bài tập lớn luật hành chính; thủ tục xử phạt

Trên cơ sở biên bản vi phạm do công chức Tư pháp xã lập, Chủ tịch UBND xã Hương Thủy nơi Anh A và chị Hạnh sống chung với nhau như vợ chồng, cũng là nơi Chị Hạnh có hộ khẩu thường trú đã

M C L C ỤC LỤC ỤC LỤC Câu 1: Hãy phân tích cấu thành hành vi vi phạm hành chính trong vụ việc trên? Căn cứ pháp luật? 1 Câu 2: Hãy phân tích thủ tục xử phạt hành chính đối với vụ việc trên? Căn

cứ pháp luật? 3 Câu 3: Hãy phân tích các nguyên tắc xử phạt hành chính mà người có thẩm quyền xử phạt vụ việc trên phải tuân thủ? Căn cứ pháp luật? 4 Câu 4: Đánh giá tính hợp pháp của quyết định xử phạt hành chính đối với anh A trong vụ việc trên và căn cứ pháp luật 8

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

XLVPHC: xử lý vi phạm hành chính

UBND: Ủy ban nhân dân

BÀI 4

Ngày 15/1/2021 nhận được tin báo của người dân Công chức Tư pháp xã

đã lập biên bản đối với anh Nguyễn Văn A 30 tuổi đã kết hôn với Chị Hương nhưng lại sống chung với chị Hạnh như vợ chồng (Chị Hạnh có con chung với anh A) Trên cơ sở biên bản vi phạm do công chức Tư pháp xã lập, Chủ tịch UBND xã Hương Thủy (nơi Anh A và chị Hạnh sống chung với nhau như

vợ chồng, cũng là nơi Chị Hạnh có hộ khẩu thường trú) đã ban hành quyết định xử phạt hành chính đối với anh A với mức phạt 4 triệu đồng theo điểm b khoản 1 Điều 59 Nghị định số 82/2020/NĐ-CP xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Hôn nhân và gia đình

Hãy:

1 Hãy phân tích cấu thành hành vi vi phạm hành chính trong vụ việc trên? Căn cứ pháp luật?(2.5 điểm)

2 Hãy phân tích thủ tục xử phạt hành chính đối với vụ việc trên? Căn cứ pháp luật?(2.5 điểm)

3 Hãy phân tích các nguyên tắc xử phạt hành chính mà người có thẩm quyền xử phạt vụ việc trên phải tuân thủ? Căn cứ pháp luật?(2.5 điểm)

4 Bằng kiến thức về quyết định hành chính Hãy đánh giá tính hợp pháp của quyết định xử phạt hành chính đối với anh A trong vụ việc trên? Căn cứ pháp luật?(2.5 điểm)

Câu 1: Hãy phân tích cấu thành hành vi vi phạm hành chính trong vụ việc trên? Căn cứ pháp luật?

Căn cứ pháp luật:

 Nghị định định số 82/2020/NĐ-CP xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Hôn nhân và gia đình.

 Luật XLVPHC 2012

 Luật Hôn nhân và gia đình 2014.

Phân tích cấu thành:

Trước tiên, hành vi vi phạm hành chính trong vụ việc trên được xác định là hành vi vi phạm quy định trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình Cụ thể, chủ tịch UBND xã Hương Thủy đã ban hành quyết định xử phạt hành chính đối với anh A theo

quy định tại điểm b khoản 1 điều 59 Nghị định định số

82/2020/NĐ-CP xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Hôn nhân và gia đình Theo đó, điều này quy định về hành vi vi phạm quy định về kết hôn, ly

hôn và vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng

“1 Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các

hành vi sau:

b) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác; ”

Cũng như các hành vi vi phạm pháp luật khác, cấu thành hành vi vi phạm hành chính bao gồm các yếu tố: mặt khách quan, mặt chủ quan, chủ thể và khách thể Trong vụ việc này các yếu tố cụ thể như sau:

 Mặt khách quan: dấu hiệu bắt buộc có trong mặt

khách quan của vi phạm hành chính là hành vi vi phạm

hành chính, là hành vi mà các tổ chức, cá nhân thực hiện là hành vi xâm phạm các quy tắc quản lý nhà nước và đã bị pháp luật hành chính ngăn cấm Ngoài ra còn có các dấu hiệu khác như: hậu quả và mối quan

hệ nhân quả; thời gian vi phạm; địa điểm thực hiện hành vi vi phạm; công cụ, phương tiện vi phạm

