Chính xuất phát từ vai trò của nó trong quá trình phát triển kinh tế đấtnước, nên sau khi tìm hiểu môn học đường lối cách mạng đảng cộng sản việt nam, dưới sự chỉ dạy tận tình của giáo v
Trang 1A PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Hiện nay trên thế giới đang diễn ra cuộc chạy đua phát triển kinh tế rất sôiđộng, các nước nhanh chóng thực hiện các chính sách kinh tế nhằm đưa kinh tếphát triển trong đó con người là vị trí trung tâm Muốn vậy các nước không còncon đường nào khác là phải thực hiện công nghiệp hoá - hiện đại hoá Do vậyvấn đề công nghiệp hoá - hiện đại hóa là vấn đề chung mang tính toàn cầu khiếnmọi người đều phải quan tâm nghiên cứu nó
Thực tế lịch sử đã chứng minh rằng, phát triển kinh tế là quy luật kháchquan của tồn tại và phát triển xã hội loài người và bất cứ ở giai đoạn nào, ở bất
kỳ đất nước nào không loại trừ các nước giàu mạnh về kinh tế suy đến cùng đềuđược bắt đầu và quyết định phát triển kinh tế nghĩa là phải bắt đầu từ phươngthức sản xuất Vấn đề khác nhau giữa các nước chỉ là ở mục tiêu, nội dung vàcách thức phát triển, có sự khác nhau về tốc độ về hiệu quả và trên thực tế chỉmột số ít nước công nghiệp hoá thành công
Như ta đã biết mỗi phương thức sản xuất nhất định đều có cơ sở vật chất
kỹ thuật tương ứng Cơ sở vật chất kỹ thuật của một xã hội nhất định thườngđược hiểu là toàn bộ vật chất của lực lượng sản xuất cùng với kết cấu của xã hội
đã đạt được trình độ xã hội tương ứng Cơ sở vật chất kỹ thuật của một xã hộitồn tại trong phạm vi các quan hệ sản xuất nhất định nên nó mang dấu ấn và chịu
sự tác động của các quan hệ sản xuất trong việc tổ chức quá trình công nghệ.Trong cơ cấu xã hội vì vậy khái niệm cơ sở vật chất kỹ thuật gắn bó chặt chẽ vớicác hình thức xã hội của nó
Đặc trưng cơ sở vật chất kỹ thuật của phương thức trước thời công nghiệp
tư bản còn thủ công lạc hậu Còn cơ sở vật chất kỹ thuật của nền sản xuất lớn,hiện đại chỉ có thể là nền công nghiệp hiện đại cân đối phù hợp dựa trên trình độkhoa học kỹ thuật công nghệ ngày càng cao Để có cơ sở vật chất và kỹ thuậtnhư vậy các nước đang phát triển cần phải tiến hành công nghiệp hoá Nước ta
Trang 2thuộc vào nhóm đang phát triển, là một trong những nước nghèo nhất thế giới,nông nghiệp lạc hậu còn chưa thoát khỏi xã hội truyền thống để sang "Xã hộivăn mình công nghiệp" Do đó khách quan phải tiến hành công nghiệp hoá -hiện đại hoá là nội dung, phương thức là con đường phát triển nhanh có hiệuquả Đối với nước ta quá trình công nghiệp hoá còn gắn chặt với hiện đại hoá,
nó làm cho xã hội chuyển từ xã hội truyền thống sang xã hội hiện đại làm biếnđổi căn bản bộ mặt của xã hội trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, xã hội, chính trị
Chính xuất phát từ vai trò của nó trong quá trình phát triển kinh tế đấtnước, nên sau khi tìm hiểu môn học đường lối cách mạng đảng cộng sản việt
nam, dưới sự chỉ dạy tận tình của giáo viên bộ môn, em đã chon đề tài “Đường lối công nghiệp hóa - hiện đại hóa của Đảng CSVN trong thời kì đổi mới (1986 đến nay)”
2 Mục đích và nhiệm vụ:
