Từ đại hội VI đến đại hội X, Đảng ta đã hình thành từng bước nhận thứcmới về đặc trưng của nền văn hóa mới mà chúng ta cần xây dựng; về chức năng,vai trò, vị trí của văn hóa trong phát t
Trang 1A PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài.
Từ đại hội VI đến đại hội X, Đảng ta đã hình thành từng bước nhận thứcmới về đặc trưng của nền văn hóa mới mà chúng ta cần xây dựng; về chức năng,vai trò, vị trí của văn hóa trong phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế.Cương lĩnh 1991 được Đại Hội VII thông qua lần đầu tiên đưa ra quan niệm vềvăn hóa Việt Nam có đặc trưng: tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc Từ nhữngnhận thức mới đó, Đảng ta đã có nhiều chính sách để phát triển văn hóa, gópphần làm cho văn hóa nước ta đậm đà bản sắc dân tộc
Và cũng từ những nhận thức đó, vai trò của văn hóa ngày càng được thểhiện rõ nét hơn Lĩnh vực văn hóa đã được rất nhiều nhà nghiên cứu văn hóa tìmhiểu và nghiên cứu
Mặt khác, văn hóa hiện nay đang có nhiều bất cập Phong cách sản xuấtnhỏ biểu hiện trong thói quen, tập quán, lối sống và cách ứng xử, nếp suy nghĩ,
lề thói làm ăn của người Việt Nam vẫn đang là những cản trở không nhỏ đốivới sự nghiệp công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước Sự suy giảm về mặtđạo đức của không ít người, nhất là lớp trẻ, thậm chí của cả một số cán bộ, đảngviên thoái hoá, biến chất Cùng với đó là sự xuất hiện các yêú tố tiêu cực khác,như chủ nghĩa cục bộ, địa phương, lối sống thực dụng chạy theo đồng tiền, đềcao quá mức tiện nghi vật chất, xa hoa, lãng phí, sự phát triển chủ nghĩa cá nhân
vị kỷ biểu hiện trong lối sống, trong cách ứng xử giữa người với người Chính vìvậy Đảng ta cần có những chính sách phù hợp để phát triển văn hóa
Là sinh viên nghành CTXH , việc đi sâu tìm hiểu về văn hóa giúp tôi hiểubiết rõ hơn về văn hóa đất nước mình, về lối sống của dân tộc Do đó tôi chọn đềtài: “ vận dụng đường lối văn hóa của Đảng trong thời kỳ đổi mới để giải quyếtcác vấn đề văn hóa bức xúc hiện nay” làm tiểu luận môn học
Trang 22 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài.
Đi sâu, làm rõ về thực trạng văn hóa Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
và vận dụng đường lối, chính sách của Đảng để giải quyết
3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu.
- Đối tượng:
Vận dụng đường lối văn hóa của Đảng trong việc giải quyết các vấn đềvăn hóa bức xúc hiện nay
- Phạm vi:
Chú trọng nghiên cứu những vấn đề về văn hóa
4 Phương pháp nghiên cứu
Sử dụng phương pháp nghiên cứu: thu thập và phân tích tài liệu
5 Ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài.
