* Vai trò của môn học: Trong chương trình CCLLCT hiện nay, môn học Xây dựng Đảng giữ vai trò truyền bá lý luận, chỉ đạo thực tiễn công tác xây dựng Đảng CSVN hiện nay; cung cấp cho người
Trang 1HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ KHU VỰC I
XÂY DỰNG ĐẢNG
ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC XÂY DỰNG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Hà Nội, tháng 5 năm 2019
Trang 2ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC XÂY DỰNG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM PHẦN 1: TỔNG QUAN MÔN HỌC
1 Thông tin chung về môn học
* Tổng số tiết: 65 tiết.
(Lý thuyết: 50; Thảo luận: 15; Thực tế môn học: 0)
* Khoa giảng dạy: Xây dựng Đảng
Số điện thoại khoa: 02438.540.216
* Các yêu cầu đối với môn học:
- Yêu cầu đối với giảng viên:
+ Trước giờ lên lớp: Chuẩn bị đề cương, kế hoạch bài giảng, câu hỏi trước, trong và sau giảng bài; tài liệu phục vụ
bài giảng; các chỉ thị, nghị quyết, hướng dẫn của Trung ương Đảng mới ban hành có liên quan đến bài giảng (nếu có), cáccông cụ hỗ trợ dạy - học, chuẩn bị nội dung giao nhiệm vụ cho học viên
+ Trong giờ lên lớp: Giảng dạy đúng tinh thần đề cương, kế hoạch bài giảng; đảm bảo mục tiêu, chuẩn đầu ra bài giảng; chú
trọng kiến thức trọng tâm; phát triển kỹ năng; định hướng tư tưởng, thái độ đúng đắn cho học viên; sử dụng phương pháp giảng dạytích cực phù hợp và hiệu quả; kiểm tra việc học viên tự học nội dung bài giảng theo yêu cầu khoa đã gửi; thực hiện yêu cầu củagiảng viên nhằm phục vụ tốt hoạt động dạy - học; chú ý thái độ, phản hồi từ học viên; định hướng cho học viện tiếp tục tự học, tựnghiên cứu nội dung bài giảng
+ Sau giờ lên lớp: Lắng nghe ý kiến phản hồi của học viên; định hướng cho học viên tự học, tự nghiên cứu, củng cố
kiến thức bài giảng; tự rút kinh nghiệm và từng bước điều chỉnh nội dung và phương pháp giảng dạy phù hợp
Trang 3- Yêu cầu đối với học viên:
+ Trước giờ học: Nghiên cứu bài học trong Tập bài giảng; Chuẩn bị các nội dung theo Hướng dẫn tự học, tự nghiên
cứu của khoa đã định hướng; chuẩn bị câu hỏi thực tiễn liên quan đến nội dung bài giảng; tìm và đọc sách, tài liệu đã đượcgiới thiệu trong đề cương môn học
+ Trong giờ học: Tập trung nghe giảng, ghi chép, chuẩn bị ý kiến tham gia trao đổi, thảo luận các nội dung liên quan bài giảng
khi được phép, tích cực tham gia làm việc nhóm khi giảng viên yêu cầu
+ Sau giờ học: tự học, củng cố kiến thức, kỹ năng, thái độ, có thể trao đổi với giảng viên những vấn đề liên quan
đến bài giảng; chuẩn bị đề cương câu hỏi đánh giá, ôn tập chuẩn bị thi kết thúc học phần theo yêu cầu môn học
2 Mô tả tóm tắt nội dung môn học
*Vị trí của môn học: Xây dựng Đảng là môn học quan trọng trong chương trình CCLLCT; môn học hầu như chưa có
trong các trường Đại học hiện nay
* Vai trò của môn học: Trong chương trình CCLLCT hiện nay, môn học Xây dựng Đảng giữ vai trò truyền bá lý
luận, chỉ đạo thực tiễn công tác xây dựng Đảng CSVN hiện nay; cung cấp cho người học những nguyên lý về Đảng và xâydựng Đảng; những quan điểm, đường lối, nghị quyết của Đảng; những luận cứ khoa học, phương pháp luận mácxít giúpngười học nhìn nhận và giải quyết vấn đề một cách toàn diện trong công tác Xây dựng Đảng CSVN
Môn học làm rõ những quan điểm, nội dung đường lối, nghị quyết của Đảng CSVN trong các lĩnh vực của công tác Xâydựng Đảng; đồng thời cung cấp những luận cứ khoa học giúp người học tham gia xây dựng đường lối, nghị quyết về Đảng vàxây dựng Đảng; góp phần đổi mới, chỉnh đốn, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, nhất là trong điều kiệnĐảng cầm quyền
3 Mục tiêu của môn học
Trang 4Môn học sẽ trang bị cho học viên:
- Về kiến thức: Những tri thức cơ bản về Đảng và công tác xây dựng Đảng như: Quan điểm của chủ nghĩa
Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam về Đảng và công tác xây dựng Đảng; những nguyên tắc tổchức và hoạt động của ĐCSVN; công tác tư tưởng; công tác tổ chức, cán bộ; công tác dân vận; công tác kiểm tra, giám sát
và kỷ luật của Đảng; nâng cao chất lượng các TCCSĐ và đội ngũ đảng viên; công tác bảo vệ chính trị nội bộ của Đảng;công tác giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho đảng viên; đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong giai đoạnhiện nay
- Về kỹ năng: Khả năng phân tích, tổng hợp, xem xét, đánh giá tình hình công tác xây dựng Đảng hiện nay; khả năng phát
hiện những vấn đề bất cập trong công tác xây dựng Đảng nói chung, công tác xây dựng đảng bộ chi bộ tại địa phương, đơn vị nóiriêng Từ đó xây dựng kế hoạch, đề xuất những chủ trương, biện pháp khắc phục những hạn chế, bất cập trong công tác xây dựngđảng bộ, chi bộ tại địa phương, đơn vị
- Về tư tưởng: Thể hiện niềm tin, thái độ đúng đắn, nghiêm túc, chủ động, trách nhiệm trong rèn luyện tư tưởng, bản lĩnh
chính trị; nâng cao phẩm chất đạo đức, lối sống; năng lực công tác; ý thức tổ chức kỷ luật, phong cách lãnh đạo thực hiệnnghiêm túc các nguyên lý, nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng; chủ động, trách nhiệm trong đấu tranh, phê phán cái cũ,lạc hậu, lỗi thời; phê phán các biểu hiện tiêu cực, lệch lạc; kiên quyết đấu tranh bảo vệ Đảng; Chủ động, trách nhiệm, đề xuất xâydựng kế hoạch, biện pháp góp phần xây dựng các chi bộ, đảng bộ trong sạch, vững mạnh
