vận dụng đường lối văn hóa của đảng trong thời kỳ đổi mới để giải quyết các vấn đề văn hóa bức xúc hiện nay

sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện nhà, nhân dân Đức Thọ đã từng bước khắc phụckhó khăn, phát triển trở thành một trong những huyện đi đầu trong sản xuất kinhtế cũng như văn hóa giáo dục của

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta đã kết thúc vớichiến thắng lịch sử mùa xuân năm 1975 Đất nước thống nhất, Bắc Nam sumhọp một nhà, cả nước bước sang thời kỳ mới – thời kỳ qua sđộ lên chủ nghĩa xãhội Sau 10 năm (1976 – 1986) vừa tìm tòi, vừa thử nghiệm con đường xâydựng đất nước theo chủ nghĩa xã hội, chúng ta đã đạt được nhiều thành tựu quantrọng Những vết thương chiến tranh dần được hàn gắn,trên các lnhx vực kinh tế

- xã hội – văn hóa đều có bước phát triển Tuy nhiên, 10 năm sau ngày đất nướcthống nhất, nền kinh tế nước nhà vẫn chưa thoát khỏi tình trạng khó khăn, lạchậu so với các nước trong khu vực Do những khó khăn, những sự lúng túngtrong cách làm mà Việt Nam lâm vào tình trạng khủng hoảng hết sức trầm trọng,nhất là bước vào năm 1980 Tình trạng khủng hoảng làm cho đừi sống nhân dânhết sức khó khăn Chính điều đó đã làm làm giảm lòng tin của nhân dân đối vớiĐảng và Nhà nước

Khắc phục tình trạng khó khăn, đưa đất nước thoát khỏi tình trạng khủnghoảng và đẩy mạnh sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa tiến lên là yêu cầunước nhà dặt ra cho toàn Đảng và toàn dân Đổi mới đất nước trỏ thành vấn đề

có ý nghĩa chiến lược, là vấn đề sống còn của cách mạng Việt Nam Đồng thời

đó là xu thế chung của thời đại mới – thời đại quá độ lên chủ nghĩa xã hội

Để đáp ứng yêu cầu cấp bách đó, tháng 12 – 1986 Đại hội đại biểu toànquốc lần thứ VI của Đảng đã được tiến hành Đây chính là một dấu mốc quantrọng đánh dấu thời kỳ đổi mới của nước ta

Sau thời gian thực hiện đổi mới, nền kinh tế nước ta đã thoát khỏi khủnghoảng, công cuộc xây dừng chủ nghĩa xã hội tiếp tục được đẩy mạnh vối nhứngthành tựu to lớn Bộ mặt đất nước đã có nhiều đổi thay, đời sống nhân dân đượcnâng lên cả về vật chát lẫn tinh thần

Cùng với xu thế chung của cả nước , huyện Đức Thọ cũng đã tiến hànhđổi mới một cách toàn diện, trên tất cả các lĩnh vực, các mặt của đời sống Dưới

sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện nhà, nhân dân Đức Thọ đã từng bước khắc phụckhó khăn, phát triển trở thành một trong những huyện đi đầu trong sản xuất kinh

tế cũng như văn hóa giáo dục của tỉnh Hà Tĩnh

Nhận thức rõ văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu,vừa là đông lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế, xã hội; đồng thời thấm nhuần tinhthần đổi mới trên lĩnh vực văn hóa của Đảng và Nhà nước, Đảng bộ huyện ĐứcThọ đã lãnh đạo toàn dân khắc phục khó khăn, từng bước nâng cao mức hưởngthụ văn hóa của người dân Những thủ tục lạc hậu, tệ nạn xã hội cũ bị xóa bỏ.Trong 10 năm ( 2000 – 2010) Đảng bộ Đức Thọ tiếp tục lãnh đạo nhân dân thựchiện đường lói của Đảng, xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bẳn sắc dântộc

Là đất học nổi tiếng, Đức Thọ đã sinh ra và nuôi dưỡng nên biết baonhiêu người con ưu tú cho quê hương, đất nước, cho dân tộc, đã có biết baonhiêu danh nhân văn hóa như Bùi Dương Lịch, Lê Văn Thiêm, Hoàng XuânHãn, đã có biết bao anh hùng hào kiệt như Nguyễn Biểu, Phan Đình Phùng, LêNinh, Trần Phú, Từ truyền thống hiếu học ấy, Đảng bộ nhân dân Đúc Thọđang ngày càng phát huy để đào tạo những con người có đức, có tài góp phầnxây dựng quê hương, đất nước gàu mạnh Với chủ trương “ giáo dục vá đào tạophải thực sự trở thành quốc sách hàng đầu “, Đảng bộ huyện nhà đã có nhữngchỉ đạo kịp thời đối với phòng giáo dục và đào tạo huyện chăm lo công tác giáodục Một nền giáo dục toàn diện đang được chăm lo xây dựng ở Đức Thọ

Để đặt được những thành tựu trong 10 năm qua, Đảng bộ và nhân dânhuyện nhà đã tiếp thu và thực hiện một cách có hiệu quả những chủ trương,chính sách theo quan điểm, đường lối của Đảng Đồng thời đã vận dụng nhữngchủ trương, đường lối đó một cách sáng tạo, phù hợp với thực tiễn cụ thể củahuyện nhà

Mặt khác do biết vận dụng, khai thác tối đa tiềm năng lợi thể của địaphương, để tạo nên một sức mạnh giữa lòng dân và ý Đảng đã đưa Đức Thọ

Bên cạnh những thành tựu mà huyện nhà đã đặt được trong 10 năm( 2000 – 2010 ), trên lĩnh vực văn hóa - giáo dục vẫn đang còn một số tồn tại,yếu kém Đồng thời có những vấn đề mới nảy sinh chưa được giải quyết, đòi hỏicán bộ và nhân dân huyện Đức Thọ phải có biện pháp khắc phục.

Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất anh hùng, là một sinh viên đang ngồitrên ghế giảng đường đại học với chuyên ngành đào tạo là lịch sử Tôi thiết nghĩ

là một người con của quê hương đi sâu nghiên cứu vấn đề “ Đảng bộ huyện Đức Thọ lãnh đạo nhiệm vụ phát triển văn hóa – giáo dục giai đoạn 2000 – 2010” là một vấn đề vừa có ý nghĩa thực tiễn vừa có ý nghĩa khoa học Thực

hiện đề tài này tôi mang trong mình sự say mê và niềm tự hào của một ngườicon Đức Thọ đối với quê hương, đồng thời qua việc nghiên cứu này tôi có thểhiểu thêm nhiều điều về quê hương Lấy đó làm hành trang cho bản thân cngxnhư có thể giới thiều với mọi người về nơi tôi đã sinh ra

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Nghiên cứu quá trình đổi mới nói chung, trên lĩnh vực văn hóa – giáo dục

nói riêng không phải là một vấn đề mới mẻ Nhưng vấn đề “ Đảng bộ huyện Đức Thọ lãnh đạo nhiệm vụ phát triển văn hóa – giáo dục giai đoạn 2000 – 2010” là một vấn đề mới đối với địa phương Đây cũng là một vấn đề khó hàm

chứa trong đó cả tính lý luận và thực tiễn Đồng thời cũng chưa có một đề tàinào nghiên cứu về sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện Đức Thọ trên lĩnh vực vănhóa – giáo dục một cách hoàn chỉnh

Ở phạm vi trong nước:

- Cuốn “ Đại cương lịch sử Việt Nam” tập III do Lê Mậu Hãn ( chủ biên )– Nxb Giáo dục

- Luận án tiến sĩ sử học “ Đặc điểm công cuộc đổi mới dưới sự lãnh đạo

của Đảng cộng sản Vệt Nam (1986 – 1996)” của Tường Thúy Nhân bảo vệ tại

Hà Nội năm 2000

- Cuốn “ Lịch sử Việt Nam từ 1976 đến nay – những vấn đề lý luận và

thực tiễn” của giáo sư Trần Bá Đệ Biên soạn nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà

Nội, xuất bản năm 1998

- Trong “ Văn kiện Đảng thời kỳ đổi mới ( Đại hội VI, VII, VIII, IX) vềvăn hóa, xá hội, khoa học – kỹ thuật, giáo dục, đào tạo” – NXB Đại học Quốcgia

Là những tài liệu có liên quan, nghiên cứu hoặn viết về một khía cạnh của

vấn đề này Đó cũng là cơ sở để tác giả đề tài: “Đảng bộ huyện Đức Thọ lãnh đạo nhiệm vụ phát triển văn hóa – giáo dục giai đoạn 2000 – 2010” tham khảo

để góp phần hoàn thành đề tài

Ở phạm vi địa phương, đây là một vấn đề mới mẻ, chưa thu hút sự quantâm nghiên cứu của các nhà nghiên cứu Nó mới mới đươc đề cập trong một sốtài liệu

- Cuốn “ Lịch sử Đảng bộ huyện Đức Thọ” do Uỷ ban nhân dân huyệnĐức Thọ biên soạn, đây là một công trình nghiên cứu về quá trình hình thành vàphát triển của Đảng bộ huyện Đức Thọ từ khi ra đời đến nay Tuy nhiên nó chỉmới đề cập đến chủ trương chung của Đảng bộ huyện về công cuộc đổi mớihuyện nhà chú hầu như chưa đề cập đến vấn đề phát triển văn hóa – giáo dụctrong thời kỳ đổi mới

- Một số báo cáo của BCH Đảng bộ huyện Đức Thọ, Báo cáo tổng kết củaUBND huyện, Báo cáo tổng kết của Phòng văn hóa – thông tin huyện, Phònggiáo dục và đào tạo huyện Đó là những tài liệu đã tổng kết, đánh giá sơ bộnhững thành tựu chung của huyện Đức Thọ và lĩnh vực văn hóa – giáo dục trongquá trình thực hiện đường lối đổi mới

3 Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu đề tài: “ Đảng bộ huyện Đức Thọ lãnh đạo nhiệm vụ pháttriển văn hóa – giáo dục giai đôạn 2000 – 2010”, mục đích của tôi là nhằm tổngkết, đánh giá thành tựu và hạn chế từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm trông

Thọ dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện nhà Trọng tâm nghiên cứu của đề tài

là sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện Đức Thọ trong việc phát triển văn hóa – giáodục

4 Phương pháp nghiên cứu

Với khuôn khổ và mục đích của đề tài, tác giả đã dụa vào phương phápnghiên cứu lịch sử truyền thống là: phương pháp lịch sử và phương pháp logic,phương pháp thống kê, so sánh đối chiếu nhằm thấy rõ sự phát triển đi lên củavăn hóa – giáo dục huyện Đức Thọ trong 10 năm

5 Bố cục của đề tài

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và tài liệu tham khảo đề tài có 2 nộidung chính:

Chương 1: Vài nét khái quát về huyện Đức Thọ.

Chương 2: Văn hóa – giáo dục huyện Đức Thọ trong 10 năm ( 2000 – 2010) dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện nhà.

NỘI DUNG Chương 1:

VÀI NÉT KHÁI QUÁT VỀ HUYỆN ĐỨC THỌ 1.1 Điều kiện tự nhiên.

