Một số đề thi vào 10 của các tỉnh (Phần 2) ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 MÔN: VĂN

* Trăng trong bài thơ Đồng chí của Chính Hữu: – Được đặt trong thời gian, không gian: rừng đêm hoang vu, lạnh lẽo.. – Những người tự ti, mặc cảm về bản thân hay theo đuổi những điều viển

Một số đề thi vào 10 của các tỉnh (Phần 2)

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CÀ MAU

ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10

Hãy trình bày suy nghĩ của em về câu chuyện sau đây:

Biểu giá cho tình mẹ

Người mẹ đang bận rộn nấu bữa cơm tối dưới bếp, bất ngờ cậu con trai bé bỏng chạy

vào và đưa cho mẹ một mẩu giấy nhỏ Sau khi lau tay, người mẹ mở tờ giấy ra và đọc: – Cắt cỏ trong vườn: 5 ngàn

– Quét dọn sân: 2 ngàn

– Mẹ nợ con tổng cộng: 17 ngàn

Sau khi đọc xong, người mẹ nhìn con trai đang đứng chờ với vẻ mặt đầy hy vọng Bà cầm bút lên, lật mặt sau của tờ giấy và viết:

– Chín tháng mười ngày con nằm trong bụng mẹ: Miễn phí

– Những lúc mẹ bên cạnh chăm sóc, lo lắng mỗi khi con ốm đau: Miễn phí

– Những giọt nước mắt con làm mẹ khóc trong những năm qua: Miễn phí

– Tất cả những đồ chơi, thức ăn, quần áo mà mẹ đã nuôi con trong suốt mấy năm qua: Miễn phí

Và giá trị hơn cả chính là tình yêu của mẹ dành cho con: Cũng miễn phí luôn con trai ạ

Khi đọc những dòng chữ của mẹ, cậu bé vô cùng xúc động, nước mắt lưng tròng Cậu nhìn mẹ và nói: “Con yêu mẹ nhiều lắm!” Sau đó, cậu đặt bút viết thêm vào tờ giấy dòng

Ví dụ:

Nếu bạn đã từng đến thăm Hải Phòng thì tôi đoán chắc rằng bạn sẽ tận hưởng được thời tiết đó Cái nắng gay gắt, chói chang của mùa hè, những cơn mưa rào chợt đến rồi lại chợt đi, bầu trời trong xanh không một gợn mây Trái với thời tiết của mùa hè là mùa đông Mùa đông có lá rụng, có cái rét căm căm đến cắt da cắt thịt, cái nắng yếu ớt trên bầu trời phủ đầy sương…

Câu 2

Giải thích ý nghĩa câu chuyện:

– Qua câu chuyện, chúng ta hiểu rằng, tình cảm mẹ con là tình cảm thiêng liêng, cao quý Biết đón nhận tình thương, sự quan tâm của mẹ thì phải biết ơn và cũng biết mang đến cho mẹ niềm vui, niềm hạnh phúc

– Câu chuyện mang đến một bài học về “cho” và “nhận” trong cuộc sống

Suy nghĩ về vấn đề mà câu chuyện đặt ra:

– Phải biết “cho” mọi người những điều tốt đẹp thì sẽ “nhận” được những điều tốt đẹp – Nhưng có những “cho – nhận” đáng ca ngợi, lại có những “cho – nhận” đáng lên án:

+ “Cho – nhận” sự quan tâm, lo lắng, tình cảm bao dung, nhân ái Đó là hành động “cho – nhận” đáng ca ngợi, cần được nhân lên

+ Kẻ “nhận” mà không “cho” là kẻ ích kỉ, đáng lên án

Bài học và liên hệ bản thân:

– Bài học: Trong cuộc sống, cần biết yêu thương, san sẻ, giúp đỡ mọi người xung quanh Với ông bà, cha mẹ, cần yêu thương, kính trọng, biết ơn, chăm sóc, hiếu thảo

– Liên hệ bản thân

Câu 3 Hình ảnh ánh trăng trong hai bài thơ Đồng chí của Chính Hữu và Ánh

trăng của Nguyễn Duy

Hướng dẫn:

– Chính Hữu và bài thơ “Đồng chí”:

+ Chính Hữu là nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến chống Pháp Thơ ông mang cảm xúc chân thành, mãnh liệt, ngôn ngữ giàu hình ảnh, giọng điệu phong phú