 Về hành vi vi phạm hành chính ở vụ việc trên: anh A đã chung sống với chị Hạnh như vợ chồng mặc dù đã kết hôn với Chị Hương Hành vi này của anh A đã xâm phạm tới các quy định về hôn nhân và gia đình

mà pháp luật đặt ra Cụ thể, anh A đã vi phạm chế độ hôn nhân một vợ một

chồng quy định tại điểm b khoản 1 điều 59 Nghị định 82/2020/NĐ-CP xử

phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Hôn nhân và gia đình Bên cạnh đó

anh A cũng đã vi phạm quy định tại điểm c khoản 2 điều 5 Luật Hôn nhân và

gia đình 2014, theo đó, pháp luật nghiêm cấm hành vi “Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác ”

 Về thời gian vi phạm: hành vi của anh A là vi phạm bởi anh thực hiện

trong thời gian “đang có vợ hoặc đang có chồng”, theo quy định tại điểm b

khoản 1 điều 59 Nghị định 82/2020/NĐ-CP kể trên Anh đã kết hôn với chị

Hương, có nghĩa tại thời điểm vi phạm anh đang có vợ là chị Hương

 Hành vi không có dấu hiệu bắt buộc về địa điểm hay công cụ phương tiện vi phạm

 Về hậu quả và mối quan hệ nhân quả của hành vi: hành vi của anh A đã xâm phạm tới quy định về hôn nhân và gia đình, phá vỡ các quy tắc quản lý nhà nước trong lĩnh vực hôn nhân

 Mặt chủ quan: là những biểu hiện tâm lý bên trong của chủ thể vi

phạm hành chính Dấu hiệu bắt buộc có trong mặt chủ quan của vi pham hành

chính là dấu hiệu lỗi của chủ thể vi phạm Lỗi thể hiện dưới hai hình thức: cố

ý hoặc vô ý Trong vụ việc này, hành vi của anh A là cố ý Bởi đây là việc anh

A chủ động muốn chung sống cùng chị Hạnh, thêm vào đó còn có con chung với chị Hạnh Đây là do ý muốn chủ quan của anh A chứ không phải vì bất kỳ yếu tố khách quan nào gây ra

 Chủ thể của hành vi vi phạm hành chính: chủ thể thực hiện hành vi vi

phạm hành chính là các tổ chức, cá nhân có năng lực chịu trách nhiệm hành chính theo quy định của pháp luật Các đối tượng bị xử lý được quy định cụ

thể tại điều 5 Luật XLVPHC 2012

 Anh A đạt đủ điều kiện trở thành đối tượng bị xử lý vi phạm hành

chính theo điểm a khoản 1 điều 5 Luật XLVPHC 2012 : người trên 16 tuổi Anh A đã kết hôn với chị Hương, vậy căn cứ theo điều 8 Luật Hôn nhân và

2

gia đình 2014 quy định về điều kiện kết hôn có thể khẳng định anh A đầy đủ

năng lực trách nhiệm hành chính cũng như năng lực trách nhiệm dân sự

 Theo đó, trong vụ việc này chủ thể vi phạm là anh A.

 Khách thể của vi phạm hành chính: như đã nói ở trên, hành vi của

anh A đã xâm phạm trực tiếp đến các quy định về hôn nhân và gia đình Vậy khách thể trong vụ việc này có thể kết luận là quan hệ hôn nhân giữa anh A và chị Hương, cũng như quy tắc quản lý nhà nước về hôn nhân mà pháp luật đã

quy định tại Nghị định 82/2020/NĐ-CP xử phạt vi phạm hành chính trong

lĩnh vực Hôn nhân và gia đình và Luật Hôn nhân và gia đình 2014

Câu 2: Hãy phân tích thủ tục xử phạt hành chính đối với vụ việc trên? Căn cứ pháp luật?

Anh A nhận quyết định xử phạt từ chủ tịch UBND xã Hương Thủy với mức

phạt 4.000.000 đồng (4 triệu đồng) theo điểm b khoản 1 điều 59 Nghị định

82/2020/NĐ-CP xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Hôn nhân và gia đình Vậy căn cứ vào khoản 1 điều 56 và khoản 1 điều 57 Luật XLVPHC

2012, vụ việc này sẽ thực hiện theo thủ tục xử phạt hành chính có lập biên

bản Cụ thể thủ tục xử phạt như sau:

Lập biên bản vi phạm hành chính (theo điều 58 Luật XLVPHC 2012).

