Giải pháp giảm thiểu rủi ro trong hoạt động cho vay tại Chi nhánh NHNo & PTNT Quảng An Hà Nội.DOC

Giải pháp giảm thiểu rủi ro trong hoạt động cho vay tại Chi nhánh NHNo & PTNT Quảng An Hà Nội.

Lời mở đầu

Trong những năm qua, hệ thống ngân hàng Việt Nam đã đổi mới mộtcách căn bản về mô hình tổ chức, cơ chế điều hành và nghiệp vụ… Vì vậyhoạt động của hệ thống ngân hàng đã có những đóng góp đáng kể trong sựnghiệp đổi mới và phát triển kinh tế đất nước

Ngân hàng là một trong các tổ chức tài chính quan trọng nhất của nềnkinh tế Một trong những hoạt động chính của ngân hàng là hoạt động tíndụng mà đặc biệt là hoạt động cho vay Đây là hoạt động mang lại thu nhậpchính cho các ngân hàng cũng đồng thời là hoạt động mang lại rủi ro nhiềunhất, gây những tổn thất rất lớn cho các ngân hàng thương mại Hơn nữa rủi

ro trong hoạt động cho vay ngày càng phức tạp và đa dạng Vậy làm thế nào

để giảm thiểu được những tổn thất do rui ro trong hoạt động cho vay gây nên,các ngân hàng đã làm những gì để phòng ngừa, khắc phục tổn thất đó Đây làcâu hỏi luôn được đặt ra trong mọi thời điểm hoạt động của tất cả các ngânhàng, đòi hỏi các ngân hàng không ngừng tìm tòi các biện pháp hữu hiệu khác

để công tác quản lý rủi ro trong hoạt động cho vay ngày càng hiệu quả

Qua thời gian thực tập tại Chi nhánh NHN0&PTNT Quảng An , emthấy rủi ro trong hoạt động cho vay là vấn đề luôn được cán bộ ở đây chútrọng tới sở dĩ vì các chỉ tiêu phản ánh rủi ro đang ở mức đáng lo ngại Vì vậy

đề tài: “Giải pháp giảm thiểu rủi ro trong hoạt động cho vay tại Chi nhánh NHNo & PTNT Quảng An Hà Nội” được chon để tiến hành phân

tích và nghiên cứu thông qua thực tiễn hoạt động cho vay của Chi nhánhNHN0&PTNT Quảng An

Ngoài lời mở đầu và kết luận, đề tài được trình bày theo 3 chương sau:

CHƯƠNG I Tổng quan về rủi ro trong hoạt động cho vay của NHTM

CHƯƠNG II Thực trạng hạn chế rủi ro trong hoạt động cho vay của

Chi nhánh NHN0&PTNT Quảng An

CHƯƠNG III Giải pháp hạn chế rủi ro trong hoạt động cho vay đối

với Chi nhánh NHN0&PTNT Quảng An

Bài viết không tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế Em rất mongđược sự góp ý của các thầy cô, các cán bộ ngân hàng để bài viết được tốthơn giúp cho quá trình nghiên cứu và công tác của em sau này

Em xin cảm ơn thày giáo Tiến sỹ Đặng Ngọc Đức đã nhiệt tìnhhướng dẫn để em có thể hoàn thành chuyên đề Em cũng xin cảm ơn các côchú cán bộ của chi nhánh đã hướng dẫn em trong thời gian thực tập

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ RỦI RO TRONG

HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NHTM

1.1 Tổng quan về hoạt động cho vay của NHTM

1.1.1 Khái quát về NHTM

1.1.1.1 Khái niệm:

Quá trình hình thành và phát triển của ngân hàng gắn liền với sự pháttriển của nền sản xuất hàng hóa Nền kinh tế phát triển là điều kiện cho sựphát triển của ngân hàng Ngược lại sự phát triển của hệ thống ngân hàng làđộng lực thúc đẩy phát triển kinh tế

Nghề ngân hàng đã bắt đầu với sự nghiệp đổi tiền của các thợ vàng.Những người đổi tiền thường là những người giàu có, trước đó họ có thể lànhững người cho vay nặng lãi Họ nhận thấy rằng có một lượng tiền nhàn rỗi

do những người gửi tiền và rút tiền không diễn ra cùng lúc Do tính vô danhcủa tiền họ có thể cho khách hàng vay số tiền tạm thời nhàn rỗi trong két của

họ Hoạt động này làm thay đổi cơ bản hoạt động nhà buôn tiền – cho vaynặng lãi thành nhà buôn tiền – ngân hàng Cùng với sự phát triển của sản xuấthàng hoá thì ngân hàng ngày càng phát triển và cung cấp rất nhiều tiện ích, vàngân hàng đã trở thành một bộ phận không thể thiếu của nền kinh tế

Có khá nhiều định nghĩa khác nhau về ngân hàng Xem xét trên phươngdiện những loại hình dịch vụ mà chúng cung cấp thì có thể định nghĩa:

“Ngân hàng là loại hình tổ chức tài chính cung cấp một danh mục cácdịch vụ tài chính đa dạng nhất - đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm và dịch vụthanh toán - và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kỳ một tổchức kinh doanh nào trong nền kinh tế”

Theo luật các tổ chức tín dụng của nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa ViệtNam ghi: “ Hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ

ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng số tiền này

để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán”

1.1.1.2 Các hoạt động chủ yếu của NHTM

Các hoạt động chủ yếu của Ngân hàng thương mại bao gồm: hoạt độnghuy động vốn, hoạt động sử dụng vốn, và cung cấp các dịch vụ tài chính.1.1.1.2.1 Hoạt động huy động vốn

Huy động các nguồn vốn khác nhau trong xã hội để hoạt động là lẽsống quan trọng nhất của các ngân hàng thương mại Đó là hoạt động nhằmtạo ra nguồn vốn cho ngân hàng, mà nguồn này được truyền tải đến ngânhàng theo các kênh khác dẫn khác nhau

Một trong những nguồn quan trọng là các khoản tiền gửi Ngân hàng cóthể huy động bằng nguồn tiền gửi không kỳ hạn hoặc nguồn tiền gửi có kỳhan hoăc tiết kiệm Tiền gửi không kỳ hạn là các khoản gửi với thời giankhông xác định Người mới gửi tiền vào sáng nay nếu cần anh ta có thể rút rangay vào buổi chiều cùng ngày Còn tiền gửi có kỳ hạn và tiết kiệm nghĩa làkhoản tiền được gửi sẽ có khoản thời gian gửi tối thiểu theo thoả thuận giữangân hàng và khách hàng và không được rút ra trước kỳ hạn nêu trên Hoạtđộng này để bảo quản hộ người có tiền và để cạnh tranh thì ngân hàng đã trảcho người gửi tiền như là phần thưởng cho việc sẵn sàng hi sinh nhu cầu tiêudung trước mắt và cho phép ngân hàng sử dụng tạm thời để kinh doanh

Ngân hàng còn huy động vốn bằng các khoản vay khác nhau như vaycủa ngân hàng nhà nước để giải quyết các nhu cầu cấp bách trong chi trả củangân hàng thương mại, vay của các tổ chức tín dụng khác, vay trên thị trườngvốn Với hình thức huy động này ngân hàng cũng phải trả một khoản lãi chobên cho vay để có được quyền sử dụng khoản tiền vay

Bên cạnh có ngân hàng có thể phát hành các loại giấy tờ có giá để thuhút nguồn vốn đáng kể cho hoạt động của mình