Huyện Đức Thọ là một huyện trung du đồng bằng Sông La và hữu ngạnSông Lam phía bắc của tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam

Phía đông nam huyện giáp huyện Can Lộc, phía bắc tây giáp huyện NamĐàn, phía đông bắc giáp huyện Hưng Nguyên (tỉnh Nghệ An), phía tây giáphuyện Hương Sơn, phía tây nam giáp huyện Vũ Quang, huyện Hương Khê, phíađông giáp thị xã Hồng Lĩnh Huyện cách thủ đô Hà Nội 325 km về phía nam

Tọa độ địa lý: 18,180-18,350 độ vĩ Bắc, 105,380-105,450 độ kinh Đông.Huyện Đức Thọ hiện nay có 1 thị trấn và các xã: Đức Vịnh, Đức Quang,Đức Châu, Đức Tùng, Yên Hồ, Tùng Ảnh, Đức Lạng, Đức Đồng, TânHương,Đức Nhân, Đức Thủy, Thái Yên, Đức Thanh, Trung Lễ, Đức Lâm, ĐứcDũng, Đức An, Đức Lập, Đức Lạng, Đức Lạc, Đức Long, Đức Hòa, Bùi Xá,Đức Yên, Trường Sơn, Liên Minh, Đức Thịnh, Đức La Với diện tích: 20.904 ha

và dân số: 125.260 người

1.2 Điều kiện truyền thống – văn hóa.

Đức Thọ xưa kia có tên gọi là La Sơn thuộc phủ Đức Quang (gồm cảHương Sơn, Thiên Lộc, Nghi Xuân, Thanh Chương, Nghi Lộc ) được xem làvùng "địa linh nhân kiệt" của xứ Nghệ Trong thời kỳ phong kiến, Đức Thọ có

39 vị đại khoa (Tiến sĩ) với những dòng họ nổi tiếng khoa bảng như: Lê Văn,Hoàng Xuân, Phan Đình, Hà Học, và các làng giàu truyền thống văn hoá như:Yên Hồ, Đông Thái, Trung Lễ, Bùi Xá thời phong kiến Hà Tĩnh có 4 vị trạngnguyên thì Đức Thọ có 2 vị đó là Đào Tiêu và Đoàn Nguyên Lợi đều quê ở Yên

Hồ Nhiều người thành đạt xuất thân từ Đức Thọ, như nhà ngoại giao NguyễnBiểu (đời Trần), nhà văn hóa Bùi Dương Lịch; Hoàng giáp Bùi Thức Kiên;Thượng thư, Tiến sĩ Phan Bá Đạt; lãnh đạo phong trào Cần Vương, Đình

nhà cách mạng Trần Phú, nhà khoa học Hoàng Xuân Hãn, Luật sư Phan Anh,Luật sư Phan Mỹ, nhà toán học Lê Văn Thiêm, nhà văn Hoàng Ngọc Phách, Bác

sĩ Phạm Văn Huyến; nhà thơ Thái Can, Luật sư Phạm Khắc Hòe

Ngoài ra, còn có một nhân vật lịch sử khác cũng rất nổi tiếng nữa làHoàng Cao Khải Ông bị xem khinh vì đã cam tâm phục vụ hết lòng thực dânPháp xâm lược, nhưng chính người Pháp từng nghi ngờ ông là một trợ lực ngầmcho phong trào Duy tân và Đông du, và ngay Phan Châu Trinh cũng có liên lạcthư từ với ông

Trong số những người nổi tiếng hiện nay, từ huyện Đức Thọ có: Giáo sư,TSKH, Viện sĩ Vật lý Đào Vọng Đức; Nữ luật sư Ngô Bá Thành; Giáo sư vănhọc Hoàng Xuân Nhị; Giáo sư văn học, nhà giáo nhân dân Nguyễn Kim Đính;Giáo sư- nhà phê bình văn học Hoàng Ngọc Hiến; Giáo sư Tiến sĩ Khoa họcTrần Vĩnh Diệu (anh hùng lao động); Giáo sư, nhà sinh học Võ Quý; Giáo sưvật lý Trần Đức Thiệp; Giáo sư lâm nghiệp Lê Đình Khả; Giáo sư toán học ĐinhVăn Huỳnh (Đại học Ohio, Ohio, Hoa Kỳ); nhà văn hóa Hà Xuân Trường; Giáosư- nhà Đông Nam Á học Phạm Đức Dương; Giáo sư Phan Văn Tiệm, nguyên

Ủy viên tw Đảng, nguyên Bộ trưởng, chủ nhiệm Ủy ban vật giá chính phủ; VõHồng Phúc (Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư); Giáo sư Hà Học Trạc, (Chủtịch Liên hiệp các hội khoa học kỹ thuật Việt Nam; Đạo diễn sân khấu Nghệ sĩNhân dân Phạm Thị Thành, Nhà báo Phạm Khắc Lãm (nguyên Tổng Giám đốcĐài Truyền hình Việt Nam); Nguyễn Minh Quang-Bộ trưởng Bộ Tài nguyên vàMôi trường;luật sư Trịnh Hồng Dương (nguyên Chánh án Tòa án Nhân dân Tốicao Việt Nam); Trung tướng Võ Trọng Việt- Chính ủy Bộ đội Biên phòng ViệtNam; Giáo sư, bác sĩ, Anh hùng Lao động Trần Quỵ (nguyên Giám đốc Bệnhviện Bạch Mai); Giáo sư Mai Trọng Nhuận (nguyên Giám đốc Đại học Quốc gia

Hà Nội); Giáo sư, Tiến sĩ, Nghệ sĩ nhân dân, Nhà giáo nhân dân, Anh hùng laođộng Trần Bạch Thu Hà (nguyên Giám đốc Nhạc viện Hà Nội), nhà điêu khắcĐiềm Phùng Thị; Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Mỹ Lộc (Hiệu trưởng TrườngĐại học Giáo dục- ĐHQG Hà Nội); Nhà nhiếp ảnh Phan Thoan (tác giả bức ảnh

O du kích nhỏ), Giáo sư Phan Nguyên Hồng, và rất nhiều nhà khoa học, nhàvăn hóa, chính khách và doanh nhân nổi tiếng khác.

