ngoài coi thường những giá trị văn hóa dân tộc,chạy theo lối sống thực dụng, cá nhân, vị kỉ… đang gây hại đến thuần phong mỹtục của dân tộc Vì đồng tiền mà chạy trà đạp lên tình nghĩa gia đình, quan hệthầy trò, đồng chí đồng nghiệp Buôn lậu, tham nhũng ngày càng tăng, ma túy,mại dâm các tệ nạn xã hội ngày càng nhiều

Mê tín dị đoan khá phổ biến Nhiều hủ tục cũ và mới lan tràn, nhất làtrong cưới hỏi, tang lễ, lễ hội… Nghiêm trọng hơn là sự suy thoái về đạo đức lốisống ở một bộ phận Đảng viên Nạn tham nhũng, dùng tiền của Nhà nước tiêuxài phung phí, ăn chơi sa đọa không được ngăn chặn hiệu quả

Hiện tượng quan liêu, sách nhiễu, kèn cựu địa vị, cục bộ, địa phương, bèphái, mất đoàn kết còn phổ biến gây bất bình trong nhân dân, tổn hại đến uy tíncủa Đảng và Nhà nước

- Trong giáo dục và đào tạo sự suy thoái đạo lý trong quan hệ thầy trò, bèbạn, môi trường sư phạm xuống cấp, lối sống thiếu lý tưởng, hoài bão, ăn chơi,nghiện ma túy ở một bộ phận học sinh-sinh viên Việc coi nhẹ giáo dục đạo đức,thẩm mỹ và các bộ môn chính trị, khoa học xã hội và nhân văn

- Đời sống văn hóa nghệ thuật còn nhiều mặt bất cập

Có rất ít những tác phẩm nghệ thuật đạt đến đỉnh cao tương xứng với sựnghiệp cách mạng và kháng chiến vĩ đại của dân tộc và thành quả của đổi mới.Trong sáng tác và phê bình có lúc nảy sinh khuynh hướng phủ nhận thành tựuvăn học cách mạng và kháng chiến, đối lập văn nghệ với chính trị Một vài tác

phẩm viết về kháng chiến không phân biệt được chiến tranh chính nghĩa vàchiến tranh phi nghĩa, xu hướng “ thương mại hóa ” chiều theo những thị hiếuthấp kém, làm cho chức năng giáo dục tư tưởng và thẩm mỹ của văn hóa, nghệthuật suy giảm.

Các sản phẩm văn hóa độc hại vẫn xâm nhập vào xã hội và gia đình,nhiều cơ sở in, quảng cáo, quán ăn, khách sạn, sàn nhảy mở ra tràn lan, hoạtđộng tùy tiện, không tuân theo quy định của pháp luật, các cơ quan quản lý Nhànước không có biện pháp hữu hiệu để quản lý

Tiềm lực đội ngũ sáng tác, nghiên cứu ,lý luận ,phê bình văn học nghệthuật còn yếu Nhà nước chậm ban hành các chính sách để phát huy những nănglực hiên có Việc giáo dục thẩm mỹ, giáo dục thị hiếu nghệ thuật cho thanh thiếuniên, nhi đồng, học sinh chưa được coi trọng

Lãnh đạo quản lý trong xuất bản văn học, nghệ thuật còn nhiều sơ hở,thiếu sự đầu tư trọng điểm và lâu dài cho sự ra đời của những tác phẩm lớn, chogiữ gìn và phát triển những ngành nghệ thuật truyền thống

- Trong thông tin đại chúng còn nhiều sản phẩm thấp chưa được kịp thờiphát hiện và lý giải được những vấn đề lớn do cuộc sống đặt ra Báo chí chưabiểu dương đúng mức những điển hình tiên tiến trên các lĩnh vực cũng như thiếu

sự phê phán kịp thời những việc làm sai trái với đường lối của Đảng, pháp luậtcủa Nhà nước và đạo đức của xã hội Không ít trường hợp thông tin thiếu chínhxác, làm lộ bí mật Quốc gia Khuynh hướng thương mại hóa, lạm dụng quảngcáo để thu lợi còn phổ biến