1.1.1.2.2 Hoạt động sử dụng vốn.

Huy động được vốn rồi, vấn đề tiếp theo của các ngân hàng thươngmại là làm thế nào sử dụng được nguồn vốn đó một cách có hiệu quả nhấtnhằm thu lợi nhuận Việc sử dụng vốn chính là quá trình tạo nên các loại tàisản khác nhau của ngân hàng, trong đó gồm cho vay, đầu tư và hoạt độngngân quỹ

Phần lớn nguồn vốn của Ngân hàng thương mại được sử dụng để chovay Có nhiều loại cho vay khác nhau tuỳ theo cách phân chia như: Phân chiatheo thời hạn cho vay, theo mục đích sử dụng tiền vay, theo đối tượng vay,theo hình thức đảm bảo vốn vay, theo phương pháp hoàn trả vốn vay… Đây

là hoạt động sinh lời cao đồng thời lại chứa dựng rất nhiều rủi ro có thể gâytổn thất lớn, làm giảm uy tín của ngân hàng Những khoản mà khách hàng vaykhông phải lúc nào cũng được hoàn trả đúng thời hạn như trong hợp đồng tíndụng mà ngân hàng luôn phải đối mặt với rủi ro mất vốn Đó là việc kháchhàng không hoàn trả được số tiền đã vay đúng hạn hoặc không có khả năngtrả Vì vậy các ngân hàng thường có những chính sách hợp lý cho riêng mình

để tạo môi trường quản lý phù hợp cho các khoản nợ làm sao giảm bớt loạirủi ro này một cách thấp nhất

1.1.1.2.3 Hoạt động cung cấp các dịch vụ tài chính

Ngân hàng là một doanh nghiệp cung cấp dịch vụ cho công chúng vàdoanh nghiệp Thành công của ngân hàng phụ thuộc vào năng lực xác địnhcác dịch vụ tài chính mà xã hội có nhu cầu, thực hiên các dịch vụ đó có hiệuquả Các dịch vụ đó bao gồm mua bán ngoại tệ, bảo quản vật có giá, cung cấpcác tài khoản giao dịch và thực hiện thanh toán, bảo lãnh, cho thuê các thiết bị

trung và dài hạn, các dịch vụ ủy thác và tư vấn, môi giới đầu tư chứng khoán,dịch vụ bảo hiểm, các dịch vụ đại lý

1.1.2 Hoạt động cho vay của NHTM

1.1.2.1 Khái niệm:

Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó ngân hàng giao chokhách hàng sử dụng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời giannhất định theo thoả thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc lẫn lãi

Như vậy có thể hiểu tín dụng là quan hệ chuyển nhượng tạm thời mộtlượng giá trị từ người cho vay sang người đi vay để sau một thời gian nhấtđịnh thu về một lượng giá trị lớn hơn lượng giá trị ban đầu.vay mượn dựa trênnguyên tắc hoàn trả, nghĩa là người cho vay

Cho vay là hoạt động của ngân hàng chuyển quyền sử dụng khoản tiềnvay cho khách hàng từ đó ngân hàng thu lợi nhuận cho mình Đối với người

đi vay thì món vay là một khoản nợ nhưng đối với ngân hàng thì đây lại là tàisản có vì nó đem lại thu nhập cho ngân hàng

Mặc dù cho vay là hoạt động mang lại thu nhập lớn song rủi ro rất cao.Rủi ro này có rất nhiều nguyên nhân, đều có thể xảy ra tổn thất làm giảm thunhập của Ngân hàng Có nhiều khoản tài trợ mà tổn thất có thể chiếm phầnlớn vốn của chủ, đẩy Ngân hàng đến phá sản Do vậy, các Ngân hàng phảicân nhắc kỹ lưỡng, ước lượng khả năng rủi ro và sinh lời khi quyết định tàitrợ Nên phải thẩm tra trước, trong và sau khi cho vay

1.1.2.2 Phân loại:

* Phân loại theo thời gian: Phân chia theo thời gian có ý nghĩa quantrọng đối với Ngân hàng vì thời gian liên quan mật thiết đến tính an toàn vàsinh lợi của tín dụng cũng như khả năng hoàn trả của khách hàng Theo thờigian cho vay được phân chia thành cho vay ngắn hạn, cho vay trung hạn vàcho vay dài hạn

Cho vay ngắn hạn là những khoản vay có thời hạn từ 12 tháng trởxuống Đây là hình thức cho khách hàng vay để mua sản lưu động hoặc nhucầu sử dụng vốn ngắn hạn của Nhà nước, doanh nghiệp, hộ sản xuất ngânhàng có thể áp dụng cho vay trực tiếp hoặc gián tiếp, cho vay theo món hoặctheo hạn mức, có hoặc không cần đảm bảo, dưới hình thức chiết khấu, thấuchi hoặc luân chuyển Cho vay ngắn hạn do chỉ trong một thời gian ngắn nênkhách hàng thường sử dụng đúng mục đích vay như đã thỏa thuận nên khảnăng hoàn trả tốt, vì vậy mức độ rủi ro là thấp.Tuy nhiên cũng không tránhkhỏi tổn thất do biến cố gây ra Ngay cả việc cho Nhà nước vay, khả nănghoàn trả là rất cao song vẫn có những trường hợp Nhà nước mất khả năng chitrả khi đến hạn.

Cho vay trung hạn là những khoản vay từ trên 1 năm đến 5 năm, cáckhoản vay trên 5 năm là cho vay dài hạn Những khoản cho vay trung và dàihạn này có nhiều khả năng dẫn đến rủi ro hơn cho vay ngắn hạn Do thời gianvay kéo dài, việc khách hàng sử dụng vốn không theo mục đích hoặc theomục đích đã thỏa thuận nhưng tình hình kinh doanh không theo ý muốn củakhách hàng hay do những rủi ro khác dẫn đến việc khách hàng mất khả năngchi trả Vì vậy nên mức lãi suất của việc cho vay trung và dài hạn thường caohơn cho vay ngắn hạn

* Phân theo tài sản đảm bảo:

Tài sản đảm bảo cho phép ngân hàng có được nguồn thu nợ thứ haibằng cách bán các tài sản đó khi nguồn thu nợ thứ nhất không có hoặc không

đủ

Trong trường hợp độ an toàn của người vay không chắc chắn, ngânhàng đòi hợp đồng đảm bảo khi đó khoản vay này được gọi là khoản vay cótài sản đảm bảo Các đảm bảo của khách hàng nhằm hạn chế bớt các thiệt hạicho ngân hàng khi khách hàng có khó khăn không trả được nợ Điều này giúp

ngân hàng giảm đáng kể thiệt hại nếu khách hàng mất khả năng thanh toán,hoặc làm cho khách hàng có trách nhiệm hơn trong khoản vay của mình.