Khi phát hiện vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực quản lý của mình, người có thẩm quyền cần kịp thời lập biên bản vi phạm hành chính Trong vụ việc này, Công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã có quyền lập biên bản vi phạm hành

chính đối với hành vi vi phạm của anh A (căn cứ khoản 2 điều 82 Nghị định

82/2020/NĐ-CP xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Hôn nhân và gia đình) Ngày 15/1/2021 ngay khi nhận được tin báo thì Công chức tư pháp xã

Hương Thủy cũng đã tiến hành việc lập biên bản

Ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính (căn cứ điều 66 và 67

Luật XLVPHC 2012) Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính phải

ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày lập biên bản vi phạm hành chính Anh A có hành vi vi phạm thuộc trường hợp

quy định tại điểm b khoản 1 điều 59, căn cứ điểm b khoản 1 điều 88 Nghị

định 82/2020/NĐ-CP xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Hôn nhân

và gia đình, chủ tịch UBND cấp huyện tại nơi anh A sinh sống có quyền xử

phạt đối với hành vi vi phạm này Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối

với anh A có hiệu lực từ ngày ký, trừ trường hợp trong quyết định có quy định khác

Thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính (quy định tại điều

73 và điều 74 Luật XLVPHC 2012) Theo quy định này, anh A cần phải chấp

hành quyết định xử phạt do UBND huyện đã ra trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận quyết định Thời hiệu thi hành quyết dịnh xử phạt vi phạm hành chính là 01 năm kể từ ngày ra quyết định Nếu quá thời hạn này thì không thi hành quyết định này nữa Trong trường hợp anh A cố tình trốn tránh, trì hoãn thì thời hiệu trên được tính từ thời điểm chấm dứt hành vi trốn tránh, trì hoãn

Tuy nhiên, trong trường hợp anh A đang gặp khó khăn đặc biệt, đột xuất về kinh tế do thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh, bệnh hiểm nghèo, tai nạn và có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người đó cư trú hoặc

cơ quan, tổ chức tại địa bàn sinh sống và làm việc thì có thể được hoãn thi

hành quyết định phạt tiền – theo khoản 1 điều 76 Luật XLVPHC 2012 Để

thực hiện việc này, anh A phải có đơn đề nghị hoãn chấp hành quyết định xử

phạt vi phạm hành chính gửi tới UBND huyện nơi cư trú (khoản 2 điều này).

Đơn của anh A sẽ được xem xét trong thời hạn 05 ngày kể từ ngày chủ tịch UBND huyện nhận được đơn; và thời hạn hoãn thi hành quyết định xử phạt không quá 03 tháng kể từ ngày có quyết định hoãn

Về thủ tục nộp tiền phạt, theo quy định tại điều 78 Luật XLVPHC

2012, trong thời hạn 10 ngày từ ngày nhận quyết định xử phạt kể từ ngày

nhận quyết định xử phạt (nếu không xảy ra việc hoãn thi hành quyết định), anh A cần nộp tiền phạt tại Kho bạc Nhà nước hoặc nộp vào tài khoản của Kho bạc Nhà nước được ghi trong quyết định xử phạt Nếu quá thời hạn nêu trên, thì sẽ bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt và cứ mỗi ngày chậm nộp phạt thì anh A phải nộp thêm 0,05% trên tổng số tiền phạt chưa nộp Anh

A phải nộp tiền phạt một lần (căn cứ khoản 3 điều này)

Đối với hành vi vi phạm của anh A, biện pháp khắc phục hậu quả chỉ

có thể là chấm dứt việc sinh sống với chị Hạnh hoặc thực hiện thủ tục ly hôn theo quy định của pháp luật đối với chị Hương (vợ hợp pháp của anh A)

Câu 3: Hãy phân tích các nguyên tắc xử phạt hành chính mà người có thẩm quyền xử phạt vụ việc trên phải tuân thủ? Căn cứ pháp luật?