Đức Thọ có rất nhiều lễ hội cũng như danh lam thắng cảnh đẹp, mang giátrị văn hóa cũng như lịch sử như: Hội lễ đền Thái Yên ở xã Thái Yên: Vào mùaxuân hàng năm ở Thái Yên đều có lễ hội đền sau đó người dân xã Thái Yên tổchức các hoạt động văn hóa, thể thao đến tận rằm tháng giêng như: kéo co, thiđấu bóng đá, bóng chuyền, bống bàn, cờ tướng, thi văn nghệ Đặc biệt cứ hainăm một lần Thái Yên lại tổ chức rước kiệu vào ngày mồng 7 tháng giêng, hộixuân và trò chơi vạt cầu ở xã Trung Lễ: Đầu mùa xuân, hội hát ghẹo và tục ăn cágỏi ở Mỹ Xuyên, xã Đức Lập: vào cuối xuân, đầu hạ lễ rước Hến ở Kẻ Thượng

ở xã Trường Sơn, Đức Thọ: 07 tháng Giêng âm lịch

Một số di tích thắng cảnh như: Đền thờ Nguyễn Biểu: Di tích thuộc xãYên Hồ, đền được xây dựng vào thời nhà Lê để tưởng nhớ công lao của NguyễnBiểu, mộ Phan Đình Phùng tại xã Tùng Ảnh, nhà thờ Phan Đình Phùng tại xãTùng Ảnh: Di tích LSVH quốc gia (2007), khu lưu niệm Trần Phú ở xã TùngẢnh: Khu lưu niệm danh nhân lịch sử cách mạng, nhà thờ và mộ Lê Bôi ở xãTùng Ảnh: Danh nhân lịch sử thế kỷ 15, đền Cả Du Đồng ở xã Đức Đồng: Ditích kiến trúc thế kỷ 15, chùa Am ở xã Đức Hoà: Di tích kiến trúc thế kỷ 15,Đền thờ Ngô Thị Ngọc Giao ở xã Đức Thịnh: Danh nhân lịch sử thế kỷ 15, ĐềnVoi Mép ở xã Đức Thủy: Di tích kiến trúc thế kỷ 15, Đền thờ Trần Duy ở xãĐức Châu: Danh nhân lịch sử thế kỷ 16, Nhà thờ Bùi Dương Lịch ở xã TùngẢnh: Danh nhân lịch sử - văn hóa thế kỷ 18, Nhà thờ Lê Ninh và họ Lê ở xãTrung Lễ: Danh nhân lịch sử thế kỷ 19, Đền Thái Yên ở xã Thái yên, Đền ĐinhLễ: ở xã Tùng, Nhà thờ Hoàng Trừng ở xã Đức Nhân, Chùa Vền ở xã ĐứcTùng, Chùa Phượng Tường ở xã Trường Sơn, Chùa Hoa Lâm ở xã Đức Lâm,Thắng cảnh núi Tùng Lĩnh, Sông La và bến Tam Soa, cầu Linh Cảm, Cầu Cố Bá

ở Đức Lạc, Đền chợ nướt ở Bình Minh Đức Lạc

Chương 2:

VĂN HÓA – GIÁO DỤC HUYỆN ĐỨC THỌ DƯỚI SỰ LÃNH ĐẠO

CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN NHÀ 2.1 Chủ trương của Đảng bộ huyện.

Sau những năm thực hiện đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng thì ĐứcThọ đã vượt qua nhiều khó khăn, thách thức để đạt được nhiều thành tựu: Nhịp

độ kinh tế được đẩy nhanh, hoàn thành vượt mức nhiều mục tiêu, tạo được nhiềuchuyển biến tích cực về mặt xã hội Giữ vững ổn định chính trị, củng cố quốcphòng an ninh Thực hiện có hiệu quả một số đổi mới qua trọng về hệ thốngchính trị Phát triển mạnh mẽ quan hệ đối ngoại, tham gia tích cựu vào đời sốngcộng đồng quốc tế; trình độ dân trí và mức hưởng thụ văn hóa của người dânđược nâng lên Sự nghiệp giáo dục, đào tạo, chăm sóc sức khỏe, các hoạt độngvăn hóa – nghệ thuật, thể dục – thể thao, thông tin đại chúng và nhiều hoạt động

xã hội khác có những mặt phát triển và tiến bộ

Từ ngày 22/6 đến ngày 1/7/1996, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIIIcủa Đảng đã diễn ra

Xuất phát từ đặc điểm tình hình thế giới trong nước, căn cứ vào cươnglĩnh của Đảng, Đại hội quyết định cần tiếp tục nắm vững hai nhệm vụ chiến lược: Xây dựng CNXH và bảo vệ tổ quốc, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa.Đến năm 2020, ra sức đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp

Từ mục tiêu chung, Đại hội đã thông qua định hướng phát triển các lĩnhvực văn hóa, Đại hội xác định: “ Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa làmục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế, xã hội Mọi hoạt độngvăn hóa, văn nghệ nhằm xây dựng và phát triển văn hóa tiên tiến, đậm đà bảnsắc dân tộc, xây dựng con người Việt Nam về tư tưởng, đạo đức, tâm hồn, tìnhcảm, lối sống, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh cho sự phát triển xãhội”