Khi ngân hàng cho vay dựa trên uy tín của khách hàng trong trườnghợp khách hàng truyền thống, có uy tín, Ngân hàng không cần ký hợp đồngđảm bảo thì được gọi là cho vay không có tài sản đảm bảo Đó thường là kháchhàng làm ăn thường xuyên có lãi, tình hình tài chính vững mạnh, ít xảy ra tìnhtrạng nợ nần dây dưa, hoặc món vay tương đối nhỏ so với vốn của người vay.Các khoản cho vay theo chỉ thị của Chính phủ mà Chính phủ yêu cầu, khôngcần tài sản đảm bảo Các khoản cho vay đối với các tổ chức tài chính lớn, cáccông ty lớn, hoặc các khoản cho vay trong thời gian ngắn mà Ngân hàng cókhả năng giám sát việc bán hàng… cũng có thể không cần tài sản đảm bảo.Đối với cho vay không có tài sản đảm bảo vì dưới sự đánh giá của ngân hàng là

độ an toàn cao, không sợ rủi ro mất khả năng thanh toán Nhưng trên thực tế thìnhững khoản vay này vẫn mang đến những rủi ro nhất định và khi đó việc thu hồi

nợ là rất khó vì không có nguôn thu nợ thứ hai nên có khả năng mất trắng

* Theo mục đích:

Cho vay bất động sản: Bao gồm các khoản cho vay xây dựng ngắn hạn

và giải phóng mặt bằng cũng như các khoản cho vay dài hạn để mua đất canhtác, nhà, trung tâm thương mại và mua các tài sản nứơc ngoài Đối với loạihình cho vay này, ngân hàng được đảm bảo bằng chính tài sản thực: đất đai,toà nhà và các công trình khác

Đối với khoản vay này tài sản đảm bảo thường có giá trị vì vậy rủi rothấp Mặc dù vậy ngân hàng vẫn phải đối mặt với rủi ro đạo đức của kháchhàng gây ra hay trong trường hợp giá cá biến động bất thường…

Cho vay đối với các tổ chức tài chính: Bao gồm các khoản tín dụng

dành cho ngân hàng , công ty bảo hiểm, công ty tài chính và các tổ chức tàichính khác Hình thức cho vay này cũng không nằm ngoài khả năng có thể có

rủi ro không thu hồi được vốn, đặc biệt là khi các tổ chức này phá sản hay vỡnợ.

Cho vay nông nghiệp: Nhằm hỗ trợ nông dân để trang trải các chi phí

sản xuất như phân bón, thuốc trừ sâu, giống cây trồng, thức ăn gia súc, laođộng, nhiên liệu Vì nông nghiệp phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết nên hiệntượng mất mùa thường xuyên xảy ra Mặt khác người nông dân thì thu nhậpchính của họ là nông nghiệp nên khi đó khả năng trả nợ của họ là rất khó

Cho vay công nghiệp và thương mại: giúp doanh nghiệp trang trải các

chi phí như mua hàng nhập kho, trả thuế, trả lương cho cán bộ công nhânviên Với trường hợp này trước khi cho vay ngân hàng phải thẩm định tìnhhình hoạt động của doanh nghiệp, bên cạnh đó ngân hàng thường xuyên giámsát con nợ của mình để kịp thời sử lý khi có dấu hiệu rủi ro xảy ra Nhưngngân hàng vẫn không thể tránh khỏi xảy ra rủi ro khi các doanh nghiệp làm

ăn thua lỗ

Cho vay cá nhân: là loại cho vay để đáp ứng các nhu cầu tiêu dùng

như mua sắm các vật dụng đắt tiền, ngày nay ngân hàng còn thực hiện cáckhoản cho vay để trang trải các chi phí thông thường của đời sống thông quaphát hành thẻ tín dụng Cho vay cá nhân có độ rủi ro khá cao Nếu người vay

bị chết, ốm hoặc bị mất việc ngân hàng sẽ khó thu được nợ Vì vậy, ngânhàng thương yêu cầu lãi suất cao, yêu cầu người vay phải mua bảo hiểm thấtnghiệp, nhân thọ, bảo hiểm hàng hóa đã mua… Để ngân hàng giảm tổn thấtkhi rủi ro xảy ra

Cho thuê tài sản: Ngân hàng mua thiết bị máy móc hay phương tiện và

cho khách hàng thuê Đối với hình thức này ngân hàng có quyền thu hồi tàisản nếu thấy người thuê không thực hiện đúng hợp đồng Ngân hàng sẽ gặprủi ro khi khách hàng kinh doanh không có hiệu quả, không trả được tiền thuêđầy đủ và đúng hạn Nhiều tài sản thuê mang tính đặc chủng, khó bán, khó

thuờ lại, khi thu hồi chi phớ thỏo dỡ cao,…nờn rủi ro cho thuờ rất cao đối vớingõn hàng Do vậy khi cho thuờ ngõn hàng phải phõn tớch tớn dụng đồng thờiphõn tớch thị trường tài sản cho thuờ, đỏnh giỏ nhà cung cấp, lựa chọn cỏchỡnh thức cho thuờ thớch hợp Ngõn hàng đũi hỏi người thuờ phải mua bảohiểm tài sản.

1.1.2.3 Vai trũ của hoạt động cho vay

Ngõn hàng với mạng lưới trải rộng của nú trong nền kinh tế, đó tậptrung được một số lớn nguồn vốn nhàn rỗi trong xó hội để hỡnh thành quỹ chovay Cỏc nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi, nhàn rỗi cú thời hạn hoặc nhàn rỗi lõudài, được tập trung vào ngõn hàng bằng những cơ chế chớnh sỏch và cỏc lóisuất khỏc nhau

Trờn cơ sở quỹ cho vay đó cú, cỏc tổ chức tớn dụng tiến hành phõn phốinguồn vốn này cho cỏc đối tượng cú nhu cầu cần bổ sung vốn quỏ trỡnh nàykhụng những đũi hỏi phải tuõn theo cỏc nguyờn tắc cho vay mà cũn phải chấphành đầy đủ những quy định của phỏp luật

Hoạt động cho vay cú cỏc vai trũ quan trọng đối với nền kinh tế cũngnhư đối với ngõn hàng Nhưng bản thõn hoạt động này lại chứa đựng nhiềurủi ro dẫn đến những hậu quả đỏng tiếc cho ngành ngõn hàng núi riờng và chotoàn bộ nền kinh tế núi chung

 Ngân h ng cho vay đáp ứng nhu cầu về vốn cho doanh nghiệp để àng cho vay đáp ứng nhu cầu về vốn cho doanh nghiệp để duy trì và mở rộng quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh.

Cho vay trong ngân hàng làm nhiệm vụ dẫn đờng cho nguồn vốn chảy

từ nơi thừa tới nơi thiếu vốn Bởi lẽ trong hoạt động kinh doanh tại một thời

điểm luôn luụn phát sinh hai loại nhu cầu: cho vay vốn để hởng lợi và nhu cầuvay vốn để tiến hành sản xuất kinh doanh là điều tất yếu Hai nhu cầu này làngợc nhau nhng có chung mục tiêu l an toàn, sinh lời và đều là tạm thời.à an toàn, sinh lời và đều là tạm thời.Cho vay trong ngân hàng đã thực hiện chức năng huy động v tập trung vốnà an toàn, sinh lời và đều là tạm thời.tạm thời nhàn rỗi để đa vào sử dụng theo nguyên tắc hoàn trả cả vốn lẫn lãitrong một khoảng thời gian nhất định với tốc độ nhanh và hiệu quả hơn

Nhưng khụng phải lỳc nào doanh nghiệp đi vay vốn về đều làm ăn cúlói, đạt kế hoạch mà dự ỏn đó nờu, nờn khi doanh nghiệp gặp khú khăn về tàichớnh hay sử dụng vốn khụng hiệu quả dẫn đến việc làm ăn thua lỗ khụng trả

nợ được đó làm ảnh hưởng đến khả năng thu hồi vốn của ngõn hàng Như vậycàng đũi hỏi khõu thẩm định của ngõn hàng ngày càng kỹ càng chặt chẽ chớnhxỏc hơn

 Cho vay trong ngân hàng là công cụ đắc lực cho ngành kinh tế

kém phát triển và những ngành kinh tế mũi nhọn

Bằng việc sử dụng lãi suất u đãi đối với những ngành kinh tế mũi nhọncũng nh những ngành kinh tế kém phát triển nhng cần thiết cho quốc kế dânsinh, ngân hàng cho vay góp phần thúc đẩy những ngành kinh tế này phát triển.Cũng như việc đỏp ứng nhu cầu về vốn cho doanh nghiệp, nếu việc sử dụngvốn là phự hợp vai trũ đú được phỏt huy Nhưng ngành kinh tế kộm phỏt triển

ấy cú bứt ra khỏi tỡnh trạng đú khụng hay lại tiếp tục suy sỳt và đem đến rủi

ro cho ngõn hàng Cũn nghành kinh tế mũi nhọn sẽ ớt cú khả năng gõy ra rủi

ro cho ngõn hàng Tuy nhiờn ngõn hàng vẫn khụng thể chủ quan đối với lĩnhnghành này

 Cho vay trong ngân hàng có vai trò quyết định đến sự ổn định của

lu thông tiền tệ.