Thông qua đề tài giúp tôi hiểu thêm về văn hóa việt nam trong giai đoạnhiện nay Đồng thời thấy được sự quan tâm của đảng ta trong việc phát triển vàbảo tồn nền văn hóa
Trang 3B NỘI DUNG CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ VĂN HÓA
Có nhiều định nghĩa khác nhau về văn hóa, mỗi định nghĩa phản ánh mộtcách nhìn nhận và đánh giá khác nhau Văn hóa được đề cập đến trong nhiềulĩnh vực nghiên cứu như dân tộc học, nhân loại học , dân gian học, địa văn hóahọc, văn hóa học, xã hội học, và trong mỗi lĩnh vực nghiên cứu đó định nghĩa
về văn hóa cũng khác nhau Ta phân loại các định nghĩa về văn hóa thành nhữngdạng chủ yếu sau đây:
Về mặt thuật ngữ khoa học: Văn hóa được bắt nguồn từ chữ Latinh
"Cultus" mà nghĩa gốc là gieo trồng, được dùng theo nghĩa Cultus Agri là "gieotrồng ruộng đất" và Cultus Animi là "gieo trồng tinh thần" tức là "sự giáo dụcbồi dưỡng tâm hồn con người"
Các định nghĩa miêu tả: định nghĩa văn hóa theo những gì mà văn hóa baohàm, nhà nhân loại học người Anh Edward Burnett Tylor (1832 - 1917) đã địnhnghĩa văn hóa như sau: văn hóa hay văn minh hiểu theo nghĩa rộng trong dân tộchọc là một tổng thể phức hợp gồm kiến thức, đức tin, nghệ thuật, đạo đức, luậtpháp, phong tục, và bất cứ những khả năng, tập quán nào mà con người thu nhậnđược với tư cách là một thành viên của xã hội
Trang 4Các định nghĩa chuẩn mực: nhấn mạnh đến các quan niệm về giá trị,chẳng hạn William Isaac Thomas , nhà xã hội học người Mỹ coi văn hóa là cácgiá trị vật chất và xã hội của bất kỳ nhóm người nào (các thiết chế, tập tục, phảnứng cư xử, ).
Năm 1944, chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa ra khái niệm văn hóa:
"Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo vàphát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, vănhọc, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về mặc, ăn, ở và cácphương thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hoá.Văn hoá là tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó
mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu đời sống và đòi hỏicủa sự sinh tồn"
Năm 2002, UNESCO đã đưa ra định nghĩa về văn hóa như sau: Văn hóanên được đề cập đến như là một tập hợp của những đặc trưng về tâm hồn, vậtchất, tri thức và xúc cảm của một xã hội hay một nhóm người trong xã hội và nóchứa đựng, ngoài văn học và nghệ thuật, cả cách sống, phương thức chung sống,
hệ thống giá trị, truyền thống và đức tin
Như vậy, văn hoá đã được hiểu theo nghĩa rộng nhất Đó là toàn bộ nhữnggiá trị vật chất và giá trị tinh thần mà loài người đã sáng tạo ra nhằm đáp ứngnhu cầu sinh tồn, đồng thời cũng là mục đích cuộc sống của con người Văn hóa
là sản phẩm của loài người, văn hóa được tạo ra và phát triển trong quan hệ qualại giữa con người và xã hội Song, chính văn hóa lại tham gia vào việc tạo nêncon người, và duy trì sự bền vững và trật tự xã hội Văn hóa được truyền từ thế
hệ này sang thế hệ khác thông qua quá trình xã hội hóa Văn hóa được tái tạo vàphát triển trong quá trình hành động và tương tác xã hội của con người Văn hóa
là trình độ phát triển của con người và của xã hội dược biểu hiện trong các kiểu
và hình thức tổ chức đời sống và hành động của con người cũng như trong giátrị vật chất và tinh thần mà con người tạo ra
Trang 51.2 Các loại hình văn hóa
1.2.1 Văn hóa tinh thần
Văn hóa tinh thần hay còn gọi là văn hóa phi vật chất là những ý niệm, tínngưỡng, phong tục, tập quán, giá trị, chuẩn mực, tạo nên một hệ thống Hệthống đó bị chi phối bởi trình độ của các giá trị, đôi khi có thể phân biệt một giátrị bản chất Chính giá trị này mang lại cho văn hóa sự thống nhất và khả năngtiến hóa nội tại của nó