2.1 Mục đích
Trên cơ sở thực tiễn, sau hơn 20 năm đổi mới từ Đại hội VI đến nay, làm
rõ sự phát triển mới về tư duy lý luận của Đảng ta, đặc biệt là quá trình pháttriển nhận thức của Đảng cộng sản Việt Nam về công nghiệp hóa-hiện đại hóathời kì đổi mới
2.2 Nhiệm vụ
Để đạt được mục đích trên ta cần giải quyết các vấn đề:
- Làm rõ về khái niệm công nghiệp hóa - hiện đại hóa
- Làm rõ quá trình đổi mới tư duy của đảng về công nghiệp hóa - hiện đại hóa
- Nêu mục tiêu quan điểm và những thành quả đạt được về công nghiệphóa - hiện đại hóa thời kì đổi mới
3 Bố cục đề tài:
Phần 1 Mở đầu
1 Lí do chọn đề tài
2 Mục đích và nhiệm vụ
Trang 33 Kết cấu đề tài
Phần 2 Nội dung
I Lí luận chung về công nghiệp hóa - hiện đại hóa
1 Khái niệm về công nghiệp hóa - hiện đại hóa
2 Sự cần thiết phải tiến hành công nghiệp hóa - hiện đại hóa
3 Tính tất yếu phải tiến hành đồng thời công nghiệp hóa - hiện đại hóa ởViệt Nam
II Đường lối công nghiệp hóa-hiện đại hóa của Đảng cộng sản Việt Namthời kì đổi mới (1986 đến nay)
1 Qúa trình đổi mới tư duy của Đảng về công nghhiệp hóa - hiện đại hóa
2 Mục tiêu, quan điểm công nghiệp hoá - hiện đại hóa thời kì đổi mới
3 Thành quả của công nghiệp hóa - hiện đại hóa ở nước ta thời kì đổi mới
Trang 4B NỘI DUNG
I Lí LUẬN CHUNG VỀ CễNG NGHIỆP HểA - HIỆN ĐẠI HểA
1 Khỏi niệm cụng nghiệp húa - hiện đại húa.
1.1 Cụng nghiệp húa.
Cụng nghiệp hoỏ được định nghĩa và cú nhiều quan niệm khỏc nhau song
nú thường được hiểu là một quỏ trỡnh gắn liền với việc xỏc định một cơ cấukinh
tế hợp lý, trang bị kỹ thuật ngày càng hiện đại cho cỏc ngành kinh tế nhằm thủtiờu tỡnh trạng lạc hậu về kinh tế xó hội, khai thỏc tối ưu cỏcnguồn lực và lợi thế,đảm bảo nhịp độ tăng trưởng nhanh và ổn định
Năm 1963, tổ chức phỏt triển nụng nghiệp của Liờn hợp quốc (UNIDO)
đó đưa ra định nghĩa: “Cụng nghiệp hoỏ là một quỏ trỡnh phỏt triển kinh tế trongcỏc quỏ trỡnh này một bộ phận ngày càng tăng cỏc nguồn của quốc dõn đượcđộng viờn để phỏt triển cơ cấu kinh tế, nhiều ngành ở trong nước với kỹ thuậthiện đại Đặc điểm của cơ cấu kinh tế này là một bộ phận chế biến luụn thay đổi
để sản xuất ra những tư liệu sản xuất và hàng tiờu dựng cú khả năng đảm bảocho nền kinh tế phỏt triển với nhịp độ cao, bảo đảm tiến bộ về kinh tế xó hội
Ở nớc ta, theo văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứIII của Đảng lao động Việt Nam thì cụng nghiệp húa xã hội chủnghĩa là nhiệm vụ trung tâm của thời kỳ quá độ Đảng ta đãxác định thực chất của cụng nghiệp húa xã hội chủ nghĩa là “ quátrình thực tiễn cách mạng khoa học kỹ thuật, thực sự phâncông mới về lao động xã hội và quá trình tích luỹ xã hội chủnghĩa để không ngừng thực hiện tái sản xuất mở rộng”
Qua những vấn đề phõn tớch trờn ta cú thể định nghĩa:
Cụng nghiệp hoỏ là một quỏ trỡnh lịch sử tất yếu nhằm tạo nờn nhữngchuyển biến căn bản về kinh tế - xó hội của đất nước trờn cơ sở khai thỏc cú hiệuquả cỏc nguồn lực và lợi thế trong nước, mở rộng quan hệ kinh tế quốc tế Xõy
Trang 5dựng cơ cấu kinh tế nhiều ngành với trỡnh độ khoa học cụng nghệ ngày cànghiện đại.