Do tính u việt của mình tín dụng ngân hàng đóng vai trò quyết định đến

sự ổn định của lu thông tiền tệ Trớc hết ngân hàng là kênh quan trọng để đatiền vào lu thông, có khả năng kiểm soát đợc khối lợng tiền sao cho phù hợpvới lu thông hàng hoá Nếu tín dụng ngân hàng đợc thực hiện một cách cóhiệu quả sẽ đảm bảo khối lợng tiền cung ứng phù hợp Vì khi cho vay Ngânhàng đã đa tiền vào lu thông Mặc khác cùng với chức năng tạo tiền, các ngõnhàng thương mại có khả năng mở rộng tiền gửi làm tăng khối lợng tiền trong

lu thông Vai trũ của cho vay quan trọng như vậy nhưng khi rủi ro trong hoạtđộng cho vay xảy ra, tức là dũng tiền mà ngõn hàng khụng thu hồi được đú đókhụng cũn lưu thụng theo đỳng chu trỡnh của nú Như vậy rủi ro tớn dụng

khụng chỉ gõy tổn thất cho ngõn hàng mà cũn làm mất đi vai trũ quan trongnày, làm ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế.

 Cho vay ngân hàng có vai trò kiểm soát nền kinh tế.

Qua việc huy động vốn của các doanh nghiệp, các tầng lớp dân c trongxã hội và việc tổ chức thanh toán khách hàng m ngân hàng có thể đánh giáà an toàn, sinh lời và đều là tạm thời.tình hình tiêu thụ sản phẩm, tình hình sản xuất v khả năng chi trả của kháchà an toàn, sinh lời và đều là tạm thời.hàng thể hiện qua biến động số d trong tài khoản Trong quá trình cho vay,ngân hàng luôn phải đề phòng nguy cơ rủi ro có thể xảy ra, phải thờng xuyênphân tích khả năng tài chính của khách hàng, giám sát kiểm tra hoạt động sảnxuất kinh doanh của họ để có thể điều chỉnh, tác động kịp thời khi cần thiết

V à an toàn, sinh lời và đều là tạm thời cũng từ đó, ngân hàng có khả năng tập hợp đợc tình hình sản xuất kinhdoanh của các doanh nghiệp đồng thời góp những ý kiến để điều chỉnh kịpthời khi có sự mất cân đổi trong cơ cấu kinh tế

 Cho vay trong ngân hàng đóng vai trò quyết định trong hoạt động

ngân hàng

Cho vay trong ngân hàng đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tếcũng như đối với sự tồn tại và phát triển của một ngân hàng thơng mại Vỡ chovay mang lại nguồn thu nhập lớn cho ngõn hàng Tuy nhiên con người luụnphải đối mặt với sự đỏnh đổi mà cụ thể ở đõy là lói suất và rủi ro Lói suấtcàng cao thỡ rủi ro càng nhiều Chớnh vỡ vậy cỏc ngõn hàng phải xỏc địnhđược một tỷ lệ phự hợp để cú thể đạt được mục tiờu lợi nhuận của mỡnh

1.2 Rủi ro trong hoạt động cho vay của NHTM

1.2.1 Quan niệm về rủi ro trong hoạt động cho vay

Một ngân hàng thương mại hoạt động phải đối mặt với nhiều loại rủi rokhác nhau như rủi ro lãi suất, rủi ro hối đoái, rủi ro thanh khoản và loai rủi rophổ biến là rủi ro do hoạt động cho vay gây nên Rủi ro trong hoạt động chovay là khả năng xảy ra những tổn thất mà ngân hàng phải chịu do khách hàngvay không trả đúng hạn, không trả, hoặc không trả đầy đủ vốn và lãi Khi thựchiện một hoạt động cho vay cụ thể, ngân hàng không dự kiến là khoản chovay đó bị tổn thất Tuy nhiên những khoản cho vay đó luôn hàm chứa rủi ro.Một số ý kiến cho rằng trên quan điểm quản lý toàn bộ ngân hàng, tỷ lệ tổnthất dự kiến đối với hoạt động tín dụng luôn được xác định trong chiến lượchoạt động chung Do vậy, khi tổn thất dưới mức tỉ lệ tổn thất dự kiến, ngânhàng coi đó là một thành công trong quản lý

Có hai loại rủi ro trong cho vay là rủi ro có thể kiểm soát được và rủi rokhông thể kiểm soát được

Rủi ro có thể kiểm soát là rủi ro ngân hàng có thể dự đoán được chủthể gây ra rủi ro đó, và có thể ước tính được mức độ ảnh hưởng và thời gianphát sinh của chúng Từ đó có những biện pháp hợp lý để phòng ngừa và hạnchế tổn thất ở mức thấp nhất Nguyên nhân của loại rủi ro này có tính chủquan từ phía khách hàng hay từ chính bản thân ngân hàng

Rủi ro không thể kiểm soát được là rủi ro mà ngân hàng không xácđịnh chính xác ảnh hưởng của chúng Nguyên nhân của những rủi ro này làthường là những nguyên nhân bất khả kháng

1.2.2 Chỉ tiêu phản ánh rủi ro trong cho vay ngân hàng

Khi ngân hàng hoạch định chiến lược phát triển chung, muốn xác địnhrủi ro dự kiến thì phải lượng hóa được rủi ro đó Đo lường rủi ro là cơ sở chongân hàng xây dựng chính sách tín dụng hợp lý, chính sách lãi suất phù hợp

cho từng thời kỳ và xây dựng hệ số rủi ro cho từng tài sản và cho từng loạihình cho vay Có rất nhiều tiêu chí phản ảnh rủi ro tín dụng của ngân hàngthương mại Sau đây em xin nêu một vài chỉ tiêu các ngân hàng thường sửdụng.