1.2.2 Văn hóa vật chất
Ngoài các yếu tố phi vật chất như giá trị, tiêu chuẩn, nền văn hóa cònbao gồm tất cả những sáng tạo hữu hình của con người mà trong xã hội học gọichung là đồ tạo tác Những con đường, tòa cao ốc, đền đài, phương tiện giaothông, máy móc thiết bị đều là đồ tạo tác Văn hóa vật chất và phi vật chất liênquan chặt chẽ với nhau Khảo sát một nền văn hóa có thể thấy văn hóa vật chấtphản ánh những giá trị văn hóa mà nền văn hóa đó coi là quan trọng Ở các nướcHồi giáo, công trình kiến trúc đẹp nhất và hoành tráng nhất thường là thánhđường trong khi ở Mỹ, nó lại là trung tâm thương mại Văn hóa vật chất cònphản ánh công nghệ hiểu theo khái niệm xã hội học là sự áp dụng kiến thức vănhóa vào sinh hoạt trong môi trường tự nhiên Tháp Eiffel phản ánh công nghệcao hơn tháp truyền hình Hà Nội Ngược lại, văn hóa vật chất cũng làm thay đổinhững thành phần văn hóa phi vật chất
1.3 Chức năng của văn hóa
Chức năng giáo dục : là chức năng mà văn hoá thông qua các hoạt động,các sản phẩm của mình nhằm tác động một cách có hệ thống đến sự phát triểntinh thần, thể chất của con người, làm cho con người dần dần có những phẩmchất và năng lực theo những chuẩn mực xã hội đề ra Văn hoá thực hiện chứcnăng giáo dục không chỉ bằng những giá trị đã ổn định là truyền thống văn hoá
mà còn bằng cả những giá trị đang hình thành Các giá trị này tạo thành một hệthống chuẩn mực mà con người hướng tới Nhờ vậy, văn hoá đóng vai trò quyếtđịnh trong việc hình thành nhân cách ở con người, trong việc "trồng người "
Trang 6Với chức năng giáo dục, văn hoá tạo nên sự phát triển liên tục của lịch sử mỗidân tộc cũng như lịch sử nhân loại Văn hoá duy trì và phát triển bản sắc dân tộc
và là cầu nối hữu nghị gắn bó các dân tộc, gắn kết các thế hệ trong mục tiêuhướng đến cái Chân- Thiện- Mỹ Văn hoá là "gien" xã hội di truyền phẩm chấtcộng đồng người lại cho các thế hệ sau
Chức năng nhận thức : Là chức năng đầu tiên, tồn tại trong mọi hoạt độngvăn hoá Bởi, con người không có nhận thức thì không thể có bất cứ một hànhđộng văn hoá nào Nhưng quá trình nhận thức này của con người trong các hoạtđộng văn hóa lại được thông qua đặc trưng, đặc thù của văn hóa Nâng cao trình
độ nhận thức của con người chính là phát huy những tiềm năng ở con người Chức năng thẩm mỹ: Cùng với nhu cầu hiểu biết, con người còn có nhu cầuhưởng thụ, hướng tới cái đẹp Con người nhào nặn hiện thực theo quy luật củacái đẹp cho nên văn hóa phải có chức năng này Nói cách khác, văn hoá là sựsáng tạo của con người theo quy luật của cái đẹp, trong đó, văn học nghệ thuật làbiểu hiện tập trung nhất sự sáng tạo ấy Với tư cách là khách thể của văn hóa,con người tiếp nhận chức năng này của văn hóa và tự thanh lọc mình theo hướngvươn tới cái đẹp và khắc phục cái xấu trong mỗi người
Chức năng giải trí: Trong cuộc sống, ngoài hoạt động lao động và sángtạo, con người còn có nhu cầu giải trí Các hoạt động văn hoá, câu lạc bộ, bảotàng, lễ hội, ca nhạc, sẽ đáp ứng được các nhu cầu ấy Như vậy, sự giải tríbằng các hoạt động văn hoá là bổ ích, cần thiết, góp phần giúp cho con ngườilao động sáng tạo có hiệu quả hơn và giúp con người phát triển toàn điện Với các chức năng trên, chứng tỏ văn hoá có một đời sống riêng, quy luậthoạt động riêng nhưng lại không nằm ngoài kinh tế và chính trị Vì sự phát triển
và hoàn thiện con người và xã hội là mục tiêu cao cả của văn hoá
Trang 7CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG NỀN VĂN HÓA VIỆT NAM
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY.