1.2 Hiện đại hoỏ:
Khoa học cụng nghệ hiện đại là nhõn tố then chốt của hiện đại hoỏ Hiệnđại hoỏ cú nội dung lớn và phong phỳ, bao gồm cỏc mặt kinh tế, chớnh trị và vănhoỏ Hiện đại hoỏ thường được định nghĩa là một quỏ trỡnh nhờ đú cỏc nướcđang phỏt triển tỡm cỏch đạt được sự tăng trưởng và phỏt triển kinh tế, tiến hànhcải cỏch chớnh trị và củng cố cơ cấu xó hội, nhằm tiến tới một hệ thống kinh tế
xó hội và chớnh trị khỏc hệ thống của những nước phỏt triển hiện đại hoỏ cưỡngbức, dập khuụn sẽ làm bại hoại cho quốc gia vỡ nú đối nghịch với bản sắc dõntộc, thự địch với dõn chủ
Theo văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ tám banchấp hành trung ơng khoá VIII thì cụng nghiệp húa - hiện đại húa làquá trình chuyển đổi căn bản toàn diện các hoạt động sảnxuất kinh doanh dịch vụ và quản lý kinh tế xã hội từ sử dụnglao động thủ công là chính sang sử dụng phổ biến sức lao
động với công nghiệp và tiến bộ khoa học, công nghệ, tạo ranăng xuất lao động cao
2 Sự cần thiết phải tiến hành cụng nghiệp húa - hiện đại húa.
Cụng nghiệp hoỏ là xu hướng mang tớnh quy luật của cỏc nước đi từ nềnsản xuất nhỏ đi lờn một nền sản xuất lớn
Để cú một xó hội như ngày nay khụng phải do tự nhiờn mà cú , nú do quỏtrỡnh tớnh luỹ về lượng ngay từ khi loài người xuất hiện thỡ sản xuất thụ sơ, đờisống khụng ổn định, cơ sở vật chất hầu như khụng cú gỡ nhưng trải qua sự nỗlực của con người tỏc động vào giới tự nhiờn, cải biến nú thụng qua lao động,trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử giời đõy con người đó tạo ra được nhữngthành cụng đỏng kể Thành tựu đạt được là do quy luật phỏt triển do tự thõn vậnđộng của con người trong toàn xó hội Ngày nay cụng cuộc xõy dựng cỏc nước
đó cố gắng rất nhiều trong cuộc cạnh tranh chay đua về kinh tế Thể hiện là cỏc
Trang 6chính sách, đường lối về phát triển kinh tế ngày một toàn diện hơn, về các mặtquan hệ sản xuất, lực lượng sản xuất, nền văn hoá và con người của xã hội đó.Công nghiệp hoá chính là con đường và bước đi tất yếu để tạo ra cơ sở vật chất
kỹ thuật cho nền sản xuất hiện đại
Xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền sản xuất lớn hiện đại cũng làmột quy luật chung, phổ biến đối với tất cả các nước Tuy nhiên tuỳ từng nướckhác nhau, do điểm xuất phát tiến lên khác nhau, mục tiêu phát triển khônggiống nhau nên cách thức tiến hành cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền sản xuất lớn,hiện đại không giống nhau Đối với những nước có nền kinh tế kém phát triểnnhư nước ta hiện nay (nền sản xuất nhỏ, kỹ thuật thủ công là chủ yếu ) côngnghiệp hoá là quá trình mang tính quy luật, tất yếu để tồn tại và phát triển nhằmtạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền sản xuất lớn hiện đại
Sau chiến tranh thế giới lần thứ hai, nhiều nước dù thắng hay bại đều trởthành nước kiệt quệ đã trở thanh một trong những nguyên nhân cho bước khởiđộng của cuộc khoa học công nghệ hiện đại Có thể chia cuộc cách mạng khoahọc kỹ thuật hiện đại thành hai giai đoạn
- Giai đoạn thứ nhất bắt đầu từ những năm 40 đến giữa những năm 70.Giai đoạn này sử dụng khoa học kỹ thuật để hiện đại hoá các công cụ sản xuất,phát triển kinh tế theo hướng mở rộng và tăng thêm các yếu tố sản xuất Thựcchất đây là giai đoạn bắt đầu phát triển của lực lượng sản xuất cả về con người
và toàn diện trên lực lượng sản xuất trên cơ sở áp dụng các thành tựu khoa học
-kỹ thuật, đổi mới toàn bộ bộ máy sản xuất hiện hành trên cơ sở sử dụng nhữngphương tiện kỹ thuật về công nghệ mới khác hẳn về nguyên tắc thay thế hàng
Trang 7loạt cỏc thiết bị lạc hậu bằng cỏc thiết bị hiện đại làm cho năng suất và chấtlượng sản phẩm lờn cao.