Đại hội nhấn mạnh: Trong điều kiện kinh tế thị trường và mở rộng giaolưu quốc tế, phải đặc biệt quan tâm giữ gìn và nâng cao bản sắc dân tộc, kế thừa

và phát huy truyền thống đạo đức, tập quán tốt đẹp và lòng tự hào dân tộc, tiếpthu tinh hoa của các dân tộc trên thế giới, làm giàu thêm nền văn hóa Việt Nam.Cần nâng cao hiểu biết và mức hưởng thụ văn hóa của nhân dân ở mọi miền củađất nước Hướng dẫn nhân dân về nếp sống văn hóa, văn minh, chống các hủ tục

mê tín dị đoan

Trong giáo dục đào tạo, Đại hội chỉ rõ “ cùng với khoa học và công nghệ,giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu” nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhânlực, bồi dưỡng nhân tài Coi trọng cả ba mặt: Mở rộng quy mô, nâng cao chấtlượng và phát huy hiệu quả Phương hướng chung của lĩnh vực giáo dục đào tạotrong 5 năm ( 1996 – 2000) là phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu côngnghiệp hóa, hiện đại hóa tạo điều kiện cho nhân dân, đặc biệt là thanh niên cóviệc làm, khắc phục những tiêu cực, yếu kém trong giáo dục và đào tạo

Cùng với những biến đổi của đất nước, sau 10 năm tình hình mọi mặt củahuyện Đức Thọ đã có những sự thay đổi quan trọng Đời sống vật chất được ổndịnh, đời sống tinh thần được nâng lên, nhu cầu hưởng thụ văn hóa, nghệ thuật,thể thao của nhân dân ngày càng cao, ngành giáo dục có những thàn tựu mới bêncạnh những thuận lợi, kinh tế Đức Thọ nói chung, lĩnh vực văn hóa giáo dục nóiriêng cong đặt ra những yêu cầu, thách thức đòi hỏi Đảng bộ huyện Đức Thọ cóchủ trương biện pháp để giải quyết

Quán triệt nghị quyết của Đại hội Đảng lần thứ VIII, trên cơ sở nhữngđiều kiện hoàn cảnh cụ thể của địa phương, Đảng bộ huyện đã đề ra phươnghướng của ngành văn hóa – giáo dục trong những năm tiếp theo đó là: Tiếp tụcđẩy mạnh xã hội hóa các hoạt động văn hóa thông tin thể thao, nhằm thu hútnhiều đối tượng cùng tham gia hoạt động, tập trung chỉ đạo xây dựng đời sốngvăn hóa ở cơ sở, trong đó đi sâu chỉ đạo xây dựng gia đình văn hóa, làng, xóm,khối phố văn hóa; tăng cường công tác quản lý văn hóa trên địa bàn, hướng dẫnxcow sở thực hiện tốt các văn bản pháp quy về hoạt động văn hóa - thể thaonhằm giữ vững môi trường thể thao lành mạnh

Đối với giáo dục, cần nâng cao mặt bằng dân trí, nâng cao chất lượng giáodục, phát trieenr giáp dục mầm non, thanh toán nạn mù chữ cho những ngườilao động ở độ tuổi từ 15- 35 tuổi và thu hẹp diện mù chữ ở các độ tuổi khác; tiếptục hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học ở những vùng còn lại, bước đầu thựchiện phổ cập trung học cơ sở.

2.2 Tình hình phát triển văn hóa – giáo dục.

2.2.1 Về văn hóa

Bước vào nửa sau những năm 1990, ngành văn hóa Đức Thọ hoạt độngtrong tình hình mới, vừa có những thuận lợi nhưng cũng gặp không ít khó khăn.Những thuận lợi cơ bản là:

- Trên lĩnh vực kinh tế - xã hội huyện nhà đã thu được kết quả đángmừng Đời sống nhân dân từng bước được ổn định Nhờ vậy các hoạt động vănhóa thông tin thể thao có điều kiện phát triển

- Đảng và Nhà nước, các cấp đã ban hành nhiều chỉ thị, nghị quyết quantrọng về lĩnh vực văn hóa như chỉ thị 36 về công tác thể dục thể thao, chỉ thị 27của Bộ chính trị, thông tư 04 của Bộ văn hóa , quyết định 82 của UBND tỉnh vềthực hiện nêp sống văn hóa trong ngày cưới, việc tang , lễ hội Sở văn hóa thôngtin, sở thể dục thể thao có nhiều kế hoạch, văn bản hướng dẫn về nội dung, hìnhthức quản lý, chỉ đạo và tổ chức các hoạt động văn hóa, thực hiện chức năng vànhiệm vụ của ngành, phục vụ h vụ của địa phương Huyện ủy, HĐND, UBNDhuyện đã có những nghị quyết, chương trình hành độngvà các văn bản hướngdẫn việc triển khai các chỉ thị, nghị quyết cấp trên để cơ sở thực hiện

Đặc biệt, nghị quyết kỳ họp thứ 5 Bộ chính trị trung ương Đảng khóa VIII

về “ Xây dựng phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc vănhóa dận tộc” có ý nghĩa sâu sắc trong việc xây dựng nền tảng tinh thần xã hội

- Mối quan hệ phối hợp giữa các ngành , các cấp, các địa phương tronghuyện được mở rộng, phát huy hiệu quả hơn, tạo được nguồn lực để phát triển

sự nghiệp văn hóa

- Công tác văn hóa thông tin tuyên truyền ở cơ sở phát triển trên các địa

bàn theo hướng xã hội hóa, nhất là trong phong trao xây dựng “ gia đình văn

hóa”, “ làng văn hóa”được nhân dân đồng tình hưởng ứng.