2.1 Quan điểm và nhận thức của Đảng ta về vai trò và tầm quan trọng của văn hóa.
Từ Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ VI đến Đại hội Đảng Cộngsản Việt Nam lần thứ X đã hình thành từng bước nhận thức mới về đặc trưng,vai trò, vị trí của nền văn hóa mới trong phát triển kinh tế - xã hội và hội nhậpkinh tế quốc tế
Lần đầu tiên Đảng ta đưa ra quan niệm nền văn hóa Việt Nam có 2 đặctrưng: tiên tiến và đậm đà bản sắc dân tộc thay cho quan niệm nền văn hóa ViệtNam có nội dung xã hội chủ nghĩa và tính chất dân tộc, có tính Đảng và tínhnhân dân được nêu ra trước đây Cương lĩnh năm 1991 chủ trương xây dựng nềnvăn hóa mới, tạo ra đời sống tinh thần cao đẹp, phong phú, đa dạng, có nội dungnhân đạo, dân chủ, tiến bộ; khẳng định và biểu dương những giá trị chân chính,bồi dưỡng cái chân, cái thiện, cái mỹ theo quan điểm tiến bộ, phê phán nhữngquan điểm thấp kém; khẳng định tiếp tục tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩatrên lĩnh vực tư tưởng và văn hóa, làm cho thế giới quan Mác - Lênin và tưtưởng Hồ Chí Minh giữ vị trí chủ đạo trong đời sống tinh thần xã hội Kế thừa
và phát huy truyền thống văn hóa tốt đẹp của tất cả các dân tộc trong nước, tiếpthu tinh hoa văn hóa nhân loại, xây dựng một xã hội dân chủ, văn minh vì lợi íchchân chính và phẩm giá con người, với trình độ tri thức, đạo đức, thể lực vàthẩm mỹ ngày càng cao Chống tư tưởng, văn hóa phản tiến bộ, trái với truyềnthống văn hóa tốt đẹp của dân tộc và những giá trị cao quý của con người, tráivới phương hướng đi lên chủ nghĩa xã hội
Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ VII, VIII, IX, X và nhiều Hộinghị Trung ương xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội Văn hóa vừa
là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển Đây là một tầm nhìn mới về văn hóa Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ VII, VIII khẳng định khoa học vàgiáo dục đóng vai trò then chốt trong toàn bộ sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xãhội và bảo vệ Tổ quốc, là một động lực đưa đất nước ra khỏi nghèo nàn và lạc
Trang 8hậu, vươn lên trình độ tiên tiến của thế giới; do đó, phải xem sự nghiệp giáo dục
- đào tạo cùng với khoa học - công nghệ là quốc sách hàng đầu để phát huy nhân
tố con người - động lực trực tiếp của sự phát triển xã hội
- Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII (7/1998): chỉ ra 5 quan điểm cơ bảnchỉ đạo quá trình phát triển văn hóa trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước
- Nghị quyết Trung ương 9 khóa IX (01/2004): xác định phát triển vănhóa đồng bộ với phát triển kinh tế
- Nghị quyết Trung ương 10 khóa IX (7/2004): đặt vấn đề bảo đảm sự gắnkết giữa nhiệm vụ phát triển kinh tế là trung tâm; xây dựng, chỉnh đốn Đảng làthen chốt với nhiệm vụ không ngừng nâng cao văn hóa - nền tảng tinh thần của
xã hội Đây là bước phát triển quan trọng trong nhận thức của Đảng về vị trí củavăn hóa và công tác văn hóa trong quan hệ với các mặt công tác khác Hội nghị Trung ương 10 khóa IX nhận định về sự biến đổi của văn hóatrong quá trình đổi mới: cơ chế thị trường và hội nhập quốc tế làm thay đổi mốiquan hệ giữa cá nhân và cộng đồng, thúc đẩy dân chủ hóa đời sống xã hội, đadạng hóa thị hiếu và phương thức sinh hoạt văn hóa; do đó, phạm vi, vai trò củadân chủ hóa - xã hội hóa văn hóa và của cá nhân ngày càng tăng và mở rộng lànhững thách thức mới đối với sự lãnh đạo và quản lý công tác văn hóa của Đảng