Đõy là giai đoạn biến đổi hẳn về chất của lực lượng sản xuất ở cỏc nước
tư bản chủ nghĩa thỡ đõy là thời kỳ mõu thuẫn của lực lượng sản xuất và quan hệsản xuất lờn cao tạo điều kiện cho sự ra đời của phương thức sản xuất mới
Quỏ trỡnh diễn ra khụng đồng đều ở cỏc nước do nhiều nguyờn nhõn dễdẫn đến sự chờnh lệch về kinh tế
Trờn thế giới hỡnh thành 3 nhúm nước đú là cỏc cường quốc về kinh tế,cỏc nước phỏt triển và đang phỏt triển Sự phõn chia này cũng hỡnh thành nờncỏc mõu thuẫn cơ bản của xó hội, vấn đề cơ bản của cỏc nước đang phỏt triển làđường lối đấu tranh hoà bỡnh giải quyết mõu thuẫn thụng qua làm cuộc cỏchmạng về kinh tế
3 Tớnh tất yếu phải tiến hành cụng nghiệp hoỏ - hiện đại hoỏ ở Việt Nam.
Thực tiễn lịch sử đã chỉ rõ, để thủ tiêu tình trạng lạc hậu
về kinh tế xã hội khai thác tối u các nguồn lực và lợi thế, bảo
đảm nhịp độ tăng trởng ổn định, nớc ta phải xác định cơcấu kinh tế hợp lý, trang thiết bị ngày càng hiện đại cho cỏc ngànhkinh tế, quỏ trỡnh ấy gắn liền với quỏ trỡnh cụng nghiệp húa
Để rút ngắn khoảng cách tụt hậu, Việt Nam phải tìm chomình một con đờng đặc thù, vừa phù hợp với đặc điểm tìnhhình kinh tế xã hội trong nớc vừa bảo đảm xu thế phát triểnchung của thế giới Theo dự thảo báo cáo chính trị của đại hộiVII trình lên đại hội VIII của Đảng dự kiến từ nay đến năm
2020 phấn đấu đa nớc ta cơ bản trở thành một nớc côngnghiệp Đây là lối thoát duy nhất cho nền kinh tế Việt Namsong cũng là một thách thức mới Tuy nhiên điểm xuất phát cụngnghiệp húa - hiện đại húa ở nớc ta hiện nay là tiền công nghiệp vớinhững đặc điểm chủ yếu là nền kinh tế dựa vào các hoạt
động thơng mại khai thác tài nguyên lao động, quản lý còn
Trang 8nặng về kinh nghiệm Mặt khác nớc ta là một nớc nông nghiệp,sản xuất nông nghiệp là bộ phận của kinh tế nông thôn Kinh
tế nông thôn nớc ta chủ yếu là kinh tế thuần nông Nhỡn mộtcách tổng quát, nếu xét về chỉ tiêu kinh tế nh tỷ trọng giữacông nghiệp và nông nghiệp, trình độ phát triển của lực lợngsản xuất đặc biệt là khoa học kĩ thuật và công nghệ, mứcsống của nhân dân thì Việt Nam vẫn là một nớc nghèo nàn,khó khăn và lạc hậu, đang ở trình độ văn minh nông nghiệp
Để tiến hành sản xuất lớn, hiện đại, nớc ta phải thực hiệnquá trình công nghiệp hoá Đây là một quá trình nhảy vọt củalực lượng sản xuất và của khoa học kĩ thuật Trong thời kỳ cụngnghiệp húa - hiện đại húa, lực lượng sản xuất phát triển một cách mạnh
mẽ cả về số lợng và chất lợng, chủng loại và quy mô Lực lượng sảnxuất đợc tạo ra trong thời kỳ này là cái “cốt“ vật chất kĩ thuật rấtquan trọng và có ý nghĩa quyết định đến tiến trình pháttriển kinh tế xã hội của đất nớc Nó làm thay đổi cách thức sảnxuất chuyển ngời lao động từ sử dụng công cụ thủ công sang