* Nợ quá hạn và tỷ lệ nợ quá hạn trên tổng dư nợ (chỉ tiêu định tính).Trong thành phần dư nợ của ngân hàng được phân làm năm nhóm: từnhóm 1 đến nhóm 5, với cấp độ nguy cơ xảy ra tăng dần Trong đó nợ nhóm 1

là nợ đạt tiêu chuẩn; nợ nhóm 2 là nợ đáng chú ý; nợ nhóm nhóm 3, nhóm 4,nhóm 5 được gọi là nợ xấu Như vậy nợ từ nhóm 2 đến nhóm 5 là nợ quá hạn,

đó là những khoản nợ khách hàng vay nhưng không trả được khi đến hạn đãghi trên hợp đồng Có hai loại nợ quá han

Nợ quá hạn có khả năng thu hồi: là khoản nợ mà khách hàng vẫn còn

có khả năng tiếp tục trả nợ cho ngân hàng Đó là do khi cho vay cán bộ tíndụng không quan tâm đến chu kỳ kinh doanh của doanh nghiệp Họ đặt kỳhạn nợ ngắn để hạn chế rủi ro tín dụng trong khi đó chu kỳ kinh doanh mangtính thời vụ hoặc doanh nghiệp gặp khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn bất ngờkhiến cho người vay không trả nợ đúng hạn

Nợ quá hạn không có khả năng thu hồi: là khoản nợ mà khách hàng ít

có khả năng trả được nợ cho ngân hàng khi đó ngân hàng đứng trước nguy cơmất vốn Thường thì do nguyên nhân doanh nghiệp làm ăn thua lỗ hoặc cốtình lừa đảo chiếm dụng vốn của ngân hàng Tóm lại nợ quá hạn càng cao thìrủi ro càng lớn Để đánh giá khoản nợ này người ta tính chỉ tiêu tỷ lệ nợ quáhạn trên tổng dư nợ

Số dư Nợ quá hạn

Tỷ lệ nợ quá hạn =

Tổng dư nợ

Với chỉ tiêu tỷ lệ nợ quá hạn ta có thể xét thêm tỷ lệ nợ quá hạn theothời gian, tỷ lệ nợ quá hạn theo tài sản đảm bảo…

Và cũng tương tư như vậy ta có thể dùng chỉ tiêu nợ xấu, tỷ lệ nợ xấu,

nợ khó đòi và tỷ lệ nợ khó đòi

Nợ khó đòi là khoản nợ quá hạn đã quá một kỳ gia hạn nợ, hoặc không

có tài sản đảm bảo hoặc tài sản không bán được, con nợ thua lỗ triền miênhoặc phá sản Như vậy các khoản nợ khó đòi còn nguy hiểm hơn so với nợquá hạn

* Một số chỉ tiêu khác (chỉ tiêu định lượng):

Ngoài các chỉ tiêu nợ quá hạn và nợ khó đòi, các nhà quản lý trongngân hàng còn sử dụng một số chỉ tiêu khác, gắn liền với chiến lược đa dạnghóa tài sản, lập hồ sơ khách hàng, trích lập quỹ dự phòng và đặt giá đối vớicác khoản cho vay

Điểm của khách hàng: Thông qua tình hình tài chính của khách hàng

mà ngân hàng phân tích, năng lực sản xuất kinh doanh, hiệu quả dự án cùngvới mối quan hệ và tính sằng phẳng Ngân hàng sẽ lập hồ sơ về khách hàngcủa mình sau đó xếp hạng và cho điểm Khách hàng loại A hoặc khách hàngđược chấm điểm cao thì rủi ro tín dụng là thấp Khách hàng loại C hoặc điểmthấp thì rủi ro tín dụng là cao Dựa trên các dấu hiệu rủi ro mà ngân hàng xâydựng thi chỉ tiêu này được xác lập Điểm của khách hàng cho biết rủi ro tiềmẩn

Các khoản cho vay có vấn đề: Mặc dù một số khoản nợ chưa được coi

là nợ quá hạn nhưng trong quá trình theo dõi, ngân hàng nhận thấy nhiềukhoản vay đang có dấu hiệu kém lành mạnh, có nguy cơ trở thành nợ quá hạn.Khoản cho vay có vấn đề được xây dựng dựa trên quy định của ngân hàng Rủi ro trong cho vay là xác suất vỡ nợ của khách hàng nên ngân hàngphải cố gắng xác định được càng rõ, càng kỹ, càng tốt Khách hàng bị phásản, hoăc cố tình lừa đảo, hay chây ỳ không trả nợ là biểu hiện rõ nhất Cáckhoản nợ không trả được khi đến hạn ở các cấp độ khác nhau cũng thể hiệncác khả năng vỡ nợ khác nhau Một số ngân hàng cho rằng nếu có khoản nợđến hạn không trả được, thì các khoản nợ khác chưa đến hạn cũng được coi là

có rủi ro Thậm chí những khoản nợ chưa đến hạn, hoặc đến hạn vẫn trả được,song tình hình tài chính yếu kém, môi trường kinh doanh xuất hiện nhữngbiến động không thuận lợi cho khách hàng, thì khoản nợ đó cũng được coi là

có rủi ro Những chỉ tiêu đo lường rủi ro trong cho vay này cho thấy rủi ro ở

độ rộng với những tầng nấc khác nhau Vì vậy vấn đề không phải là ở con số

nợ xấu chiếm 2 % hay 7% tổng dư nợ, mà nợ xấu được định lượng ở độ rộnghay hẹp Dù áp dụng phương pháp nào, tính chính xác của các kết quả phụthuộc rất nhiều vào việc liệu cán bộ ngân hàng các cấp có thực sự nghiêm túcnhìn nhận rủi ro tín dụng hay không và chính sách quản trị rủi ro có nhằmmục tiêu tạo nên tính minh bạch trong xác định rủi ro hay không

1.2.3 Nguyên nhân dẫn tới rủi ro trong hoạt động cho vay.

Hoạt động cho vay của ngân hàng chứa đựng những rủi ro mà chúng takhó có thể lường trước được Nguyên nhân của những rủi ro này là do cả haibên hoặc cũng có thể do nguyên nhân bất khả kháng

1.2.3.1 Nhóm nguyên nhân bất khả kháng.

Nguyên nhân gây ra rủi ro trong hoạt động cho vay của ngân hàngthương mại có thể được tạo ra do khách quan đem lại mà ngân hàng hay khólường trước hay chống lại được.

Thứ nhất: Chính sách Nhà nước chậm thay đổi hay sự thay đôi khôngphù hợp với tình hinh phát triển của đất nước sẽ là điều kiện cho rủi ro trongcho vay xảy ra Vì khi đó không chỉ ngân hàng mà các doanh nghiệp cũng bịảnh hưởng xấu đến khả năng hoạt động Hay môi trường pháp lý bị lỏng lẻo,còn thiếu tính đồng bộ có nhiều khe hở dẫn tới không kiểm soát được các hiệntượng lừa đảo trong việc khách hàng sử dụng vốn

Thứ hai: sự biến động về chính trị, xã hội trong và ngoài nước gây ảnhhưởng tới các lĩnh vực của nền kinh tế, đem lại khó khăn cho doanh nghiệpdẫn đến rủi ro cho khách hàng cũng như rủi ro cho ngân hàng

Thứ ba: sự biến động của nền kinh tế ( khủng hoảng kinh tế , biến động

tỷ giá, lạm phát gia tăng…) sẽ có tác động mạnh đến các hoạt động cuả doanhnghiệp cũng như của ngân hàng Khi nền kinh tế có những sự biến động lênxuống thì chính phủ phải đưa ra những chính sách kinh tế phù hợp với điềukiện hiện tại để hạn chế những ảnh hưởng xấu tới nền kinh tế đất nước Sựkhông ổn định trong chính sách làm cho các doanh nghiệp khó chủ độngtrong chiến lược kinh doanh của mình, điều này làm suy yếu điều kiện tàichính của khách hàng

Thứ tư là môi trường tự nhiên

Những thay đổi lớn về thời tiết hay khí hậu gây ảnh hưởng tới các hoạtđộng sản xuất kinh doanh mà đặc biệt là lĩnh vực sản xuất nông nghiệp Điềukiện tự nhiên thường là yếu tố khó dự đoán, nó luôn xảy ra bất ngờ với sự

thiệt hại lớn nằm ngoài tầm kiểm soát của con người Vì thế mà khi có thiêntai, địch hoạ xảy ra khách hàng cùng ngân hàng có nguy cơ tổn thất lớn, vớicác phương án kinh doanh không có nguồn thu điều đó có nghĩa là ngânhàng phải cùng chia sẻ rủi ro với khách hàng của mình