và Nhà nước
2.2 Thực trạng văn hóa Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
2.2.1 Những thành tựu đạt được.
Tư tưởng, đạo đức và lối sống là những lĩnh vực then chốt của vǎn hóa, đã
có những chuyển biến quan trọng Chủ nghĩa Mác-Lê-nin và tư tưởng Hồ ChíMinh được vận dụng và phát triển sáng tạo ngày càng tỏ rõ giá trị vững bền làmnền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng và của cách mạngnước ta, nhân tố hàng đầu bảo đảm cho đời sống tinh thần xã hội phát triển đúnghướng
Ý thức phấn đấu cho độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, tinh thần tráchnhiệm và nǎng lực tổ chức thực tiễn của cán bộ, đảng viên được nâng lên mộtbước Nhiều nét mới trong giá trị vǎn hóa và chuẩn mực đạo đức từng bước hình
Trang 9thành Tính nǎng động và tính tích cực công dân được phát huy, sở trường vànǎng lực cá nhân được khuyến khích Không khí dân chủ trong xã hội tǎng lên.Thế hệ trẻ tiếp thu nhanh những kiến thức mới và có ý chí vươn lên lập thân, lậpnghiệp, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Những việc làm thiết thực hướng về cội nguồn, về cách mạng và khángchiến, tưởng nhớ các anh hùng dân tộc, quý trọng các danh nhân vǎn hóa, đền
ơn đáp nghĩa những người có công, giúp đỡ những người hoạn nạn trở thànhphong trào quần chúng Tự do tín ngưỡng và không tín ngưỡng được tôn trọng
Sự nghiệp giáo dục, khoa học thu được những thành tựu quan trọng, gópphần nâng cao dân trí, trình độ học vấn của nhân dân, làm tǎng thêm sức mạnhnội sinh
Trên lĩnh vực vǎn học, nghệ thuật, các hoạt động sáng tạo có bước pháttriển mới Nhiều bộ môn nghệ thuật truyền thống được gìn giữ Có thêm nhiềutác phẩm có giá trị về đề tài cách mạng và kháng chiến, về công cuộc đổi mới.Nhiều bộ sưu tập công phu từ kho tàng vǎn hóa dân gian và vǎn hóa bác họcViệt Nam trong nhiều thế kỷ được xuất bản, tạo cơ sở cho việc nghiên cứu, bảotồn và phát huy những giá trị tư tưởng, học thuật và thẩm mỹ của dân tộc Hoạtđộng lý luận, phê bình đã đạt được những kết quả tích cực, khẳng định mạnh mẽvǎn nghệ cách mạng và kháng chiến, đẩy lùi một bước những quan điểm sai trái
Số đông vǎn nghệ sĩ được rèn luyện và thử thách trong thực tiễn cáchmạng, có vốn sống, giàu lòng yêu nước; trước những biến động của thời cuộc vànhững khó khǎn của đời sống vẫn giữ gìn được phẩm chất, kiên định quan điểmsáng tác phục vụ nhân dân, làm sứ mệnh người nghệ sĩ - chiến sĩ Nhiều vǎnnghệ sĩ tuy tuổi cao, vẫn tiếp tục sự nghiệp sáng tạo, lớp trẻ có nhiều cố gắngtìm tòi cái mới
Vǎn học, nghệ thuật các dân tộc thiểu số có bước tiến đáng kể Đội ngũnhững nhà vǎn hóa người dân tộc thiểu số phát triển cả về số lượng, chất lượng,
đã có những đóng góp quan trọng vào hầu hết các lĩnh vực vǎn học, nghệ thuật
Thông tin đại chúng phát triển nhanh về số lượng và quy mô, về nội dung
