Sáng kiến kinh nghiệm mầm non được hoàn thành với một số biện pháp như sau: Trang trí xây dựng môi trường lớp thân thiện lấy trẻ làm trung tâm để phát huy tính tích cực, khả năng sáng tạo của trẻ; Lên kế hoạch xây dựng đề tài hoạt động tạo hình, trang trí môi trường góc tạo hình và chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi trong từng tháng; Sưu tầm các nguyên vật liệu để dạy trẻ hoạt động tạo hình và làm đồ chơi đa dạng, phong phú;...
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN HOÀNG MAI
TRƯỜNG MẦM NON THỊNH LIỆT
HỌC TỐT MÔN TẠO HÌNH TRONG
TRƯỜNG MẦM NON
Cấp học: Mầm non
Tác giả: Nguyễn Thị Huyền Trang
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Thịnh Liệt
Chức vụ: Giáo viên
Năm học 2019 - 2020
Trang 23.1 Biện pháp 1: Trang trí xây dựng môi trường lớp thân thiện
lấy trẻ làm trung tâm để phát huy tính tích cực, khả năng sáng
tạo của trẻ
6
10 3.2 Biện pháp 2:Lên kế hoạch xây dựng đề tài tạo hình và chuẩn
11 3.3 Biện pháp 3: Sưu tầm các nguyên vật liệu để dạy trẻ hoạt
động tạo hình và làm đồ chơi đa dạng, phong phú 10
12 3.4.Biện pháp 4: Hướng dẫn trẻ học tạo hình ở mọi lúc, mọi nơi 11
13 3.5 Biện pháp 5: Phối hợp chặt chẽ mối quan hệ giữa nhà trường
với phụ huynh
13
Trang 3từ đó giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh và phản ánh thế giới thông qua các hình tượng nghệ thuật Hoạt động tạo hình trong trường mầm non với mục đích giúp trẻ nhận ra vẻ đẹp của các sự vật hiện tượng xung quanh trẻ, từ đó giáo dục trẻ biết ứng xử với cái đẹp, làm nảy sinh cho trẻ nhu cầu tái tạo và sáng tạo ra cái đẹp Cũng như các hoạt động khác hoạt động tạo hình cung cấp cho trẻ các biểu tượng về sự vật hiện tượng, phát triển thể lực cho trẻ, giáo dục đạo đức và
kỹ năng giao tiếp xã hội, kỹ năng lao động cho trẻ
Đối với việc giáo dục phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ em, hoạt động tạo hình có một vị trí rất quan trọng Hoạt động tạo hình là một trong những hoạt động hấp dẫn nhất đối với trẻ mẫu giáo, nó giúp trẻ tìm hiểu, khám phá và thể hiện một cách sinh động những gì chúng nhìn thấy trong thế giới xung quanh, những gì làm trẻ rung động mạnh mẽ và gây cho chúng những rung động xúc cảm, tình cảm tích cực Hoạt động tạo hình là một hoạt động có đầy đủ điều kiện
để đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ, thể chất và hình thành các phẩm chất kĩ năng ban đầu của con người như một thành viên trong xã hội biết tích cực, sáng tạo Hiểu được tầm quan trọng đó, tôi luôn tìm tòi những biện pháp, phương pháp tốt nhất để giúp hoạt động tích cực trong lĩnh vực này.Trong thực tế việc tổ chức các hoạt động tạo hình đã mang lại hiệu quả tới việc phát triển cho trẻ Song phương pháp đó chưa thực sự đáp ứng và mang lại kết quả mà tôi mang đợi Các phương pháp hoạt động tạo hình còn mang tính áp đặt Giáo viên thường chú ý sản phẩm trẻ làm ra, ít chú ý đến kỹ năng tạo hình Mặt khác sự hứng thú, kĩ năng tạo ra sản phẩm tạo hình của trẻ chưa cao, nhiều trẻ chưa biết đặt tên sản phẩm làm ra Nhận thức rõ trách nhiệm của người giáo viên mầm non trong giai đoạn phát triển hiện nay “ Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục” là một giáo viên mầm non tôi với mong muốn làm như thế nào để trẻ có thể học tốt
Trang 4môn tạo hình Chính vì vậy mà tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ mẫu
giáo nhỡ 4 - 5 tuổi học tốt môn tạo hình trong trường mầm non” làm đề tài
nghiên cứu của mình trong năm học 2019 - 2020
2 Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu và ứng dụng:
Thời gian nghiên cứu: từ tháng 8/2019 đến tháng 3 năm 2020
Đối tượng: Trẻ 4 – 5 tuổi
Phạm vi nghiên cứu: Trường mầm non Thịnh Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội – nơi tôi đang công tác chăm sóc và giáo dục trẻ
Phương pháp nghiên cứu: - Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Nghiên cứu qua thực tiễn, giám sát trẻ trong giờ hoạt động tạo hình, nắm chắc hình thức trong giờ học của trẻ ở lớp
3 Thực trạng:
Theo thống kê của nhiều giáo viên thì các bậc phụ huynh trong trường phần
lớn đều làm nghề tự do, số ít là công nhân, viên chức nhà nước và một số sống bằng nghề kinh doanh buôn bán nhỏ trình độ dân trí không đồng đều nên phụ huynh chưa nhận thấy tầm quan trọng của việc trẻ học hoạt động tạo hình ở trường mầm non Vì vậy việc phối kết hợp với phụ huynh trong quá trình trẻ học hoạt động tạo hình ở trường mầm non cho trẻ còn gặp nhiều khó khăn Bản thân trẻ bị ảnh hưởng bởi cuộc sống hiện đại như: Internet, tivi, các trò chơi điện tử được sống trong môi trường quá bao bọc khiến trẻ quen dựa dẫm, không có tính
tự lập, chưa tích cực tham gia vào các hoạt động và trong việc học tập của mình
( Minh chứng 1 : BẢNG KHẢO SÁT TRẺ ĐẦU NĂM)
Với kết quả khảo sát tôi nhận thấy rằng trẻ có tham gia vào hoạt động tạo hình nhưng chưa dồng đều, còn nhiều hạn chế Đặc biệt kỹ năng của trẻ con yếu
và trẻ chưa tích cực chú ý tập trung, hứng thú khi tham gia hoạt động Với kết quả đó,là một người giáo viên tôi cần phải coi trọng việc tạo ra môi trường giáo dục trẻ bằng những hoạt động thiết thực, nhằm phát triển một cách toàn diện trên tất cả các lĩnh vực: Trí tuệ - Đạo đức - Thẩm mĩ - Thể lực Từ đó, giúp trẻ hoàn thiện nhân cách, ngôn ngữ, tư duy, phát triển các kỹ năng thực hành, giao tiếp, ứng xử Đề tài này giúp đánh giá thực trạng, tìm ra các biện pháp thực hiện nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đối với hoạt động tạo hình cho trẻ ( 4 – 5 tuổi) ở trường mầm non
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Cơ sở lý luận:
Trong lý luận dạy và học có những quan niệm khác nhau về vai trò của nhà giáo dục và vai trò của học sinh, những năm gần đây các tài liệu dạy học ở nước ngoài và trong nước thường nói tới việc cần thiết phải chuyển từ dạy học lấy
Trang 5giáo viên làm trung tâm sang dạy học lấy trẻ làm trung tâm, đây là một xu hướng tất yếu của nền giáo dục mà chúng ta nên áp dụng và đổi mới Tại trường mầm non căn cứ vào nhiệm vụ năm học 2019 -2020 của trường, ở lứa tuổi mầm non: Hoạt động chủ đạo của trẻ : Chơi mà học, học mà chơi” thông qua các hoạt động da dạng phong phú mà trẻ lĩnh hội kiến thức trong cuộc sống xung quanh trẻ Chương trình giáo dục mầm non mới là lấy trẻ làm trung tâm, tạo điều kiện cho mỗi đứa trẻ được hoạt động tích cực, phù hợp với sự phát triển của bản thân trẻ đáp ứng tối đa nhu cầu và hứng thú của trẻ trong quá trình giáo dục Thực tế cho thấy việc tổ chức các hoạt động theo hướng lấy trẻ làm trung tâm đã tạo ra một không gian mới cho trẻ, khuyến khích trẻ phát triển tư duy và phương pháp giải quyết vấn đề Nếu trẻ được tạo nhiều cơ hội tự tham gia trải nghiệm, khám phá thì như vậy trẻ đã có thể được phát triển tư duy, sáng tạo giúp trẻ có nhiều
cơ hội phát triển ngôn ngữ, tình cảm quan hệ xã hội, phát triển thẩm mỹ, thể chất, phát triển nhận thức Những lợi ích đó có liên hệ trực tiếp cách tạo môi trường lớp, cách tổ chức các hoạt động cho trẻ theo hướng lấy trẻ làm trung tâm Mục tiêu theo định hướng giáo dục “ Lấy trẻ làm trung tâm” nhằm giúp trẻ thể hiện hết năng lực , nhu cầu và hứng thú khi tham gia các hoạt động Môi trường giáo dục trong trường mầm non là tổ hợp những điều kiện tự nhiên , xã hội cần thiết, trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động chăm sóc, giáo dục, hiệu quả của những hoạt động này nhằm góp phần thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ Đây là lứa tuổi trẻ rất hiếu động, tò mò muốn tự mình khám phá thế giới xung quanh Trẻ muốn cầm , nắm, tháo tung những đồ chơi gì mà trẻ thích rồi sau đó lại lắp vào một cách ngẫu nhiên Từ đó giúp trẻ tiếp thu trí thức một cách thoải mái, tự nhiên mà trẻ lại ghi nhớ lâu Nhưng để tạo cho trẻ tích tích cực hoạt động giáo viên phải là người trực tiếp tạo ra môi trường lớp học kích thích được khả năng tư duy, sáng tạo của trẻ Từ những gợi mở của cô giáo, trẻ chủ động tham gia các hoạt động từ đó phát triển được khả năng, năng lực trí thông minh của mình Con người sinh ra không phải ai cũng đã có sẵn trong mình những năng khiếu thẫm mĩ, cũng không ai cũng có những tài năng bên mình, mà phải đòi hỏi thông qua giáo dục và hoạt động thì từ đó những tài năng
và khả năng đó mới được bộc lộ và phát triển Vì thế, đứng trước những thuận lợi và không ít những khó khăn đó là một giáo viên trẻ tôi cố gắng tìm tòi để lựa chọn những biện pháp, hình thức tổ chức thích hợp giúp tất cả trẻ đều hứng thú
và tích cực tham gia hoạt động tạo hình
Như chúng ta đã biết, ngay từ nhỏ trẻ đã có phản xạ với cái đẹp bằng những biểu hiện như: hướng mắt về ánh sáng, thích ngắm những vật có màu sắc loè loẹt nổi bật, trẻ bắt đầu có ý thích ngắm nhìn các bức tranh, những hình thù ngộ
Trang 6nghĩnh và đa dạng, tuy nhiên chúng chưa thể nhận biết, phát hiện ra cái đẹp của những tác phẩm ấy
Điều đó có thể nói rằng, trẻ luôn có những xúc cảm rất đặc biệt với những sự vật hình tượng xung quanh, nó mang lại cảm xúc và ấn tượng mạnh đối với trẻ thôi thúc trẻ muốn khám phá và muốn sáng tạo ra cái đẹp Tuy nhiên đối với trẻ nhỏ, sự kiên trì và khả năng chú ý của chúng chưa được tốt nên cũng dễ dẫn đến
sự nhàm chán và không hào hứng với công việc được giao trong một thời gian ngắn, và chính người lớn chúng ta cũng không thể nào ép buộc trẻ hoàn thành nhiệm vụ được, xuất phát từ những đặc điểm đó để hướng dẫn trẻ đi vào một hoạt động tạo hình, tôi không yêu cầu trẻ thực hiện ngay Để đạt được điều đó tôi cho trẻ xem nhiều tranh, nhiều tác phẩm tạo hình có giá trị như tranh vẽ, hay xem băng đĩa có các cảnh quan đẹp rõ nét Đồng thời hướng dẫn trẻ quan sát để nhận để nhận thấy cái đẹp đơn giản nhất trong các tác phẩm đó.Quả thực hoạt động tạo hình có tầm quan trọng đặc biệt đối với sự phát triển tâm lý của trẻ lứa tuổi mầm non nói chung và độ tuổi mẫu giáo 4 -5 tuổi nói riêng Vì vậy cho trẻ hoạt động tạo hình chính là tạo điều kiện, cơ hội và tổ chức các hoạt động đế trẻ tích cực tìm tòi phát hiện về các hiện tượng sự vật xung quanh
Chính vì thế mà khi thực hiện chương trình đổi mới các hình thức tổ chức giáo dục tôi luôn trăn trở và suy nghĩ, tìm tòi để xây dựng đề tài: “
“ Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi học tốt môn tạo hình trong trường mầm non”
2 Cơ sở thực tiễn:
Trên thực tiễn hiện nay các tiết học tạo hình cho trẻ 4 -5 tuổi còn nhiều hạn chế các tiết dạy phần lớn còn thụ động, dập khuôn theo gợi ý hướng dẫn của chương trình nên trẻ chưa hứng thú học tập Vì thế, là một giáo viên trực tiếp giảng dạy tôi luôn ý thức tầm quan trọng của việc dạy trẻ tạo hình thông qua hoạt động thực tiễn Trong các hoạt động tạo hình tôi đã sử dụng nhiều biện pháp như sử dụng hình ảnh trên pownpoint cho trẻ quan sát đoạn vi deo, tranh ảnh, vật thật, đồ dùng…nhưng hiệu quả trên trẻ chưa cao, nhiều trẻ còn lúng túng, khả năng tạo hình còn hạn chế Với thực trạng như vậy, bản thân tôi là một giáo viên đứng lớp dạy trẻ 4 – 5 tuổi, tôi cảm thấy rất băn khoăn và luôn trăn trở, làm thế nào để kết quả trên trẻ được cao hơn Xuất phát từ thực tế đó tôi tìm hiểu, nghiên cứu, vận dụng nhiều phương pháp, hình thức để hướng dẫn tìm hiểu để hoạt động tạo hình có hiệu quả cao trên trẻ
2.1 Thuận lợi
* Ban giám hiêu:
Luôn động viên, quan tâm, định hướng, bồi dưỡng và tạo điều kiện cho giáo viên trong trường về công việc cũng như đời sống.Tổ chuyên môn của trường
Trang 7thường xuyên sinh hoạt định kỳ, có chất lượng, đưa ra nhiều biện pháp phù hợp giúp giáo viên nắm chắc kiến thức các bộ môn và tháo gỡ được những khó khăn vướng mắc
* Cơ sở vật chất:
Trường đạt chuẩn Quốc gia cấp độ I, luôn được sự quan tâm giúp đỡ của
các cấp lãnh đạo và BGH nhà trường về cơ sở vật chất phục vụ cho công tác
CS-GD trẻ, lớp tôi được trang bị đầy đủ đồ dùng, đồ chơi theo TT 02
* Giáo viên: Nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, Bản thân đã tốt nghiệp ĐHSPHN
chuyên ngành mầm non, có kinh nghiệm nhiều năm dạy lớp nhỡ nên có điều kiện theo dõi, nghiên cứu đề tài: linh hoạt, chủ động, sáng tạo trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục cho trẻ MG nhỡ Có kinh nghiệm, gần gũi và khéo léo
trong việc giao tiếp, trao đổi, tuyên truyền đến các bậc cha mẹ học sinh
* Học sinh: Đa số trẻ mạnh dạn, tự tin và có nhận thức tốt
* Phụ huynh: Đa số phụ huynh đều quan tâm CSGD con nên tất thuận lợi trong
việc tuyên truyền kết hợp giáo dục giữa gia đình và nhà trường
* Học sinh:
Thụ động khi tham gia hoạt động Chưa mạnh dạn, biểu hiện sáng tạo ít Nhiều trẻ rất hiếu động, ý thức tổ chức hoạt động chưa cao, thiếu sự tập trung chú ý khi tham gia các hoạt động.Tính chất hoạt động nhóm chưa cao.Số trẻ trong lớp vẫn chưa đồng đều về chất lượng số ít cháu còn nhút nhát trong khi thể hiện ý tưởng của mình
* Phụ huynh:
Một số ít phụ huynh còn nuông chiều con, chưa thật sự quan tâm, phối hợp với giáo viên trong việc CSGD con em mình.Nhận thức của một số phụ huynh về
Trang 8môn học tạo hình chưa đúng
3 Các biện pháp:
Với kết quả khảo sát tôi nhận thấy rằng trẻ có tham gia vào hoạt động chưa đồng đều, còn nhiều hạn chế Từ thực trạng trên tôi thực sự rất băn khoăn và đã tiến hành một số biện pháp áp dụng vào lớp tôi đáp ứng được khả năng của trẻ đưa trẻ vòa hoạt động tạo hình một cách tự nguyện tạo cho trẻ học một cách thoải mái, tự tin không gò bó Vậy để trẻ học được tốt môn tạo hình đồng thời phát triển khả năng tư duy, trí tượng giúp trẻ kích thích sự say mê sáng tạo và tạo hứng thú cho trẻ hoạt động tích cực trong giờ học để trẻ phát triển một cách toàn diện và hiệu quả nhất Từ đó, tôi đã tiến hành tìm hiểu, nghiên cứu và tìm
ra: “ Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi học tốt môn tạo hình.” 3.1 Biện pháp 1: Trang trí xây dựng môi trường lớp thân thiện lấy trẻ làm
trung tâm để phát huy tính tích cực, khả năng sáng tạo của trẻ:
a Mục đích:
Để tạo môi trường lớp học thân thiện cho trẻ giáo viên nên trang trí các mảng hoạt động bằng những hình ảnh, những hoạt động thiết thực của trẻ ở trường mầm non Để lôi cuốn thu hút trẻ hoạt động với những mảng trang trí đó giáo viên phải lựa chọn gam màu phù hợp, cách trang trí khoa học bằng những hình ảnh gần gũi trong cuộc sống hàng ngày để kích thích tính tích cực của trẻ Xây dựng môi trường lớp góc tạo hình để tạo hứng thú cho trẻ hoạt động đạt hiệu quả cao hơn.Trên quan điểm lấy trẻ làm trung tâm xây dựng góc tạo hình
để nâng cao kỹ năng, khả năng quan sát, so sánh và phân loại trẻ để làm được điều đó giáo viên phải suy nghĩ sáng tạo và làm thêm nhiều đồ dùng, đồ chơi để thu hút trẻ tham gia vào hoạt động Tôi xây dựng môi trường học tập bằng sắp xếp thành các góc chơi để trẻ dễ dàng lựa chọn cũng như lấy đồ dùng thuận tiện Các đồ dùng đồ chơi trong các góc được sắp xếp những bài tập có tính mục đích
rõ rệt mà khi cầm vào đồ dùng trẻ có thể tự tương tác và thực hành kỹ năng Góc hoạt động tạo hình phải có mục đích rõ ràng, giáo viên phải có kế hoạch hoạt động Số lượng trẻ hoạt động phụ thuộc vào không gian và số lượng trẻ trong lớp học Chọn đồ dùng và trang thiết bị phù hợp nhất cho hoạt động
mà giáo viên muốn thực hiện ở trong mỗi hoạt động.Thiết bị , đồ dùng, đồ chơi
sẽ thay đổi theo từng hoạt động Các đồ dùng có thể được thêm vào và thay đổi thường xuyên để hỗ trợ mục tiêu học tập, để kích thích, thu hút trẻ tham gia và khuyến khích trẻ tương tác với các bạn khác Vật liệu cần được thiết kế theo kết cấu mở và có thể sử dụng theo nhiều cách khác nhau Tôi sử dụng những nguyên vật liệu có sẵn trong tự nhiên để thực hiện các nội dung giáo dục: Đặt và sắp xếp các nguyên vật liệu sao cho trẻ có thể thấy rõ và lấy được rẽ ràng để
Trang 9thực hiện hoạt động tạo hình và bất cứ lúc nào trẻ thích và có thể trưng bày các sản phẩm của mình Tạo môi trường nghệ thuật xung quanh trẻ như: bày đồ chơi đẹp, sắp xếp các nguyên vật liệu, đồ dùng một cách hợp lý đẹp mắt Từ đây tạo cho trẻ cảm giác thích thú và mong muốn được tái tạo Trang trí tạo môi trường nghệ thuật để gây cảm xúc, gây ấn tượng cho trẻ về nghệ thuật tạo hình
b Cách thực hiện:
Việc tổ chức các hoạt động đòi hỏi phải có một không gian đa dạng, mới lạ
và bầu không khí thân thiện cởi mở…có như vậy mới kích thích hứng thú học
của trẻ và thúc đẩy trẻ rèn luyện kỹ năng theo khả năng của mình Tạo môi
trường hoạt động là tạo nên một không gian chơi rộng rãi, thoáng mát, với các
đồ chơi đa dạng, phong phú, mới lạ, hấp dẫn cũng như tạo bầu không khí thân thiện, bình đẳng là một việc làm quan trọng trong việc tổ chức các hoạt động tạo hình.Bên cạnh đó, môi trường tâm lý cởi mở, quan hệ giữa cô và trẻ thân thiện,
sự khuyến khích có ý nghĩa lớn trong việc kích thích tạo hứng thú và tính tích cực của trẻ trong khi tham gia các hoạt động tạo hình sẽ tạo cho trẻ nhiều cơ hội nảy sinh ý tưởng sáng tạo.Cô giáo chỉ đóng vai là người tổ chức, hướng dẫn, giúp đỡ trẻ khi cần thiết Cô cần có biện pháp hướng các trẻ khác trong nhóm cùng lắng nghe bạn nói, ủng hộ ý tưởng và dự định của bạn nếu hợp lý Thường xuyên tạo cho trẻ cơ hội được khẳng định mình, được trao đổi, được bàn bạc với nhau Để gây hứng thú cho trẻ trong góc tạo hình thì tôi chuẩn bị mảng cung cấp kiến thức, các nguyên vật liệu phù hợp và phong phú về chủng loại :
* Ví dụ: Giấy màu, tranh ảnh cũ, báo tạp chí, sáp màu, màu nước đất nặn, vải vụn, len sợi, rơm rạ, lá cây, cỏ, hạt dưa, vỏ trứng Ở đây nguyên vật liệu thì giáo viên luôn để trạng thái mở giúp trẻ dễ lấy để sử dụng khi vào hoạt động
( Minh chứng 2: Xây dựng môi trường lớp góc Tạo hình)
Nơi trưng bày sản phẩm của trẻ , bố trí có giá để sản phẩm tạo hình của trẻ Ở đây trẻ được quan sát toàn bộ sản phẩm của mình của bạn Trẻ có thể tự so sánh, nhận xét và học thêm được ý tưởng của những bạn có sản phẩm đẹp, sáng tạo.Từ kết quả đó sẽ kích thích lòng ham muốn say mê học tạo hình của trẻ Việc tạo hứng thú cho trẻ cũng được thể hiện qua việc chuẩn bị đồ dùng học liệu mang tính thẩm mỹ, khoa học, có tính giáo dục cao và đặc biệt là phù hợp với trẻ và nội dung hoạt động Vì thế ở các giờ hoạt động tạo hình cũng như các hoạt động khác tôi rất chú trọng về việc chuẩn bị đồ dùng cho mình như: vật mẫu, tranh mẫu phải đẹp và có màu sắc nổi bật, bố cục rõ nét và đặt ở nơi trẻ dễ quan sát, đội hình trẻ ngồi phù hợp đảm bảo cho tất cả trẻ đều được quan sát Chỉ những việc đơn giản như vậy thôi nhưng nó cũng góp phần vào phát triển toàn diện cho trẻ Tôi luôn tạo môi trường thân thiện tạo cho trẻ một tâm thế
Trang 10thoải mái, trẻ cảm thấy được tôn trọng và tự tin khi giao tiếp giữa trẻ với trẻ là
sự bình đẳng và thân thiện với nhau Khi đó giáo viên đóng vai trò như những người bạn tâm sự cởi mở gần gũi với trẻ tạo cho trẻ cảm giác thoải mái tự tin vào bản thân.Tôi thấy trẻ của tôi rất cởi mở khi được trò chuyện với cô giống như một người bạn và nói ra cảm nghĩ của mình một cách vô tư và hồn nhiên nhất Bố trí sắp xếp góc tạo hình phù hợp với nhu cầu hoạt động để kích thích trẻ sau mỗi lần hoạt động để trẻ tạo cảm giác mới lạ và hứng thú của trẻ Môi trường góc tạo hình của trẻ phải an toàn, thoải mái, hấp dẫn, tự do, thỏa mãn nhu cầu thể hiện bản thân của trẻ Đồ dùng, đồ chơi phải thường xuyên được bổ sung, thay đổi cho phù hợp với các hoạt động và khả năng chơi của trẻ Đồ dùng
đồ chơi phải được sắp xếp trong trạng thái "đóng" và"mở" một cách hợp lý
c Kết quả đạt được:
Trẻ rất thích thú với môi trường lớp học gây nhiều hứng thú cảm xúc cho trẻ
Kết quả không những trẻ khá mà một số trẻ yếu có cảm xúc tốt, trẻ bộc lộ trí tưởng tượng sáng tạo và tham gia tích cực trong giờ hoạt động tạo hình
3.2 Biện pháp 2: Lên kế hoạch xây dựng đề tài hoạt động tạo hình, trang trí môi trường góc tạo hình và chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi trong từng tháng:
a Mục đích:
Muốn tạo được môi trường lớp xanh – sạch – đẹp – an toàn cho trẻ hoạt động tích cực thì trước tiên người giáo viên phải lên kế hoạch rõ ràng cho việc trang trí môi trường lớp Từ đó có sự chuẩn bị về lớp học, về các hình ảnh trang trí ở góc tạo hình, đồ dùng đồ chơi, các nguyên vật liệu để trẻ được khám phá, trải nghiệm và tạo ra các sản phẩm tạo hình một cách hiệu quả.Giáo viên biết cách lựa chọn nội dung, đề tài giảng dạy để phát triển cảm xúc,tình cảm thẩm
mỹ cho trẻ
b.Cách thực hiện:
Dựa vào kế hoạch mục tiêu (mục đích yêu cầu) dựa trên kết quả mong đợi
của chương trình, phù hợp với độ tuổi và nhu cầu, khả năng của trẻ mà giáo viên lên kế hoạch đề tài hoạt động học môn tạo hình dạy trẻ:
*Tháng 9: Sự kiện ( Ngày hội bé đến trường - Tết Trung thu của bé)
Trang trí các hình ảnh góc tạo hình bằng chính sản phẩm của trẻ làm ra, và ảnh sưu tầm của cô về các hình ảnh, hoạt động sinh hoạt trong ngày hội bé đến trường, Tết Trung Thu của bé.Chuẩn bị đồ dùng , đồ chơi, các nguyên vật liệu phù hợp để cho trẻ hoạt động vẽ, xé dán, nặn, thổi màu, chấm màu, in hình tạo
ra sản phẩm riêng cho mình
Hoạt động Tạo hình: Đề tài Vẽ ngày khai giảng các bạn đến trường.Vẽ đồ
chơi trung thu: đèn lồng, đèn con cá
Trang 11*Tháng 10: Sự kiện (Mừng ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10)
Trang trí các hình ảnh ở góc tạo hình bằng các hình ảnh cô vẽ, trẻ vẽ về sự kiện ngày 20/10 Hoạt động Tạo hình: Làm bưu thiếp tặng, bà tặng mẹ, vẽ hoa
*Tháng 11: Sự kiện ( Ngày hội của cô giáo - Gia đình của bé Phân loại đồ
dùng gia đình )
Chuẩn bị hình ảnh các nguyên vật liệu có hình dạng phù hợp cho trẻ tạo thành các đồ chơi về đồ dùng gia đình một cách sáng tạo.Trang trí các hình ảnh phong phú về chủng loại , màu sắc kích thích trẻ tư duy để phân loại đồ dùng theo từng chủng loại Hoạt động Tạo hình: Đề tài dạy trẻ tô, vẽ, xé dán, nặn, thổi màu, chấm màu đồ dùng trong gia đình Vẽ quà, hoa tặng cô giáo ngày 20/11
*Tháng 12: Sự kiện (Chào đón giáng sinh và Tết dương lịch)
Trang trí các góc tạo hình bằng hình ảnh giáng sinh( cây thông noel, hộp quà) Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi, các nguyên vật liệu phù hợp để cho trẻ hoạt động tạo các sản phẩm về ngày giáng sinh và Tết dương lịch
Hoạt động Tạo hình: Đề tài Vẽ cây thông noel, vẽ các hộp quà
*Tháng 1 : Sự kiện ( Bé đón tết Nguyên Đán)
Trang trí góc tạo hình hình ảnh về ngày Tết Nguyên Đán Chuẩn bị các nguyên vật liệu phù hợp để cho trẻ hoạt động vẽ, xé dán chào đón Tết Nguyên Đán Hoạt động Tạo hình: Đề tài Trang trí cành đào, cành mai Vẽ, xé dán hoa mai, hoa đào, cây quất.Trang trí lớp đón Tết Nguyên Đán
*Tháng 2: Sự kiện (Bé vui đón xuân)
Trang trí góc tạo hình các hình ảnh mùa xuân,các lễ hội mùa xuân để trẻ vẽ,
xé dán các lễ hội, món ăn, các trò chơi dân gian trong ngày Tết Nguyên Đán Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi, các nguyên vật liệu phù hợp để cho trẻ tạo ra sản phẩm mà trẻ thích Đề tài: Vẽ các lễ hội mùa xuân, món ăn, trò chơi dân gian
*Tháng 3: Sự kiện (Mừng ngày Quốc tế Phụ Nữ 8/3- Động vật)
Trang trí các góc bằng hình ảnh vẽ các bưu thiếp để tặng cô giáo, tặng bà, me.Chuẩn bị đồ dùng , đồ chơi, các nguyên vật liệu phù hợp để cho trẻ hoạt động , vẽ, xé dán , nặn tạo ra sản phẩm riêng cho mình
Hoạt động Tạo hình: Đề tài Vẽ , xé dán, nặn các con vật sống trong rừng, dưới nước, gia đình Trang trí, vẽ quà , hoa tặng bà, mẹ
*Tháng 4: (Một số hiện tượng tự nhiên)
Trang trí các góc bằng hình ảnh các hiện tượng tự nhiên Chuẩn bị đồ dùng ,
đồ chơi, các nguyên vật liệu phù hợp để cho trẻ hoạt động , vẽ, xé dán , nặn tạo ra sản phẩm riêng cho mình Hoạt động Tạo hình: Vẽ, xé dán, nặn các hiện tượng tự nhiên mưa, nắng
*Tháng 5: Sự kiện (Thủ đô Hà nội,đất nước, Sinh nhật Bác Hồ,)
Trang 12Trang trí các góc bằng hình ảnh lăng Bác Hồ, Hồ Gươm, Chùa Một Cột Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi, các nguyên vật liệu phù hợp để cho trẻ làm hoạt động tạo hình vẽ, xé dán tạo ra các hình ảnh về thủ đô Hà Nội, Bác Hồ
( Minh chứng 3: Kế hoạch xây dựng đề tài hoạt động Tạo hình)
c Kết quả đạt được:
Khi xây dựng kế hoạch các đề tài môn tạo hình cho trẻ phù hợp năng lực theo
độ tuổi, nhu cầu, mong muốn của trẻ Trẻ bước đầu có khả năng thể hiện cảm
xúc, sáng tạo trong các hoạt động tạo hình, yêu thích tham gia các hoạt động
3.3 Biện pháp 3: Sưu tầm các nguyên vật liệu để dạy trẻ hoạt động tạo hình
và làm đồ chơi đa dạng, phong phú:
a Mục đích:
Khi thực hiện hoạt động tạo hình thì nguyên vật liệu không thể thiếu được Vậy để hoạt động tạo hình dạy trẻ làm đồ dùng , đồ chơi có hiệu quả việc sưu tầm và sử dụng nguyên vật liệu là vô cùng quan trọng Từ đầu năm học tôi đã lên kế hoạch cho việc lựa chọn và sử dụng các nguyên vật liệu sao cho phù hợp với hoạt động tạo hình.Các nguyên vật liệu phong phú, đa dạng sẽ kích thích khả năng hứng thú và sáng tạo của trẻ tạo ra các sản phẩm tạo hình đẹp
b Cách thực hiện:
Muốn dạy trẻ tạo ra những sản phẩm đẹp, hấp dẫn tôi cần phải định hướng một số nguyên vật liệu cần thiết có sẵn ở địa phương mà trẻ có thể sưu tầm được: Các loại vỏ hộp, giấy cứng, len, giấy màu, xốp, hột hạt, vỏ ngao, lá cây, lõi giấy vệ sinh, chai lọ, thìa sữa chua, vải vụn, tăm bông, ống hút ,
( Minh chứng 4: Sưu tầm các nguyên vật liệu)
*Ví dụ: Lá cây: Tôi cho trẻ trò chuyện về thiên nhiên, cho trẻ nhặt lá cây từ những lá cây đó tôi có thẻ cho trẻ phân biệt theo kích cỡ ( to – nhỏ), chiều dài ( dài – ngắn), màu sắc ( tối – sáng), hình dạng ( tròn – thuôn), làm tranh từ lá cây
- Xé lá cây thành cá hình khác nhau Dùng lá để tạo thành những đồ chơi: kết thành quạt, kèn, con vật Sử dụng lá làm phép đếm
( Minh chứng 5: Sưu tầm nguyên vật liệu lá cây)
*Ví dụ: (Cát, sỏi) Khi được ra ngoài thiên nhiên, được chơi với nguyên vật liệu thiên nhiên sẽ tạo cho trẻ hứng thú và dễ tiếp thu Trẻ được thực hành trải nghiệm như: Xúc cát, gạt cát, rót cát In hình bàn tay, bàn chân trên cát Dùng ngón tay vẽ hình trên cát Làm tranh từ những viên sỏi, ống hút chấm màu thổi thành hoa
( Minh chứng 6: Trẻ làm tranh từ nguyên vật liệu sỏi)
Đồ dùng chưa nhiều tôi đã huy động phụ huynh thu gom phế liệu để cô và trẻ cùng làm những đồ chơi tự tạo phục vụ cho việc dạy và học để các con được
Trang 13cùng cô làm đồ dùng đồ chơi trẻ rất vui và cảm thấy tự hào vì mình đã góp phần nhỏ bé để tạo ra sản phẩm: cùng cô làm tranh tường ( nguyên liệu từ báo cũ) , những đồ chơi từ nắp chai( tạo lỗ trên nắp chai xâu thành vòng)
( Minh chứng 7: Trẻ làm đồ chơi đa dạng, phong phú)
c Kết quả đạt được:
Khi trẻ được tham gia hoạt động tạo hình theo sự định hướng, hướng dẫn
của giáo viên Với những nguyên vật liệu giáo viên sưu tầm khi vận dụng các nguyên vật liệu tạo hình cho trẻ thực hành thì sự sáng tạo, linh hoạt và khéo léo khi đến với trẻ rất nhẹ nhàng không gò ép trẻ mà lại hiệu quả Giờ học sôi nổi hẳn lên, kỹ năng của trẻ thay đổi với những nguyên liệu mà tôi gợi mở cho trẻ trong giờ hoạt động tạo hình Trẻ tạo ra được những sản phẩm tạo hình sáng tạo
và đẹp mắt , trẻ thấy hứng thú, tích cực và hào hứng tham gia hoạt động
3.4 Biện pháp 4: Hướng dẫn trẻ học tạo hình ở mọi lúc, mọi nơi:
a Mục đích:
Dạy trẻ hoạt động tạo hình mọi lúc, mọi nơi như giờ hoạt động ngoài trời
cô cho trẻ nhặt lá rơi rồi tạo nên những con vật dễ thương mà trẻ thích, qua đó giáo dục trẻ giữ gìn vệ sinh môi trường Những sản phẩm do trẻ làm cho trẻ giữ lại để từ đó trẻ hiểu được từ những lá cây rụng ngoài thiên nhiên cũng có thể tạo nên những con vật ngộ nghĩnh và dễ thương, đồng thời thông qua tác phẩm của con mình mang về nhà từ đó phụ huynh biết được năng khiếu của trẻ để qua đó tôi có thể phối hợp với phụ huynh để bồi dưỡng những trẻ có năng khiếu về tạo
hình Để lôi cuốn được trẻ tham gia vào hoạt động thì người giáo viên cần phải
tìm tòi những sáng kiến mới, những thủ thuật sư phạm và từ đó dùng ngôn ngữ của mình để truyền đạt tới trẻ một cách sinh động và lôi cuốn Điều đó muốn nói đến khả năng ứng xử của người giáo viên cũng như ngôn ngữ và phong cách đứng lớp thật tự tinh, dí dõm, vui vẻ, ngộ nghĩnh gây sự chú ý của trẻ vào hoạt động Đặc biệt, người giáo viên cũng phải có khả năng tạo hình và tạo ra những tác phẩm đẹp, vì trẻ học đa số dựa trên sự bắt chước là chủ yếu, vì thế đòi hỏi người giáo viên cũng phải đưa ra những hình mẫu đẹp mắt và mang tính nghệ thuật cao
Trang 14Khi hoạt động ngoài trời cô yêu cầu trẻ lượm lá khô để làm vật liệu cho trẻ hoạt động tạo hình Giờ sinh hoạt chiều cô kể cho trẻ nghe về các con vật mà trẻ thích trẻ tưởng tượng lại và vẽ, xé dán làm tranh các con vật từ các chiếc lá khô
( Minh chứng 8: Trẻ tạo tranh từ nguyên vật liệu lá cây)
Bên cạnh dạy tạo hình ở lớp cô là người gợi ý cho trẻ tạo hình cho trẻ bằng cách trao đổi với phụ huynh để cùng nhắc nhở, động viên trẻ Hướng dẫn trẻ thực hiện một vài bài tập ở nhà như vẽ tranh theo đề tài, nặn theo mẫu, vẽ theo ý thích hay xé dán một hình ảnh nào đó, theo đề tài mà trẻ đã được làm quen ở lớp Những định hướng, những phương pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình, thì
có một điều không thể thiếu được, đó chính là sự khích lệ động viên kịp thời của
cô giáo đối với những sản phẩm mà trẻ làm ra, hay đối với những trẻ chưa làm tốt hay chưa hoàn thành xong sản phẩm của mình thì một lời khích lệ sẽ làm cho trẻ cố gắng hơn nữa trong giờ hoạt động lần sau Việc nhận xét sản phẩm của giáo viên đối với sản phẩm của trẻ cũng rất quan trọng, nó giúp cho trẻ rút được những kinh nghiệm để làm tốt hơn vào lần sau, cũng như bước đầu hình thành khả năng nhận xét đánh giá tác phẩm nghệ thuật trên bản thân trẻ Tuy nhiên, việc đánh giá sản phẩm của trẻ cũng cần phải chính xác, phù hợp với cách nhìn, cách nghĩ cũng như cách cảm nhận của trẻ đối với tác phẩm nghệ thuật của mình Khi đánh giá sản phẩm tạo hình của trẻ tôi luôn căn cứ vào các điểm sau: Đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi, dựa vào mục tiêu đặt ra trong giờ hoạt động cũng rất quan trọng Dựa vào nội dung của hoạt động tạo hình để đánh giá năng lực của trẻ, cũng như sự tiến bộ dần của quá trình từ đầu năm học cho đến cuối năm
để thấy được sự chuyển biến rõ rệt ở khả năng tạo hình trên trẻ
Cùng với những hoạt động chung hằng ngày hay hoạt động mọi lúc mọi nơi, thì ngoài ra trong trường cũng tổ chức các hoạt động phong trào vui chơi, đón lễ hội, thông qua đó trẻ được quan sát cách trang trí, vẽ đẹp của các ngày lễ hội, hay cuộc thi vẽ tranh trong trường để từ đó tôi tìm hiểu được năng khiếu của mỗi trẻ từ đó có hướng bồi dưỡng kịp thời Ngoài ra, hằng ngày tôi cũng có 1 cuốn sỗ nhật ký hằng ngày để theo dõi trẻ từ đó phát hiện ra năng khiếu ở mỗi trẻ để bồi dưỡng thêm
( Minh chứng 9: Trẻ tham gia cuộc thi vẽ tranh tạo hình)
c Kết quả đạt được:
Trẻ tự tin được thỏa sức sáng tạo nghệ thuật theo ý tưởng của mình Trẻ rất
vui và hào hứng tạo ra các sản phẩm tạo hình có bố cục, màu sắc thẩm mỹ hơn
Thông qua đó kỹ năng tạo hình của trẻ cũng cải thiện rõ rệt Trẻ yếu không còn nhút nhát, tự ti mà đã hòa nhập cùng các bạn và tạo ra các sản phẩm tạo hình theo ý thích của mình Từ đó không khí giờ học không còn tẻ nhạt như trước nữa