Những tác động của môi trường bên ngoài tới người vay làm cho họ bịtổn thất về tài chính dẫn đến việc không thực hiện được đầy đủ và đúng hạncam kết trả nợ gốc và lãi đối với ngân hàng thậm chí là mất khả năng thanhtoán đi đến phá sản hoặc giải thể

Với các nguyên nhân bất khả kháng thì ngân hàng không thể bằng ýchí chủ quan để hạn chế được Vì vậy các ngân hàng chủ yếu tập trung vàoviệc hạn chế những rủi ro xuất phát từ phía khách hàng hay ngân hàng

1.2.3.2 Những nguyên nhân thuộc về người vay.

Trình độ yếu kém của khách hàng trong việc dự đoán các vấn đề kinhdoanh, yếu kém trong quản lý dẫn đến những thua lỗ và không có khả năngtrả nợ cho ngân hàng Nhiều khách hàng lại không có khả năng tính toán kỹlưỡng những bất trắc có thể xảy ra, không có khả năng thích ứng và khắcphục khó khăn trong kinh doanh cũng dẫn đến thất thoát về tài chính Hoặc cóthể do tính thanh khoản không cao trong các hoạt động của khách hàng làmcho nguồn vốn thu hồi chậm không hiệu quả

Bên cạnh đó còn có rủi ro do đạo đức của khách hàng gây nên như chủđịnh lừa đảo cán bộ ngân hàng , chây ì Rất nhiều khách hàng đã mạo hiểmvới kỳ vọng thu được lợi nhuận cao Để đạt được mục đích của mình thì họtìm mọi thủ đoạn ứng phó với ngân hàng như cung cấp thông tin sai, thiếu sựminh bạch về tài chính, mua chuộc cán bộ ngân hàng… Có trường hợp ngườivay kinh doanh có lãi song vẫn không trả nợ cho ngân hàng đúng hạn Họ

chây ì với hi vọng có thể quỵt nợ, hoặc lợi dụng sử dụng vốn vay càng lâucàng tốt.

1.2.3.3 Nguyên nhân thuộc về Ngân hàng.

Trong chiến lược kinh doanh của các ngân hàng thì họ đưa ra các mức

độ chấp nhận rủi ro khác nhau để phục vụ cho mục tiêu riêng của mình Thì

từ đó khả năng xảy ra rủi ro là khác nhau

Bản thân ngân hàng khi phát sinh các khoản nợ xấu, thường khôngmuốn phản ánh vào tài khoản và chuyển thành nợ quá hạn vì điều đó sẽ làmảnh hưởng đến thành tích của ngân hàng Như vậy các ngân hàng tiếp tục giahạn nợ và dẫn đến việc thực hiện thu nợ không đúng hạn

Hệ thống thông tin chưa đầy đủ chính xác làm quá trình đánh giá rủi

ro gặp nhiều khó khăn Như việc thông tin về thị trường của khách hàng haycác thông tin khác có liên quan Ngân hàng không tìm hiểu được rõ các mốiquan hệ của khách hàng đối với các định chế tài chính khác

Có nguyên nhân xuất phát từ chất lượng cán bộ tín dụng Những cán

bộ chưa có những nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của công tác hạn chếrủi ro trong hoạt động cho vay, sự đánh giá không chính xác về tài sản đảmbảo, về đối tác tham gia bảo lãnh, hay không dự báo được những vấn đề cóthể phát sinh từ phía khách hàng có thể gây bất lợi cho ngân hàng… Vànhững cán bộ không đủ trình độ đánh giá khách hàng hoặc đánh giá khôngtốt, cố tình làm sai… là một trong những nguyên nhân của rủi ro trong hoạtđộng cho vay Nhân viên ngân hàng phải tiếp cận với nhiều ngành nghề,nhiều vung, thậm chí nhiều Quốc gia Để cho vay tốt, họ phải am hiểu kháchhàng, lĩnh vực mà khách hàng kinh doanh, môi trường mà khách hàng sống

Họ phải có khả năng dự báo các vấn đề liên quan đến người vay… Như vậy

họ cần phải được đào tạo và tự đào tạo kỹ lưỡng, liên tục và toàn diện Khi

nhân viên tín dụng cho vay đối với khách hàng mà họ chưa đủ trình độ đểhiểu kỹ lưỡng, rủi ro trong hoạt động cho vay luôn rình rập họ Sống trongmôi trường “tiền bạc”, nhiều nhân viên ngân hàng đã không tránh khỏi cám

dỗ của đồng tiền Họ tiếp tay cho khách hàng rút ruột ngân hàng Như vậy,chất lượng nhân viên ngân hàng bao gồm trình độ và đạo đức nghề nghiệpkhông đảm bảo là nguyên nhân của rủi ro trong hoạt động cho vay của ngânhàng

1.2.4 Hậu quả của rủi ro trong hoạt động cho vay đối với NHTM

Đối với nền kinh tế: Hoạt động ngân hàng liên quan đến hoạt độngdoanh nghiệp, các ngành và các cá nhân, vì vậy khi một ngân hàng gặp phảirủi ro trong hoạt động cho vay hay bị phá sản thì người gửi tiền ở các ngânhàng khác hoang mang lo sợ và kéo nhau ồ ạt đến rút tiền ở các ngân hàngkhác, làm cho hệ thống ngân hàng gặp phải khó khăn Ngân hàng phá sản sẽảnh hưởng đến tình hình sản suất kinh doanh của doanh nghiệp, không có tiềntrả lương dẫn đến đời sống công nhân gặp khó khăn Hơn nữa, sự hoảng loạncủa các ngân hàng ảnh hưởng rất lớn đến toàn bộ nền kinh tế Điều này làmcho nền kinh tế bị suy thoái, giá cả tăng, sức mua giảm, thất nghiệp tăng, xãhội mất ổn định Ngoài ra, rủi ro trong hoạt động cho vay cũng ảnh hưởngđến nền kinh tế thế giới vì ngày nay nền kinh tế mỗi quốc gia đều phụ thuộcvào nền kinh tế khu vực và thế giới Mặt khác, mối liên hệ về tiền tệ, đầu tưgiữa các nước phát triển rất nhanh nên rủi ro tín dụng tại một nước ảnh hưởngtrực tiếp đến nền kinh tế các nước có liên quan

Đối với ngân hàng:

Rủi ro làm giảm thu nhập của ngân hàng: Do thu lãi từ hoạt động tín

dụng là một bộ phân của doanh thu mà rủi ro trong hoạt động cho vay làmchokhông thu được lãi vay dẫn đến doanh thu thấp nên lợi nhuận thấp, thậm

chí là lỗ làm ảnh hưởng đến kết quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng.Hơn nữa nếu như không lỗ thì rủi ro trong hoạt động cho vay cao dẫn đếnphải tăng trích lập dự phòng rủi ro khiến cho lợi nhuận còn lại càng thấp Từ

đó ảnh hưởng tới giá trị cổ phiếu của ngân hàng

Rủi ro làm giảm sút uy tín của ngân hàng:Khi ngân hàng có độ rủi ro

trong hoạt động cho vay cao thì ngân hàng đó thường đứng trước nguy cơ mất

uy tín của mình trên thị trường Không một ai muốn gửi tiền vào ngân hàng

có tỷ lệ nợ quá hạn vượt quá mức cho phép, có chất lượng tín dụng không tốtgây ra nhiều vụ thất thoát lớn Thông tin về một ngân hàng có mức độ rủi rocao thường bị báo chí nêu lên và lan truyền trong dân chúng, điều này sẽkhiến cho việc huy động vốn của ngân hàng gặp rất nhiều khó khăn Các ngânhàng không có uy tín cao sẽ rất khó tồn tại và phát triển trên trường quốc tếvới tính cạnh tranh cao và đầy rủi ro