và hình thức, về in, phát hành, truyền dẫn, ngày càng phát huy vai trò quan trọngtrong đời sống vǎn hóa tinh thần của xã hội Hệ thống mạng thông tin trong
Trang 10nước và quốc tế được thiết lập, tạo khả nǎng lựa chọn, khai thác các nguồnthông tin bổ ích phục vụ đông đảo công chúng Đội ngũ các nhà báo ngày càngđông và có bước trưởng thành về chính trị, tư tưởng và nghiệp vụ
Giao lưu vǎn hóa với nước ngoài từng bước được mở rộng Chúng ta códịp tiếp xúc rộng rãi với những thành tựu vǎn hóa nhân loại, đồng thời giới thiệuvới nhân dân các nước những giá trị tốt đẹp, độc đáo của vǎn hóa Việt Nam
Hệ thống thể chế vǎn hóa được xây dựng tuy chưa hoàn chỉnh, nhưng vềcǎn bản bảo đảm được sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước Thểchế vǎn hóa mới khuyến khích nhân dân lao động tham gia sự nghiệp xây dựngvǎn hóa trên cả hai mặt sáng tạo và hưởng thụ; giúp đội ngũ vǎn nghệ sĩ chuyênnghiệp làm tốt vai trò nòng cốt trong việc sáng tạo các giá trị vǎn hóa mới; tạođiều kiện thực hiện tốt nhiệm vụ giữ gìn và phát huy bản sắc vǎn hóa dân tộc kếthợp với tiếp thu tinh hoa vǎn hóa thế giới
Đảng và Nhà nước đã quan tâm tǎng cường bộ máy tổ chức, ban hànhnhững luật nhằm điều chỉnh hoạt động của ngành vǎn hóa
Một bộ phận quan trọng thiết chế vǎn hóa (nhà vǎn hóa, câu lạc bộ, bảotàng, thư viện, cửa hàng sách báo, khu vui chơi giải trí ), gần đây đã có nhữngphương thức hoạt động mới có hiệu qua
2.2.2 Những vấn đề bất cập về văn hóa Việt Nam hiện nay.
Nổi lên trước hết ở nhận thức tư tưởng, trong đạo đức và lối sống : Trước những biến động chính trị phức tạp trên thế giới, một số người daođộng, hoài nghi về con đường xã hội chủ nghĩa, phủ nhận thành quả của chủnghĩa xã hội hiện thực trên thế giới, phủ nhận con đường đi lên chủ nghĩa xã hội
ở nước ta; phủ nhận lịch sử cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng.Không ít người còn mơ hồ, bàng quan hoặc mất cảnh giác trước những luận điệuthù địch xuyên tạc, bôi nhọ chế độ ta
Tệ sùng bái nước ngoài, coi thường những giá trị vǎn hóa dân tộc, chạytheo lối sống thực dụng, cá nhân vị kỷ đang gây hại đến thuần phong mỹ tụccủa dân tộc Không ít trường hợp vì đồng tiền và danh vị mà chà đạp lên tìnhnghĩa gia đình, quan hệ thầy trò, đồng chí, đồng nghiệp Buôn lậu và thamnhũng phát triển Ma túy, mại dâm và các tệ nạn xã hội khác gia tǎng Nạn mê
Trang 11tín dị đoan khá phổ biến Nhiều hủ tục cũ và mới lan tràn, nhất là trong việccưới, việc tang, lễ hội
Nghiêm trọng hơn là sự suy thoái về đạo đức, lối sống ở một bộ phậnkhông nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có cả cán bộ có chức, có quyền Nạntham nhũng, dùng tiền của Nhà nước tiêu xài phung phí, ǎn chơi sa đọa khôngđược ngǎn chặn có hiệu quả Hiện tượng quan liêu, cửa quyền, sách nhiễu nhândân, kèn cựa địa vị, cục bộ, địa phương, bè phái, mất đoàn kết khá phổ biến.Những tệ nạn đó gây sự bất bình của nhân dân, làm tổn thương uy tín của Đảng,của Nhà nước