sử dụng công cụ cơ giới và nhờ đó làm mà sức lao động củacon ngời đợc giải phóng, năng xuất lao động xã hội ngày càngtăng, sản phẩm xã hội đợc sản xuất ra ngày càng nhiều, càng
đa dạng và phong phú, đáp ứng đợc ngày càng tốt hơn nhucầu của sản xuất và đời sống nhân dân
Ở nớc ta cụng nghiệp húa xó hội chủ nghĩa đợc coi là nhiệm vụtrung tâm của thời kỳ quá độ Đảng ta đã xác định đợc thựcchất của cụng nghiệp húa xó hội chủ nghĩa là “quá trình thực hiện sựphân công mới về lao động và là quá trình tích luỹ xã hội chủnghĩa để không ngừng tái sản xuất mở rộng, cụng nghiệp húa xóhội chủ nghĩa là quá trình xây dựng cơ sở vật chất của chủ
Trang 9nghĩa xã hội, do giai cấp công nhân và nông dân lao động dới
sự chỉ đạo của Đảng cộng sản Cụng nghiệp húa xó hội chủ nghĩa cónhiệm vụ đa nền kinh tế nớc ta từ nền sản xuất nhỏ lên sảnxuất lớn xó hội chủ nghĩa Qua đó, để xây dựng nớc ta trở thànhnớc xó hội chủ nghĩa có nền công nông nghiệp hiện đại, kĩ thuậttiên tiến, quốc phòng vững mạnh, cuộc sống văn minh và hạnhphúc, chúng ta phải tiến hành cụng nghiệp húa - hiện đại húa đất nớc
Công nghiệp hoá là một giai đoạn phát triển tất yếu củamỗi quốc gia Nớc ta từ một nền kinh tế nông nghiệp kém pháttriển, muốn vơn tới trình độ phát triển cao, nhất thiết phảitrải qua cụng nghiệp húa Thực hiện tốt cụng nghiệp húa-hiện đại húa có
ý nghĩa đặc biệt to lớn và có tác dụng trên nhiều mặt:
- Cụng nghiệp húa-hiện đại húa làm phát triển lực lợng sản xuất,tăng năng suất lao động, tăng sức chế ngự của con ngời đối với
tự nhiên, tăng trởng kinh tế, do đó góp phần ổn định vànâng cao đời sống nhân dân, góp phần quyết định sựthắng lợi của cụng nghiệp húa-hiện đại húa Sở dĩ nó có tác dụng nhvậy vì cụng nghiệp húa - hiện đại húa là một cách chung nhất, làcuộc cách mạng về lực lợng sản xuất làm thay đổi căn bản kỹthuật, công nghệ sản xuất, làm tăng năng suất lao động
- Tạo tiền đề về vật chất để không ngừng củng cố vàtăng cờng vai trò kinh tế nhà nớc, nâng cao năng lực tích luỹ,tăng công ăn việc làm, nhờ đó làm tăng sự phát triển tự do vàtoàn diện trong mọi hoạt động kinh tế của con ngời-nhân tốtrung tâm của nền sản xuất xã hội Từ đó, con ngời có thể pháthuy vai trò của mình đối với nền sản xuất xã hội “Để đào tạo
ra những ngời phát triển toàn diện, cần phải có một nền kinh
tế phát triển cao, một nền khoa học kỹ thuật hiện đại, một
Trang 10nền văn hoá tiên tiến, một nền giáo dục phát triển” Bằng sựphát triển toàn diện, con ngời sẽ thúc đẩy lực lợng sản xuấtphát triển Muốn đạt đợc điều đó, phải thực hiện tốt cụngnghiệp húa - hiện đại húa mới có khả năng thực tế để quan tâm
đầy đủ đến sự phát triển tự do và toàn diện nhân tố con
ng-ời
- Cụng nghiệp húa - hiện đại húa góp phần phát triển kinh tế-xãhội Kinh tế có phát triển thì mới có đủ điều kiện vật chất chotăng cờng củng cố an ninh quốc phòng, đủ sức chống thù tronggiặc ngoài Cụng nghiệp húa - hiện đại húa còn tác động đến việc