Trang 5PHẦN II CÁC BÀI GIẢNG CỦA MÔN HỌC
Bài giảng này cung cấp cho học viên:
Về kiến thức: Tính tất yếu khách quan về sự ra đời của Đảng cộng sản; những nguyên tắc cơ bản về xây dựng đảng
cộng sản của Mác, Ănghen và Lênin; sự vận dụng, phát triển sáng tạo những nguyên tắc cơ bản về xây dựng đảng cộngsản của Đảng cộng sản Việt Nam
- Kiên định và thực hiện nghiêm các nguyên tắc xây dựng Đảng;
- Kiên quyết đấu tranh chống những quan điểm, biểu hiện phủ nhận tính tất yếu ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam, vi phạmcác nguyên tắc của Đảng
Trang 64 Chuẩn đầu ra và đánh giá người học
Chuẩn đầu ra
Sau khi kết thúc bài giảng học viên có thể đạt được:
Đánh giá người học Yêu cầu đánh giá Hình thức đánh
giá
Trang 7* Về kiến thức:
- Hiểu được yêu cầu của chủ nghĩa Mác - Lênin trong
xây dựng đảng cộng sản;
- Phân tích được sự vận dụng, phát triển sáng tạo những
nguyên tắc cơ bản về xây dựng Đảng Cộng sản của Đảng
cộng sản Việt Nam
* Về kỹ năng:
- Đánh giá sự vận dụng, phát triển sáng tạo của Đảng
cộng sản Việt Nam đối với quy luật ra đời của Đảng
cộng sản và các nguyên tắc xây dựng Đảng Cộng sản
của chủ nghĩa Mác - Lênin
- Tham gia xây dựng các quy chế, quy định, nội dung,
kế hoạch và biện pháp thực hiện tốt các nguyên tắc xây
dựng Đảng tại đảng bộ, chi bộ
* Về tư tưởng:
- Kiên định và thực hiện nghiêm các nguyên tắc xây dựng
Đảng;
- Kiên quyết đấu tranh chống những quan điểm, biểu hiện
phủ nhận tính tất yếu ra đời của Đảng Cộng sản Việt
1 Từ yêu cầu của Lênin: Đảng gắn bó chặt chẽ với quần chúng nhân dân, kiên quyết đấu tranh ngăn ngừa và khắc phục bệnh quan liêu xa rời quần chúng, đồng chí hãy nêu ví dụ về những
hạn chế trong thực hiện yêu cầu này tại đảng bộ(chi bộ) nơi đồng chí đang sinh hoạt và đề xuấtcác biện pháp nhằm thực hiện tốt hơn
2 Từ yêu cầu của Lênin: “Đảng mạnh lên dothường xuyên đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội
trong đảng”, đồng chí hãy nêu ví dụ về những
biểu hiện của chủ nghĩa cơ hội trong tổ chức đảnghiện nay và đề xuất các biện pháp nhằm thực hiệntốt hơn
3 Từ sự vận dụng, phát triển sáng tạo của Đảngcộng sản Việt Nam về những nguyên tắc cơ bảntrong xây dựng đảng cộng sản, đồng chí hãy đề
ra những biện pháp của bản thân để thực hiệnnhững nội dung đó
4 Từ phương hướng, nhiệm vụ giữ vững và
- Tự luận
- Vấn đáp nhóm
Trang 8Nam, vi phạm các nguyên tắc của Đảng tăng cường bản chất giai cấp công nhân của
Đảng do Đại hội đaị biểu toàn quốc lần thứ XIIxác định, đồng chí hãy chỉ ra những hạn chếtrong việc thực hiện của bản thân và đề ra biệnpháp để khắc phục
5 Nội dung chi tiết và hình thức tổ chức dạy học
Nội dung chi tiết Hình thức tổ chức
dạy học
Câu hỏi đánh giá quá trình
NỘI DUNG CHI TIẾT
1 TƯ TƯỞNG CỦA C MÁC - PH ĂNGGHEN VỀ
ĐẢNG CỘNG SẢN
* Câu hỏi trước giờ lên lớp:
Đồng chí đã tham gia vào công tác xâydựng Đảng về chính trị, tư tưởng, tổ chức ởnhững nội dung nào?
* Câu hỏi trong giờ lên lớp:
1 Đồng chí phân tích sự vận dụng, pháttriển của Lênin về các nguyên tắc xây dựngĐảng kiểu mới
2 Từ yêu cầu của Lênin: Đảng gắn bó chặt chẽ với quần chúng nhân dân, kiên quyết
1.1 Tính tất yếu khách quan về sự ra đời các đảng cộng
sản
- Thuyết trình
* Đấu tranh giai cấp tất yếu dẫn đến cách mạng xã hội;
cách mạng vô sản thắng lợi dẫn tới chuyên chính vô sản
* Muốn cuộc cách mạng vô sản thắng lợi phải có một lực
lượng tiên tiến, ưu tú đứng ra đoàn kết, tập hợp, lãnh đạo
nhân dân Đó chính là tính tất yếu khách quan thành lập các
Đảng cộng sản
1.2 Quy luật ra đời và những nguyên tắc tổ chức, hoạt
động của đảng cộng sản
Trang 9đấu tranh ngăn ngừa và khắc phục bệnh quan liêu xa rời quần chúng, đồng chí hãy
nêu ví dụ về những hạn chế trong thực hiệnyêu cầu này tại đảng bộ (chi bộ) nơi đồngchí đang sinh hoạt và đề xuất các biện phápnhằm thực hiện tốt hơn
3 Đồng chí hãy nêu ví dụ về những biểuhiện của chủ nghĩa cơ hội trong tổ chức đảnghiện nay
4 Phân tích những điểm vận dụng, phát triểnsáng tạo của Đảng cộng sản Việt Nam vềnhững nguyên tắc về xây dựng đảng cộngsản
5 Đồng chí sẽ làm gì để góp phần giữ vững
và tăng cường bản chất giai cấp công nhâncủa Đảng hiện nay
* Câu hỏi sau giờ lên lớp
Từ lý luận học thuyết Mác - Lênin về đảngcộng sản, đồng chí có thể vận dụng như thế
1.2.1 Quy luật ra đời của đảng cộng sản - Thuyết trình
Đảng cộng sản ra đời là kết quả tất yếu của sự kết hợp chủ
nghĩa xã hội khoa học với phong trào công nhân
1.2.2 Những nguyên tắc tổ chức và hoạt động của đảng
cộng sản
- Thuyết trình
Một là, Đảng cộng sản là đội tiên phong của giai cấp, có lý
luận cách mạng, giác ngộ và kiên quyết trong hoạt động
thực tiễn
Hai là, đảng cộng sản là một chính đảng độc lập, mang
bản chất giai cấp công nhân rõ rệt
Ba là, đảng cộng sản được xây dựng trên tinh thần của
nguyên tắc tập trung dân chủ
Bốn là, người vào đảng phải thừa nhận thế giới quan cộng
sản chủ nghĩa; hành động phù hợp mục tiêu, nhiệm vụ của
đảng; tự giác phục tùng nghị quyết và giữ gìn bí mật của
đảng
Bốn là, người vào đảng phải thừa nhận thế giới quan cộng
sản chủ nghĩa; hành động phù hợp mục tiêu, nhiệm vụ của
đảng; tự giác phục tùng nghị quyết và giữ gìn bí mật của
đảng
Năm là, đảng phải thường xuyên được củng cố vững chắc,
thống nhất về tư tưởng và tổ chức
Trang 10nào trong thực hiện nhiệm vụ xây dựngĐảng hiện nay?