Nhiều biểu hiện tiêu cực trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo làm cho xã hội
lo lắng như sự suy thoái đạo lý trong quan hệ thầy trò, bè bạn, môi trường sưphạm xuống cấp; lối sống thiếu lý tưởng, hoài bão, ǎn chơi, nghiện ma túy ởmột bộ phận học sinh, sinh viên; việc coi nhẹ giáo dục đạo đức, thẩm mỹ và các
bộ môn chính trị, khoa học xã hội và nhân vǎn
Đời sống vǎn học, nghệ thuật còn những mặt bất cập Rất ít tác phẩm đạtđỉnh cao tương xứng với sự nghiệp cách mạng và kháng chiến vĩ đại của dân tộc
và thành quả của đổi mới Trong sáng tác và lý luận, phê bình, có lúc đã nảysinh khuynh hướng phủ nhận thành tựu vǎn học cách mạng và kháng chiến, đốilập vǎn nghệ với chính trị, nhìn xã hội với thái độ bi quan Một vài tác phẩm viết
về kháng chiến đã không phân biệt chiến tranh chính nghĩa với chiến tranh phinghĩa Xu hướng "thương mại hóa", chiều theo những thị hiếu thấp kém, làmcho chức nǎng giáo dục tư tưởng và thẩm mỹ của vǎn học, nghệ thuật bị suygiảm
Nghị quyết 04 của Trung ương (khóa VII) về vǎn hóa - vǎn nghệ được đại
bộ phận vǎn nghệ sĩ đồng tình Một số có nhận thức lệch lạc đã trở lại với cáiđúng; các khuynh hướng xấu từng bước bị đẩy lùi Tuy vậy, một số quan điểmsai trái vẫn xuất hiện Các loại vǎn hóa phẩm độc hại vẫn còn xâm nhập vào xãhội và các gia đình Nhiều cơ sở in, quảng cáo, quán ǎn, khách sạn, sàn nhảy mởtràn lan, chạy theo đồng tiền, hoạt động tùy tiện, không tuân thủ những quy địnhcủa pháp luật; các cơ quan quản lý nhà nước không có biện pháp hữu hiệu để xử
lý
Trang 12Tiềm lực đội ngũ sáng tác, nghiên cứu, lý luận, phê bình về vǎn học nghệthuật còn yếu Nhà nước chậm ban hành các chính sách để phát huy những nǎnglực hiện có Một số ngành nghệ thuật như điện ảnh, sân khấu, đặc biệt là sânkhấu truyền thống gặp rất nhiều khó khǎn Việc giáo dục thẩm mỹ, giáo dục thịhiếu nghệ thuật cho thanh niên, thiếu niên, nhi đồng, học sinh chưa được coitrọng
Lãnh đạo quản lý trong xuất bản vǎn học, nghệ thuật còn nhiều sơ hở.Thiếu sự đầu tư trọng điểm và lâu dài cho sự ra đời những tác phẩm lớn, choviệc giữ gìn và phát triển những ngành nghệ thuật truyền thống
Về thông tin đại chúng, còn nhiều sản phẩm chất lượng thấp, chưa kịpthời phát hiện và lý giải những vấn đề lớn do cuộc sống đặt ra Báo chí chưabiểu dương đúng mức những điển hình tiên tiến trên các lĩnh vực, cũng nhưthiếu sự phê phán kịp thời những việc làm trái với đường lối của Đảng, phápluật của Nhà nước và đạo đức xã hội Không ít trường hợp thông tin thiếu chínhxác, làm lộ bí mật quốc gia Khuynh hướng "thương mại hóa", lạm dụng quảngcáo để thu lợi còn khá phổ biến Một số ít nhà báo đã vi phạm đạo đức nghềnghiệp, thông tin thiếu trung thực, gây tác động xấu đến dư luận xã hội, nhưngchưa được xử lý kịp thời theo pháp luật