đảm bảo kỹ thuật, giữ gìn bảo quản và từng bớc cải tiến vũkhí, trang thiết bị hiện có cho lực lợng vũ trang
- Cụng nghiệp húa - hiện đại húa góp phần tăng nhanh quy môthị trờng Bên cạnh thị trờng hàng hoá, còn xuất hiện các thịtrờng vốn, thị trờng lao động, thị trờng công nghệ Vì vậy,việc sử dụng tín dụng, ngân hàng và các dịch vụ tài chínhkhác tăng mạnh Cụng nghiệp húa - hiện đại húa cũng tạo điều kiệnvật chất cho việc xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ, đủsức tham gia một cách có hiệu quả vào sự phân công và hợptác quốc tế
II ĐƯỜNG LễI CễNG NGHIỆP HểA - HIỆN ĐẠI HểA CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM THỜI Kè ĐỔI MỚI (1986 ĐẾN NAY)
1 Qỳa trỡnh đổi mới tư duy của Đảng về cụng nghiệp húa - hiện đại húa
1.1 Trước đổi mới:
Trước đổi mới, chỳng ta đó nhận thức và tiến hành cụng nghiệp húa theokiểu cũ nờn dẫn tới những hạn chế và sai lầm: Cụng nghiệp húa theo mụ hỡnhnền kinh tế khộp kớn, hướng nội, thiờn về phỏt triển cụng nghiệp nặng; việc phõn
bổ nguồn lực để cụng nghiệp húa được thực hiờn thụng qua cơ chế kế hoạch húa
Trang 11tập trung quan liêu, bao cấp, không tôn trọng các quy luật của thị trường; nóngvội, chủ quan duy ý chí.
Cụ thể là:
Đường lối công nghiệp hóa đất nước đã được hình thành từ đại hội III củaĐảng(tháng 9/1960) Tại đại hội này Đảng ta khẳng định: Nhiệm vụ trung tâmcủa cả thời kỳ quá độ ở miền Bắc nước ta là công nghiệp hoá XHCN, mà vấn đềmấu chốt là ưu tiên phát triển công nghiệp nặng Chủ trương về công nghiệp hoálà: Xây dựng một nền kinh tế XHCN cân đối và hiện đại, kết hợp công nghiệpvới nông nghiệp, lấy nông nghiệp làm nền tảng, ưu tiên phát triển công nghiệpnặng một cách hợp lý, đồng thời ra sức phát triển nông nghiệp và công nghiệpnhẹ
Trên phạm vi cả nước thì tại đại hội IV của Đảng (tháng 12/1976) đề racông nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa là: “Đẩy mạnh công nghiệp hóa xã hội chủnghĩa, xây dựng cơ sở vật chất, kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội, đưa nền kinh tếnước ta từ sản xuất nhỏ lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa Ưu tiên phát triểncông nghiệp nặng một cách hợp lí trên cơ sở phát triển nông nghiệp và côngnghiệp nhẹ, kết hợp xây dựng công nghiệp và nông nghiệp cả nước thành một cơcấu kinh tế công – nông nghiệp, vừa xây dựng kinh tế địa phương, kết hợp kinh
tế trung ương với kinh tế địa phương trong một cơ cấu kinh tế quốc dân thốngnhất”