Tuy nhiên, công tác văn hóa cũng gặp không ít khó khăn nhất định: độingũ các cán bộ quản lý chỉ đạo các hoạt động văn hóa thông tin tuyên tryền từhuyện đến cơ sowrconf bất cập trước yêu cầu, nhiệm vụ của ngành và địaphương Thiếu số lượng, hạn chế về nghiệp vụ, hạt nhân của phong trào còn ít,thiếu ổn định

Cơ sở vật chất phục vụ hoạt động văn hóa còn thiếu thốn, bị xuống cấp,không đủ điều kiện để khai thác và sử dụng Đặc biệt, việc hành thành các tụđiểm vui chơi giải trí trên địa bàn các xã, thị chua được quan tâm đúng mức Các

tệ nạn xã hội còn xảy ra ở một số địa phương Tệ nghiện hút, tiêm chích ma túy,

cờ bạc đang là mối lo của toàn xã hội

Được sự chỉ đạo trực tiếp của huyện ủy, UBND, ngành văn hóa thông tinhuyện đã cố gắng vượt lên, khắc phục những khó khăn để tạo ra những chuyểnbiến tích cực Nhiều đợt hội thi, hội diễn từ cơ sở đến tận huyện được tổ chứcthu hut cổ vũ đông đảo mọi lực lượng từ thôn xóm, trường học, cơ quan xýnghiệp, bệnh viện tham gia, tạo được những chuyển biến tích cực trên bướcđường xã hội hoas các hoạt động văn hóa thể dục thể thao giữa các địa phương,các vùng với nhau Trong hoạt động xây dựng đời sống cơ sở có nhiều bướcchuyển biến lớn

Ngày 16 tháng 07 năm 1998, Ban chấp hành trung ương Đảng đã banhành nghị quyết hội nghị lần thứ 5 ( khóa VIII ) về xây dựng và phát triển nềnvăn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc Nghị quyết nêu ra 5 quanđiểm chỉ đạo, 10 nhiệm vụ cụ thể và 4 giải pháp lớn, trong đó có giải pháp:

“Phát động phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa, huy động mội lực lượng nhân dân và kể cả hệ thống chính trị từ trên xuống, từ trong Đảng, cơ quan nhà nước, các đoàn thể ra ngoài xã hội tham gia phong trào”

Phong trào gồm các phong trào hiện có như: “ toàn dân xây dựng cuộcsống mới ở khu dân cư” theo thông tư số 04 của UBTW Mặt trận tổ quốc ViệtNam, gương người tốt việc tốt, uống nước nhớ nguồn, đền ơn đáp nghĩa, xóa đóigiảm nghèo, xây dựng gia đình văn hóa, làng, xã, cơ quan trường học, vănhóa, Toàn bộ các phong trào đều hướng vào cuộc thi đua yêu nước “ Tất cả vìmục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng văn minh”.

Từ đây phong trào” Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” đãđược đông đảo nhân dân hưởng ứng và trở thành một phong trào thi đưa sôi nổitrong cả nước Cuộc vận động toàn dân xây dựng cuộc sống mới ở địa bàn dân

cư ngày càng phát triển sâu rộng, đem lại hiệu quả to lớn trong sự nghiệp xâydựng, phát triển kih tế - xã hội, ổn định chính trị, củng cố quốc phòng an ninhtrên mọi địa bàn dân cư

Việc thực hiện chỉ thị 27/CTTW ngày 12/01/1998 của Bộ chính trị, cácvăn bản nhà nước như thông tư 04 của Bộ văn hóa thông tin, đã được cấp ủy,chính quyền các cấp quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo với quyết tâm cao, bằng nhiềubiện pháp thiết thực, hiệu quả Tổ chức mặt trận và các đoàn thể quần chúng đã

có những chủ trương sát hợp với tình hình kinh tế và điều kiện xã hội từng thônxóm, xã, thị trấn để tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên, mọi tầng lớpnhân dân nổ lực phấn đấu xóa đói giảm nghèo, xây dựng cuộc sống mới trongmỗi gia đình,trong từng cộng đồng dân cư ngày càng ấm no, tiến bộ và hạnhphúc

Căn cứ chương trình kế hoạch của ban chỉ đạo “ Toàn dân đoàn kết xâydựng đời sống văn hóa” của trung ương và của tỉnh Thực hiện nghị quyết số 05cảu ban chấp hành huyện ủy, nghị quyết HĐND huyện về việc tiếp tục nâng caođời sống văn hóa, xây dựng gia đình văn hóa, làng, xóm, khối phố, đơn vị vănhóa” Ngày 10/07/2001, UBND huyện đã có kế hoạch số 86/KH-UB về việc đẩymạnh phong trào “ Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” Ngày28/08/2000, ban chỉ đạo “ toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” huyện

đã tổ chức lễ phát động phong trào “ toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống vănhóa” trên địa bàn huyện.

Qua 2 năm thực hiện cuộc vận động, đã xuất hiện nhiều gia đình làm kinh

tế giỏi, gia đình giáo dân sống tốt đời đẹp đạo, gia đình nhiều thế hệ sống hòathuận yên vui, gia đình trẻ năng động sáng tạo tạo nên bức tranh đa dạng trongviệc xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở, thu hút ngày càng nhiều gia đình thamgia xây dựng cuộc sống cộng đồng Nếu năm 1995, số hộ gia đình đạt tiêu chuẩngia đình văn hóa là 19,2% thì đến năm 2000 toàn huyện đã có 52% gia đình đạttiêu chuẩn gia đình văn hóa và đến năm 2001, số gia đình đạt tiêu chuẩn gia đìnhvăn hóa là 60,25% trong đó có các xã như Tùng Ảnh, Thị trấn, Mai Hồ, hàngnăm có từ 70% - 80% số hộ đạt tiêu chuẩn gia đình văn hóa

Đã có 20/28 xã,thị trấn tổ chức được liên hoan gia đình văn hóa tiêu biểucấp xã, thị Huyện đã tổ chức thành công liên hoan gia đình văn hóa tiêu biểuvới 178 gia đình tham dự