Sáu là, đảng phải có cơ cấu tổ chức phù hợp
Bảy là, đảng được xây dựng trên tinh thần của chủ nghĩa
quốc tế vô sản, "vô sản tất cả các nước đoàn kết lại"
2 V.I LÊNIN KẾ THỪA VÀ PHÁT TRIỂN SÁNG TẠO
TƯ TƯỞNG CỦA C MÁC VÀ PH ĂNGGHEN VỀ
ĐẢNG CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN TRONG ĐIỀU
KIỆN MỚI
2.1 Điều kiện lịch sử mới và tổ chức của những người
cách mạng Nga cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX
- Thuyết trình
- Chủ nghĩa tư bản phát triển từ tự do cạnh tranh đến độc
quyền và trở thành chủ nghĩa đế quốc; nhiệm vụ lãnh đạo
cách mạng vô sản đặt ra trước những người cách mạng Nga
- Chủ nghĩa cơ hội đã lũng đoạn Quốc tế II Đảng Công
nhân dân chủ - xã hội Nga ra đời cuối thế kỷ XIX, nhưng
sớm lâm vào khủng hoảng về chính trị, tư tưởng và chưa
định hình về tổ chức
2.2 Những nguyên tắc Đảng kiểu mới của giai cấp công
nhân Nga do V.I Lênin khởi xướng
- Thuyết trình
- Hỏi đáp 2.2.1 Đảng là đội tiên phong có tổ chức và là tổ chức chặt
chẽ nhất, giác ngộ nhất của giai cấp công nhân
2.2.2 Chủ nghĩa Mác là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam
cho mọi hoạt động của Đảng
Trang 112.2.3 Đảng được tổ chức theo nguyên tắc tập trung dân chủ
2.2.4 Đảng gắn bó chặt chẽ với quần chúng nhân dân, kiên
quyết đấu tranh ngăn ngừa và khắc phục bệnh quan liêu xa
rời quần chúng
2.2.5 Đảng là một khối đoàn kết thống nhất về chính trị, tư
tưởng và tổ chức; tự phê bình và phê bình là quy luật phát
triển của đảng
2.2.6 Khi có chính quyền, đảng là hạt nhân lãnh đạo
chuyên chính vô sản và là một bộ phận của hệ thống đó
2.2.7 Đảng mạnh lên do thường xuyên đấu tranh chống
chủ nghĩa cơ hội trong đảng
2.2.8 Đảng tuân theo chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công
nhân
3 ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VẬN DỤNG, PHÁT
TRIỂN SÁNG TẠO HỌC THUYẾT MÁC - LÊ NIN VỀ
ĐẢNG CỘNG SẢN
3.1 Đảng ta đã vận dụng sáng tạo và phát triển học thuyết
Mác - Lênin về đảng trong quá trình thành lập Đảng
- Thuyết trình
3.2 Trong suốt quá trình phát triển, Đảng ta luôn vận
dụng và phát triển sáng tạo những nguyên tắc xây dựng
đảng của chủ nghĩa Mác - Lê nin
- Thuyết trình
- Thảo luận nhóm
3.3 Đảng ta giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp - Thuyết trình
Trang 12công nhân của Đảng trong giai đoạn cách mạng hiện nay - Hỏi đáp
4 Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA HỌC THUYẾT MÁC
-LÊNIN VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN
4.1 Học thuyết Mác - Lênin về đảng cộng sản là hệ thống
lý luận khoa học, các đảng cộng sản cách mạng chân chính
phải được xây dựng trên cơ sở lý luận ấy
- Tự nghiên cứu
4.2 Kinh nghiệm lịch sử cho thấy, đảng cộng sản nào từ bỏ
những nguyên tắc về đảng trong học thuyết Mác - Lênin sẽ
không còn sức mạnh, nhất định suy yếu và thất bại
- Thuyết trình
4.3 Sự kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo học
thuyết Mác - Lênin về đảng cộng sản bảo đảm cho Đảng ta
luôn trong sạch, vững mạnh, hoàn thành sự nghiệp cách
mạng vẻ vang mà giai cấp công nhân, nhân dân lao động và
dân tộc giao phó
- Tự nghiên cứu
6 tài liệu học tập
6.1 Tài liệu phải đọc
- Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2018): Giáo trình cao cấp lý luận chính trị - Xây dựng Đảng, Nxb.
Lý luận Chính trị, Hà Nội, tr.2 -44
6.2 Tài liệu nên đọc
- Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng Trung ương Đảng, H.2016.
Chỉ thị số 23 ngày 9/2/2018 của Ban Bí thư về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng học tập, nghiên cứu chủ nghĩa Mác
Trang 137 Yêu cầu đối với học viên
- Trước giờ học: Nghiên cứu bài học trong giáo trình; Chuẩn bị các nội dung theo Hướng dẫn tự học, tự nghiên
cứu của khoa đã định hướng; tìm và đọc sách, tài liệu đã được giới thiệu trong đề cương môn học; chuẩn bị câu hỏi liênquan đến nội dung bài giảng để trao đổi, xây dựng bài
- Trong giờ học: Tập trung nghe giảng, ghi chép, chuẩn bị ý kiến tham gia trao đổi, thảo luận các nội dung liên quan bài
giảng khi được phép, tích cực tham gia làm việc nhóm khi giảng viên yêu cầu
- Sau giờ học: Tự học, củng cố kiến thức, kỹ năng, thái độ, có thể trao đổi với giảng viên những vấn đề liên quan
đến bài giảng; chuẩn bị đề cương câu hỏi đánh giá, ôn tập chuẩn bị thi kết thúc học phần theo yêu cầu môn học
Trang 14II BÀI GIẢNG SỐ: 02
1- Tên bài giảng: ĐẢNG CẦM QUYỀN VÀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG THỨC LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN MỚI
2- Số tiết lên lớp: 5 tiết (225 phút).
- Kiên định vị thế cầm quyền, vai trò lãnh đạo của Đảng;
- Nêu cao tinh thần trách nhiệm tham gia đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng;
- Kiên quyết đấu tranh với những luận điệu xuyên tạc, phủ nhận vai trò cầm quyền, lãnh đạo cách mạng của Đảng
4- Chuẩn đầu ra và đánh giá người học
Yêu cầu đánh giá Hình thức đánh giá
Trang 15Sau khi kết thúc bài giảng, học viên có thể đạt được:
* Về kiến thức:
- Hiểu rõ những đặc điểm của Đảng ta cầm quyền; nội dung, quan
điểm, phương hướng, nhiệm vụ đổi mới phương thức lãnh đạo của
Đảng trong điều kiện mới
* Về kỹ năng:
- Phân tích những nguy cơ của Đảng ta cầm quyền hiện nay; đánh
giá tình hình đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng
- Tham gia xây dựng quy chế, quy định để đổi mới phương thức
lãnh đạo của đảng bộ, chi bộ
- Kiên quyết đấu tranh chống lại các âm mưu của các thế lực thù
địch, bất mãn chính trị đòi xóa bỏ vai trò cầm quyền, lãnh đạo của
Đảng
1- Trên cơ sở đặc điểm của Đảng ta cầm quyền hãy nêu ví dụ hạn chế về vai trò lãnh đạo của cấp
ủy đối với chính quyền nơi đồng chí công tác
2- Phân tích nguy cơ của Đảng ta là đảng duy nhất cầm quyền và đề xuất cácbiện pháp khắc phục các nguy cơ đó
3- Vận dụng lý luận về nội dung đổi mới phươngthức lãnh đạo của Đảng
để đánh giá thực trạng và
đề xuất các giải pháp đổi mới phương thức lãnh đạo của cấp ủy đối với chính quyền, các đoàn thể tại địa phương, cơ quan, đơn vị
- Tự luận
- Vấn đáp nhóm
Trang 165- Nội dung cho tiết và hình thức tổ chức dạy - học
Nội dung chi tiết Hình thức tổ chức dạy học Câu hỏi đánh giá quá
Câu hỏi trong giờ lên lớp:
1- Đồng chí hãy chứngminh cơ sở chính trị,pháp lý và thực tiễn vềvai trò cầm quyền củaĐảng Cộng sản ViệtNam
2- Nêu và phân tíchnhững nguy cơ củaĐảng ta cầm quyền hiệnnay
1.1.1- Đảng cầm quyền: là khái niệm để chỉ đảng chính trị trong thời kỳ
giành được quyền thiết lập và sử dụng bộ máy chính quyền để thực hiện
mục tiêu, nhiệm vụ của đảng cầm quyền theo hiến pháp, pháp luật
1.1.2- Đảng cộng sản cầm quyền: là đảng đã giành được địa vị cầm
quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội thực hiện mục tiêu, lý tưởng của
Đảng, phù hợp với mục đích, lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao
động và dân tộc
1.1.3- Tính tất yếu về Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền Thảo luận nhóm
- Cơ sở chính trị: Mục tiêu, lý tưởng, đường lối của Đảng phù hợp với
mục đích, lợi ích của nhân dân, dân tộc
- Cơ sở pháp lý: Hiến định trong Hiến pháp
- Thực tiễn: Cách mạng Việt Nam dưới sự cầm quyền, lãnh đạo của Đảng
gần 90 năm qua đã chứng minh vai trò của Đảng
Thuyết trình
1.2- Đặc điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền Học viên đọc giáo trình
Trang 173- Phân tích những nộidung đổi mới phươngthức lãnh đạo của Đảng.4- Đánh giá thực trạngđổi mới phương thứclãnh đạo của cấp ủy, tổchức đảng ở địaphương, cơ quan, đơnvị.