Giao lưu vǎn hóa với nước ngoài chưa tích cực và chủ động, còn nhiều sơ
hở Số vǎn hóa phẩm độc hại, phản động xâm nhập vào nước ta còn quá lớn,trong khi đó, số tác phẩm vǎn hóa có giá trị của ta đưa ra bên ngoài còn quá ít
Lực lượng hoạt động vǎn hóa - vǎn nghệ trong cộng đồng người ViệtNam ở nước ngoài hiện nay không nhỏ, đã có những công trình nghiên cứu, tácphẩm vǎn học, nghệ thuật tốt hướng về Tổ quốc Song chúng ta còn thiếu nhữngbiện pháp tích cực giúp đồng bào tìm hiểu sâu vǎn hóa dân tộc, liên hệ mật thiếtvới quê nhà, góp phần đấu tranh với những hoạt động chống phá đối với Tổquốc
Việc xây dựng thể chế vǎn hóa còn chậm và nhiều thiếu sót Chính sách
xã hội hóa các hoạt động vǎn hóa chậm được ban hành Bộ máy tổ chức ngànhvǎn hóa chưa được sắp xếp hợp lý để phát huy cao hơn hiệu lực lãnh đạo vàquản lý
Trang 13Công tác đào tạo đội ngũ cán bộ lãnh đạo và quản lý vǎn hóa chưa đápứng yêu cầu, còn hẫng hụt cán bộ vǎn hóa ở các vị trí quan trọng Chính sách khuyến khích và định hướng đầu tư xã hội cho phát triển vǎnhóa còn chưa rõ Hệ thống các thiết chế vǎn hóa cần thiết nói chung bị xuốngcấp và sử dụng kém hiệu quả
Ở nhiều vùng nông thôn, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào cácdân tộc thiểu số, vùng cǎn cứ cách mạng, kháng chiến trước đây, đời sống vǎnhóa còn quá nghèo nàn
2.3 Vận dụng đường lối văn hóa của Đảng để giải quyết các vấn đề văn hóa bức xúc hiện nay.
Sự nghiệp đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo đã đi qua chặngđường gần 25 năm và thu được những kết quả to lớn, có ý nghĩa lịch sử Cùngvới những thành tựu quan trọng về kinh tế, an ninh - quốc phòng, đối ngoại, vấn
đề phát triển văn hóa- xã hội và xây dựng con người luôn luôn được Đảng coitrọng
Trước những khó khăn, thách thức, những biến động phức tạp của tìnhhình thế giới và khu vực, Đảng luôn kiên định xây dựng và thực hiện các chủtrương, chính sách đổi mới đúng đắn trên nhiều lĩnh vực trong đó có lĩnh vựcvăn hóa, chỉ đạo hoạch định các chính sách văn hóa nhằm thực hiện thắng lợimục tiêu xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắcdân tộc
Phương hướng chung của sự nghiệp vǎn hóa nước ta là phát huy chủnghĩa yêu nước và truyền thống đại đoàn kết dân tộc , ý thức độc lập tự chủ, tựcường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, xây dựng và phát triển nềnvǎn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, tiếp thụ tinh hoa vǎn hóanhân loại, làm cho vǎn hóa thấm sâu vào toàn bộ đời sống và hoạt động xã hội,vào từng người, từng gia đình, từng tập thể và cộng đồng, từng địa bàn dân cư,vào mọi lĩnh vực sinh hoạt và quan hệ con người, tạo ra trên đất nước ta đờisống tinh thần cao đẹp, trình độ dân trí cao, khoa học phát triển, phục vụ đắc lực
sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xãhội công bằng, vǎn minh, tiến bước vững chắc lên chủ nghĩa xã hội