Phong trào xây dựng làng, xóm, khối phố văn hóa cũng được cấp ủyĐảng, chính quyền coi trọng Đến năm 2001, toàn huyện đã có 50 đơn vị đạt “đơn vị văn hóa” cấp tỉnh

Cuộc vận động toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa đã gắn kết

và tạo điều kiện cho các phong trào phát triển Xác định gia đình là hạt nhân, cáckhu cộng đồng dân cư là tiền đề để xây dựng đời sống văn hóa cơ sở Đến năm

2002, 100% số xã có hoạt động văn hóa – thông tin – thể thao, có 366 khu dân

cư đạt tiêu chuẩn khu dân cư tiên tiến, có 200 xóm, khối phố không có ngườisinh con thứ 3 trở lên, tỉ lệ tăng dân số tự nhiên toàn huyện chỉ còn 1,12%,phong trào giúp nhau xóa đói giảm nghèo cũng thu được nhiều kết quả, hộ đói

cơ bản được xóa, hộ nghèo bình quân còn 19%, số hộ giàu đã tăng lên 12%

Qua 3 năm triển khai thực hiện “ toàn dân đoàn kết xây dựng đời sốngvăn hóa”, thời gian chưa nhiều nhưng phong trào đã tạo được sự chuyển biến cả

về bề rộng lẫn chiều sâu trong phát triển kinh tế - văn hóa – xã hội huyện nhà

Đạt được những kếu quả nêu trên là do nhiều nguyên nhân, nhưng về cơbản có những nguyên nhân sau:

Thứ nhất, đây là cuộc vận động hợp lòng dân, được nhân dân dồng tìnhủng hoojcho nên thu hút được nhiều người, nhiều tổ chức xã hội tham gia

Thứ hai, phong trào đã được sự quan tâm chỉ đạo của huyện ủy, hội đồngnhân dân, ủy ban nhân dân, mặt trận tổ quốc huyện, các ngành đoàn thể ở huyện,Đảng ủy, ủy ban nhân dân các xã quan tâm chỉ đạo kể cả trước mắt cũng như lâudài nên đã có nhiều nghị quyết, chỉ thị, kế hoạch tạo cho phong trào phát triểncoi đây là “ nền tảng”, là “ động lực” thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội Nên

đã có những chủ trương, biện pháp sát đúng để triển khai thực hiện phong trào.Đồng thời, mỗi gia đình mõi người coi đây là vấn đề cần thiết để xây dựng “ giađình ấm no, hạnh phúc” nên đã tự giác tham gia phong trào

Tuy vậy trong thời gian qua, phong trào “ toàn dân đoàn kết xây dựng đờisống văn hóa” vẫn bộc lộ nững tồn tại: Một số cấp Đảng, chính quyền chưa thực

sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo phong trào, do đó còn nhiều cơ sở đến nay chưa

có làng, xóm nào đạt danh hiệu “ Đơn vị văn hóa”, một số đơn vị đã đạt đượcdanh hiệu “ Đơn vị văn hóa” có dấu hiệu giảm sút về chất lượng, trong đó nổicộm là việc vi phạm sinh đẻ không có kế hoạch, tệ nạn xã hội, tình hình trật tựcông cộng, cảnh quan môi trường

Vấn đề xây dựng quy ước, hương ước còn chậm, đến nay toàn huyện mới

có 150 xóm xây dựng được hương ước, quy ước, trong đó 20% số quy ước,hương ước được UBND huyện phê duyệt

Việc xây dựng các công trình văn hóa – thể thao phục vụ cho đời sốngdân sinhđang có nhiều bất cập Nhiều xã không có quy hoạch khu vui chơi, nhàvăn hóa xóm, sân chơi thể thao Việc quy hoạch cấp đất xây dựng các công trìnhvăn hóa – thể thao chưa được xác định rõ ràng và giải quyết kịp thời cho nêndẫn đến tình trạng tùy tiện trong quy hoạch xây dựng, nhiều xóm đến nay không

có đất để xây dựng nhà văn hóa xóm và khu vui chơi thể thao

Nguyên nhân của những tồn tại đó là do: Nhận thức về tầm quan trọngcủa phong trào “ toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” của một số cấp

ủy Đảng và chính quyền đã có song công tác lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra đôn đốccòn thiếu thường xuyên, chưa kết nối được các phong trào một cách đồng bộ,công tác thông tin tuyên truyền chưa thật thấu đáo, chưa đáp ứng được yêu cầuđặt ra, do đó chưa truyền tải được nội dung của cuộc vận động đến với quầnchúng nhân dân một cách rộng rãi

Trong những năm qua, hệ thống truyền thanh, thông tin liên lạc từng bướcđược củng cố và tăng cường Đài truyền thanh truyền hình bên cạnh biên tậpchương trình, tăng thêm thời lượng phát sóng, kịp thời đưa tin, phản ánh cácđiển hình người tốt, việc tốt, đã tăng cường giúp đỡ, hướng dẫn cơ sở lắp đặt vàxây dựng chương trình truyền thanh

Bước vào thế kỷ XXI, cách mạng nước ta vừa đứng trước nhưng thời cơvận hội lớn, vừa phải đối mặt với những nguy cơ và thách thức không thể xemthường Với tinh thần tiến công cách mạng tiếp tục trên con đường mới Đại hộiđại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng đã triệu tập từ ngày 19 đến ngày22/04/2001

Đại hội đã xác định chiến lược phát triển văn hóa, xã hội trong nhữngnăm 2001 – 2005 là: “ mở rộng và nâng cao hiệu quả cuộc vận động ‘toàn dânđoàn kết xây dựng đời sống văn hóa’, “ xây dựng nếp sống văn hóa thấm sâuvào vào từng khu dân cư, từng gia đình, từng người, hoàn thiện hệ giá trị củacon người Việt Nam’