Đại hội V của Đảng (tháng 3/1982) đã xác định trong chặng đường đầutiên của thời kì quá độ ở nước ta phải lấy nông nghiệp làm mặt trận hàng đầu, rasức phát triển công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng; việc xây dựng và phát triểncông nghiệp nặng trong giai đoạn này cần làm có mức độ, vừa sức Đây là sựđiều chỉnh rất đúng đắn mục tiêu và bước đi của công nghiệp hóa, phù hợp vớithực tiễn Việt Nam Nhưng trên thực tế chúng ta đã không làm đúng sự điềuchỉnh chiến lược quan trọng này, nên đã gây hậu quả nghiêm trọng
1.2 Sau đổi mới:
Trang 12Đại hội VI diễn ra trong bối cảnh sai lầm của đợt tổng cải cách tiền cuối năm 1986 làm cho kinh tế nước ta càng trở nên khó khăn Chúng takhông thực hiện được mục tiêu đề ra là cơ bản ổn định tình hình kinh tế xã hội,
giá-lương-ổn định đời sống nhân dân Số người bị thiếu đói tăng, bội chi lớn Nền kinh tếnước ta lâm vào khủng hoảng trầm trọng Tình hình này làm cho trong Đảng vàtình hình xã hội có nhiều ý kiến tranh luận sôi nổi xoay quanh thực trang của 3vấn đề lớn: Cơ cấu sản xuất, cải tạo xã hội chủ nghĩa, cơ chế quản lí kinh tế.thực tế tình hình đặt ra một yêu cầu khách quan có tính sống còn đối với sựnghiệp cách mạng là phải xoay chuyển được tình thế, tạo ra được sự chuyển biến
có ý nghĩa quyết định trên con đương đi lên và như vậy phải đổi mới tư duy
Đại hội VI của Đảng (tháng 12/1986) với tinh thần “nhìn thẳng vào sựthật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật” đã nghiêm khắc chỉ ra sai lầm trongnhận thức và chủ trương công nghiệp hóa thời kì 1960-1985, mà trực tiếp là 10năm, từ năm 1975-1985: Sai lầm trong việc xác định mục tiêu và bước đi về xâydựng cơ sở vật chất và kĩ thuật…tư tưởng chủ quan, nóng vội; sai lầm trong bốtrí cơ cấu kinh tế, quá thiên về xây dựng công nghiệp nặng; không nghiêm chỉnhchấp hành Nghị quyết của Đại hội V
Từ việc chỉ ra những sai lầm đó, Đại hội VI đã cụ thể hóa nội dung chínhcủa công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa trong những năm còn lại của chặng đườngđầu tiên của thời kì quá độ là “tiếp tục xây dựng tiền đề cần thiết cho việc đẩymạnh công nghiệp hoá XHCN trong chặng đường tiếp theo” và trước mắt làtrong kế hoạch 5 năm 1986 – 1990, phải thực sự tập trung sức người sức của vàoviệc thực hiện cho được ba mục tiêu về lương thực, thực phẩm, hàng tiêu dùng
và sản xuất hàng xuất khẩu
Đại hội cũng đã nêu ra năm phương hướng cơ bản của chính sách kinh tế
-xã hội và đề ra hệ thống các giải pháp để thực hiện mục tiêu: Bố trí lại cơ cấusản xuất, điều chỉnh lớn cơ cấu đầu tư; xây dựng và củng cố quan hệ sản xuất xãhội chủ nghĩa, sử dụng và cải tạo đúng đắn các thành phần kinh tế Coi nền kinh
tế có nhiều thành phần là một đặc trưng của thời kỳ quá độ; đổi mới cơ chế quản
Trang 13lý kinh tế, dứt khoỏt xoỏ bỏ cơ chế quản lý tập trung quan liờu, bao cấp, chuyểnsang cơ chế kế hoạch hoỏ theo phương thức hạch toỏn kinh doanh xó hội chủnghĩa; phỏt huy động lực của khoa học - kỹ thuật; mở rộng và nõng cao hiệu quảkinh tế đối ngoại.