5- Phân tích phươnghướng, nhiệm vụ tiếptục đổi mới phươngthức lãnh đạo của Đảngtrong tình hình mới
Câu hỏi sau giờ lên lớp:
Từ lý luận về phươngthức lãnh đạo của Đảng,đồng chí vận dụng nhưthế nào vào đổi mới
1.2.1- Trải qua quá trình đấu tranh lâu dài, gian khổ mới dành được chính
quyền
1.2.2- Nhiệm vụ chính trị thay đổi
1.2.3- Có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân
dân, vì nhân dân
1.2.4- Phương thức lãnh đạo của Đảng thay đổi căn bản
1.2.5- Là Đảng duy nhất cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội
1.2.6- Đảng cầm quyền, lãnh đạo trong điều kiện Nhà nước pháp quyền
XHCN đang trong quá trình xây dựng và hoàn thiện
1.2.7- Đảng cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội trong khi Đảng cũng
đang trong quá trình xây dựng, chỉnh đốn, nâng cao năng lực cầm quyền,
lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng
1.3- Nguy cơ của Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền Thảo luận nhóm
1.3.1- Là Đảng duy nhất cầm quyền
1.3.2- Dễ chủ quan, duy ý chí, sai lầm về đường lối
1.3.3- Nguy cơ chệch hướng xã hội chủ nghĩa
1.3.4- Nguy cơ tụt hậu về kinh tế
1.3.5- Tham nhũng, lãng phí, quan liêu
1.3.6- Suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống
Thuyết trình
Trang 181.3.7- Các thế lực thù địch lợi dụng để chống, phá phương thức lãnh đạo
của cấp ủy, tổ chứcđảng ở địa phương, cơquan, đơn vị
2 ĐỔI MỚI PTLĐ CỦA ĐẢNG CSVN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN
NAY
2.1- Khái niệm phương thức lãnh đạo của Đảng và đổi mới phương
thức lãnh đạo của Đảng
Thuyết trình
* Phương thức lãnh đạo của Đảng
* Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng
Học viên đọc giáo trình
Một là, đổi mới việc chuẩn bị và ban hành nghị quyết của Đảng và phân
công tổ chức, cán bộ phụ trách thực hiện nghị quyết
Hai là, đổi mới việc tổ chức thực hiện nghị quyết của Đảng
Ba là, đổi mới phong cách, lề lối làm việc
Bốn là, đổi mới công tác tổ chức, cán bộ
Năm là, phát huy mạnh mẽ vai trò của các tổ chức đảng và tính tiền
phong, gương mẫu của đảng viên hoạt động trong các cơ quan nhà nước,
MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội
Sáu là, phát huy vai trò của Nhà nước, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã
hội tham gia đổi mới PTLĐ của Đảng
Bảy là, đổi mới, nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, giám sát tổ chức
Thuyết trình
Trang 19đảng và đảng viên làm việc trong các cơ quan nhà nước, MTTQ, các tổ
chức chính trị - xã hội và các lĩnh vực của đời sống xã hội
2.2- Thực trạng đổi mới PTLĐ của Đảng Thảo luận nhóm
2.2.1- Những ưu điểm cơ bản
Một là, Đảng đã ban hành nhiều quy chế, quy định, quy trình công tác để
thực hiện…
Hai là, việc đổi mới phong cách, lề lối làm việc của các cơ quan lãnh đạo
của Đảng
Ba là, duy trì thực hiện chế độ tập thể lãnh đạo đi đôi với phát huy tính
chủ động, sáng tạo và trách nhiệm của cá nhân, của người đứng đầu
Bốn là, coi trọng việc phát huy vai trò, trách nhiệm của các tổ chức đảng,
đảng viên hoạt động trong các cơ quan nhà nước, đoàn thể
Năm là, có những đổi mới trong việc ra và tổ chức thực hiện nghị quyết,
kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết việc thực hiện nghị quyết
Sáu là, cải cách thủ tục hành chính có nhiều tiến bộ
Trang 20Ba là, chưa thật sự phát huy vai trò gương mẫu của các tổ chức đảng, đảng
viên,
Bốn là, chưa khắc phục được tình trạng ban hành nhiều nghị quyết; có
một số nội dung thiếu tính khả thi, chưa tính kỹ nguồn lực và điều kiện
thực hiện
Năm là, chưa thật tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện, kiểm tra,
giám sát, sơ kết, tổng kết việc thực hiện nghị quyết; một số nghị quyết
chậm đi vào cuộc sống
Sáu là, còn biểu hiện quan liêu, cửa quyền, chưa thực sự sâu sát thực tế,
cơ sở
Bảy là, vẫn còn tình trạng nói không đi đôi với làm, nói nhiều làm ít
2.3- Phương hướng, nhiệm vụ tiếp tục đổi mới PTLĐ của Đảng trong
điều kiện mới
Thảo luận nhóm
2.3.1- Đổi mới PTLĐ đối với Nhà nước:
- Nâng cao hiệu quả lãnh đạo Nhà nước thể chế hoá đường lối của Đảng
thành Hiến pháp, pháp luật, chính sách
- Lãnh đạo xây dựng Nhà nước phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ mới, bảo
đảm xây dựng Nhà nước trong sạch, vững mạnh, hoạt động có hiệu lực,
hiệu quả cao
- Kết hợp chặt chẽ việc lãnh đạo bằng tổ chức đảng với lãnh đạo thông
Thuyết trình
Trang 21qua cá nhân đảng viên, nhất là người đứng đầu.