Xử phạt vi pham hành chính là hoạt động của các chủ thể có thẩm quyền, căn cứ vào các quy định của pháp luật hiện hành, quyết định áp dụng các biện

4

pháp xử phạt hành chính và các biện pháp cưỡng chế khác (trong trường hợp cần thiết theo quy định của pháp luật) đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm hành chính Khi tiến hành hoạt động xử phạt vi phạm hành chính, người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính phải tuân thủ những nguyên tắc xử

phạt đã được quy tại Điều 3 Luật XLVPHC 2012

Với tình huống thực tiễn đã cho, các nguyên tắc xử phạt hành chính mà người có thẩm quyền xử phạt vụ việc trên phải tuân thủ là:

Thứ nhất, việc xử phạt phải đảm bảo nguyên tắc mọi vi phạm hành chính

phải được phát hiện, ngăn chặn kịp thời và phải bị xử lý nghiêm minh Vi

phạm hành chính là hành vi trái pháp luật nên có tính nguy hiểm cho xã hội, bởi vi phạm hành chính phá vỡ trật tự xã hội được Nhà nước thiết lập, xâm phạm hoặc đe dọa xâm phạm đến quyền, lợi ích chính đáng, hợp pháp của các

cá nhân, tổ chức mà luật pháp quy định Việc phát hiện, ngăn chặn kịp thời hành vi vi phạm hành chính sẽ góp phần xác minh các tình tiết liên quan đến

vi phạm để xử lý chính xác hay ngăn chặn tác động tiêu cực của hành vi vi phạm Chẳng hạn, để thiết lập chế độ hôn nhân gia đình, Nhà nước đặt ra những quy định Hôn nhân được xác lập trên cơ sở tự nguyện gắn kết của nam

nữ theo quy định của pháp luật và được pháp luật bảo vệ Luật hôn nhân và

gia đình 2014 có quy định bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình của vợ và

chồng theo quy định tại Khoản 2 Điều 5 như sau: “2 Cấm các hành vi sau

đây: c) Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ” Nếu tất cả mọi

người đều tuân thủ các quy định đó thì quan hệ hôn nhân sẽ ổn định Bất cứ hành vi vi phạm hành chính nào về hôn nhân gia đình đều ảnh hưởng xấu đến gia đình, xã hội Trên thực tế có nhiều hành vi vi phạm không được phát hiện, ngăn chặn kịp thời đã gây ra những hệ quả đáng tiếc, xâm phạm quyền, lợi ích chính đáng của các thành viên trong gia đình Khi phát hiện hành vi phạm hành chính thì người có thẩm quyền phải xử phạt nghiêm minh để đảm bảo giá trị trừng trị người vi phạm, đồng thời giáo dục người vi phạm và giáo dục chung đối với tất cả mọi người Việc không xử lý hay xử lý quá nhẹ có thể dẫn đến sự coi thường pháp luật, nếu xử phạt quá nặng sẽ gây bức xúc cho người bị xử phạt Cả hai khả năng đó đều ảnh hưởng bất lợi đến ý thức pháp luật của người dân

Thứ hai, việc xử phạt vi phạm hành chính được tiến hành nhanh chóng,

công khai, khách quan, đúng thẩm quyền, bảo đảm công bằng, đúng quy định của pháp luật Cụ thể của nguyên tắc này gồm ba nội dung cơ bản là:

Một là, việc xử phạt vi phạm hành chính được tiến hành nhanh chóng Vi phạm hành chính thường được coi là hành vi có tính nguy hiểm thấp hơn tội phạm nên thông thường việc xử phạt vi phạm hành chính không phải mất quá nhiều thời gian mà vẫn có thể đảm bảo chính xác, đúng pháp luật Hơn nữa, khi xử phạt vi phạm hành chính, bằng việc áp dụng một số biện pháp cưỡng chế theo quy định của pháp luật có thể ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hay hoạt động bình thường của người bị xử phạt Hơn nữa, như trên đã nêu, việc xử phạt nhanh chóng sẽ có khả năng ngăn ngừa kịp thời các tác động tiêu cực do

vi phạm hành chính gây ra Nguyên tắc này được thể hiện ở cả hai thủ tục xử phạt vi phạm hành Trong thủ tục xử phạt không lập biên bản, quyết định hành chính được ban hành ngay khi người có thẩm quyền phát hiện hành vi vi

phạm (điều 56 Luật XLVPHC 2012) Trong thủ tục xử phạt có lập biên bản,

thời hạn ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành nói chung là 7 ngày; trong trường hợp pháp luật quy định có giải trình hoặc trường hợp không có giải trình nhưng phức tạp thì thời hạn là 30 ngày kể từ ngày lập biên bản vi

phạm hành chính (điều 57 Luật XLVPHC 2012) Với thời hạn như vậy, việc

xử phạt vi phạm hành chính cần được thực hiện nhanh chóng vì nếu hết thời hạn thì người có thẩm quyền không được ban hành quyết định để xử phạt về hành vi vi phạm đó nữa