2 Mục tiờu, quan điểm về cụng nghiệp húa - hiện đại húa thời kỡ đổi mới.
2.1 Mục tiờu:
Mục tiờu cơ bản cuả cụng nghiệp húa - hiện đại húa là cải biến nước tathành một nước cụng nghiệp cú cơ sở vật chất-kĩ thuật hiệnđại, cú cơ cấu kinh tếhợp lớ, quan hệ sản xuất tiến bộ, phự hợp với trỡnh độ phỏt triển của lực lượngsản xuất, mức sống vật chất và tinh thần cao, quốc phũng - an ninh vững chắc,dõn giàu, nước mạnh, xó hội cụng bằng, văn minh
Để thực hiện mục tiờu trờn, ở mỗi thời kỡ phải đạt được những mục tiờu cụthể Đại hội X xỏc định mục tiờu đẩy mạnh cụng nghiệp húa - hiện đại húa gắnvới phỏt triển kinh tế tri thức để sớm đưa nước ta thoỏt ra khỏi tỡnh trạng kộmphỏt triển, tạo nền tảng để đến năm 2020 đưa nước ta cơ bản trở thành một nướccụng nghiệp theo hướng hiện đại
Cụ thể là:
a Cụng nghiệp húa - hiện đại húa phấn đấu đưa nước ta trở thành một nước cụng nghiệp
- Yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá của nớc ta đợc
Đảng Cộng sản Việt Nam xác định tại Đại hội lần thứ VIII là
"Xây dựng nớc ta trở thành một nớc công nông nghiệp có cơ sởvật chất - kỹ thuật hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sảnxuất tiến bộ, phù hợp với quá trình phát triển của lực lợng sảnxuất, đời sống vật chất tinh thần cao, quốc phòng, an ninhvững chắc, dân giầu nớc mạnh, xã hội công bằng, văn minh"
Theo tinh thần của Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốclần thứ VIII Đảng Cộng sản Việt Nam, chúng ta phải ra sức phấn
Trang 14đấu để đến năm 2020, về cơ bản, nớc ta trở thành nớc côngnghiệp
Ở đây, nớc công nghiệp cần đợc hiểu là một nớc có nềnkinh tế mà trong đó lao động công nghiệp trở thành phổ biếntrong các ngành và các lĩnh vực của nền kinh tế Tỷ trọng côngnghiệp trong nền kinh tế cả về GDP cả về lực lợng lao động
đều vợt trội hơn so với nông nghiệp
b Cụng nghiệp húa - hiện đại húa gúp phần tăng cường, củng cố khối liờn minh cụng - nụng
- Trong mỗi giai đoạn phát triển của nền kinh tế, côngnghiệp hoá cần phải thực hiện đợc những yêu cầu cụ thể nhất
định Trong những năm trớc mắt, trong điều kiện khả năng
về vốn vẫn hạn hẹp, nhu cầu về công ăn, việc làm, rất bứcbách, đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn; tình hình kinh
tế xã hội phát triển, tăng trởng cha thật ổn định, chúng ta cầntập trung nỗ lực đẩy mạnh công nghiệp hoá nông nghiệp, nôngthôn, ra sức phát triển các ngành công nghiệp chế biến nông -lâm - thuỷ sản
- Cụng nghiệp húa - hiện đại húa còn đảm bảo sự phát triển ổn
định, bền vững về kinh tế và xã hội trên địa bàn nông thôn
Về kinh tế sẽ phát triển cân đối giữa nông nghiệp hàng hoá vớicông nghiệp và dịch vụ, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nôngthôn, nội bộ nông - lâm nghiệp và thuỷ sản, giữa trồng trọt vàchăn nuôi, giữa nhóm cây lơng thực với các nhóm cây trồngkhác, giữa các đàn gia súc và gia cầm theo hớng tích cức, utiên xuất khẩu Kinh tế tăng trởng cao nhng vẫn bảo đảm ổn
định xã hội nông thôn, trớc hết tăng việc làm, giảm thấtnghiệp, giảm sự phân hoá giàu nghèo trong nội bộ nông dân,