Cũng trong thời gian này, Đảng bộ huyện Đức Thọ đã tiến hành đại hộilần thứ XXV để đánh giá lại kết quả đã đạt được và đề ra phương hướng, nhiệm

vụ cho những năm tiếp theo Mục tiêu, phương hướng chung mà toàn Đảng bộ,toàn dân huyện Đức Thọ phải thực hiện trong những năm ( 2000 – 2005 ) là:Phát huy những thành tựu đã đạt được, tập trung khai thác nội lực, nhạybén,tranh thủ nguồn lực bên ngoài để đàu tuwcho xây dựng kết cấu hạ tầng

chuyến biến mạnh mẽ trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng nhanh tỉ trọngcông nghiệp, xây dựng dịch vụ trong cơ cấu kinh tế, tạo những bước chuyểnbiến cơ bản về bố trí cơ cấu mùa vụ, giống cây trồng vật nuôi nhằm tạo đượcnhiều sản phẩm hàng hóa có giá trị trong nông nghiệp Chăm lo phát triển nguồnlực con người trên cơ sở nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, giải quyết tốtnhững nhu cầu xã hội Chăm lo sức khỏe, nâng cao đời sống văn hóa tinh thần,tạo việc làm và xóa đói giảm nghèo, phòng chống tệ nạn xã hội, bảo vệ môitrường sinh thái Giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòng an ninh vàtrật tự an toàn xã hội Thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp,nông thôn, xây dựng Đức Thọ thành một huyện giàu mạnh.

Với mục tiêu chung đó, huyện ủy, UBND huyện đã có những nghị quyết,

kế hoạch, chỉ thị hướng dẫn cơ sở, các ngành thực hiện vai trò, nhiệm vụ củamình

Trong lĩnh vực văn hóa, đặc biệt là trong hoạt động xây dựng đời sống cơ

sở, nghị quyết đại hội Đảng bộ đã nhấn mạnh: Đẩy mạnh các hoạt động văn hóa,thông tin, thể dục, thể thao Nâng cao chất lượng cuộc vận động “ toàn dân đoànkết xây dựng đời sống văn hóa” ở khu dân cư, nâng cao chất lượng gia đình vănhóa, làng, xã, đơn vị văn hóa

Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XXV đã thành công tốt đẹp Quántriệt nghị quyết của đại hội, các cấp, các nganhfra sức thực hiện phương hướng,mục tiêu đã đề ra Đối với ngành văn hóa, trong bối cảnh mới, nhiệm vụ mới,phát huy những thành quả đã đạt được để đẩy mạnh công tác văn hóa – thông tintuyên truyền, phục vụ đắc lực cho công cuộc xây dựng huyện nhà trong giaiđoạn mới

Trên tinh thần đó, trong những năm 2000 – 2005, hoạt động văn hóathông tinđược đẩy mạnh Phòng văn hóa thông tin, trung tâm văn hóa thông tinhuyện đã tham mưu, chỉ đạo và tổ chức các hoạt động văn hóa của huyện

Công tác quản lý nhà nước về văn hóa thông tin tuyên truyền được củng

cố Phòng văn hóa thông tin đã tham mưu UBND huyện xây dựng và triển khai

thực hiện các kế hoạch, đề án như: kế hoạch hoạt động của phong trào “ toàndân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa đến năm 2010” “quy hoạch hệ thốngthông tin cổ động chính trị và quảng cáo”, “ Một số giải pháp nâng cao năng lựcquản lýnhà nước về văn hóa – thông tin – thể thao trên địa bàn huyện trong thờigian tới”.

Ngành văn hóa đã phối hợp với các ngành, đoàn thể tổ chức các hội thi,hội diễn như: Phối hợp với ban tôn giáo và các ngành có liên quan tổ chức thànhcông liên hoan “ tiếng hát đồng bào giáo dân toàn huyện”, phối hợp với công anhuyện tổ chức hội thi toàn dân phòng chống ma túy, phối hợp với phòng giáodục đào tạo tổ chức hội thi “ Tiếng hát giáo viên”, “ Tiếng hát học sinh”,

Hưởng ứng tháng thanh niên hành động, trong tháng 3/2005, từ thôn xóm,

xã đến huyện đã diễn ra các hoạt động thể dục thể thao sôi nổi như: bóng đá,bóng chuyền, cầu lông do đoàn thanh niên phối hợp với ngành văn hóa thông tin

tổ chức, năm 2005 huyện đã tổ chức thành công đại hội thể dục thể thao tạokhông khí, tinh thần thể thao sôi nổi trong quần chúng nhân dân

Ngành còn chỉ đạo tập trung đẩy mạnh phát triển phong trào thể dục thểthao Trong đó các hoạt động bóng đá, bóng chuyền, cầu lông ở các xóm, làng,

cơ quan, trường học Toàn huyện có 20 câu lạc bộ dưỡng sinh, 5 lớp năng khiếuthể thao Thể dục, thể thao của huyện còn tham gia và đạt được kết quả cao ởmột số giải thể thao khu vực và của tỉnh

Phong trào “ Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” tiếp tục cónhiều thành tựu Năm 2005, ngành văn hóa đã tổ chức kiện toàn ban chỉ đạo từhuyện xuống các xã, thị trấn Tổ chức thành công hội nghị sơ kết và triển khaiphương hướng nhiệm vujcuar phong trào trong những năm tiếp theo

Đến năm 2004, toàn huyện đã có 85,4% gia đình văn hóa và 160 làng,đơn vị được công nhận danh hiệu văn hóa ( trong đó có 68 đơn vị cấp tỉnh và 92đơn vị cấp huyện) Nhìn chung, phần lớn các danh hiệu văn hóa đều được cácgia đình, làng giữ và phát huy góp phần không nhỏ vào việc ổn định chính trị,