Rủi ro trong hoạt động cho vay làm ảnh hưởng tới khả năng thanh toán của ngân hàng: Nếu các khoản cho vay gặp rủi ro thì việc thu hồi nợ vay

sẽ gặp nhiều khó khăn trong khi các khoản tiền gửi vẫn phải thanh toán đúnghạn Trong khi không huy động được vốn vì bị mất uy tín thì người rút tiềnngày càng tăng lên kết quả là ngân hàng gặp khó khăn trong thanh toán

Rủi ro làm cản trở khả năng cạnh tranh và tốc độ phát triển của ngân hàng: khi rủi ro xảy ra làm uy tín của ngân hàng giảm sút thì đồng

thời khả năng cạnh tranh huy động vốn cũng giảm sút dẫn đến nguồn vốnsuy giảm đồng thời dư nợ cũng sẽ giảm sut và như vậy tốc độ của ngânhàng cũng bị giảm theo

Rủi ro có thể làm phá sản ngân hàng: Nếu như rủi ro xảy ra ở mức độ

lớn, ngân hàng không có khả năng ứng phó thì sẽ gây phản ứng dây

chuyền, dân chúng sẽ đổ xô đến ngân hàng rút tiền gửi và ngân hàng khôngcòn khả năng thanh toán sẽ đi đến phá sản.

Khi gặp rủi ro trong hoạt động cho vay, ngân hàng không thu đượcvốn và lãi cho vay hoặc thu hồi được nhưng không đủ để chi trả chokhoản vay, nhưng ngân hàng vẫn phải trả vốn và lãi cho khoản tiền huyđộng khi đến hạn, như vậy là ngân hàng bị mất cân đối trong việc thu chi.Khi không thu được nợ thì vòng quay vốn tín dụng giảm và ngân hàngkinh doanh không có hiệu quả Khi gặp phải rủi ro ngân hàng thường rơivào tình trạng mất khả năng thanh khoản, làm mất lòng tin người gửi tiền,ảnh hưởng đến uy tín của ngân hàng, bị cấp trên khiển trách Còn với cấpdưới, do gặp phải rủi ro tín dụng nên không có tiền trả lương cho nhânviên vì thế những người có năng lực thường chuyển công tác, gây khókhăn cho ngân hàng

Tóm lại, rủi ro trong hoạt động cho vay của một ngân hàng xảy ra ởmức độ khác nhau: nhẹ là bị giảm lợi nhuận khi không thu hồi được lãicho vay, nặng là ngân hàng không thu được vốn lãi, nợ thất thu với tỷ lệcao nên ngân hàng bị lỗ và mất vốn Tình trạng này nếu kéo dài khôngkhắc phục được thì ngân hàng sẽ bị phá sản, gây hậu quả nghiêm trọngcho nền kinh tế nói chung và hệ thống ngân hàng nói riêng Vì vậy đòi hỏicác nhà quản trị ngân hàng phải hết sức thận trọng và có những biện phápthích hợp nhằm giảm thiểu rủi ro trong cho vay

1.3 Các biện pháp quản lý rủi ro trong hoạt động cho vay của NHTM

Hoạt động cho vay là rất quan trọng đối với các ngân hàng thương mại.Hoạt động này luôn tồn tại hai măt là sinh lời và rủi ro Hầu như các thua lỗcủa ngân hàng thương mại là từ hoạt động cho vay Song không có cách nào

để loại trừ rủi ro hoàn toàn mà phải quản lý một cách chặt chẽ Đứng trước

quyết định cho vay, cán bộ ngân hàng phải cân nhắc mâu thuẫn giữa sinh lời

và rủi ro Mục tiêu của quản lý rủi ro tín dụng là:

- Đạt hiệu quả cao, trong giới hạn rủi ro có thể giám sát, chịu đựngđược

- Thực hiện đúng các quy định của nhà nước, quy định của luật pháp

- Đảm bảo hoạt động an toàn hiệu quả phát triển

Vì thế quản lý rủi ro tín dụng là một nội dung quan trọng của ngânhàng thương mại

1.3.1 Hạn chế các khoản cho vay có vấn đề, nợ quá hạn, nợ khó dòi

1.3.1.1 Thực hiện các quy định về an toàn tín dụng được ghi trong luật các

tổ chức tín dụng và trong các nghị định của ngân hàng Nhà nước.

Các quy định nêu rõ những trường hợp cấm các ngân hàng không đượctài trợ, điều kiện để ngân hàng phải thực hiện khi tài trợ Ví dụ như cho vaymột khách hàng thì không được vượt quá tỷ lệ phần trăm trên vốn của chủ sởhữu, không được cho vay đối với các thành viên Hội đồng quản trị của chínhngân hàng…

1.3.1.2 Xác định danh mục các khoản tài trợ với các mức rủi ro khác nhau.

Các loại khách hàng khác nhau, các đối tượng cho vay khác nhau thì sẽ

Cho vay đối với người tiêu dùng: Rủi ro liên quan tới thu thập củangười vay và những khả năng kiểm soát thông tin về khách hàng Thông tinthường ít nên ngân hàng khó kiểm soát người vay và khó thu hồi nợ, và công

ăn việc làm của khách hàng không ổn định

Cho vay đối với các trung gian tài chính khác như là các ngân hàngthương mại và các tổ chức phi ngân hàng Phần lớn các khoản cho vay này làkhông có tài sản đảm bảo Vì vậy nếu các tổ chức đi vay bị phá sản thì ngânhàng cho vay sẽ bị mất nên rủi ro liên quan tới vị thế của tổ chức tài chính đivay

Cho vay đối với Nhà nước thì độ an toàn cao Nhưng trong khủnghoảng kinh tế toàn cầu hoặc khu vực thì các khoản cho vay này cũng bị ảnhhưởng

1.3.1.3 Xây dựng chính sách tín dụng và quy trình phân tích tín dụng

Hoạt động tín dụng có liên quan đến nhiều bộ phận trong ngân hàngnên đòi hỏi phải có sự kết hợp và chỉ đạo thông qua chính sách, quy tắc và sựkiểm soát chung

Chính sách tín dụng có mục tiêu chính là mở rộng tín dụng và hạn chếrủi ro nhằm nâng cao thu nhập cho ngân hàng Chính sách tín dụng gồm chínhsách tài sản đảm bảo, chính sách bảo lãnh, chính sách đồng tài trợ

Quy trình phân tích tín dụng do Ban giám đốc ngân hàng quyết địnhđược xây dựng chi tiết và quán triệt xuống từng chi nhánh, từng cán bộ Quytrình phân tích tín dụng thể hiện những nội dung cần phải thực hiện khi chovay nhằm giảm bớt rủi ro như phân tích tình hình sản xuất kinh doanh , thẩmđịnh dự án, quá khứ của khách hàng, mục đích vay, kiểm soát trong khi chovay

Bên cạnh chính sách và quy trình nhằm hạn chế rủi ro thì ngân hàngcòn xây dựng quy chế kiểm tram phân định trách nhiệm và quyền hạn khenthưởng và kỷ luật

1.3.1.4 Xác định dấu hiệu của các khoản vay có vấn đề, giới hạn các khoản tín dụng và đa dạng hóa

Xác định các khoản cho vay có vấn đề; tỷ trọng các khoản cho vaykhác nhau và xây dựng chiến lược đa dạng hóa