- Thường xuyên kiểm tra, giám sát hoạt động của bộ máy nhà nước
2.3.2- Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Mặt trận, các
đoàn thể:
- Nâng cao chất lượng định hướng của Đảng đối với Mặt trận và các đoàn
thể (về chính trị, tư tưởng, phương thức hoạt động; về tổ chức và cán bộ;
về mục tiêu, phương hướng phát triển, nội dung hoạt động trong từng thời
kỳ…)
- Lãnh đạo thể chế hoá kịp thời các chủ trương của Đảng về dân vận, về
đại đoàn kết, về công tác mặt trận, đoàn thể thành chính sách, pháp luật
nhà nước
- Đổi mới cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng đối với Mặt trận và các đoàn
thể chính trị – xã hội; xây dựng các qui chế, qui định; tăng cường hoạt
động của ban dân vận cấp uỷ
- Thường xuyên kiểm tra, đôn đốc hoạt động
Thuyết trình
2.3.3- Xây dựng các quy chế, quy định hoạt động của Đảng:
- Xây dựng các quy chế, quy định.
- Quy định rõ quyền hạn, trách nhiệm của tổ chức đảng, đảng viên.
- Xây dựng văn hóa trong Đảng, Nhà nước, xã hội; đạo đức cách mạng
- Đổi mới phong cách, lề lối làm việc
Thuyết trình
Trang 22- Nâng cao chất lượng đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp
luật của Nhà nước
- Tăng cường lãnh đạo, kiểm tra, giám sát việc thực hiện nghị quyết
- Đẩy mạnh cải cách hành chính
- Sơ kết, tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận
6- Tài liệu học tập
6.1- Tài liệu phải đọc
- Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2018): Giáo trình cao cấp lý luận chính trị: Xây dựng Đảng, Nxb Lý luận
Chính trị, Hà Nội, 2018, tr.286 -tr.302
6.2- Tài liệu nên đọc
- Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb Chính trị quốc gia - sự thật, Hà Nội 2016.
- Ban Chấp hành Trung ương: Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 30-7-2007 của Ban Chấp hành Trung ương khóa X về
Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của hệ thống chính trị.
- Ban Chấp hành Trung ương: Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25-10-2017 của Ban Chấp hành Trung ương về Một số
vấn đề tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiêu quả.
- Ban Chấp hành Trung ương: Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19-5-2018 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII Về
tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ.
7 Yêu cầu đối với học viên
Trang 23- Trước giờ học: Nghiên cứu bài học trong giáo trình; Chuẩn bị các nội dung theo Hướng dẫn tự học, tự nghiên cứu
của khoa đã định hướng; tìm và đọc sách, tài liệu đã được giới thiệu trong đề cương môn học; chuẩn bị câu hỏi liên quan đếnnội dung bài giảng để trao đổi, xây dựng bài
- Trong giờ học: Tập trung nghe giảng, ghi chép, chuẩn bị ý kiến tham gia trao đổi, thảo luận các nội dung liên quan bài giảng khi
được phép, tích cực tham gia làm việc nhóm khi giảng viên yêu cầu
- Sau giờ học: Tự học, củng cố kiến thức, kỹ năng, thái độ, có thể trao đổi với giảng viên những vấn đề liên quan đến
bài giảng; chuẩn bị đề cương câu hỏi đánh giá, ôn tập chuẩn bị thi kết thúc học phần theo yêu cầu môn học
Trang 24III BÀI GIẢNG SỐ 03
1 Tên bài: CÁC NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
2 Số tiết lên lớp: 5 tiết (225 phút)
3 Mục tiêu
Bài này cung cấp cho học viên:
* Về kiến thức: giúp người học nắm được cơ sở lý luận, thực tiễn, vai trò, nội dung những nguyên tắc tổ chức và hoạt
động của Đảng Cộng sản Việt Nam; tình hình thực hiện các nguyên tắc và quan điểm, giải pháp tiếp tục thực hiện tốt cácnguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng hiện nay
* Về kỹ năng: Học viên có khả năng hiểu rõ, vận dụng đánh giá thực tiễn thực hiện các nguyên tắc tại đảng bộ, chi bộ
nơi mình sinh hoạt, từ đó rút ra những biện pháp cụ thể để thực hiện các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng Cộng sảnViệt Nam hiệu quả hơn
* Về tư tưởng: nâng cao nhận thức và niềm tin; xác định trách nhiệm trong thực hiện đúng đắn các nguyên tắc tổ chức
- Phân tích được cơ sở lý luận, thực tiễn, vai trò, nội dung
những nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng Cộng
sản Việt Nam hiện nay
* Về kỹ năng:
1- Phân tích những ưu điểm và hạn chếtrong việc thực hiện các nguyên tắcTTDC tại đảng bộ/ chi bộ đồng chí Từ
đó đề xuất giải pháp để chi/đảng bộ đồngchí tiếp tục thực hiện tốt hơn nguyên tắc
- Tự luận
- Vấn đáp nhóm
Trang 25- Vận dụng lý luận để đánh giá tình hình; đề xuất giải
pháp góp phần thực hiện các nguyên tắc tại đảng bộ, chi
bộ
* Về tư tưởng:
- Tin tưởng vào công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong
tình hình hiện nay
- Xác định trách nhiệm và thái độ đúng đắn trong tham gia
thực hiện, bảo vệ các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của
5 Nội dung chi tiết và hình thức tổ chức dạy học
tổ chức và hoạt độngcủa Đảng Cộng sản
Việt Nam hiện nay.
* Câu hỏi trong giờ lên lớp:
1 Tại sao 1 nghịquyết có sự thốngnhất cao khi ban hànhnhưng lại không cógiá trị thi hành?
1 NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG DÂN CHỦ TRONG ĐẢNG
1.1 Sự hình thành, phát triển của nguyên tắc tập trung dân chủ trong
- Xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ lịch sử của Đảng
- Xuất phát từ kinh nghiệm lịch sử của phong trào cộng sản, công nhân quốc tế
- Xuất phát từ kinh nghiệm hoạt động thực tiễn của Đảng Cộng sản Việt Nam
1.3 Vai trò của nguyên tắc tập trung dân chủ - Thuyết trình
Trang 262- Phân tích những ưuđiểm và hạn chế trongviệc thực hiện cácnguyên tắc TTDC tạiđảng bộ/ chi bộ đồngchí Từ đó đề xuất giảipháp để chi/đảng bộđồng chí tiếp tục thựchiện tốt hơn nguyêntắc này.
3- Phân tích những ưuđiểm và hạn chế trongviệc thực hiện cácnguyên tắc TPB và PBtại đảng bộ/ chi bộđồng chí Từ đó đềxuất giải pháp đểchi/đảng bộ đồng chítiếp tục thực hiện tốthơn nguyên tắc này
* Câu hỏi sau giờ lên lớp:
1 Phân tích các biệnpháp mà đồng chí sẽthực hiện để chi/đảng
bộ đồng chí thực hiệntốt hơn nguyên tắcTTDC/TPB và PB
- Là nguyên tắc tổ chức cơ bản của Đảng
- Là nguyên tắc phân biệt chính đảng cách mạng chân chính của giai cấp
công nhân với các đảng phải khác
- Là nguyên tắc chi phối các nguyên tắc khác
1.4 Nội dung, bản chất của nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng - Thuyết trình
1.4.1 Nội dung nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng
- Trong xây dựng hệ thống tổ chức bộ máy Đảng
- Trong xây dựng nghị quyết
- Trong thực hiện nghị quyết
- 7 quyền dân chủ của đảng viên
1.4.2 Bản chất nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng
Là sự thống nhất của hai mặt tập trung và dân chủ:
- Tập trung trên nền tảng của dân chủ
- Dân chủ dưới sự dẫn dắt của tập trung
- Tích cực đổi mới phong cách, phương thức lãnh đạo, tác phong, lề lối làm
việc của cấp ủy, tổ chức đảng
- Đổi mới công tác bầu cử, thí điểm chủ trương đại hội đảng ở cơ sở bầu
BTV, BT, PBT
- GV hướng dẫn họcviên tự nghiên cứu
1.5.2 Khuyết điểm
- Một số tổ chức đảng kỷ luật chưa nghiêm, một số nơi mất đoàn kết nghiêm trọng
- Không ít nơi còn tình trạng mất dân chủ hoặc dân chủ hình thức, dân chủ
- GV hướng dẫn họcviên tự nghiên cứu
Trang 27cực đoan, tự do, vô kỷ luật.
- Một số cấp uỷ, tổ chức đảng và cán bộ lãnh đạo thiếu tôn trọng và phát huy
quyền làm chủ của đảng viên, ít lắng nghe ý kiến cấp dưới Cán bộ lãnh đạo
ở một số nơi còn gia trưởng, độc đoán, chuyên quyền, trù dập, ức hiếp cấp
dưới; còn tình trạng bè cánh, cục bộ
- Một số nơi vi phạm nguyên tắc trong xây dựng tổ chức bộ máy, trong công
tác cán bộ, trong sinh hoạt đảng
1.6 Giải pháp chủ yếu để thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ
hiện nay
- Nhận thức đúng đắn và sâu sắc về nguyên tắc TTDC, thông qua học tập,
liên hệ cơ quan/đơn vị tìm ưu điểm, khuyết điểm và biện pháp khắc phục
- Quy chế hoá nguyên tắc cho phù hợp chức năng, nhiệm vụ để thực hiện
- Tự phê bình là cá nhân (cơ quan hoặc đoàn thể) thật thà nhận khuyết điểm
của mình để sửa chữa, để người khác giúp mình sửa chữa, mà cũng để người
khác biết mà tránh những khuyết điểm mình đã phạm
- Phê bình là thấy ai (cá nhân, cơ quan, đoàn thể) có khuyết điểm thì thành
khẩn nói cho họ biết để họ sửa chữa, để họ tiến bộ
- Xuất phát từ quy luật phát triển của ĐCS
- Xuất phát vai trò, tác dụng của TPB & PB
Trang 28- Xuất phát từ kinh nghiệm thực tiễn của phong trào cộng sản, công nhân
quốc tế và hoạt động thực tiễn của ĐCS Việt Nam
2.3 Tính chất của tự phê bình và phê bình trong Đảng
2.4.1 Nội dung tự phê bình và phê bình trong Đảng
- Toàn bộ các mặt hoạt động cả Đảng và của mọi cán bộ, đảng viên
- Thuyết trình
2.4.2 Hình thức tự phê bình và phê bình trong Đảng
- Cấp trên đối với cấp dưới; cấp dưới phê bình cấp trên; cùng cấp
- Hội nghị chi bộ, đảng bộ thường kỳ; các đại hội Đảng các cấp; các đợt sinh
hoạt chính trị tập trung; các báo cáo; qua các phương tiện thông tin đại
chúng
2.4.3 Phương pháp tự phê bình và phê bình trong Đảng
- Cứng rắn về nguyên tắc, mềm dẻo và khéo léo về cách thức tiến hành
- Không nên dùng phương pháp hành chính, mệnh lệnh
- Đúng lúc, đúng chỗ, có cách nói thích hợp để người đuợc phê bình dễ tiếp
thu, sửa chữa
2.5 Thực trạng thực hiện nguyên tắc tự phê bình và phê bình trong
Đảng hiện nay
2.5.1 Ưu điểm
- Được nhiều cấp uỷ, tổ chức đảng coi trọng, duy trì đều đặn…
- Đã kết hợp với việc phân loại, đánh giá TCCSĐ và đảng viên
- Nâng cao nhận thức chính trị, tinh thần trách nhiệm, coi trọng dân chủ,
đoàn kết trong các tổ chức đảng của cán bộ, đảng viên
- Đã xử lý, giải quyết được nhiều vụ việc nổi cộm, tồn đọng trong các tổ
- GV hướng dẫn họcviên tự nghiên cứu
Trang 29chức đảng.
2.5.2 Khuyết điểm
- Chưa duy trì thành chế độ thường xuyên trong sinh hoạt đảng
- Tình trạng phê bình nể nang, né tránh lựa chiều; phê bình không rõ địa chỉ;
không tập trung vào các vấn đề chủ yếu thuộc về chức trách, nhiệm vụ, phẩm
chất đạo đức, lối sống, phong cách…
- Tình trạng lợi dụng TPB & PB để tranh cãi, trả thù, vi phạm nhân phẩm…
- Sau PB, tình hình đoàn kết nhiều nơi còn phức tạp
- Phê bình chưa gắn với kiểm tra, kỷ luật
- GV hướng dẫn họcviên tự nghiên cứu
Thảo luận nhóm
2.6 Những giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng tự phê bình và phê
bình trong Đảng hiện nay
- Quán triệt vai trò, ý nghĩa, tính chất của TPB & PB
- Cụ thể hoá các chương trình/nghị quyết/quy định/hướng dẫn của cấp trên
vào địa phương/đơn vị
- Thực hiện nguyên tắc TTDC, cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời
khi phê bình
- Thực hiện TPB, PB thành chế độ thường xuyên trong sinh hoạt Đảng
- Kết hợp phê bình trong Đảng với phê bình của quần chúng cho Đảng
- Gắn TPB, PB với kiểm tra, giám sát, KLĐảng, xử lý nghiêm minh
- Tăng cường vai trò, trách nhiệm của cấp trên
- Thuyết trình
3 NGUYÊN TẮC ĐOÀN KẾT THỐNG NHẤT TRONG ĐẢNG
3.1 Khái niệm đoàn kết thống nhất trong Đảng
- Là sự thống nhất về chính trị, tư tưởng và tổ chức, thống nhất ý chí và hành
động dựa trên đường lối cách mạng đúng đắn và những nguyên tắc tổ chức
của đảng vô sản
- Thuyết trình
3.2 Cơ sở lý luận, thực tiễn
- Xuất phát từ bản chất và yêu cầu nhiệm vụ của Đảng;
- Thuyết trình
- Hỏi đáp
Trang 30- Xuất phát từ vai trò của ĐKTN trong Đảng
3.3 Thực trạng đoàn kết thống nhất trong Đảng ta
Thảo luận nhóm
3.3.1 Ưu điểm
- Truyền thống ĐKTN của Đảng được kế thừa và phát huy
- Đã xây dựng, phát huy được sức mạnh của khối ĐĐK toàn dân tộc, huy
động được sức mạnh đoàn kết quốc tế
- Hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân trong cả nước, đất
nước thống nhất đi lên CNXH
- Từ 1986 đến nay, Đảng vẫn giữ vững và phát huy truyền thống ĐKTN
trong Đảng, tăng cường đoàn kết toàn dân…
- GV hướng dẫn họcviên tự nghiên cứu
- Đoàn kết xuôi chiều…
- Một số vụ rối ren có sự tham gia, cầm đầu của đảng viên
- Một số nơi có hiện tượng mất ĐK giữa lãnh đạo Đảng, chính quyền, cấp
trên
- GV hướng dẫn họcviên tự nghiên cứu
3.4 Những giải pháp chủ yếu tăng cường đoàn kết thống nhất trong
Đảng hiện nay
- Xây dựng đường lối, chủ trương, chính sách đúng đắn, tạo sự thống nhất về
chính trị, tư tưởng
- Thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc tổ chức, hoạt động của Đảng, nhất là
nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình
- Tăng cường giáo dục đạo đức cách mạng, chăm lo củng cố tình đồng chí
trong Đảng, chống chủ nghĩa cá nhân
- Thuyết trình
- Hỏi đáp
Trang 31- Bố trí đúng người đứng đầu tổ chức đảng, chính quyền và đoàn thể.
- Xây dựng và thực hiện đúng quy chế làm việc, đó là cơ sở đảm bảo sự
thống nhất trong tổ chức
- Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, phát hiện sớm và tập trung xử lý
dứt điểm tình trạng mất đoàn kết
- Xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách; xóa bỏ các bất bình đẳng về thu
nhập, điều kiện làm việc
- Phòng chống sự tấn công phá hoại khối đoàn kết thống nhất trong Đảng của
các thế lực thù địch
4 NGUYÊN TẮC ĐẢNG GẮN BÓ MẬT THIẾT VỚI NHÂN DÂN
4.1 Cơ sở lý luận, thực tiễn của nguyên tắc Đảng gắn bó mật thiết với
nhân dân
- Thuyết trình
- Xuất phát từ vai trò của nhân:
- Xuất phát từ bản chất và mục đích của Đảng
- Xuất phát từ kinh nghiệm lịch sử
4.2 Nội dung của nguyên tắc Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân
- Mọi chủ trương, chính sách của Đảng phải xuất phát từ lợi ích, nguyện
vọng và khả năng của nhân dân, được nhân dân đồng tình ủng hộ
- Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, động viên, tổ chức nhân dân thực
hiện đường lối, chủ trương của Đảng
- Thực hiện nguyên tắc dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng
- Tổ chức đảng làm tốt nguyên tắc dân vận
- Cán bộ lãnh đạo phải thường xuyên sát cơ sở, sát nhân dân
- Mỗi đảng viên phải thực sự vừa là người lãnh đạo, vừa là người đày tớ
trung thành của nhân dân
- Lãnh đạo xây dựng và phát huy tốt vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội
- Tiến hành thường xuyên đấu tranh ngăn ngừa và khắc phục tình trạng quan
liêu, tham nhũng
- Thuyết trình
4.3 Thực trạng thực hiện nguyên tắc Đảng gắn bó mật thiết với nhân
Trang 32Thảo luận nhóm
4.3.1 Ưu điểm
- Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, chính sách về tăng
cường mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân
- Nhiều nghị quyết, chính sách đúng đắn
- Việc tập hợp nhân dân với các hình thức đa dạng có bước phát triển mới
Khối đại đoàn kết toàn dân tộc được mở rộng hơn
- Quan hệ gắn bó giữa Đảng và nhân dân được tiếp tục phát huy
- GV hướng dẫn họcviên tự nghiên cứu
4.3.2 Khuyết điểm
- Quan hệ giữa Đảng và nhân dân có lúc, có nơi bị xói mòn
- Lòng tin của nhân dân đối với Đảng bị giảm sút
- Thể chế hóa quan điểm, đường lối của Đảng về công tác quần chúng thành
những chính sách cụ thể đối với các tầng lớp, giai cấp còn bất cập
- Dân chủ ở cơ sở bị vi phạm ở nhiều nơi, nhiều lĩnh vực
- Việc tập hợp thu hút quần chúng còn hạn chế
- GV hướng dẫn họcviên tự nghiên cứu
4.4 Giải pháp để thực hiện tốt nguyên tắc nguyên tắc Đảng gắn bó với
nhân dân hiện nay
- Thực hiện đại đoàn kết dân tộc trên nền tảng liên minh GCCN với nông dân
và đội ngũ trí thức; phát huy quyền làm chủ của nhân dân, dựa vào nhân dân
để XDĐ CB, ĐV vừa là người lãnh đạo, vừa là người công bộc của nhân
dân Hoạt động của Đảng và Nhà nước phải chịu sự giám sát của nhân dân
- Đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, hoàn thiện đường lối, chủ trương,
chính sách của Đảng cho phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước; kết hợp
hài hòa sự phát triển kinh tế với đảm bảo sự tiến bộ và công bằng xã hội trên
phạm vi cả nước cũng như ở từng lĩnh vực, từng địa phương, từng chính sách
phát triển
- Thuyết trình
5 NGUYÊN TẮC ĐẢNG HOẠT ĐỘNG TRONG KHUÔN KHỔ HIẾN
Trang 33PHÁP VÀ PHÁP LUẬT
5.1 Cơ sở lý luận, thực tiễn của nguyên tắc Đảng hoạt động trong khuôn
khổ Hiến pháp, pháp luật
- Xuất phát từ vị trí, vai trò của Đảng, Nhà nước, bản chất của Hiến pháp và
pháp luật trong điều kiện Đảng cầm quyền
- Xuất phát từ yêu cầu của việc xây dựng Nhà nước pháp quyền
- Xuất phát từ yêu cầu XDĐ ngày càng trong sạch, không ngừng đổi mới và nâng
cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng
- Xuất phát từ kinh nghiệm thực tiễn
- Thuyết trình
5.2 Nội dung của nguyên tắc Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp
và pháp luật
- Thuyết trình
- Vị trí, vai trò của Đảng được chế định trong Hiến pháp và pháp luật, bảo
đảm tính hợp hiến, hợp pháp vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước,
- Tổ chức đảng quyết định các vấn đề thuộc phạm vi quyền hạn của mình,
song không được trái với Hiến pháp và pháp luật của Nhà nước
- Tổ chức đảng và đảng viên gương mẫu tuân thủ Hiến pháp và pháp luật
5.3 Thực trạng thực hiện nguyên tắc Đảng hoạt động trong khuôn khổ
Trang 34- Một số văn bản luật đã có điều khoản quy định về hoạt động của TCĐ trong
các tổ chức của HTCT, các tổ chức kinh tế
- Có nhiều tiến bộ trong việc thể chế hóa và thực hiện chủ trương, đường lối
của Đảng thành pháp luật và các chính sách của Nhà nước
- Đảng đã tăng cường lãnh đạo lập pháp để xây dựng, hoàn thiện hệ thống
Hiến pháp và pháp luật; đẩy mạnh xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN
- Cán bộ, đảng viên đã nâng cao ý thức chấp hành chính sách, pháp luật, của
Nhà nước Nhiều cán bộ, đảng viên vi phạm pháp luật đã bị kiên quyết xử lý
5.3.2 Khuyết điểm
- Vị trí, vai trò, nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng trong nhiều tổ
chức, lĩnh vực chưa được thể chế hóa, cụ thể hóa
- Đã xảy ra một số trường hợp trình tự ra quyết sách của Đảng chưa thật sự
phù hợp với quy định của Hiến pháp và pháp luật
- Một số cấp ủy, tổ chức đảng ra nghị quyết quyết định trái thẩm quyền, pháp
luật
- Có cấp ủy can thiệp quá sâu vào hoạt động hành pháp, tư pháp
- Có cán bộ nhân danh TCĐ gây áp lực ảnh hưởng đến việc thực hiện luật
pháp và chính sách của cơ quan, nhà nước
Một bộ phận không nhỏ CB, ĐV chưa gương mẫu thực hiện pháp luật, thậm
chí coi thường, cố ý làm trái pháp luật
- GV hướng dẫn họcviên tự nghiên cứu
5.3.3 Giải pháp để thực hiện tốt nguyên tắc Đảng hoạt động trong
khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật hiện nay
- Tăng cường tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm thực
thi Hiến pháp và pháp luật cho CB, ĐV, nhân dân
- Nâng cao chất lượng thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng thành
pháp luật; lãnh đạo xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, hoàn thiện
- Tiếp tục thể chế hóa vị trí, vai trò của Đảng Tạo chuyển biến mạnh mẽ về
công tác XDĐ, giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa chấp hành ĐLĐ với
- Thuyết trình
Trang 35chấp hành pháp luật của ĐV.