Một số ít các nhà báo vi phạm đạo đức nghề nghiệp, thông tin thiếu trungthực, gây tác động xấu đến dư luận xã hội vẫn chưa được xử lý kịp thời theopháp luật

- Giao lưu văn hóa với nước ngoài chưa tích cực và chủ động còn nhiều

sơ hở

Số văn hóa phẩm độc hại, phản động xâm nhập vào nước ta quá nhiềutrong khi đó số tác phẩm văn hóa có giá trị của ta đưa ra ngoài còn quá ít

Lực lượng hoạt động văn hóa-văn nghệ trong cộng đồng người Việt ởnước ngoài không nhỏ đã có nhiều tác phẩm văn hóa, nghệ thuật tốt hướng về

Tổ quốc song ta còn thiếu những biện pháp tích cực giúp đồng bào hiểu sâu vềvăn hóa dân tộc, liên hệ mật thiết với quê nhà, góp phần đấu tranh với nhữnghoạt động chống phá Tổ quốc

- Xây dựng thể chế văn hóa còn chậm và có nhiều thiếu sót

Chính sách xã hội hóa các hoạt động văn hóa chậm được ban hành Bộmáy tổ chức nghành văn hóa chưa được sắp xếp hợp lý để phát huy cao hơn hiệulực lãnh đạo và quản lý

Công tác đào tạo đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý văn hóa chưa đáp ứngđược yêu cầu, còn hẫng hụt cán bộ văn hóa ở vị trí quan trọng

Chính sách khuyến khích và đầu tư xã hội cho phát triển văn hóa cònchưa rõ Hệ thống các thiết chế văn hóa nội dung bị xuống cấp hoặc sử dụngkém hiệu quả Ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa đặc biệt là ở các dân tộc thiểu số,vùng căn cứ cách mạng, vùng kháng chiến cũ đời sống văn hóa còn nghèo nàn

2.3 Những nhiệm vụ về văn hóa đặt ra trong thời kỳ hiện nay:

Để khắc phục những hạn chế, yếu kém, tiếp tục giữ gìn và phát huy bảnsắc văn hóa dân tộc, đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội và con người trongđiều kiện đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế,trước mắt chúng ta cần thực hiện một số nhiệm vụ cơ bản, cấp thiết sau:

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, phát huy sứcmạnh tổng hợp của đất nước, tạo sự chuyển biến cơ bản và bước phát triển mạnh

mẽ trong xây dựng, nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộcđồng bộ với sự phát triển kinh tế - xã hội

Đẩy mạnh hơn nữa phong trào ''Toàn dân đoàn kết, xây dựng đời sốngvăn hoá'' gắn chặt với cuộc vận động chính trị sâu rộng trong toàn Đảng, toàndân, toàn quân học tập và thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức, lối sống,làm chuyển biến mạnh mẽ công tác giáo dục, rèn luyện đạo đức, lối sống trong

cán bộ, đảng viên và nhân dân, nhất là đối với cán bộ chủ chốt các cấp và thanhniên.

Gắn chặt nhiệm vụ xây dựng văn hoá với nhiệm vụ trung tâm xây dựngkinh tế và nhiệm vụ then chốt xây dựng Đảng, bảo đảm hoạt động văn hoá tiếnhành đồng bộ với hoạt động kinh tế, hình thành nền tảng tinh thần vững chắccho xã hội Cũng cần nói thêm rằng, để thực hiện tốt các nhiệm vụ cụ thể về xâydựng và phát triển văn hoá, trong khi đặt lên hàng đầu nhiệm vụ xây dựng conngười với những đức tính cơ bản, tốt đẹp, chúng ta phải xây dựng và phát triểnhài hoà các nhiệm vụ khác, từ xây dựng môi trường văn hoá, phát triển văn học -nghệ thuật, thông tin đại chúng, bảo tồn và phát huy các di sản văn hoá đến việcbảo tồn và phát triển văn hoá các dân tộc thiểu số, chính sách văn hoá đối vớitôn giáo và hợp tác quốc tế về văn hoá