+ Bài thơ “Đồng chí” được sáng tác vào mùa xuân năm 1948, được in trong tập “Đầu súng trăng treo” và là một trong những thi phẩm thành công nhất của Chính Hữu, tiêu

biểu cho thơ ca kháng chiến chống Pháp (1946 – 1954)

– Nguyễn Duy và bài thơ “Ánh trăng”:

+ Nguyễn Duy là một nhà thơ quân đội, đã được giải nhất cuộc thi thơ của báo Văn Nghệ

1972 – 1973, một gương mặt tiêu biểu cho lớp nhà thơ trẻ thời chống Mĩ cứu nước

+ Bài thơ “Ánh trăng” nằm trong tập thơ cùng tên – tập thơ được tặng giải A của Hội

Nhà Văn Việt Nam năm 1984 Tác phẩm có ý nghĩa triết lý sâu sắc, là lời nhắc nhở về lối sống nghĩa tình, thủy chung với quá khứ gian lao, với thiên nhiên, đất nước và đồng đội

– Trong cả hai bài đều có hình ảnh trăng nhưng mỗi bài lại có những sáng tạo đặc sắc riêng

+ Phân tích, so sánh làm sáng tỏ vấn đề:

– Điểm giống nhau:

– Trong cả hai bài, trăng đều là hình ảnh thiên nhiên đẹp, trong sáng, bay bổng, lãng mạn – Đều là người bạn tri kỉ với con người trong chiến đấu và trong sinh hoạt hàng ngày

Điểm khác nhau:

* Trăng trong bài thơ Đồng chí của Chính Hữu:

– Được đặt trong thời gian, không gian: rừng đêm hoang vu, lạnh lẽo Trăng xuất hiện trong giờ khắc trước một trận chiến đấu mà mất mát, hi sinh là những điều không thể tránh khỏi

– “Đầu súng trăng treo“: Hình ảnh trăng treo trên đầu súng vừa có ý nghĩa tả thực, vừa

có tính biểu trưng của tình đồng đội và tâm hồn bay bổng lãng mạn của người chiến sĩ Phút giây xuất thần ấy làm tâm hồn người lính lạc quan thêm tin tưởng vào cuộc chiến đấu và mơ ước đến tương lai hoà bình

– Trăng còn là vẻ đẹp tâm hồn của người chiến sĩ lạc quan, lãng mạn

* Trăng trong bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy:

– Trăng trong quá khứ:

“Hồi chiến tranh ở rừng Vầng trăng thành tri kỉ

… Ngỡ không bao giờ quên Cái vầng trăng tình nghĩa”

Trăng khi đó là ánh sáng trong đêm tối chiến tranh, là niềm vui bầu bạn của người lính trong gian lao của cuộc kháng chiến – vầng trăng tri kỉ Nhân vật trữ tình gắn bó với trăng trong những năm dài kháng chiến Trăng vẫn thuỷ chung, tình nghĩa

– Ánh Trăng hiện lên đáng giá biết bao, cao thượng vị tha biết chừng nào:

Câu 1: (1,0 điểm)

Tìm câu nghi vấn trong các câu dưới đây và cho biết mục đích sử dụng những câu nghi vấn đó

a Thằng kia! Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống đấy à? Nộp tiền sưu! Mau!

(Ngô Tất Tố)

b

Thân gầy guộc, lá mong manh

Mà sao nên lũy nên thành tre ơi?

(Nguyễn Duy)

Câu 2: (1,0 điểm)

Phát hiện lỗi trong câu văn sau và sửa lại cho đúng:

Để có được một xã hội phát triển văn minh, hiện đại, còn phải phấn đấu rất nhiều

Câu 3: (3,0 điểm)

Cho đoạn văn:

Quê cháu ở Lào Cai này thôi Năm trước, cháu tưởng cháu được đi xa lắm cơ đấy, hóa lại không Cháu có ông bố tuyệt lắm hai bố con cùng viết đơn xin ra lính đi mặt trận Kết quả: bố cháu thắng cháu một – không Nhân dịp Tết, một đoàn các chú lái máy bay lên thăm cơ quan cháu ở Sa Pa Không có cháu ở đấy Các chú lại cử một chú lên tận đây Chú ấy nói: nhờ cháu có góp phần phát hiện một đám mây khô mà ngày ấy, tháng ấy, không quân ta hạ được bao nhiêu phản lực Mĩ trên cầu Hàm Rồng Đối với cháu, thật là đột ngột, không ngờ, lại là như thế Chú lái máy bay có nhắc đến bố cháu, ôm cháu mà lắc “Thế là một – hòa nhé!” Chưa hòa đâu bác ạ Nhưng từ hôm ấy cháu sống thật hạnh phúc

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa, Ngữ văn 9, tập 1, NXBGD Việt Nam, 2010)

a Em hiểu niềm hạnh phúc của anh thanh niên trong đoạn trên là gì?

b Viết một đoạn văn bày tỏ quan niệm của em về hạnh phúc

1 Tìm câu nghi vấn và cho biết mục đích sử dụng những câu nghi vấn

đó

Câu nghi vấn : Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống đấy à?

Mục đích sử dụng: xác nhận anh Dậu vẫn còn sống, kèm theo thái độ mỉa mai

Câu nghi vấn: Mà sao nên lũy nên thành tre ơi?

Mục đích sử dụng: khẳng định, ngợi ca vẻ đẹp của cây tre và cũng chính là của con người Việt Nam

– Diễn đạt trong sáng, mạch lạc, dễ hiểu

b.2: Về nội dung, cần đảm bảo những ý chính sau:

* Giải thích:

– Mỗi người có một quan niệm và cảm nhận khác nhau về hạnh phúc Tuy nhiên có thể nhận thấy hạnh phúc thường gắn liền với trạng thái vui sướng khi con người cảm thấy thỏa mãn ý nguyện nào đó của mình

là những điều giản dị, gần gũi xung quanh chúng ta mà không phải ai cũng

đủ tự tin và tinh tế để nhận ra

– Những người tự ti, mặc cảm về bản thân hay theo đuổi những điều viển vông vượt quá khả năng của mình đều không thể có được hạnh phúc

Bài thơ “Sang thu” thể hiện những cảm nhận tinh tế của nhà thơ Hữu

Thỉnh về sự biến đổi của đất trời từ cuối hạ sang đầu thu

I Giới thiệu tác giả, tác phẩm:

– Hữu Thỉnh thuộc thế hệ các nhà thơ thời chống Mỹ với ngòi bút luôn hướng về đề tài chiến tranh, người lính và cuộc sống nông thôn

– “Sang thu” là tác phẩm tiêu biểu của Hữu Thỉnh, được viết khi thiên

nhiên bắt đầu sang thu và cũng là thời điểm đất nước vừa bước từ chiến tranh sang hòa bình

II II Phân tích:

1 Khổ 1: Những cảm nhận ban đầu của nhà thơ về cảnh sang thu của

đất trời:

– Thiên nhiên được cảm nhận từ những gì vô hình:

+ “Hương ổi” là làn hương đặc biệt của mùa thu miền Bắc được cảm nhận

từ mùi ổi chín rộ

+ Từ “phả”: động từ có nghĩa là toả vào, trộn lẫn -> gợi mùi hương ổi ở

độ đậm nhất, thơm nồng quyến rũ, hoà vào trong gió heo may của mùa thu, lan toả khắp không gian tạo ra một mùi thơm ngọt mát – hương thơm nồng nàn hấp dẫn của những vườn cây sum suê trái ngọt ở nông thôn Việt Nam

+ “Sương chùng chình”: những hạt sương nhỏ li ti giăng mắc như một làm sương mỏng nhẹ nhàng trôi, đang “cố ý” chậm lại thong thả, nhẹ nhàng,

chuyển động chầm chậm sang thu Hạt sương sớm mai cũng như có tâm hồn

– Cảm xúc của nhà thơ:

+ Kết hợp các từ: “bỗng, hình như” thể hiện tâm trạng ngỡ ngàng, cảm

xúc bâng khuâng trước thoáng đi bất chợt của mùa thu Nhà thơ giật mình, hơi bối rối, hình như còn có chút gì chưa thật rõ ràng trong cảm nhận Đó

có thể là do những cảm nhận nhẹ nhàng, thoáng qua hoặc do quá đột ngột

mà tác giả chưa nhận ra

+ Tâm hồn thi sĩ biến chuyển nhịp nhàng với phút giao mùa của cảnh vật Từng cảnh sang thu thấp thoáng hồn người : chùng chình, bịn rịn, lưu luyến, bâng khuâng…

2 Khổ 2: Hình ảnh thiên nhiên sang thu:

– Thiên nhiên sang thu được nhà thơ phát hiện bằng những hình ảnh quen thuộc làm nên một bức tranh mùa thu đẹp đẽ và trong sáng:

+ Dòng sông quê hương thướt tha mềm mại, hiền hoà trôi một cách nhàn

hạ, thanh thản –>gợi lên vẻ đẹp êm dịu của bức tranh thiên thiên mùa thu

+ Đối lập với hình ảnh trên là những cánh chim chiều bắt đầu vội vã bay

về phương nam tránh rét trong buổi hoàng hôn

+ Mây được miêu tả qua sự liên tưởng độc đáo bằng tâm hồn tinh tế, nhạy cảm, yêu thiên nhiên tha thiết:

“ Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu”

-> Gợi hình ảnh một làn mây mỏng, nhẹ, kéo dài của mùa hạ còn sót lại như lưu luyến Không phải vẻ đẹp của mùa hạ cũng chưa hẳn là vẻ đẹp của mùa thu mà đó là vẻ đẹp của thời khắc giao mùa được sáng tạo từ một hồn thơ tinh tế và nhạy cảm đang say thời khắc giao mùa này

3 Khổ cuối: Suy ngẫm mang tính triết lí về cuộc đời, con người:

– Thiên nhiên sang thu được gợi ra qua hình ảnh cụ thể: nắng – mưa

“Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơn mưa”

+ Nắng là hình ảnh cụ thể của mùa hạ Nắng cuối hạ vẫn còn nồng, còn sáng nhưng đã nhạt dần, yếu dần bởi gió se đã đến chứ không chói chang,

dữ dội, gay gắt

+ Mưa cũng đã ít đi Cơn mưa mùa hạ thường bất ngờ chợt đến rồi lại chợt

đi Từ “vơi” có giá trị gợi tả, diễn tả cái thưa dần, ít dần, hết dần những

cơn mưa rào ào ạt, bất ngờ của mùa hạ

– Hình ảnh ẩn dụ:

“Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi”

+ Ý nghĩa tả thực: hình tượng sấm thường xuất hiện bất ngờ đi liền với những cơn mưa rào chỉ có ở mùa hạ Sấm cuối mùa hạ cũng bớt đi, ít đi lúc sang thu

+ Ý nghĩa ẩn dụ: “Sấm” là hình ảnh biểu tượng cho những vang động bất

thường của ngoại cảnh, của cuộc đời “Hàng cây đứng tuổi” gợi tả những con người từng trải, từng vượt qua những khó khăn, thăng trầm Qua đó,

khẳng định bản lĩnh cứng cỏi của con người trước những biến động của cuộc đời

-> Ngợi ca bản lĩnh cứng cỏi và tốt đẹp của mỗi con người từng trải nói riêng và nhân dân ta nói chung trước những thách thức khó khăn, gian khổ

Thông qua bài thơ, nhà thơ đã thể hiện những cảm nhận tinh tế của mình

về sự biến đổi của đất trời từ cuối hạ sang đầu thu, đồng thời cũng gửi gắm tới người đọc những triết lí sâu xa mà thấm thía Qua đây cho thấy tình yêu thiên nhiên và ngòi bút tài hoa, sâu sắc của tác giả

SỞ GD & ĐT BÌNH THUẬN

ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT TRẦN HƯNG ĐẠO

Môn: Ngữ Văn Năm học 2015 – 2016 Thời gian làm bài 120 phút

I Đọc – hiểu: (2,0 điểm)

Đọc kỹ đoạn văn sau đây và trả lời các câu hỏi:

“Người phương Bắc không phải nòi giống nước ta, bụng dạ ắt khác Từ đời nhà Hán đến nay, chúng đã mấy phen cướp bóc nước ta, giết hại nhân dân, vơ vét của cải, người mình không thể chịu nổi, ai cũng muốn đuổi chúng đi”

1 Lời nhận định trên là của ai? Trích trong tác phẩm nào? Tác giả? (0,75 điểm)

2 Từ nào mang yếu tố tình thái trong câu: “Người phương Bắc không phải nòi giống

nước ta, bụng dạ ắt khác”? (0,25 điểm)

3 Câu in nghiêng trong đoạn trích là câu đơn hay câu ghép? Chỉ ra thành phần chủ ngữ

và vị ngữ trong câu ấy? (1,0 điểm)

II Làm văn: (8,0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích, hãy nêu ý kiến: Em cảm nhận được những gì về thế giới kì

diệuđó? Từ khi mẹ buông tay và khích lệ, bản thân em đã thể hiện tính tự lập như thế nào

qua những năm đi học?

(Bài làm không quá 01 trang giấy thi)

Câu 2: (5,0 điểm)

Cảm nhận của em qua hai khổ thơ sau:

“Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ Hình như thu đã về […]

Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi”

(Trích “Sang thu”– Hữu Thỉnh, theo Ngữ văn 9, tập hai, NXB

Giáo dục Việt Nam – 2014)

—–Hết—–

Thí sinh không được sử dụng tài liệu Giám thị coi thi không giải thích gì thêm

Đáp án đề thi tuyển sinh vào 10 môn Văn – Bình Thuận

I

Đọc hiểu văn bản:

– Đây là lời nhận định của vua Quang Trung – Nguyễn Huệ

– Trích trong tác phẩm “Hoàng Lê nhất thống chí” của nhóm tác giả Ngô

gia văn phái (Một nhóm tác giả thuộc dòng họ Ngô Thì)

2 Từ mang yếu tố tình thái trong câu: “Người phương Bắc không phải nòi

giống nước ta, bụng dạ ắt khác” là từ: “ắt”

Câu in nghiêng trong đoạn trích là câu ghép

– Cụm chủ – vị thứ nhất: “chúng đã mấy phen cướp bóc nước ta, giết hại nhân dân, vơ vét của cải”

+ Chủ ngữ: “chúng”

+ Vị ngữ: “đã mấy phen cướp bóc nước ta, giết hại nhân dân, vơ vét của

cải”

– Cụm chủ – vị thứ hai: “người mình không thể chịu nổi, ai cũng muốn đuổi chúng đi”

+ Chủ ngữ: “người mình”

+ Vị ngữ: “không thể chịu nổi”

(“ai cũng muốn đuổi chúng đi” là phần phụ chú)

II

Từ nội dung đoạn trích, hãy nêu ý kiến: Em cảm nhận được những gì

vềthế giới kì diệu đó? Từ khi mẹ buông tay và khích lệ, bản thân em đã thể

hiện tính tự lập như thế nào qua những năm đi học?

– Như trong một câu chuyện cổ tích kì diệu, phía sau cánh cổng kia là

cả một thế giới vô cùng hấp dẫn đối với những người ham hiểu biết, yêu lao động và yêu cuộc sống

– Thế giới kì diệu đó là thế giới của tri thức bao la, của tình bạn, tình thầy trò nồng ấm tha thiết, chắp cánh cho chúng ta bay cao, bay xa tới những chân trời của ước mơ và khát vọng

– Đó là nơi chúng ta được trang bị những kĩ năng, những bài học làm người quý báu để vươn tới thành công

=> Chỉ trường học mới mở ra cho chúng ta một thế giới diệu kì đến vậy!

+ Chủ đông sắp xếp thời gian học tập, vui chơi một cách hợp lí

+ Tự lo cho bản thân những việc có thể làm được như: giặt quần áo, sắp xếp đồ dùng học tập…

+ Thời gian rảnh giúp đỡ bố mẹ làm công việc nhà: trông em, nấu cơm…

2

Cảm nhận về hai khổ thơ trích “Sang thu”– Hữu Thỉnh

I Giới thiệu tác giả, tác phẩm:

– Hữu Thỉnh thuộc thế hệ các nhà thơ thời chống Mỹ với ngòi bút luôn hướng về đề tài chiến tranh, người lính và cuộc sống nông thôn

– “Sang thu” là tác phẩm tiêu biểu của Hữu Thỉnh, được viết khi thiên

nhiên bắt đầu sang thu và cũng là thời điểm đất nước vừa bước từ chiến tranh sang hòa bình

II Phân tích:

Khổ 1: Những cảm nhận ban đầu của nhà thơ về cảnh sang thu của

đất trời

– Thiên nhiên được cảm nhận từ những gì vô hình:

+ “Hương ổi” là làn hương đặc biệt của mùa thu miền Bắc được cảm nhận

từ mùi ổi chín rộ

+ Từ “phả”: động từ có nghĩa là toả vào, trộn lẫn -> gợi mùi hương ổi ở

độ đậm nhất, thơm nồng quyến rũ, hoà vào trong gió heo may của mùa thu, lan toả khắp không gian tạo ra một mùi thơm ngọt mát – hương thơm