- Lãnh đạo đẩy mạnh xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN đủ sức thể chế
hóa Cương lĩnh, đường lối của Đảng thành hệ thống pháp luật ngày càng
hoàn thiện, đồng bộ và hoạt động có hiệu lực, hiệu quả
- Tăng cường kiểm tra, giám sát TCĐ và ĐV chấp hành Hiến pháp và pháp
luật
- Phát hiện và xử lý kịp thời, nghiêm túc các trường hợp vi phạm nguyên tắc
này, không có ngoại lệ
6 Tài liệu học tập
6.1 Tài liệu phải đọc
- Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2018): Giáo trình cao cấp lý luận chính trị - Xây dựng Đảng, Nxb Lý luận
Chính trị, Hà Nội
6.2 Tài liệu nên đọc
- Điều lệ Đảng, Nxb CTQG, H., 2011, tr 5, 16-19
- Văn hội Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng Trung ương H.2016
- Quy định 29 QĐ/TW, ngày 25.7.2016 Quy định thi hành Điều lệ Đảng
7 Yêu cầu đối với học viên
- Trước giờ học: Nghiên cứu bài học trong giáo trình; Chuẩn bị các nội dung theo Hướng dẫn tự học, tự nghiên cứu
của khoa đã định hướng; tìm và đọc sách, tài liệu đã được giới thiệu trong đề cương môn học; chuẩn bị câu hỏi liên quan đếnnội dung bài giảng để trao đổi, xây dựng bài
Trang 36- Trong giờ học: Tập trung nghe giảng, ghi chép, chuẩn bị ý kiến tham gia trao đổi, thảo luận các nội dung liên quan bài giảng khi
được phép, tích cực tham gia làm việc nhóm khi giảng viên yêu cầu
- Sau giờ học: Tự học, củng cố kiến thức, kỹ năng, thái độ, có thể trao đổi với giảng viên những vấn đề liên quan đến bài
giảng; chuẩn bị đề cương câu hỏi đánh giá, ôn tập chuẩn bị thi kết thúc học phần theo yêu cầu môn học
Trang 38IV BÀI GIẢNG SỐ 04
1 Tên bài giảng: CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
2 Số tiết lên lớp: 5 tiết (225 phút)
Về kỹ năng
Hiểu rõ, có khả năng vận dụng đánh giá thực tiễn CTTT của Đảng và tại đảng bộ, chi bộ nơi mình sinh hoạt, từ đó rút
ra những biện pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả CTTT theo chức năng, nhiệm vụ của bản thân Đồng thời, học viên được rènluyện kỹ năng làm việc nhóm, phân tích, khái quát vấn đề
Về tư tưởng
Củng cố niềm tin của học viên vào công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong tình hình hiện nay; xác định trách nhiệm
trong CTTT và kiên định về lập trường tư tưởng, rèn luyện đạo đức, lối sống Xác định thái độ đúng đắn trong tham gia đấutranh chống suy thoái về tư tưởng chính trị trong nội bộ hiện nay
4 Chuẩn đầu ra và đánh giá người học
Trang 39Sau khi kết thúc bài giảng học viên có thể đạt được: đánh giá
* Về kiến thức
- Xác định được chủ thể, đối tượng của CTTT
- Phân tích được nhiệm vụ, hình thức CTTT của
Đảng;
- Phân tích giải pháp định hướng nâng cao chất
lượng CTTT
* Về kỹ năng
- Đánh giá được thực trạng CTTT tại chi bộ, đảng
bộ học viên đang sinh hoạt;
- Sử dụng hiệu quả các hình thức làm CTTT tại
chi bộ, đảng bộ học viên đang sinh hoạt;
- Đề xuất biện pháp nâng cao chất lượng, hiệu
quả CTTT tại chi bộ, đảng bộ học viên đang sinh hoạt;
- Tham gia xử lý tình huống CTTT phát sinh tại
chi bộ, đảng bộ, địa phương, đơn vị học viên đang sinh
hoạt, công tác (nếu có)
* Về tư tưởng
- Tin tưởng vào mục tiêu, lý tưởng, chủ trương,
đường lối của Đảng;
1 Từ những hình thức trong CTTT, đ/c hãyliên hệ việc sử dụng các hình thức CTTT tại chi
bộ, đảng bộ đ/c đang sinh hoạt và đề xuất biệnpháp để thực hiện tốt hơn?
2 Từ những nhiệm vụ chủ yếu của CTTT, đ/chãy liên hệ việc thực hiện các nhiệm vụ CTTTtại chi bộ, đảng bộ đ/c đang sinh hoạt và đề xuấtbiện pháp để thực hiện tốt hơn?
3 Từ những giải pháp nâng cao chất lượng, đ/chãy liên hệ những biện pháp nâng cao chấtlượng CTTT tại chi bộ, đảng bộ đ/c đang sinhhoạt
- Tự luận
- Vấn đáp nhóm
Trang 40- Kiên định lập trường tư tưởng của Đảng;
- Chủ động tham gia làm CTTT tại chi bộ, đảng
bộ học viên đang sinh hoạt;
- Chủ động đấu tranh chống các biểu hiện suy
thoái tư tưởng chính trị trong nội bộ tại chi bộ, đảng bộ
5 Nội dung chi tiết và hình thức tổ chức dạy học
chức dạy học
Câu hỏi đánh giá quá trình NỘI DUNG CHI TIẾT
1 KHÁI NIỆM, CẤU TRÚC, VỊ TRÍ, VAI TRÒ CỦA
CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG
* Câu hỏi trước giờ lên lớp:
Tại một xã X ở vùng cao có khoảng 100người bị một số phần tử bất mãn kích động tụtập tại trụ sở xã phản đối việc chính quyền xãthu hồi đất để xây dựng công trình phúc lợicông cộng; trong đó có một số người cầmdao, gậy có biểu hiện quá khích Theo đ/c, tạisao lại xảy ra tình huống trên?
1.1 Khái niệm, cấu trúc của công tác tư tưởng - Thuyết trình
- Hỏi đáp
1.1.1 Khái niệm công tác tư tưởng của Đảng
- Công tác tư tưởng của Đảng: là hoạt động của Đảng trong
việc xác lập, phát triển, truyền bá hệ tư tưởng; đường lối,
chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà
nước, nhằm tạo sự thống nhất tư tưởng trong Đảng, sự đồng
- Thuyết trình
- Hỏi đáp