Hai là, việc xử phạt vi phạm hành chính phải được tiến hành công khai,

khách quan Hiện nay, “công khai” đã trở thành nguyên tắc chung trong hoạt

động của Nhà nước, trừ trường hợp liên quan đến bí mật nhà nước Nhiều quy định về xử phạt vi phạm hành chính đã thể hiện nguyên tắc này, như: biên bản

vi phạm hành chính phải có chữ ký của người vi phạm hoặc đại diện của người vi phạm, ; công bố công khai việc xử phạt vi phạm hành chính trong trường hợp vi phạm gây hậu quả lớn hoặc gây ảnh hưởng xấu về xã hội;

… Công khai giúp cho việc kiểm soát dễ dàng nên sẽ hạn chế sai phạm trong

xử phạt vi phạm hành chính, còn khách quan thì bảo đảm xử phạt chính xác, đúng người, đúng vi phạm

Ba là, việc xử phạt vi phạm hành chính phải đúng thẩm quyền, bảo đảm công bằng, đúng quy định của pháp luật Xử phạt vi phạm hành chính là hoạt

6

động sử dụng quyền lực nhà nước để áp dụng các biện pháp cưỡng chế đối với người vi phạm nên chỉ người có thẩm quyền mới có quyền xử phạt vi phạm hành chính và chỉ được xử phạt trong giới hạn thẩm quyền pháp luật quy định Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính được thể hiện cụ thể là ai được quyền xử phạt, được xử phạt đối với những hành vi vi phạm trong lĩnh vực nào, được áp dụng các biện pháp cưỡng chế nào, đến mức độ nào Việc

xử phạt đúng thẩm quyền sẽ tạo nên sự hài hòa, không chồng chéo, không bỏ sót vi phạm và xử phạt được thuận tiện, chính xác Việc xử phạt cũng phải bảo đảm công bằng để ai vi phạm cũng đều bị xử phạt, vi phạm giống nhau thì bị xử phạt giống nhau, đồng thời có tính đến các yếu tố đặc thù về người

vi phạm, điều kiện, hoàn cảnh vi phạm nhưng trong giới hạn pháp luật quy định Chẳng hạn, sau khi ban hành quyết định xử phạt VPHC, nếu cá nhân bị phạt tiền từ 3.000.000 đồng trở lên đang gặp khó khăn đặc biệt, đột xuất về kinh tế do thiên tại, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh, bệnh hiểm nghèo, tai nạn thì người có thẩm quyền có thể xem xét miễn, giảm tiền phạt

Thứ ba, việc xử phạt vi phạm hành chính phải căn cứ vào tính chất, mức

độ, hậu quả vi phạm, đối tượng vi phạm và tình tiết giảm nhẹ, tình tiết tăng nặng Bất cứ hành vi vi phạm hành chính nào cũng có tính nguy hiểm cho xã hội và tùy theo mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi mà pháp luật quy định hình thức, mức phạt phù hợp Mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi

vi phạm hành chính tùy thuộc vào nhiều yếu tố như hành vi đó là hành vi gì, mức độ nghiêm trọng của hậu quả gây ra, người vi phạm là ai, thực hiện hành

vi vi phạm trong điều kiện hoàn cảnh nào… Vì vậy, để xử phạt vi phạm hành chính nghiêm minh, công bằng, có giá trị răn đe, phòng ngừa cao thì khi xử phạt phải căn cứ vào tính chất, mức độ, hậu quả vi phạm, đồi tượng vi phạm, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ để quyết định hình thức, mức xử phạt

Thứ tư, chỉ xử phạt vi phạm hành chính khi có hành vi vi phạm hành chính

do pháp luật quy định Một hành vi vi phạm hành chính chỉ bị xử phạt một lần Nhiều người cùng thực hiện một hành vi vi phạm hành chính thì mỗi người vi phạm đều bị xử phạt về hành vi vi phạm hành chính đó Một hành vi

vi phạm pháp luật nói chung đều có 2 dấu hiệu: dấu hiệu nội dung là hành vi

đó có tính nguy hiểm cho xã hội; dấu hiệu hình thức là hành vi đó phải được

pháp luật quy định đó là hành vi vi phạm pháp luật Nguyên tắc này thể hiện quan điểm là chỉ có cơ quan có thẩm quyền mới có quyền xác định một hành

vi trái pháp luật nào đó có phải là vi phạm hành chính không và trong trường