Tiếp tục tăng cường các nguồn lực và phương tiện cho hoạt động văn hoá,trước hết và tăng mức đầu tư từ ngân sách cho phát triển sự nghiệp văn hoá điđôi với việc huy động sự đóng góp của các tầng lớp nhân dân và sử dụng mộtcách có hiệu quả nhất các nguồn lực đó; sớm xây dựng và thực hiện chiến lượctuyển chọn, đào tạo, phát triển các tài năng văn hoá, nghệ thuật; tăng cường vàđổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đốivới văn hoá

Để làm được điều đó, trước hết là cán bộ, đảng viên, cần nâng cao nhậnthức và trình độ lãnh đạo trên lĩnh vực văn hoá, song song với các lĩnh vựcchính trị, kinh tế, xã hội ; nêu cao tinh thần gương mẫu về tư tưởng, đạo đức,lối sống; nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng theo phương châm''nói đi đôi với làm”, đã nói là làm để cho các quyết định lần này được quán triệttrong từng cán bộ, đảng viên, nhất và cán bộ chủ chốt, và mọi tầng lớp nhân dân.Các cấp, các ngành cần có ngay các chương trình, kế hoạch và biện pháp cụ thể

để đưa những nội dung đó thấm sâu vào từng địa phương, từng ngành, từng đơn

vị, từng cộng đồng, từng gia đình, từng con người, tạo thành phong trào thi đuasôi nổi, xây dựng con người mới và môi trường văn hoá mới phong phú, lành

mạnh, phát huy những truyền thống văn hoá tốt đẹp của dân tộc ta Nếu như mỗingày, mỗi người chúng ta đều làm được một việc tốt hay vài ba việc tốt, và toàn

xã hội đều làm như vậy thì chắc chắn chúng ta sẽ đẩy lùi được các hiện tượngtiêu cực, làm cho xã hội ta ngày càng tốt đẹp hơn, nền văn hoá của chúng tangày càng được nâng cao hơn

2.4 Vận dụng đường lối xây dựng nền văn hóa trong thời kỳ Đổi mới của Đảng để giải quyết các vấn đề văn hóa:

Trước những khó khăn, thách thức, những biến động phức tạp của tìnhhình thế giới và khu vực, Đảng luôn kiên định xây dựng và thực hiện các chủtrương, chính sách đổi mới đúng đắn trên nhiều lĩnh vực trong đó có lĩnh vựcvăn hóa, chỉ đạo hoạch định các chính sách văn hóa nhằm thực hiện thắng lợimục tiêu xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắcdân tộc

2.4.1 Về chủ trương, đường lối:

Trực tiếp lãnh đạo sự nghiệp đổi mới đất nước từ năm 1986, những nhậnthức mới của Đảng về văn hóa có bước chuyển quan trọng Nền văn hóa màĐảng xác định phải xây dựng là nền văn hóa với đặc trưng dân tộc, hiện đại,nhân văn Một hệ thống lý luận văn hóa được hợp thành với lý luận chung trongquá trình đổi mới tư duy của toàn xã hội

Tháng 11 năm 1987, Bộ Chính trị ra Nghị quyết 05 về Văn hóa- Văn nghệtrong cơ chế thị trường; Nghị quyết của Bộ Chính trị và các kết luận về văn hóa,văn nghệ (tháng 11 năm 1988); tháng 8 năm 1989, Ban Bí thư Trung ương raChỉ thị số 52- CT/TW về đổi mới và nâng cao chất lượng phê bình Văn học-Nghệ thuật; tháng 6 năm 1990, Ban Bí thư Trung ương ra Chỉ thị số 61- CT/TW

về công tác quản lý văn học- nghệ thuật; tháng 1 năm 1993, BCHTW ra Nghịquyết Trung ương 4 về một số nhiệm vụ văn hóa- văn nghệ những năm trướcmắt; tháng 7 năm 1998, Hội nghị Trung ương 5 khóa VIII ra Nghị quyết về xâydựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc