Mục đích của đề tài là giúp trẻ có ý thức bảo vệ môi trường và sử dụng tiết kiệm năng lượng, đồng thời hình thành cho mọi người trong cộng đồng nhận thức và quan tâm tới các vấn đề của môi trường, có thái độ tích cực, kĩ năng bảo vệ môi trường.
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI
***************
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MÔI TRƯỜNG VÀ SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM”
Lĩnh vực: Giáo dục mẫu giáo
Cấp học: Mầm non Tài liệu kèm theo: Phụ lục
NĂM HỌC: 2016 – 2017
MÃ SKKN
Trang 23.1 BP1: Khảo sát trẻ đầu năm
3.2 BP2: Xác định, lựa chọn mục tiêu, lập kế hoạch giáo dục bảo vệ
môi trường, tiết kiệm năng lượng cho trẻ trong năm học phù hợp với độ
tuổi
3.3 BP3: Trang trí môi tường lớp học thân thiện, xây dựng lịch vệ sinh
lớp Đồng thời hướng dẫn những kĩ năng cần thiết
3.4 BP4: Hướng dẫn trẻ cách tái sử dụng các loại nguyên vật liệu (đồ
dùng, giấy, vỏ hộp nhựa…) thông qua các hoạt động
3.5 BP5: Thiết kế, sáng tạo và sưu tầm một số trò chơi nhằm giáo dục
bảo vệ môi trường cho trẻ
3.6 BP6: Tổ chức cho trẻ thực hành, trải nghiệm một số thí nghiệm
Xây dựng các tình huống giáo dục để trẻ thảo luận
3.7 BP7: Làm tốt công tác tuyên truyền
4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
a.Với Giáo viên:
Trang 3PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lí do chọn đề tài:
Môi trường đóng vai trò quan trọng đối với sự sống và chất lượng cuộc sống của con người Con người cần có không khí trong lành để thở, cần có nước sạch để sử dụng trong sinh hoạt hàng ngày, cần có những điều kiện tự nhiên và
cơ sở vật chất nhân tạo để sống, làm việc, nghỉ ngơi cần có một môi trường văn hóa – xã hội lành mạnh, văn minh để hình thành và phát triển nhân cách, nâng cao chất lượng cuộc sống cả về vật chất và tinh thần Mỗi chúng ta ai cũng nhận thức được tầm quan trọng của môi trường Vậy môi trường trong sạch là gì? Làm thế nào để có môi trường trong sạch? Mỗi chúng ta đã đóng góp được gì để cho môi trường ngày càng trong sạch hơn? Điều đó hoàn toàn tùy thuộc vào ý thức của mỗi cá nhân chúng ta
“ §Êt n-íc-Tổ quốc- Việt Nam
Có sạch đẹp mãi được không Điều đó tùy thuộc hµnh động của bạn Chỉ thuộc vào bạn mà thôi”
Trong những năm gần đây tốc độ phát triển của các khu công nghiệp, cùng với tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu, nền kinh tế nước ta phát triển nhanh chóng, khoa học kĩ thuật, công nghệ phát triển giúp con người lao động thủ công thay bằng những máy móc hiện đại Đời sống con người được cải thiện
rõ rệt, nhưng bên cạnh kết quả đó thì cũng thu được không ít tác hại, đó là chất thải công nghiệp đã gây ảnh hưởng lớn tới môi trường trở thành nạn ô nhiễm Bên cạnh đó còn rác thải sinh hoạt chưa được sử lý, nạn chặt phá rừng bừa bãi, khai thác mỏ vô tổ chức, khai thác nguồn nước ngầm tự do làm cho môi trường sinh thái biến đổi, tài nguyên cạn kiệt Tất cả những điều đó đã gây nên ô nhiễm môi trường dẫn tới tốc độ xuất hiện những bệnh lạ khó chữa ảnh hưởng rất nguy hiểm tới sức khỏe con người Với nhận thức lệch lạc cùng với lối sống vị kỷ, bất công với thiên nhiên nên con người đã có những hành vi gây tổn hại cho môi trường
Giáo dục bảo vệ môi trường là giáo dục như thế nào?
Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non là cung cấp cho trẻ những kiến thức sơ đẳng về môi trường phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ nhằm tạo ra thái độ, hành vi đúng của trẻ đối với môi trường xung quanh Việc khám phá quy luật của tự nhiên nhằm mục đích bảo vệ môi trường có thể bắt đầu từ lứa tuổi mầm non
Thế còn sử dụng tiết kiệm năng lượng là như thế nào?
Trang 4Như chúng ta đã biết hiện nay vấn đề “Năng lượng” là một vấn đề đang rất
“nóng” và có quy mô toàn cầu Đặc biệt là trong những năm gần đây do ảnh hưởng của việc trái đất đang nóng dần lên, hiệu ứng nhà kính, ô nhiễm môi trường…rất nhiều quốc gia trên thế giới phải đối mặt với những thảm họa thiên tai nghiêm trọng như lũ lụt, lở đất Rất rất nhiều vấn đề mà cả thế giới đang phải đối mặt đều có liên quan ít nhiều đến năng lượng và tài nguyên thiên nhiên dù
có vô tận đến đâu thì cũng có lúc cạn kiệt Năng lượng chỉ có hạn, con người càng ngày càng sinh ra nhiều, nhu cầu năng lượng ngày càng lớn, nếu ko sử dụng tiết kiệm và nghiên cứu các giải pháp năng lượng mới, thì khủng hoảng năng lượng sẽ xảy ra Đối với trẻ mẫu giáo thì “học bằng chơi, chơi mà học”
Chơi là hoạt động chủ đạo, chơi gây ra những biến đổi về chất có ảnh hưởng quyết định đến sự hình thành nhân cách và làm tiền đề cho các hoạt động học tập trong trường mầm non Chính vì thế việc lồng ghép nội dung giáo dục qua các trò chơi, các hoạt động là một nhân tố không thể thiếu trong quá trình giáo dục trẻ bảo vệ môi trường và sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả
2 Mục đích nghiên cứu:
Từ thực tế giảng dạy tôi đã quyết tâm nghiên cứu đề tài này nhằm giúp trẻ
có ý thức bảo vệ môi trường và sử dụng tiết kiệm năng lượng, đồng thời hình thành cho mọi người trong cộng đồng nhận thức và quan tâm tới các vấn đề của môi trường, có thái độ tích cực, kĩ năng bảo vệ môi trường
Qua đó đồng nghiệp và các bạn đọc có thể ứng dụng vào công tác giáo dục trẻ của mình để việc giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ tuổi mầm non đạt được hiệu quả cao nhất
3.Kế hoạch nghiên cứu:
Thời gian nghiên cứu bắt đầu từ: Tháng 8 năm 2016
Thời gian hoàn thành vào cuèi tháng 5 năm 2017
Tôi đã lên kế hoạch nghiên cứu đề tài ngay khi tiếp nhận lớp để tìm ra những biện pháp tốt nhất giúp trẻ lớp mình tự tin, hòa đồng, tích cực hoạt động
và cảm thấy hạnh phúc sau mỗi ngày đến lớp
Phạm vi nghiên cứu: Trẻ 4-5 tuổi lớp MG Nhì B1
Chính vì những lý do trên mà năm học này tôi đã lựa chọn và tiếp tục nghiên cứu đề tài sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường và sử dụng tiết kiệm năng lượng cho trẻ tuổi mầm non” góp một phần công sức của mình trong việc thực hiện tốt phương pháp đổi mới giáo dục mầm non của trường nói riêng và nghành học mầm non nói chung
Trang 5PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Cơ sở lý luận:
Tuổi thơ ấu của con người là một giai đoạn tràn đầy hạnh phúc trong
vòng tay của ông bà, cha mẹ Song do sự phát triển của xã hội nên trẻ đã được gửi tới trường Mầm non để học tập nhằm giúp cha mẹ, các bậc phụ huynh làm việc, tham gia vào lao động xã hội Điều này cho thấy thời gian sống ở các trường của trẻ rất lâu, bằng 2/3 số thời gian trẻ thức trong ngày Làm thế nào để giúp trẻ sống trong một tập thể đông đúc có nề nếp, ngoan ngoãn, hiểu biết mà vẫn hồn nhiên, mạnh dạn, linh hoạt như ở gia đình, đó là nhiệm vụ rất khó khăn của một giáo viên phụ trách nhóm lớp
Bên cạnh việc dạy trẻ những kiến thức trong khung chương trình do Bộ giáo dục ban hành thì việc giáo dục bảo vệ môi trường và sử dụng tiết kiệm năng lượng cho trẻ cũng là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng Do đó trách nhiệm của giáo viên thật quan trọng và đóng vai trò chủ đạo trong việc giáo dục trẻ thành công hay không? Thực tế hiện nay cho thấy chúng ta phải thừa nhận một điều là trẻ con ngày nay đã thông minh hơn, hoạt bát hơn, lém lĩnh hơn Nhưng khi cháu vào lớp học thì các cháu không dám nói những điều trẻ thích, không dám mạnh dạn sinh hoạt trong tập thể, giao tiếp với người lớn theo suy nghĩ của mình Chỉ một số cháu dám nói nên những suy nghĩ, trò chuyện cùng
cô và khách đến lớp Một câu hỏi lớn được đặt ra?
+ Giáo viên chưa biết điều khiển cái thông minh linh hoạt ở một số trẻ giỏi đang
có ở trong lớp của mình
+ Cô ít cùng cháu chuyện trò những đề tài ngoài chương trình, đàm thoại bàn bạc những vấn đề xảy ra xung quanh trẻ, nên còn ngại khi đưa một nội dung giáo dục mới vào chương trình như giáo dục bảo vệ môi trường và sử dụng tiết kiệm năng lượng
+ Còn mệnh lệnh ra lệnh cho trẻ
+ Trong một số tiết học như: tìm hiểu môi trường xung quanh, văn học, âm nhạc, vui chơi ít tạo điều kiện cho trẻ hỏi nhiều và nêu những thắc mắc của mình bằng chính ngôn ngữ ngây thơ của trẻ Như vậy làm sao giáo viên có thể đưa các nội dung giáo dục bảo vệ môi trường và sử dụng tiết kiệm năng lượng tới trẻ một cách có hiệu quả thông qua các hoạt động của trẻ? Phải chăng môi trường
sư phạm trong lớp ở đây chưa đảm bảo, chưa xóa bỏ được khoảng cách giữa cô
và trẻ, giữa trẻ với nhau, trẻ bị gò ép khi tiếp nhận kiến thức Làm sao để có thể tích hợp nội dung này vào các hoạt động một cách thoái mái không khiên cưỡng,
ép buộc mà vẫn đạt hiệu quả nhất?
Do đó tôi thiết nghĩ việc tìm ra những phương pháp tối ưu để việc giáo dục bảo vệ môi trường và sử dụng tiết kiệm năng lượng cho trẻ đạt được hiệu quả cao là cần thiết và vô cùng quan trọng
Trang 6- Được sự giúp đỡ của đồng nghiệp trong việc chăm sóc giáo dục trẻ Tôi được ở cùng lớp với 03 đồng chí giáo viên lâu năm có nhiều kinh nghiệm trong việc chăm sóc giáo dục trẻ, 02 đồng chí giáo viên trẻ năng động và nhạy bén
- Bản thân chịu khó tìm tòi và sáng tạo trong việc làm đồ dùng dạy học
Có kiến thức về công nghệ thông tin nên ứng dụng tốt vào việc soạn bài và giáo
án giảng dạy, đồng thời tìm kiếm được nhiều nguồn tư liệu về giáo dục bảo vệ môi trường sử dụng tiết kiệm năng lượng để đưa vào giáo án điện tử phục vụ tốt cho hoạt động học của trẻ
2.2 Khó khăn:
- Vì thời gian chăm sóc trẻ chiếm khá nhiều nên thời gian dành cho việc làm đồ dùng ở các góc còn ít, hơn nữa đồ dùng hoạt động góc phải luôn thay đổi theo từng chủ điểm, đồ dùng, đồ chơi phải đủ số lượng phục vụ cho hoạt động vui chơi của trẻ
- Một số trẻ trong lớp còn có tính thụ động, rụt rè, ít giao lưu trong giờ chơi Nhiều trẻ chưa có ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường Nhiều trẻ chịu ảnh hưởng xấu từ thói quen của mọi người trong gia đình, người thân xung quanh trẻ chưa có ý thức bảo vệ môi trường và sử dụng tiết kiệm năng lượng
- Phụ huynh đa phần làm nông nghiệp nên thời gian chăm sóc và dạy thêm trẻ tại gia đình còn chưa được chú trọng Bản thân phụ huynh cũng chưa nắm rõ được cách thức để sử dụng tiết kiệm các nguồn năng lượng và cách bảo
vệ môi trường sống
Trong những năm gần đây đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về giáo dục bảo vệ môi trường và sử dụng tiết kiệm năng lượng của các tiến sĩ thạc sĩ khoa học để lựa chọn đưa vào chương trình giáo dục trẻ ví dụ như:
2.3 Thực trạng tình hình giáo dục bảo vệ môi trường và sử dụng tiết kiệm năng lượng hiện nay
Trên thực tế hiện nay đa phần con người chưa có ý thức bảo vệ môi trường sử dụng tiết kiệm năng lượng hoặc chưa hiểu rõ cách thức để bảo vệ môi trường hay sử dụng tiết kiệm năng lượng Nhất là trẻ em chịu ảnh hưởng lớn từ thói quen của những người thân trong gia đình và những người xung quanh trẻ, trẻ chưa có những thói quen tốt thường hay bắt chước và làm theo hành động
Trang 7của người lớn Ví dụ như: Trẻ chưa có thói quen vứt rác đúng nơi qui định, chưa
có ý thức bảo vệ môi trường sống xung quanh mình như còn ngắt lá bẻ cành, hái hoa, sử dụng điện nước chưa tiết kiệm…
-Giáo viên cũng chưa có điều kiện được tập huấn, học tập về những cách giáo dục bảo vệ môi trường và sử dụng tiết kiệm năng lượng cho trẻ Bản thân tôi là một giáo viên trực tiếp đứng lớp tôi mong muốn có một nghiên cứu cụ thể hơn, rõ ràng, gần gũi, dễ thực hiện hơn để đánh giá được hiệu quả của việc giáo dục bảo vệ môi trường và sử dụng tiết kiệm năng lượng cho trẻ tuổi mầm non
3 Giải pháp thực hiện:
Sau khi tiếp nhận lớp tôi đã chia học sinh lớp mình thành 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng Đồng thời đã tìm ra những biện pháp như sau để tiến hành trên nhóm thực nghiệm Còn nhóm đối chứng thì vẫn giáo dục theo những phương pháp cũ Cụ thể như sau
3.1 Biện pháp 1: Khảo sát trẻ đầu năm
Sau khi tìm hiểu được tầm quan trọng của việc giáo dục bảo vệ môi trường sử dụng tiết kiệm năng lượng đối với trẻ mầm non, tôi đã tiến hành những công việc cần thiết để khảo sát trẻ về nhận thức, kĩ năng, thái độ, sự hiểu biết về mức độ quan trọng của môi trường, việc sử dụng tiết kiệm năng lượng đối với cuộc sống con người
Tôi sẽ tiến hành thực nghiệm các biện pháp theo 2 giai đoạn như sau:
* Giai đoạn 1: Đo đầu vào trước khi tiến hành đo hiệu quả của giáo dục
giáo dục bảo vệ môi trường và sử dụng tiết kiệm năng lượng cho trẻ ở cả 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng thông qua bài tập, câu hỏi, thí nghiệm để đo hiểu biết, kĩ năng thái độ về môi trường của trẻ
* Giai đoạn 2: Tiến hành đo đầu ra việc thực nghiệm giáo dục bảo vệ môi
trường và sử dụng tiết kiệm năng lượng cho trẻ thông qua các biện pháp ở cả 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng Sau đó thu thập xử lý Kết quả bằng công thức toán học thống kê và từ đó rút ra kết luận
Tôi tiến hành giai đoạn 1: Đo đầu vào trước khi tiến hành thực nghiệm cụ thể như sau:
Trang 8Qua việc khảo sát trẻ tôi nhận thấy trẻ ở 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng tương đối đồng đều nhau, trẻ có hiểu biết, kĩ năng, thái độ về môi trường tương đương nhau Nhưng số trẻ đạt loại giỏi ở cả 2 nhóm đều rất thấp còn số trẻ đạt loại yếu lại rất cao Tôi nhận thấy rằng việc đưa nội dung giáo dục bảo vệ môi trường, sử dụng tiết kiệm năng lượng cho trẻ mầm non từ mọi năm là chưa đạt hiệu quả Do đó việc tìm ra các biện pháp để giáo dục trẻ bảo
vệ môi trường, sử dụng tiết kiệm năng lượng trong năm học này là vô cùng cần thiết và cấp bách
Khi khảo sát trẻ xong tôi đã tiến hành thực nghiệm những biện pháp sau đây để tiếp tục hoàn thành giai đoạn 2 của thực nghiệm
3.2 Biện pháp 2: Xác định, lựa chọn mục tiêu, lập kế hoạch giáo dục bảo vệ môi trường và tiết kiệm năng lượng cho trẻ trong năm học phù hợp với độ tuổi
Phải nói rằng trẻ tuổi mầm non như tờ giấy trắng người lớn chúng ta vẽ
gì lên đó thì sẽ hướng cho nhân cách và con người trẻ theo hướng đó Nên thực
sự người lớn chúng ta muốn dạy được một đưa trẻ có nhân cách tốt thì đầu tiên chúng ta phải có chuẩn mực, phải nắm chính xác và đúng những kiến thức mà chúng ta sẽ cung cấp cho trẻ Điều đó lại càng chuẩn mực, càng cần sự chính xác cao hơn đối với những người làm nghề giáo viên, bởi họ chính là những người gieo mầm tri thức cho biết bao thế hệ học trò Luôn nắm vững tâm sinh
lý của trẻ để có phương pháp tổ chức các hoạt động cho trẻ, không để trẻ nhàm chán im lặng, phải giúp trẻ hoạt động tích cực vào các hoạt động, gây hứng thú
và sự chú ý cho trẻ
Hiểu được điều này bản thân tôi không ngừng học tập và rèn luyện mình Trong thời gian qua tôi đã theo học và tốt nghiệp lớp đại học chuyên ngành mầm non để nâng cao thêm kiến thức về chuyên ngành của mình và tôi đã tốt nghiệp lớp trung cấp tin thêm phần nào hiểu biết về công nghệ thông tin để ứng dụng tốt vào việc soạn bài và xây dựng giáo án điện tử phục vụ cho hoạt động học của trẻ Bản thân tôi luôn có ý thức chấp hành nội qui của trường cũng như của ngành tham gia đầy đủ các đợt chuyên đề, các buổi tập huấn do phòng, trường tổ chức.Ngoài ra tôi còn nghiên cứu những nội dung liên quan đến việc giáo dục môi trường, sử dụng năng lượng tiết kiệm để có thể ứng dụng vào các hoạt động của trẻ có hiệu quả nhất Các tư liệu phải có nội dung giáo dục phù hợp với độ tuổi và đặc điểm sinh lý của trẻ Nội dung hình ảnh, video có tính chất giáo dục
rõ ràng, khả thi, dễ áp dụng cho cả giáo viên và phụ huynh học sinh cũng có thể
Trang 9+ Nghiên cứu kĩ một số tài liệu về cách tổ chức hoạt động giáo dục bảo
vệ môi trường và sử dụng tiết kiệm năng lượng cho trẻ có hiệu quả nhất
+ Tìm và sưu tầm một số trò chơi dân gian, trò chơi chuyển tiếp, trò chơi sáng tạo có nội dung giáo dục bảo vệ môi trường và sử dụng tiết kiệm năng lượng để đưa vào các hoạt động của trẻ sao cho phù hợp
+ Có kế hoạch họp phụ huynh đầu năm học thông báo những vấn đề của lớp trong năm học mới.Có kế hoạch kiểm tra, sắp xếp đồ dùng đồ chơi trong lớp từ đầu năm học để đề nghị với BGH nhà trường bổ xung và mua mới cho lớp…
Sau khi tìm hiểu căn bản về nội dung giáo dục môi trường, sử dụng năng lượng tiết kiệm và tìm kiếm được nguồn tư liệu phù hợp tôi đã định hướng được những kiến thức, nội dung trong năm học mà trẻ lớp tôi cần đạt được và xen kẽ đưa nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào các hoạt động sao cho phù hợp nhất với khả năng của trẻ, phù hợp với lứa tuổi và đặc điểm nhận thức của trẻ, đúng chuẩn với mục tiêu đặt ra của lứa tuổi.Tôi đặt ra yêu cầu chung cho trẻ của cả lớp, sau đó định hướng những trẻ kém hơn sẽ có biện pháp cụ thể đặc biệt hơn những trẻ khá và nhanh nhạy Tôi còn lưu ý lựa chọn nội dung từ dễ đến khó để trẻ dễ dàng tiếp thu và thực hiện tốt hơn
Ví dụ tôi xây dựng kế hoạch giáo dục cho trẻ trong 1 năm học như sau:
Thời gian Nội dung giáo dục
Tháng 9
Giáo dục trẻ giữ gìn vệ sinh lớp học và vệ sinh cảnh quang trong trường
- Hướng dẫn trẻ bỏ rác đúng nơi qui định
trẻ sử dụng tiết kiệm năng lượng điện nước
sóc cây cảnh ở nhà
Tháng 12
Cho trẻ xem video về các loại phương tiện giao thông và mật
độ gia tăng của các loại phương tiện giao thông, sự ảnh hưởng
cả các loại phương tiện giao thông đó tới môi trường Giáo dục trẻ ý thức khi tham gia giao thông nơi công cộng
Hướng dẫn trẻ tái sử dụng các loại nguyên liệu, phế liệu như
vỏ hộp nhựa, giấy báo… làm đồ dùng đồ chơi (như các loại phương tiện giao thông, làm cây, hoa…)
với con người và hệ sinh thái
Trang 10Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường xanh như chăm sóc cây, trồng cây và theo dõi quá trình phát triển của các loại cây, không chặt phá cây, ngắt lá bẻ cành
Tháng 2
Hướng dẫn trẻ sử dụng lá cây và cành cây khô để tạo thành tranh trang trí, đồ chơi từ lá cây, tạo hình con vật từ lá cây và các bộ phạn khác của cây
Trò chuyện về hoạt động của ngày Tết cổ truyền của dân tộc, giáo dục trẻ đi chơi Tết ở nơi công cộng phải vứt rác đún`g nơi qui định, không hái hoa, bẻ cành lộc
Nhắc trẻ mang những vỏ hộp bánh, kẹo để làm đồ dùng đồ chơi Hướng dẫn trẻ làm thiệp chúc mừng năm mới từ các loại nguyên liệu, tập gói bánh chưng…
Xem hình ảnh đúng sai của con người đối với môi trường, hành vi bảo vệ môi trường của con người trong sinh hoạt (Chỉ
số 56, bộ chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi)
* Tôi tiếp tục xây dựng nội dung để đánh giá hiệu quả của giáo dục bảo vệ môi trường, sử dụng tiết kiệm năng lượng cho trẻ mầm non như sau:
Mỗi câu hỏi tương ứng với 1 điểm Điểm tối đa là 10 để đánh giá trẻ một cách
cụ thể nhất
Trang 11a Hiểu biết về môi trường
* Về bản thân trẻ
Tổ chức cho trẻ vẽ tranh về bản thân bé
Đặt câu hỏi: Con tên là gì?Con sinh ngày bao nhiêu?
Con thấy mình cao hay thấp?Bố mẹ con tên là gì?
Nhà con có ông bà không? Nhà con có những anh chị em nào?
Những bộ phận đó có chức năng gì?Con yêu ai nhất? Vì sao?
* Gia đình của bé
Cho trẻ vẽ tranh về gia đình.Gia đình con có bao nhiêu người?
Con hãy kể tên mọi người trong gia đình?Con thấy mọi người trong gia đình có đặc điểm hay tính cách như thế nào?Gia đình con là gia đình đông con hay ít con?Bố mẹ con làm nghề gì?
Nhà con là nhà gì? Nhà tầng hay nhà ngói…?Trong nhà con có những loại đồ dùng gì?Khi ở nhà bố mẹ con thường làm gì?
Con thường làm gì để giúp bố mẹ?Khi ăn cơm xong cả nhà thường làm gì?
Vào ngày lễ gia đình con hay đi chơi ở đâu?
* Thế giới thực vật
Cho trẻ xem các loại tranh về các loại quả củ, hoa…
Hãy kể tên những loại cây mà con biết?Hãy kể tên những loại cây cho bóng mát?Hãy kể tên những loại cây dùng làm thức ăn?
Hãy kể tên những loại cây lấy hoa?Hãy kể tên những loại cây lấy quả?
Hãy kể tên những loại củ?Hãy kể tên những loài hoa?
Hãy chọn tranh những loại quả?Con thích loại quả nào nhất? Vì sao?
Nhà con trồng những loại cây nào?
* Quê hương của bé
Nhà con ở đâu?Ở quê mình có những danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử nào?Có khu vui chơi giải trí nào không?
Trang 12Khi đi tham quan ở những di tích lịch sử đó con cần làm gì để bảo vệ khu di tích lịch sử của quê mình?Ở quê mình có những công trình giao thông nào?Có những loại phương tiện giao thông nào?Quê mình có món ăn gì đặc biệt?Quê mình có nghề gì truyền thống?
Con thích nơi nào nhất của quê mình?Con có thích quê mình không? Vì sao?
* Tài nguyên:
Nước dùng để làm gì?Nước có đặc điểm gì?Nước có ở những đâu?
Không khí có tác dụng gì?Chúng ta có nhìn thấy không khí không?
Ánh sáng mặt trời có tác dụng gì?Con người dùng đất đai vào việc gì?
Rừng có đặc điểm gì?Biển có đặc điểm gì?
* Thời tiết
Một năm có mấy mùa?Hãy kể tên các mùa trong năm?
Thời tiết mùa xuân như thế nào?Thời tiết mùa hè như thế nào?
Thời tiết mùa thu như thế nào?Thời tiết mùa đông như thế nào?
Bây giờ là mùa gì?Vì sao con biết?Kể tên thứ tự các buổi trong ngày?
b Kĩ năng về môi trường
Cô chuẩn bị các tranh lô tô về các chủ điểm như: Trường mầm non, Bản thân, Gia đình, Tài nguyên, Động vật, Thực vật, Thời tiết, Quê hương
Yêu cầu trẻ chọn những bức tranh mà trẻ cho là hành động đúng và những bức tranh là hành động sai Mỗi tranh chọn đúng được một điểm
Hỏi thêm trẻ con sẽ hành động theo bạn nào? Vì sao?
Những hành động nào không nên làm? Vì sao?
* Tiêu chí đánh giá trẻ như sau:
a Hiểu biết về môi trường của trẻ
* Về Trường mầm non:
+ Kể được tên lớp.Kể được tên các cô trong lớp, tên cô Hiệu trưởng, tên các bạn trong lớp.Miêu tả được đặc điểm, hình dáng bên ngoài của cô giáo bằng ngôn ngữ.Nói được công việc của một số người trong trường
+ Kể tên một số đồ chơi trong lớp, ngoài sân trường.Kể được các hoạt đọng trong ngày của trẻ ở trường
* Về bản thân:
Kể tên ngày sinh của mình Miêu tả đặc điểm của bản thân bằng ngôn ngữ
Chỉ và nói được các bộ phạn trên cơ thể, vai trò của chúng.Nói được vị trí của mình trong gia đình
Trang 13Kể tên các loại cây, hoa, quả.Nói được lợi ích chung của cây, rau, hoa, quả
Nêu được đặc điểm cảu các loại cây, rau, hoa, quả.Nói được các bộ phận của cây.Biết được quá trình phát triển cảu cây từ hạt
* Thế giới động vật
Kể tên con vật sống trong gia đình.Kể tên con vật sống trong rừng
Kể tên con vật sống dưới nước.Kể tên các loài chim,các loài côn trùng
* Quê hương
Kể được tên xóm, thôn, xã, huyện, thành phố nơi mà trẻ sống
Kể được tên một số danh lam thắng cảnh của địa phương
* Tài nguyên:
Nói được lợi ích của nước, không khí, rừng và biển
Miêu tả được đặc điểm cơ bản của nước, không khí, rừng, biển bằng ngôn ngữ
* Thời tiết
Kể tên các mùa trong năm.Miêu tả đặc điểm cơ bản của các mùa trong năm
+ Nói được thứ tự thời gian trong ngày và sự thay đổi cảu thời tiết
+ Phân biệt được các mùa trong năm
b Kĩ năng về môi trường của trẻ
Trang 14* Thế giới thực vật
+ Phân biệt được hành động đúng sai
+ Biết chăm sóc bảo vệ cây xanh
* Thế giới động vật
+ Phân biệt được hành động đúng sai
+ Chăm sóc và bảo vệ các con vật nuôi trong gia đình:l Cho gà, chó, mèo ăn.Không trêu đùa các loài thú khi đi tham quan vườn thú…
* Quê hương
+ Phân biệt được hành động đúng sai
+ Giữ gìn vệ sinh nơi công cộng
c Thái độ về môi trường của trẻ
- Trẻ hào hứng với những hành động đúng với môi trường
+ Ngoan ngoãn nghe lời ông bà, bố mẹ, các cô,… yêu thương anh chị em và mọi người xung quanh.Từ làm vệ sinh cá nhân: tự xú ăn, tự đnáh răng, rửa mặt, tự mặc quần áo Có ý thức giữ gìn vệ sinh nhà cửa
+ Đoàn kết với bạn bè, biết giúp đỡ mọi người xung quanh.Có ý thức giữ gìn vệ sinh lớp học và những nơi công cộng.Trồng và chăm sóc cây xanh
+ Có ý thức chăm sóc và bảo vệ các con vật nuôi trong gia đình
Trẻ ghét và tránh xa những hành động không đúng với môi trường
+ Không biết giữ gìn vệ sinh cá nhâ, không biết tự phục vụ bản thân
+ Không giữ gìn nhà ở sạch sẽ, không nhường nhịn em nhỏ.Không vâng lời người lớn và cô giáo.Không đoàn kết và chia sẻ với bạn
+ Không giữ gìn vệ sinh lớp học và nhà ở sạch sẽ
+ Làm hại các con vật Phá hoại cây cối
+ Vứt rác bừa bãi làm bẩn ngõ xóm và nơi công cộng
Trang 153.3 Biện phỏp 3: Trang trớ mụi trường lớp học thõn thiện, xõy dựng lịch vệ sinh lớp Đồng thời hướng dẫn trẻ những kĩ năng cần thiết
Trờn mảng tường ở gúc tuyờn truyền và hành lang lờn lớp tụi trang trớ những hỡnh ảnh cỏc bạn đang chăm súc cõy và nhặt rỏc bảo về mụi trường sống giỳp trẻ hiểu tầm quan trọng của mụi trường sống cú ý thức bảo vệ mụi trường sống quanh mỡnh
Sử dụng vải vụn, giỏ hỏng, giấy vụn, giấy bỏo để trang trớ gúc tuyờn truyền
Bờn cạnh là những bảng biểu giới thiệu nội dung chương trỡnh học của trẻ trong tuần để phụ huynh kịp thời cập nhập và rốn luyện trẻ thờm tại gia đỡnh Tụi cũn tớch hợp cả nội dung giỏo dục bảo vệ mụi trường để phụ huynh cựng kốm cặp thờm trẻ tại nhà.Đồng thời cũn cú gúc tuyờn truyền nhắc nhở phụ huynh một số điều đặc biệt trong ngày như thụng bỏo dịch bệnh đang xảy ra, thay đổi của thời tiết nhắc phụ huynh chăm súc trẻ chu đỏo hơn, vệ sinh nhà cửa sạch sẽ hơn để phonhgf muỗi trỏnh dịch bệnh… Do đú tụi đó xõy dựng lịch phõn cụng trực nhật để trẻ và cụ cựng làm, tạo cho trẻ hứng thỳ và cú ý thức giữ gỡn vệ sinh chung Cụ thể tụi đó xõy dựng như sau
Thứ Cụng việc Người trực nhật Thứ 2 Chăm súc cõy xanh ở vườn trường Cụ và trẻ Sơn Ca
Thứ 3 Dọn vệ sinh khu vườn cổ tớch Cụ và trẻ Tổ Họa My
Thứ 4 Tỉa cõy, chăm súc cõy và vệ sinh khu TN
Luộc khăn, cốc, bỏt đồ dựng cỏ nhõn của trẻ
Cụ và trẻ Ong Vàng
Cụ và trẻ tổ Bướm trắng
Thứ 5 Dọn vệ sinh sõn trường
Lau cỏc loại bảng biểu
Trong quỏ trỡnh trẻ thực hiện cụng việc cụ sẽ cựng làm và hướng dẫn trẻ cỏc kĩ năng cần thiết cho từng cụng việc cụ thể để trẻ dễ dàng thực hiện hơn Vớ
Trang 16dụ cô hướng dẫn trẻ cách cầm bình rót để tưới cây không bị rớt ra ngoài, hay hướng dẫn trẻ cách sử dụng những dụng cụ làm vườn đơn giản như kéo cắt lá cây, xẻng nhỏ để xúc đất…
3.4 Biện pháp 4: Hướng dẫn trẻ cách tái sử dụng các loại nguyên vật liệu (đồ dùng, giấy, vỏ hộp nhựa…) thông qua các hoạt động
Tôi vận động phụ huynh cùng đóng góp các loại nguyên liệu phế liệu như chai nhựa, giấy báo cũ…
Trong các giờ hoạt động chung như Hoạt động tạo hình, Hoạt động góc, hoạt động ngoài trời, hoạt động chiều tôi hướng dẫn trẻ cùng cô tạo một số loại
đồ chơi từ các loại nguyên liệu, phế liệu đó
Hướng dẫn trẻ làm áp phích tuyên truyền, giới thiệu về cách bảo vệ môi trường sống Hay từ những vỏ chai nhựa tưởng chừng như bỏ đi cũng có thể tạo thành những loại đồ chơi vô cùng đẹp mắt và hấp dấn như những chú thiên nga từ
vỏ hộp dầu gội đầu Chẩn bị một cành đào cành mai từ cành cây khô, giấy vụn để chào đón Tết nguyên đán Những con vật ngộ nghĩnh và đáng yêu từ những loại
vỏ hộp, lá cây hay bèo tây và cành cây khô… Trẻ thật sự rất hứng thú và vô cùng phấn khích khi được tham gia vào hoạt động này bởi trẻ không phải là người thụ động mà được hoàn toàn quyết định hình dáng, màu sắc, loại nguyên liệu cho sản phẩm của mình Các trẻ lớp tôi rất hứng thú và đã tạo được trất nhiều loại sản phẩm đa dạng từ nhiều loại nguyên liệu thông qua các giờ tạo hình, hoạt động ngoài trời, hoạt động góc …
Những vỉ thuốc cũ được tái chế thành vỉ thuốc đồ chơi để chơi trò chơi bác sĩ
3.5 Biện pháp 5: Thiết kế, sáng tạo và sưu tầm một số trò chơi nhằm giáo dục bảo vệ môi trường, sử dụng tiết kiệm năng lượng cho trẻ
Tôi đã nghiên cứu các tài liệu và sáng tạo, sưu tầm được một số trò chơi giúp việc giáo dục môi trường, sử dụng năng lượng tiết kiệm cho trẻ nhẹ nhàng
và thoải mái hơn Trẻ vừa được học mà vừa được chơi thì rất thích thú Từ đó tôi đã tích hợp nội dung bảo vệ môi trường và sử dụng tiết kiệm năng lượng vào tất cả các hoạt động trong ngày của trẻ
Ví dụ như giờ khám phá khoa học: “Tìm hiểu đồ dùng sử dụng điện”
Tôi đã thiết kế một trò chơi vào phần ôn luyện Đó là trò chơi “Ai nhanh
ai tinh”
Yêu cầu trẻ kể tên thật nhanh những đồ dùng sử dụng điện, đồ dùng không sử dụng điện Hoặc trẻ nhìn lên mà hình khi loại đồ dùng nào xuất hiện thì phải nói tên nhanh tên gọi, công dụng của nó
Phần 2 tôi cho trẻ chơi trò chơi động: “Ai nhanh nhất”
Lần 1 trẻ thi đua phân loại đồ dùng sử dụng điện và không sử dụng điện lần 2 trẻ thi đua chọn những hình ảnh đúng và sai trong việc sử dụng điện hay lựa chọn những loại đồ dùng nguy hiểm mà trẻ chưa được phép sử dụng