1.3.2 Quản lý nợ quá hạn, nợ khó đòi và các khoản nợ có vấn đề

Rủi ro là điều không thể tránh khỏi của quá trình kinh doanh nên cácngân hàng luôn xây dựng chính sách chung sống với rủi ro: hạn chế rủi ro,chấp nhận rủi ro, khai thác hoặc thanh lý nợ quá hạn, nợ khó đòi, nợ có vấnđề

Ngân hàng phân loại nợ quá hạn, nợ khó đòi, nợ có vấn đề rồi phân tíchnguyên nhân, thực trạng và khả năng giải quyết

Trường hợp khách hàng có khó khăn về tài chính tạm thời song vẫn cònkhả năng và ý chí trả nợ thì ngân hàng áp dụng chính sách hỗ trợ như cho vaythêm, gia hạn nợ, giảm lãi

Trường hợp khách hàng cố tình lừa đảo, chây ì, không có khả năng trảthì ngân hàng áp dụng chính sách thanh lý như bán tài sản thế chấp, phong tỏatiền gửi trên tài khoản

Xây dựng quỹ dự phòng để bù đắp tổn thất Dựa vào tỷ lệ rủi ro chấpnhận và danh mục các khoản cho vay rủi ro thì ngân hàng xây dựng quỹ dựphòng Quỹ này không có tác dụng làm giảm rủi ro mà là để chống đỡ chovốn của chủ khi tổn thất xảy ra

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VỀ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA CHI NHÁNH NHNo & PTNT QUẢNG

AN HÀ NỘI

2.1 Giới thiệu chung về chi nhánh NHNo&PTNT Quảng An

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Chi nhánh NHNo&PTNT Quảng An Hà Nội

NHNo & PTNT Việt Nam được thành lập theo quyết định số NHNN của thống đốc ngân hàng nhà nước Việt Nam vào ngày 15/11/1996thay thế cho ngân hàng Nông nghiệp Việt Nam cũ Ngân hàng đã ngày càngkhẳng định được vị thế của mình với nhiệm vụ đầu tư phát triển đối với khuvực nông thôn bằng việc mở rộng đầu tư vốn trung và dài hạn

280/QĐ Chi nhánh NHN0&PTNT Quảng An Hà Nội là đơn vị thuộc Ngânhàng Nông nghiệp và Phát trển Nông thôn Việt Nam Được thành lập ngày24/12/2004 theo quyết định số 454/QĐ/NHNN và Theo công văn số885/NHNN-CNH ngày 11/8/2004 của Thống đốc NHNN về việc mở Chinhánh NHNo&PTNT Quảng An

Chi nhánh NHN0&PTNT Quảng An đặt tại nhà số 296, Đưòng NghiTàm, Phường Yên Phụ, Quận Tây Hồ, Thành phố Hà Nội

Từ khi hình thành đến nay chi nhánh đã bước đầu đáp ứng được yêucầu của công việc, đảm bảo điều hành hiệu quả thuận tiện cho khách hàng

Và cũng đồng thời xác định được chức năng nhiệm vụ và quyền hạn của cáccán bộ và phòng ban

Từ ngày 1/4/2007 Chi nhánh NHNo&PTNT Quảng An chuyển tênthành Chi nhánh NHNo& PTNT Hồng Hà

2.1.2 Mô hình tổ chức và quản lý của Chi nhánh NHNo&PTNT Quảng An

Các đơn vị trực thuộc Chi nhánh NHNo&PTNT Quảng An :

Ta có thể thấy rằng Chi nhánh NHN0&PTNT Quảng An là một chinhánh có quy mô được xây dựng theo mô hình hiện đại hoá ngân hàng theohướng đổi mới, tiên tiến và phù hợp với quy mô và đặc điểm hoạt động củachi nhánh.

2.1.3 Kết quả Hoạt động kinh doanh của Chi nhánh NHNo&PTNT Quảng

An

Chi nhánh NHN0&PTNT Quảng An cũng như các chi nhánh của cácngân hàng khác gồm các hoạt động chủ yếu là huy động vốn, hoạt động sửdụng vốn, và cung cấp các dịch vụ tài chính khác

Dưới sự chỉ đạo của Chi bộ, với những định hướng và giải pháp điềuhành năng động của Ban Giám đốc và sự hoạt động có hiệu quả của các tổchức đoàn thể cũng như sự nỗ lực của tất cả các cán bộ trong toàn Chi nhánh,sau hai năm hoạt động của Chi nhánh NHN0&PTNT Quảng An đã đạt đượcnhững kết quả vượt mức kế hoạch về nhiều mặt Cụ thể như sau:

Chi nhánh NHNo & PTNT Quảng

An An

Hội sở chi

nhánh

Chi nhánh Tây Hồ

Các phòng giao dịch trực

thuộc

Phòng giao dịch Phươn

g Mai

Phòng giao dịch Lạc Long Quân

Phòng giao dịchTrần Quang Khải

Phòng giao dịch Châu Long

2.1.3.1 Về nguồn vốn

Tổng nguồn vốn huy động đến 31/12/2005 là: 1202 tỷ đồng, tăng 401

tỷ so với kế hoạch (KH) Trung ương (TW) giao (bằng150% kế hoạch) và tăng

769 tỷ đồng so với đầu năm 2005 (tăng 176,9%) Đến 31/12/2006 tổng nguồnvốn là: 2.120 tỷ đồng, tăng 550 tỷ so với kế hoạch Trung ương giao(bằng135% kế hoạch) và tăng 918 tỷ đồng so với đầu năm 2006 (tăng 76,3%).BẢNG 2.1: CƠ CẤU NGUỒN VỐN THEO THÀNH PHẦN KINH TẾ

18,16%80,85%0,7%

0,28%

(Nguồn: Bỏo cỏo kết quả hoạt động kinh doanh năm 2005, 2006)

Chi nhỏnh NHN0&PTNT Quảng An đó cú nhiều hỡnh thức huy độngvốn, tuy nhiờn chi nhỏnh mới được thành lập vào cuối năm 2004 nờn hỡnhthức huy động trỏi phiếu chưa được sử dụng Năm 2005 nguồn vốn khụng tậptrung vào hỡnh thức nào mà phõn bố đều cho tất cả Sang năm 2006 thỡ nguồnvốn huy động được lại dịch chuyển dấn sang tiền gửi của cỏc tổ chức kinh tế.Tiền gửi cú kỳ hạn và khụng kỳ hạn của TCTD rất ớt chỉ dưới 1%

BẢNG 2.2: CƠ CẤU NGUÔN VỐN THEO LOẠI TIỀN

95,8%

4,2%

1976144

93,2%

6,8%

(Nguồn: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh năm 2005, 2006)

Qua bảng số liệu trên thấy rằng cơ cấu huy động vốn của Chi nhánhNHN0&PTNT Quảng An về loại tiền ở cả hai năm thì nguồn nội tệ là chủ yếucòn nguồn vốn ngoại tệ còn khá nhỏ bé Ở cả hai năm 2005 và 2006 tỷ trọngcủa nguồn ngoại tệ là rất lớn chiếm trên 90%

BẢNG 2.3: CƠ CẤU NGUỒN VỐN THEO THỜI GIAN

47,51%

22,92%

22,57%

2032111706

9,58%

9,95%

80,47%

(Nguồn: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh năm 2005, 2006)

Cơ cấu nguồn vốn theo thời hạn đã có sự thay đổi giữa hai năm Năm

2005 thì tiền gử không kỳ hạn là chủ yếu, sang năm 2006 thì nguồn vốn dịchchuyển rất nhiều sang tiền gửi trên 12 tháng.( tỷ trọng từ 20,575 lên 80,47%)

2.1.3.2 Về dư nợ